Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini tartibga solish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida (2736-III-son)

14.09.2019

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining

Qoʻshma qarori

Soʻnggi yillarda xalqimizning uzoq yillik qadriyatlari va anʼanalarini oʻzida aks ettirgan toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazishda shuhratparastlik, oʻzini koʻz-koʻz qilish, boshqalarning ijtimoiy ahvolini inobatga olmaslik, isrofgarchilik, xalqimizning urf-odatlari va anʼanalarini mensimaslik kabi illatlar koʻzga tashlanmoqda.

Bunday salbiy illatlarga barham berish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining qaroriga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlarida, shuningdek fuqarolar yigʻinlarida toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazilishini tartibga solish masalalari boʻyicha komissiyalar tuzildi.

Biroq, oʻrganishlar tahlili, shuningdek aholi bilan bevosita oʻtkazilgan muloqotlar, jamoatchilik vakillaridan kelib tushgan murojaatlar ushbu sohada bir qator jiddiy muammo va kamchiliklar hamon saqlanib qolayotganini koʻrsatmoqda. Xususan, ayrim fuqarolar dabdabali toʻy marosimlari va ularni oʻtkazishga sarflanadigan katta xarajatlar oqibatida qarzga botmoqda va undan qutulish maqsadida chet elga ishlash uchun chiqib ketmoqda.

Baʼzi fuqarolar toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni dabdaba bilan oʻtkazishni qoʻshnilar, qarindoshlar tomonidan boʻladigan tanqidlardan, qoralashdan, umuman olganda, ijtimoiy tazyiqdan xalos boʻlish vositasi sifatida tushunmoqda. Vaholanki, bunday tadbirlar yaqin qarindoshlar oʻrtasida qarzdorlikning vujudga kelishiga va oqibatda keskin ziddiyatlarga olib kelmoqda.

Aksariyat aholi, ayiqsa, xotin-qizlarning ongida toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda qiz tomonning sarf-xarajatlari qanchalik yuqori boʻlsa, qaynona-kelin munosabatlari shunchalik yaxshi boʻladi, degan notoʻgʻri tasavvur tobora mustahkamlanib bormoqda.

“Charlar”, “aqiqa marosimi”, “muchal toʻyi”, “qiz majlis”, “kuyov chaqiriq”, hayitda “kelin koʻrish” kabi marosimlar aholi tomonidan ortiqcha deb baholanmoqda. Biroq, bunday marosimni tashkil etayotgan shaxslarda tadbirlarni obroʻliroq joyda oʻtkazishga, oʻzining yutuqlarini koʻz-koʻz qilishga, moddiy mavqeyi bilan maqtanishga intilish kuchaymoqda.

Aksariyat toʻyxona egalari ixcham va kamxarj oʻtkazish niyatida boʻlgan fuqarolardan toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishda belgilangan qoidalarga zid ravishda toʻy xarajatlarini ikki-uch baravar miqdorda asossiz undirib olmoqda.

Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda sanʼatkorlar haddan ziyod baland narxlarda xizmat koʻrsatmoqda, oʻz tomosha xizmatlarini koʻrsatish davomida milliy mentalityetimiz, qadriyatlarimiz va urf-odatlarimizga mos kelmaydigan, “ommaviy madaniyat” illatlarini targʻib etadigan hamda yoshlar tarbiyasiga salbiy taʼsir koʻrsatadigan xatti-harakatlar namoyish etilmoqda.

Yuqoridagi salbiy holatlarning tobora avj olishi ming-minglab oilalarning nafaqat ijtimoiy ahvoliga, balki butun hayotiga, qolaversa, jamiyatimizda qaror topgan maʼnaviy muhitga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda.

Mazkur holatlarga chek qoʻyish, oilalarda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni barqarorlashtirish, jamiyatda ijtimoiy adolatni taʼminlash, aholi, ayniqsa, yoshlarda tejamkorlik madaniyatini shakllantirish maqsadida toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni qatʼiy tartibga solishni davrning oʻzi taqozo etmoqda.

Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishni tartibga solish boʻyicha keng jamoatchilik, Respublika ishchi guruhi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari, shuningdek fuqarolar yigʻinlarining toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini tartibga solish masalalari boʻyicha komissiyalar tomonidan bildirilgan takliflarni inobatga olgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Kengashi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Kengashi qaror qiladilar:

1. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishni tartibga solish toʻgʻrisidagi Nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi tuzilsin, uning tarkibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va tartibli oʻtkazishni taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlar dasturi 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi va Oʻzbekkonsert davlat muassasasi:

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni milliy qadriyatlarga mos tarzda ixcham va kamxarj oʻtkazishga erishish uchun sanʼatkorlar tomonidan xizmatlar koʻrsatilishini tartibga solish choralarini koʻrsin;

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda sanʼatkorlar tomonidan xizmat koʻrsatilishida tegishli litsenziya talablariga rioya etilishini taʼminlasin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishida jamoat tartibi va yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash hamda fuqarolar xavfsizligiga jiddiy xavf solishi mumkin boʻlgan koʻngilsiz holatlarning oldini olish choralarini doimiy ravishda koʻrib borsin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda pullik avtotransport xizmati koʻrsatish faoliyatini litsenziyalashning alohida tartibini ishlab chiqsin hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishni tartibga solish, shuningdek, ushbu tartibga rioya qilmaganlik uchun tegishli javobgarlikni belgilash yuzasidan qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari boʻyicha qoʻmita Oʻzbekiston musulmonlari idorasi bilan birgalikda toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar davomida muqaddas dinimiz talablariga zid boʻlgan turli odat va rasm-rusumlar oʻtkazilishining oldini olish boʻyicha qoʻshimcha choralarni koʻrsin, bu borada diniy tashkilotlarning vakolatli vakillari masʼuliyatini yanada kuchaytirsin.

9. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazilishini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika kengashi bilan birgalikda Nizom talablaridan kelib chiqib, toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni tashkil etish va uni oʻtkazishda ichki ishlar organlari profilaktika inspektorlari hamda mahalla fuqarolar yigʻini raislarining faoliyatini tashkil etish tartibini belgilovchi nizom ishlab chiqsin.

10. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi va boshqa ommaviy axborot vositalariga toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazish tartibiga rioya etilishi holati, urf-odatlarimiz va anʼanalarimizning haqiqiy mohiyati hamda ahamiyatini keng xalq ommasiga muntazam yetkazib borish tavsiya etilsin.

11. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishining doimiy monitoringini amalga oshirib borsin va uning natijalariga koʻra tegishli takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatiga kiritib borsin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari ushbu Qarorning ijrosi yuzasidan har chorak yakuni boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatiga axborot kiritib borsin.

13. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikerining oʻrinbosari (A. Qodirov) va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisining oʻrinbosari (S. Artikova) zimmasiga yuklatilsin.

14. Ushbu Qoʻshma qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Ushbu Qoʻshma qaror bilan tasdiqlangan Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishni tartibga solish toʻgʻrisidagi Nizom 2020-yilning 1-yanvaridan boshlab amalga kiritiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Spikeri N. ISMOILOV

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Raisi T. NARBAYEVA

Toshkent sh.,

2019-yil 14-sentabr,

2736-III/KQ-592-III

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining 2019-yil 14-sentabrdagi № 2736-III/KQ-592-III-sonli Qoʻshma qaroriga 1-ILOVA

Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishni tartibga solish toʻgʻrisidagi

Nizom

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazish bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga soladi hamda xalqimizning milliy urf-odatlari, maʼnaviyati, madaniyati, anʼanalari va qadriyatlarini hurmat qilishga, jamoat tartibini saqlashga, fuqarolarning huquqlarini himoya qilishga, oilaviy tadbirlarni oʻtkazishda shuhratparastlik, dabdaba va isrofgarchilikning oldini olishga qaratilgan.

Mazkur Nizom mamlakat miqyosida oʻtkaziladigan rasmiy marosimlar, davlat va jamiyat oldidagi buyuk xizmatlariga ega shaxslarni xotirlash va yubiley munosabatlari bilan boʻlib oʻtadigan, shuningdek, davlat idoralari, korxona va muassasalarning tashkil etilgan kuni bilan bogʻliq tadbirlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

2. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini tartibga solishda ijtimoiy adolat va qonuniylik, milliy urf-odat va qadriyatlarga sodiqlik, boshqa din va millat vakillarining urf-odatlarini hurmat qilish hamda jamoatchilik fikrini inobatga olish tamoyillariga rioya etiladi.

