Gʻalla yetishtirish va sotishda erkin raqobatni taʼminlaydigan bozor tamoyillarini joriy etish toʻgʻrisida (PQ-10-son)

15.11.2021

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

Qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat tarmogʻining raqobatbardoshligini oshirishga qaratilgan islohotlarni yangi bosqichga olib chiqish, ichki bozorda narxlar barqarorligini taʼminlash, gʻallaning kerakli boʻlgan hajmidan tashqari davlat xaridlaridan toʻliq voz kechish hisobiga investitsiyaviy jozibadorlikni oshirish, gʻalla donini birja savdolarida cheklovlarsiz sotishga imkon yaratish maqsadida:

1. Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi hamda Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashining gʻalla yetishtirish va sotishdagi investitsiyaviy jozibadorlikni oshirishga qaratilgan quyidagi takliflariga rozilik berilsin:

ichki bozorni gʻalla doni bilan kafolatli taʼminlash maqsadida 2022-yildan boshlab respublika hududida ekishga tavsiya etilgan bugʻdoy navlarini xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan yer-suv sharoitlaridan kelib chiqqan holda mustaqil joylashtirish;

2022 — 2024-yillarda gʻallachilik klasterlari va fermer xoʻjaliklari yetishtirgan hosilning gʻalla ekilgan har gektar sugʻoriladigan maydon hisobidan respublika boʻyicha oʻrtacha 2,5 tonnadan bugʻdoyni erkin birja savdolari orqali, qolgan qismini toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar asosida erkin sotish;

Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) kredit resurslari hisobidan gʻalla yetishtirish xarajatlarini qoplash uchun imtiyozli kreditlarni gʻalla yetishtiruvchi fermer xoʻjaliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Urugʻchilikni rivojlantirish markazi tarkibidagi elita urugʻchilik xoʻjaliklari va gʻallachilik klasterlariga ajratish;

gʻalla yetishtiruvchi fermer xoʻjaliklari, Urugʻchilikni rivojlantirish markazi tarkibidagi elita urugʻchilik xoʻjaliklari va gʻallachilik klasterlariga kredit mablagʻlaridan erkin foydalanish, mineral oʻgʻitlar, oʻsimliklarni himoya qilish vositalari, yoqilgʻi-moylash mahsulotlari va qishloq xoʻjaligi texnikalarini toʻgʻridan-toʻgʻri xarid qilish huquqini berish.

2. Qishloq xoʻjaligi vazirligi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi hamda Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi bilan kelishgan holda kalendar yilning 1-avgustiga qadar bugʻdoyning kelgusi yil hosili uchun kutilayotgan indikativ narxi ommaviy axborot vositalari orqali eʼlon qilinishini taʼminlasin.

3. Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi 2022-yil 1-yanvarga qadar Jamgʻarma tomonidan ichki bozorda narx barqarorligini taʼminlash uchun birja savdolaridan bugʻdoy sotib olish va uni birjada sotish tartibini ishlab chiqib, tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. Bunda:

Jamgʻarma nomidan birja savdolarida bugʻdoy sotib oluvchi tijorat vakilini belgilash va tanlab olishning aniq va shaffof mezonlari;

tijorat vakili tanlovida “Oʻzdonmahsulot” AK tizimi korxonalari bilan bir qatorda hududlarda donni qayta ishlash faoliyati bilan shugʻullanayotgan boshqa tadbirkorlik subyektlariga teng sharoit yaratilishi;

tijorat vakili Jamgʻarma nomidan xarid qilingan bugʻdoy uchun oʻzining butun mol-mulki bilan javobgar ekanligi;

tijorat vakili Jamgʻarma topshirigʻiga asosan Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining Milliy geografik axborot tizimida yer uchastkalariga boʻlgan huquqi davlat roʻyxatidan oʻtgan gʻallachilik klasterlari va fermerlardan birja orqali bugʻdoy sotib olishi;

tijorat vakilining bugʻdoyni xarid qilish, saqlash, tabiiy kamayish, ortish, tashish va davlat zaxirasini yangilash boʻyicha xarajatlarini qoplab berish;

ichki bozorda don narxlari barqarorligini taʼminlash uchun xarid qilingan bugʻdoyning Jamgʻarma tomonidan birja savdolariga chiqarilishi;

narxlarni saqlab turish maqsadida bugʻdoyni sotishdan olingan ijobiy va salbiy farqlarni qoplash tartibi koʻzda tutilsin.

4. Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi kalendar yilning:

1-apreliga qadar erkin birja savdolariga qoʻyiladigan bugʻdoyning fermerlar, klasterlar va tumanlar kesimidagi taqsimotini hamda bugʻdoyni saqlashga mos yopiq sigʻimlarga ega don qabul qiluvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarning roʻyxatini tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;

1-avgustiga qadar yetishtirilgan bugʻdoy miqdori va ichki bozorda bugʻdoyga boʻlgan talabdan kelib chiqib, zarur hollarda tender savdolari orqali qoʻshimcha bugʻdoy xarid qilish toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritib borsin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari Sh.M. Gʻaniyev, qishloq xoʻjaligi vaziri J.A. Xodjayev, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi va viloyat hokimlarining kalendar yilning may-avgust oylarida mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, sugʻoriladigan maydonlarda gʻalla yetishtiruvchi barcha subyektlar tomonidan gʻalla ekilgan har gektar maydon hisobiga respublika boʻyicha oʻrtacha 2,5 tonnadan gʻallaning birja savdolariga chiqarilishini taʼminlash uchun shaxsan masʼulligi belgilab qoʻyilsin.

