“Koʻp xonadonli uylarda xonalarni rekonstruksiyalash, oʻzgartirish va qayta uskunalash boʻyicha binolar xavfsizligini taʼminlash qoidalari” shaharsozlik normalari va qoidalari (97-son)

28.04.2021

Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirining

buyrugʻi

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2021-yil 18-mayda hisobga olindi, hisob raqami 10-son]

Oʻzbekiston Respublikasi Shaharsozlik kodeksiga asosan buyuraman:

1. ShNQ 1.04.05-20 “Koʻp xonadonli uylarda xonalarni rekonstruksiyalash, oʻzgartirish va qayta uskunalash boʻyicha binolar xavfsizligini taʼminlash qoidalari” shaharsozlik qoidalari va normalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasining 2006-yil 23-martdagi 20-son, 2008-yil 2-dekabrdagi 94-son va 2014-yil 14-apreldagi 42-son buyruqlari bilan tasdiqlangan ShNQ 1.04.05-06 “Koʻp xonadonli uylarda xonalarni rekonstruksiyalash, oʻzgartish va qayta uskunalash boʻyicha binolar xavfsizligini taʼminlash qoidalari” oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur buyruq Adliya vazirligida hisobga olingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Vazir B. ZAKIROV

Toshkent sh.,

2021-yil 28-aprel,

97-son

Qurilish vazirining 2021-yil 28-apreldagi 97-son buyrugʻiga ILOVA

KOʻP XONADONLI UYLARDA XONALARNI REKONSTRUKSIYA QILISh, OʻZGARTIRISh VA QAYTA USKUNALASh BOʻYIChA BINOLAR XAVFSIZLIGINI TAʼMINLASh QOIDALARI

KIRISh

Mazkur hujjat koʻp xonadonli uylarda xonalarni rekonstruksiya qilish, oʻzgartirish va qayta uskunalash boʻyicha binolar xavfsizligini taʼminlash sohasiga oid, Hukumat tomonidan qabul qilingan qaror va farmonlar bilan muvofiqlashtirildi hamda xorijiy amaliyot asosida qayta koʻrib chiqildi.

1. Qoʻllanilish sohasi

1.1. Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (keyingi oʻrinlarda ShNQ deb yuritiladi) koʻp xonadonli uylarda xonalarni rekonstruksiya qilish, oʻzgartirish va qayta uskunalash boʻyicha binolar xavfsizligini taʼminlash maqsadlari uchun loyiha hujjatlarini ishlab chiqish, ishlarni tashkil etish va bajarish, ularni maqbullashtirish hamda mualliflik nazoratini olib borish tartibini belgilaydi.

2. Normativ hujjatlarga havolalar

2.1. Mazkur meʼyoriy hujjatda ShNQ 1.03.06 “Shaharsozlik hujjatlarini ekspertizasidan oʻtkazish tartibi”ga havolalar qoʻllaniladi.

3. Atamalar va taʼriflar

Mazkur ShNQ da quyidagi atamalar va taʼriflar ishlatiladi:

xona — turar joy binosida, ShNQga muvofiq ravishda uskunalangan va muayyan maqsadlarga moslangan — istiqomat qilinadigan, umumiy foydalanishga moʻljallangan va istiqomat qilinmaydigan — devorlar, orayopmalar va boshqa toʻsuvchi konstruksiyalar bilan cheklanib tashkil topgan hajmiy-boʻshliq;

rekonstruksiya — bir yoki bir necha oʻzaro bogʻliq boʻlgan xonalarni oʻzgartirib qayta qurish ishlari, yaʼni xonalarni qayta rejalash, xonadon ichidagi muhandislik kommunikatsiyalar va jihozlarni koʻchirish ishlari (oraliqlarni ochish va berkitish, orayopmalarni qisman yoki toʻliq buzish va h.k.) bilan bogʻliq boʻlgan qurilish ishlari;

tutash xonalar — umumiy devor va oratoʻsiq devor (peregorodka)lar bilan toʻsilgan xonalar;

xonadon egasi — koʻp xonadonli uyda xonaga egalik huquqi bor yuridik yoki jismoniy shaxs, mulkdor;

koʻp xonadonli uy — xonadonlar soni ikki va undan ortiq boʻlgan, umumiy tashqi xonalarga va umumiy muhandislik tizimlariga ega boʻlgan uy;

bino — funksional maqsadiga qarab odamlar yashashi yoki boʻlishiga va har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarishga moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat qurilish tizimi;

inshoot — har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarish, moddiy qimmatliklarni joylashtirish va saqlash, odamlarning vaqtincha boʻlishi (harakatlanishi), shuningdek uskunalar yoki kommunikatsiyalarni joylashtirish (oʻtkazish, ulash) uchun moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat hajmiy, yassi yoki chiziq tarzidagi qurilish tizimi;

bino va inshoot fasadining eskiz loyihasi — bino va inshoot fasadiga oʻzgartirishlar kiritilmasdan oldin uning old va yon fasadlarining rangli tasvirdagi fotosuratlari bilan birga bino va inshoot fasadiga kiritilgan oʻzgartirishlarning yakuniy natijasi toʻgʻrisida toʻliq tasavvur beruvchi bino va inshoot fasadining rangli tasvirdagi arxitekturaviy chizmasi.