2-bob. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazish tartibiga qoʻyiladigan umumiy talablar

3. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar faqat bir kun (dafn etish marosimi bundan mustasno) soat 06:00 va 23:00 oraligʻida oʻtkaziladi.

Hududlarning sharoitlaridan kelib chiqib, xalq deputatlari tumanlar va shaharlar Kengashlari tomonidan osh berish marosimining vaqti alohida belgilanadi.

Soat 23:00 dan keyin toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni davom ettirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda 200 nafargacha, mazkur tadbirlar munosabati bilan osh berish marosimida 250 nafargacha kishi qatnashadi.

Qoʻshaloq toʻylarda 250 nafargacha, u bilan bogʻliq osh berish marosimida 300 nafargacha kishi qatnashishi mumkin.

Dafn etish va motam marosimlari koʻpi bilan uch kun mobaynida cheklanmagan miqdordagi fuqarolar ishtirokida oʻtkazilishi mumkin, osh berish marosimi bundan mustasno.

4. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishda:

toʻy oʻtkazuvchi shaxslar toʻydan kamida bir hafta oldin yashash joyidagi fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini xabardor qilishi;

nikohni davlat roʻyxatidan oʻtkazish, kelin-kuyovning toʻyxonaga kelishi va ketishi bilan bogʻliq oilaviy tadbirlarda 3 tadan koʻp boʻlgan yengil avtomashinadan yoki jamoat xavfsizligiga tahdid soluvchi boshqa transport vositalaridan foydalanmaslik;

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda pulli avtotransport xizmati litsenziyaga ega boʻlmagan tashuvchilar tomonidan koʻrsatilishiga yoʻl qoʻymaslik, toʻy egalarining shaxsiy avtomashinalaridan hamda homiylar yordamida jalb etilgan avtotransport vositalaridan foydalanilgan hollar bundan mustasno;

shuhratparastlik, dabdababozlik va isrofgarchilikka yoʻl qoʻymaslik;

mahallalardagi ijtimoiy-maʼnaviy muhit barqarorligiga putur yetkazmaslik, jamiyatda shakllangan odob-axloq qoidalariga qatʼiy amal qilish talab etiladi.

5. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda diniy mavzuda maʼruza koʻzda tutilgan boʻlsa, ushbu maʼruza diniy tashkilotining vakolatli vakili tomonidan oʻqiladi.

6. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda litsenziyalanadigan faoliyat turidan foydalanilgan taqdirda, litsenziyali xizmat koʻrsatadigan jismoniy va yuridik shaxslar toʻyxona, kafe, restoran maʼmuriyatiga va ushbu xizmatdan foydalanuvchilarga bu kabi xizmatlarni koʻrsatishga ruxsat beruvchi litsenziyaning nusxasini taqdim etadi.

7. Milliy anʼanalarga yot, odob-axloq qoidalariga zid boʻlgan turli shoularni, ortiqcha vaqt va xarajat talab qiladigan toʻylar, oilaviy tantanalardan oldingi, tadbir davomidagi va undan keyingi qoʻshimcha rasm-rusumlarni (“kelin navkari”, “chorlar”, “ota koʻrdi”, “sep yoydi”, “quda chaqirdi”, “kuyov chaqirdi”, “kelin chaqirdi”, “togʻora yuborish” va hokazolarni) oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Dafn etish va motam marosimlari bilan bogʻliq ortiqcha tadbirlarni (“yetti”, “payshanbalik”, “yigirma”, “qirq”, “yil oshi”, “pul tarqatish”, “mato ulashish” va hokazolarni) oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.

8. Toʻyxona, kafe va restoranlarda toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishda:

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar ishtirokchilari soniga, ularni oʻtkazish vaqtiga qatʼiy rioya etish;

atrofda yashovchi aholining tinchligi va osoyishtaligini hamda maishiy shovqinga qarshi kurash boʻyicha qonun hujjatlarida belgilangan talablarni buzmaslik;

oziq-ovqat mahsulotlari sifat sertifikati talablari darajasida boʻlishi hamda sanitariya-gigiyena qoidalariga rioya etish lozim.