6. Davlat boshqaruvi organlari, shu jumladan barcha darajadagi mahalliy hokimliklar va huquqni muhofaza qiluvchi organlarning:

a) boshoqli don yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni oʻtkazish, moddiy-texnik resurslar bilan taʼminlashga;

ajratilgan imtiyozli kreditlardan foydalanish yoʻnalishlariga;

bugʻdoyni sotish jarayonlariga, shu jumladan shartnomalar tuzishga, xoʻjaliklarni don tayyorlash va qayta ishlash bilan shugʻullanuvchi maʼlum korxonalarga biriktirish, respublika hududlari oʻrtasidagi ichki tashuvlarga aralashuvi;

b) gʻallachilik klasterlari faoliyatiga chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik va boshqa yoʻnalishlarni qoʻshish toʻgʻrisida yozma yoki ogʻzaki tartibda koʻrsatma berishlari qatʼiyan taqiqlanadi.

7. Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi va Davlat aktivlarini boshqarish agentligining:

2021-2022-yillarda “Oʻzdonmahsulot” AK tizimidagi don korxonalarini gʻallachilik klasteri tashkil etish taklifini bildirgan tadbirkorlik subyektlariga sotish uchun baholash va faoliyat yoʻnalishini oʻzgartirmaslik shartida ochiq savdolarga qoʻyish;

“Oʻzdonmahsulot” AK tizimidagi korxonalarga tegishli 20 ta urugʻlik don tayyorlash sexlarini ushbu korxonalarning Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi oldidagi qarzdorligini (ular boʻyicha hisoblangan penyalar, shuningdek, obyektni oʻtkazish natijasida yuzaga keladigan soliqlarni ham inobatga olgan holda) obyektning baholangan qiymati miqdoriga kamaytirish hisobiga Urugʻchilikni rivojlantirish markaziga tekinga berish va toʻliq modernizatsiya qilish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin.

Bunda, qarzdorlik mavjud boʻlmagan hollarda obyektlar “Oʻzdonmahsulot” AKdagi davlat ulushi va “Oʻzdonmahsulot” AKning don korxonalaridagi ulushini tegishincha kamaytirish hisobiga beriladi.

8. Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi “Oʻzdonmahsulot” AK tizimidagi korxonalar tadbirkorlik subyektlariga sotilgandan soʻng, “Oʻzdonmahsulot” AKni belgilangan tartibda tugatish toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin.

9. Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi, Davlat statistika qoʻmitasi va Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda 2022-yil 1-martga qadar barcha tumanlar markaziy dehqon bozorlaridagi bugʻdoy va boshqa asosiy qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining narxlarini “on-line” tarzda kuzatish imkonini beruvchi elektron platformani ishga tushirsin.

10. Qishloq xoʻjaligi vazirligi ikki oy muddatda:

Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtiriladigan yerlarni, shu jumladan boshoqli donning ekilishi, uning rivojlanishini uchuvchisiz uchish apparatlari (dronlar) yordamida kuzatish va monitoringini yuritish imkonini beruvchi elektron platformani ishga tushirsin;

“Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti hamda uning hududiy boʻlinmalari tomonidan qishloq xoʻjaligi yerlari va ekinlarining vegetativ holatini uchuvchisiz uchish apparatlari yordamida kuzatilishini yoʻlga qoʻysin;

“Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash institutining “Yer axborot tizimi” portalida qishloq xoʻjaligi ekinlarining joylashtirilishi, shu jumladan takroriy va toʻqsonbosti usulida yetishtirilayotgan ekinlar toʻgʻrisida maʼlumot beruvchi elektron bazani shakllantirsin.

11. Qishloq xoʻjaligi vazirligi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi bilan birgalikda boshoqli don yetishtiriladigan maydonlarda zararkunandalar va kasalliklar tarqalishining oldini olish maqsadida tizimli kuzatuvni tashkil etsin, xoʻjaliklar tomonidan ekinlarni himoya qilish ishlari oʻz vaqtida bajarilishini nazoratga olsin.

Favqulodda holatlarda ushbu maqsadlar uchun koʻzda tutilgan mablagʻlar hisobidan ekinlarni himoya qilish taʼminlansin.

12. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari ekinlarni joylashtirish boʻyicha belgilangan koʻrsatkichlarning xoʻjaliklar tomonidan bajarilishi yuzasidan zarur chora-tadbirlarni amalga oshirsin.

13. Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi ikki hafta muddatda gʻalla yetishtirish va sotishda bozor tamoyillarini joriy etish jarayonida amalga oshiriladigan ishlar boʻyicha “Yoʻl xaritasini”ni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

14. Boshoqli don yetishtirish, sotish va bugʻdoy narxining shakllanishi boʻyicha mazkur qaror bilan oʻrnatilgan tartibni Vazirlar Mahkamasi, mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek, vazirlik va idoralarning hujjatlari bilan vaqtinchalik toʻxtatib turish yoki qayta koʻrib chiqish qatʼiyan man etilsin.

15. Moliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

16. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib qishloq xoʻjaligi vaziri J.A. Xodjayev, moliya vaziri T.A. Ishmetov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi va viloyat hokimlari belgilansin.

Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari J.A. Qoʻchqorov va Sh.M. Gʻaniyev zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2021-yil 15-noyabr,

PQ-10-son