4. Umumiy qoidalar

4.1. Koʻp xonadonli turar joy binolarning xonalarida rekonstruksiya ishlarini amalga oshirish uchun ruxsat beruvchi hujjatlarini rasmiylashtirish tartibi Hukumat qarorlari bilan belgilanadi.

4.2. Istiqomat qilish uchun qulayliklar darajasini oshirish maqsadida xonalarni rekonstruksiya qilish, oʻzgartirish va qayta uskunalash boʻyicha quyidagi ishlar amalga oshirilishi mumkin:

yordamchi xonalarning yuza oʻlchamlarini oʻzgartirish;

alohida xonalarni belgilash yoki ularni tutash xonalardan ajratish maqsadida qoʻshimcha oratoʻsiq devor (peregorodka)lar oʻrnatish;

xonalar tarhini maqbul xolga keltirish maqsadida oratoʻsiq devor (peregorodka)lar oʻrnini oʻzgartirish, shuningdek istiqomat qiluvchi va yordamchi xonalarda mavjud boʻlgan oraliqlarni berkitish;

yangi eshik oraliqlarini ochish va eskilarini berkitish, shuningdek eshiklar ochilishining yoʻnalishini oʻzgartirish;

isitish va sanitar-texnik jihozlar oʻrnini oʻzgartirish;

peshayvon (lodjiya) isitilishga moslashtirilib, koʻpxonadonli uyning isitish tizimining gidravlik barqarorligini buzmagan hollarda, ushbu xonaga isitish qurilmasi oʻrnatish.

5. Rekonstruksiyalash uchun zarur boʻlgan boshlangʻich hujjatlarni rasmiylashtirish va loyiha hujjatlarini ishlab chiqish

5.1. Turar joyning isteʼmol sifatini yaxshilashga qaratilgan rekonstruksiya ishlari loyiha tashkiloti tomonidan ishlab chiqilgan loyiha hujjatlari asosida amalga oshirilishi mumkin. Bunda bino fasadini rekonstruksiya qilish (oʻzgartirish) koʻzda tutiladigan boʻlsa bunday loyiha bino va inshootning tashqi koʻrinishini oʻzgartirishni mutasaddi idoralar bilan kelishish maʼmuriy reglamentlarda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

5.2. Rekonstruksiya ishlari uchun loyiha hujjatlari quyidagilardan iborat:

rekonstruksiya imkoniyati borligi toʻgʻrisida texnik xulosa;

xonalarning tarhlari va kesimlari chizmasi;

turar joy binosining fasadi chizmasi (agar bino fasadi rekonstruksiya qilinadigan boʻlsa);

konstruktiv tugun (uzel)lar va detallar chizmasi;

hisoblar (zarur boʻlganida).

5.3. Rekonstruksiyalash uchun loyiha hujjatlari amaldagi ShNQ va davlat standartlariga muvofiq ravishda ishlab chiqilishi lozim.

5.4. Loyiha hujjatlari ShNQ 1.03.06 da belgilan tartibda ekspertizadan oʻtkaziladi va xonadon egasi tomonidan tasdiqlanadi.

6. Xonadonlarni rekonstruksiyalash, qayta tarhlash va qayta uskunalashdagi cheklovlar

6.1. Xonadonlarni rekonstruksiyalash, qayta tarxlash va qayta uskunalashda quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:

sanitar-texnik xonalarni bevosita yotoqxona va oshxona ustiga joylashtirish;

orayopma plitalariga taʼsir etuvchi hisoblangan yuklanish darajasini oshirib qayta qurish;

bino poydevorini oʻzgartirish va binoning yuk koʻtarib turuvchi sinchi yoki karkas elementlarining bikrlik va mustahkamlik xususiyatlarga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan qayta qurishni amalga oshirish;

binoni boʻlimlarga ajratuvchi kapital devorlar yoki pardevorlaridagi yongʻin xavfsizligini taʼminlovchi oraliqlarni berkitish;

mavjud boʻlgan deraza oraliqlarini kengaytirish va yangi deraza oraliqlarini ochish;

deraza oraligʻiga bir yoni bilan tayanadigan pardevorlar oʻrnatish;