9. Toʻyxona, kafe va restoranlarda 50 nafar va undan ortiq shaxslar ishtirokida toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazish uchun tadbir oʻtkazuvchi shaxs hamda toʻyxona, kafe va restoran rahbari oʻrtasida shartnoma tuziladi. Shartnomada tomonlarning huquq va majburiyatlari, ish va xizmat turi, toʻlov, xarajatlar miqdori, tadbir ishtirokchilari soni, muddati hamda amaldagi qonun hujjatlarida belgilangan boshqa talablar koʻrsatiladi.

Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda sanʼatkorlar (xonanda, sozanda, raqqosa, boshlovchi, soʻz ustasi, fotograf va boshqalar) qonun hujjatlariga muvofiq shartnoma asosida xizmat koʻrsatadi.

Qonun hujjatlarida toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda ikki nafardan ortiq xonandaning (guruhning) xizmat koʻrsatganligi uchun bir necha baravarga oshirilgan miqdorda soliqqa tortish tartibi belgilanishi mumkin.

10. Toʻyxona, kafe va restoranlar maʼmuriyati toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilayotganda xavfsizlik choralarini taʼminlashi shart.

11. Ushbu Nizomning 3, 4-bandlarida, 8-bandining uchinchi va toʻrtinchi xatboshilarida, 9-bandining ikkinchi, uchinchi xatboshilarida, 10-bandida nazarda tutilgan qoidalar xonadonlarda (guzarlarda) tashkil etiladigan toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarga ham tatbiq etiladi.

3-bob. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishda jamoatchilik va davlat nazorati

12. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlaridagi Toʻy-hashamlar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar, marhumlarning xotirasiga bagʻishlangan tadbirlar oʻtkazilishini tartibga solish masalalari boʻyicha komissiyalar (bundan buyon matnda hududiy komissiyalar deb yuritiladi), Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika kengashi, Respublika “Nuroniy” jamgʻarmasi, Maʼnaviyat va maʼrifat markazi, Xotin-qizlar qoʻmitasi, “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi, Oʻzbekiston musulmonlari idorasi, Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi oʻz vakolatlari doirasida toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishi ustidan jamoatchilik nazorati tashkil etilishini taʼminlaydi.

13. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi va hududiy komissiyalar:

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishi ustidan jamoatchilik nazorati oʻtkazilishini tashkil etadi, shuningdek, bu borada monitoringni amalga oshiradi;

keng jamoatchilik fikrini oʻrgangan holda toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishga oid qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi;

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham, isrofgarchiliksiz va belgilangan talablar asosida oʻtkazish boʻyicha aholi oʻrtasida targʻibot ishlarini olib boradi hamda oʻrnatilgan tartibga rioya etmagan fuqarolarni mahalla fuqarolar yigʻiniga taklif qilgan holda jamoatchilik oʻrtasida muhokama qiladi.

14. Mahalla fuqarolar yigʻini, “Nuroniy” jamgʻarmasi hududiy boʻlimlari:

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazish bilan bogʻliq milliy va diniy qadriyatlarga, axloq qoidalariga zid boʻlgan marosimlar, nomaqbul odatlar va ularning salbiy oqibatlari toʻgʻrisida tushuntirish ishlarini olib borishi va tegishli tavsiyalar berishi;

toʻy egalari tomonidan sodir etiladigan milliy urf-odat va anʼanalarni mensimaslik, shuhratparastlik, isrofgarchilik kabi xatti-harakatlar ustidan jamoatchilik nazoratini oʻrnatishi, tegishli talablarga rioya etilmagan holatlarni jamoatchilik muhokamasiga olib chiqishi;

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham, keng aholi manfaatlarini, milliy qadriyat va anʼanalarni hisobga olgan holda, ijtimoiy tabaqalanishga yoʻl qoʻymasdan oʻtkazish boʻyicha jamoaviy suhbatlar tashkil etishi;

hududda oʻtkazilishi rejalashtirilgan har bir oilaviy tadbirdan xabardor boʻlishi, uning oʻtkaziladigan joyi, ishtirokchilar soni boʻyicha maʼlumotga ega boʻlishi;

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlardan oldin va keyin oʻtkaziladigan ortiqcha rasm-rusum va marosimlarning oldini olish choralarini koʻrishi lozim.

15. Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi:

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda milliy qadriyatlarimizga yot boʻlgan “ommaviy madaniyat” unsurlari namoyon boʻlishining oldini olish maqsadida muntazam maʼnaviy-maʼrifiy targʻibot ishlarini olib borishi;

ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlar orqali namunali toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar haqida jamoatchilik fikrini shakllantirishi, ijtimoiy roliklar yaratishi, uslubiy qoʻllanmalar va targʻibot materiallarini tayyorlashi;

mahalliy hokimliklar bilan hamkorlikda FHDY idoralarida nikohdan oʻtayotgan kelin-kuyovlarga oila maʼnaviyati, axloqi va ajdodlarimizning mustahkam oila haqidagi oʻgitlari bayon qilingan maʼlumotlar, kitoblar va boshqa materiallar berib borish amaliyotini yoʻlga qoʻyishi lozim.

16. Xotin-qizlar qoʻmitasi, “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi:

toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazishni rejalashtirgan oila vakillari bilan, ayniqsa, nikohning ilk davrlarida er-xotin va ularning ota-onalari oʻrtasidagi munosabatlarni mustahkamlash borasida suhbatlar tashkil etishi;

xotin-qizlarga toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni kamxarj qilib oʻtkazishni, ularda ortiqcha isrofgarchilikka berilish oila iqtisodiga va yosh oilaning mustahkamligiga salbiy taʼsir koʻrsatishini hayotiy misollar orqali keng tushuntirishi;

“Ota-onalar universiteti” mashgʻulotlarida sarpo, buyum yigʻishga ruju qoʻyish, oila budjetini notoʻgʻri rejalashtirish va boshqa nosogʻlom orzu-havaslarning salbiy oqibatlarini tushuntirishi lozim.

17. Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi:

turmush qurish arafasida turgan yoshlar bilan ijtimoiy-psixologik suhbatlar uyushtirishi, ularni oilaviy hayotga tayyorlashi, toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va isrofgarchiliksiz oʻtkazish boʻyicha targʻibot ishlarini olib borishi;

yoshlar oʻrtasida urf boʻlayotgan “ommaviy madaniyat”, “sevgi tarixi”, qimmatbaho mashinalar korteji va boshqalarning salbiy oqibatlarini koʻrsatib beradigan ijtimoiy roliklar va filmlar, badiiy asarlar tayyorlash hamda targʻib qilish tadbirlarini amalga oshirishi lozim.

18. FHDY organlari:

nikohdan oʻtish maqsadida ariza bergan shaxslar hamda ularning ota-onalari bilan yashash joylarida, mahallada suhbatlar uyushtirishi, ularga nikohdan oʻtish tartib-taomillari, toʻy marosimlarini kamxarj va ixcham oʻtkazish boʻyicha tushuntirish berishi;

mahalliy davlat hokimiyati va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda din ulamolari, tibbiyot xodimlari, psixologlar ishtirokida “Yosh kelin-kuyovlar klubi”, “Oila maktabi”, “Qudalar suhbati” kabi kurslar tashkil qilishi;

nikohdan oʻtish haqidagi arizani roʻyxatdan oʻtkazgandan soʻng uch ish kunida nikohlanuvchi shaxslar yashayotgan mahalla fuqarolar yigʻinini bu haqda xabardor qilishi lozim.

19. Ichki ishlar organlari profilaktika inspektori fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan birgalikda fuqarolar oʻrtasida toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va kamxarj oʻtkazishga, jamiyatda qabul qilingan xulq-atvor normalari va qoidalarini aholi ongiga singdirishga, toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarning shuhratparastlik va dabdaba bilan oʻtkazilishining oldini olishga qaratilgan aniq va maqsadli profilaktik tadbirlarni tashkil etishi, shuningdek bunday tadbirlar davomida jamoat tartibini taʼminlashi lozim.

Toʻyxona, kafe va restoranlar maʼmuriyati rejalashtirilayotgan toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar haqida ushbu tadbirlar oʻtkazilishidan kamida ikki kun oldin tegishli hududdagi ichki ishlar organiga yozma ravishda xabar berishi lozim.

20. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishga oid qonun hujjatlari ijro etilishi ustidan doimiy deputatlik nazoratini amalga oshiradi.