loyihada koʻrsatilgan tiklash va kuchaytirish chora-tadbirlarini oʻtkazmasdan rigel, toʻsin va xari (progon)larga shikast yetkazuvchi, baʼzi tayanchlarning yuk koʻtarib turuvchi xususiyatlarini zaiflashtiruvchi tom va tom yopmalarni, hamda konstruksiyalarni shikastlanishiga sabab boʻluvchi orayopmalar yaxlitligiga va sanitar xonalaridagi gidroizolatsiya butunligiga zarar yetkazuvchi ishlarni amalga oshirish;

devorlar ichidan oʻtadigan ventilatsiya, tutun va gaz kanallarida tortishni yomonlashtiruvchi yoki ularni umuman yopilib qolishiga sabab boʻla oladigan ishlarni amalga oshirish;

xonalarda temir quvurli moʻrilar va chordoqlarda osma boʻgʻizlar oʻrnatish, bevosita oshxonadan hojatxona va yuvinish xonasiga kirish eshigini ochish;

markaziy isitish tizimidagi tik quvurlarning loyihaviy holatini oʻzgartirgan holda peshayvonni isitish;

istiqomat xonalariga kirish eshigini bevosita koʻchadan yoki zinapoya boʻlmasidan ochish;

bino uchun umumiy boʻlgan muhandislik tarmoqlariga (suv, gaz, elektr taʼminoti va aloqa) shuningdek ventilatsiya tizimiga shikast yetkazuvchi ishlarni bajarish;

balkonlarda (lodjiyalarda) yongʻin xavfini keltirib chiqaruvchi uskunalarni oʻrnatish, shuningdek ulardagi asosiy yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarga shikast yetkazish;

individual qoʻlda tayyorlangan, gaz bilan ishlaydigan isitish qozonlarini va issiq suv uskunalarini oʻrnatish.

6.2. Xonalar oʻzgartirilishida joriy etilgan shaharsozlik, sanitariya-gigiyena va ekspluatatsion-texnik meʼyoriy hujjatlardagi talablarga javob bermaydigan tadbirlar va ularni qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.

7. Rekonstruksiya qilishda bajariladigan ishlar tartibi

7.1. Rekonstruksiya ishlari quyidagi tartibda amalga oshirilishi mumkin:

pudrat usulida;

xoʻjalik yoʻli bilan (qurilish buyurtmachisi — xonadon egasining oʻz kuchi bilan va mablagʻi yordamida).

7.2. Xonalarning rekonstruksiyasi, oʻzgartirilishi va qayta uskunalanishi boʻyicha loyiha hujjatini ishlab chiqqan loyihalash tashkiloti buyurtmachi murojaatnomasi asosida mualliflik nazoratini olib boradi.

Yashirin shahodatlovchi ishlar amalga oshirilayotganda ishlarning loyiha hujjatiga muvofiqligi mualliflik nazoratini olib boruvchi mutaxassis tomonidan tasdiqlanishi lozim.

7.3. Koʻp xonadonli turar joy binolarida quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:

rekonstruksiya qilinayotgan xonalarda orayopma plitalariga va zinapoya sathlariga taʼsir qiluvchi meʼyoriy yuklanishlarni ortib ketishiga sabab boʻluvchi qurilma va asboblarni qoʻllash;

tutash va yuqoridagi (pastdagi) xonalarga zarar yetkazilishini oldini oluvchi maxsus tadbirlarsiz ishlash;

evakuatsiya yoʻllarini, boshqa umumiy foydalanish joylarini (zinapoya maydonchalari, umumiy yoʻlaklar, podyezd, ayvon va boshqa xonalar), shuningdek turar joy binosi atrofidagi hududni qurilish materiallari va (yoki) chiqindilari bilan toʻsib qoʻyish;

yoʻlovchi (odam tashuvchi) liftlarda, qurilish materiallari va chiqindilarini oʻralmagan yoki berkitilmagan holda tashish, shuningdek lift koʻtarish qobiliyati chegarasidan oshirish;

istiqomat xonalari va boshqa xonalar (peshayvon, yoʻlak, sanuzel) orayopma plitalaridagi yoʻl qoʻyilgan meʼyoriy yuklanishlarni ortishiga sabab boʻluvchi miqdorda qurilish materiallari va (yoki) chiqindilarni yigʻib toʻplash;

qurilish materiallari va (yoki) chiqindilarni ayvonlarda yigʻib toʻplash.

7.4 Rekonstruksiya ishlari bajarilishining texnik nazorati koʻpxonadonli uyni boshqaruvchi tashkilot vakili va xonadon egasi (buyurtmachi) tomonlaridan amalga oshiriladi.

7.5 Rekonstruksiya tugaganidan soʻng xonadon egasi loyihalash tashkiloti bilan birgalikda bajarilgan ishlar loyiha hujjatlariga muvofiqligini tasdiqlovchi dalolatnoma tuzadi.