Deputatlik nazorati natijalari boʻyicha mahalliy urf-odatlar, milliy anʼanalardan kelib chiqib, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari tomonidan ushbu Nizom doirasida tegishli hududdagi toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazish bilan bogʻliq boshqa qoʻshimcha talablar hamda tavsiyalar belgilanishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining 2019-yil 14-sentabrdagi № 2736-III/KQ-592-III-sonli Qoʻshma qaroriga 2-ILOVA

Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi

TARKIBI

1. I. Mirzaaliyev — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Yoshlar, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi raisi, Respublika komissiyasi rahbari 2. A. Kirgizboyev — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi raisi, Respublika komissiyasi rahbari oʻrinbosari 3. M. Nurmatova — Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, Respublika komissiyasi rahbari oʻrinbosari 4. F. Maxmudov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi oʻrinbosari 5. A. Mavrulov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining shuʼba mudiri 6. A. Joʻraboyev — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Yoshlar siyosati, madaniyat, maʼnaviyat, ommaviy axborot vositalari, ijodiy va jamoat tashkilotlari masalalari kotibiyati mudiri 7. O. Nazarbekov — Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirining birinchi oʻrinbosari 8. B. Yusupaliyev — Oʻzbekiston Respub�ikasi Sogʻliqni saqlash vazirining birinchi oʻrinbosari 9. M. Mirzayev — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari 10. X. Meliyev — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirining oʻrinbosari 11. A. Abduvaliyev — Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirining oʻrinbosari — Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi raisi 12. A. Axmedov — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari boʻyicha qoʻmita raisi 13. I. Jasimov — Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatasi raisining birinchi oʻrinbosari 14. J. Niyazbekov — Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi boshqarma boshligʻi 15. E. Bozorov — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi boshqarma boshligʻining oʻrinbosari 16. U. Alimov — Oʻzbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy 17. A. Xadjayev — Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi raisi v.b. 18. A. Oʻrozov — Oʻzbekiston milliy axborot agentligi bosh direktorining oʻrinbosari 19. O. Abduqahorov — “Oʻzbekkonsert” davlat muassasasi direktori 20. F. Abduholiqov — Oʻzbekiston elektron ommaviy axborot vositalari milliy assotsiatsiyasi boshqaruvi raisi 21. A. Saʼdullayev — Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi Markaziy kengashi raisi 22. D. Tashmuxamedova — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi direktori 23. R. Ubaydullayeva — “Ijtimoiy fikr” respublika jamoatchilik fikrini oʻrganish markazi direktori 24. D. Mahbubov — Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika kengashi boshqaruvi raisining oʻrinbosari 25. X. Mirzajonova — Oʻzbekiston faxriylarining ijtimoiy faoliyatini qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasi raisining oʻrinbosari 26. F. Azimova — Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi boʻlim boshligʻi 27. A. Mirjalilov — Oʻzbekiston davlat muassasalari va jamoat xizmati xodimlari kasaba uyushmasi Respublika kengashi raisi oʻrinbosari 28. D. Najmutdinova — Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi Toshkent shahar boʻlimi raisi 29. M. Bekmurodov — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi kafedra mudiri 30. Sh. Ortikov — “Xalq soʻzi” gazetasi muxbiri 31. A. Turdiyev — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Yoshlar, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi kotibiyatining bosh maslahatchisi, ishchi guruh kotibi 32. Lavozimi boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi raisi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari raislari

Izoh: komissiya aʼzolari boshqa ishga oʻtgan taqdirda, uning tarkibiga ushbu lavozimlarga yangidan tayinlangan shaxslar kiritiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining 2019-yil 14-sentabrdagi № 2736-III/KQ-592-III-sonli Qoʻshma qaroriga 3-ILOVA

Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va tartibli oʻtkazishni taʼminlash boʻyicha

ChORA-TADBIRLAR DASTURI

T/r Tadbir nomi Amalga oshirish mexanizmi Ijro muddati Masʼullar Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazish tartibi belgilanishi munosabati bilan qonun hujjatlarini takomillashtirish 1. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi faoliyati tartibini ishlab chiqish. Respublika komissiyasining nizomi loyihasini ishlab chiqish. 2019-yil 15-oktabrga qadar Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi 2. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini tartibga solish toʻgʻrisidagi nizom talablaridan kelib chiqib, qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2019-yil 1-noyabrga qadar Vazirlar Mahkamasi, Adliya vazirligi, manfaatdar vazirlik va idoralar 3. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini tartibga solish toʻgʻrisidagi nizom talablariga rioya qilmaganlik uchun tegishli javobgarlikni belgilash. Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2019-yil 1-noyabrga qadar Vazirlar Mahkamasi, Adliya vazirligi, manfaatdar vazirlik va idoralar 4. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda pullik avtotransport xizmati koʻrsatish faoliyatini litsenziyalashning alohida tartibini ishlab chiqish. Normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2019-yil 15-noyabrga qadar Vazirlar Mahkamasi, Transport vazirligi, Ichki ishlar vazirligi 5. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni tashkil etish va uni oʻtkazishda ichki ishlar organlari profilaktika inspektorlarining faoliyatini tashkil etish tartibini ishlab chiqish. Hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2019-yil 15-noyabrga qadar Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi, Ichki ishlar vazirligi 6. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni tashkil etish va uni oʻtkazishda fuqarolar yigʻini raislarining faoliyatini tashkil etish tartibini ishlab chiqish. Hujjat loyihasini ishlab chiqish. 2019-yil 15-noyabrga qadar Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi, Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika kengashi Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishi ustidan parlament va jamoatchilik nazoratini olib borish 7. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini tartibga solish toʻgʻrisidagi nizom talablari ustidan deputatlik va jamoatchilik nazoratini kuchaytirish. 1. Nizom talablari buzilishi holatlarini mahalliy Kengash sessiyasilariga kiritish va uning muhokamasini tashkil qilib borish. 2. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalari ishtirokida jamoatchilik nazoratini olib borish. Har chorak yakuni boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari, Xotin-qizlar qoʻmitasi, Yoshlar ittifoqi, “Nuroniy” jamgʻarmasi, Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari 8. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishida jamoat tartibi va yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash hamda fuqarolar xavfsizligiga jiddiy xavf solishi mumkin boʻlgan koʻngilsiz holatlarning oldini olish. Yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash boʻyicha doimiy reydlarni tashkil etish va Nizom talablarining ijrosini taʼminlash. Doimiy ravishda Ichki ishlar vazirligi 9. Joylarda toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishining doimiy monitoringini amalga oshirish. Doimiy monitoringni olib borish. Alohida chora-tadbirlar rejasiga muvofiq Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika komissiyasi 10. Har bir viloyatda va Toshkent shahrida bittadan tumanni toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni tashkil etish boʻyicha namuna qilib koʻrsatish. Har bir viloyatda va Toshkent shahrida bittadan tumanni namuna qilib koʻrsatish. 2019-yil sentyabr — dekabr Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari 11. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham hamda tartibli oʻtkazish boʻyicha aholi keng qatlamlari oʻrtasida sotsiologik soʻrov oʻtkazish, uning natijalarini ommaviy axborot vositalarida yoritish. Respublikaning barcha hududlarida maxsus ishlab chiqilgan savolnomalar asosida sotsiologik soʻrov oʻtkazish. 2019-2020-yillar davomida “Ijtimoiy fikr” jamoatchilik fikrini oʻrganish markazi, ommaviy axborot vositalari Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va kamxarj oʻtkazish boʻyicha targʻibot-tashviqot tadbirlarini olib borish 12. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining va Senat Kengashining qoʻshma qarori mazmun-mohiyatini targʻib qilish. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari, Senati aʼzolari ishtirokida uchrashuvlar va davra suhbatlari tashkil etish. 2019-yil sentyabr — dekabr oylari Oliy Majlis palatalari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari, Xotin-qizlar qoʻmitasi, Yoshlar ittifoqi, “Nuroniy” jamgʻarmasi, Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari 13. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va uning huzuridagi toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazilishni tartibga solish boʻyicha komissiyalar hamda jamoatchilik bilan birgalikda namunali toʻylar oʻtkazilishini tashkil etish. Xonadon egalari tomonidan rejalashtirilayotgan toʻylar roʻyxatini tuzish, ushbu xonadonda tadbirning namunali oʻtkazilishiga koʻmaklashish. Roʻyxat asosida Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika kengashi 14. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar oʻtkazish bilan bogʻliq milliy va diniy qadriyatlarga, axloq qoidalariga zid boʻlgan marosimlar, nomaqbul odatlar va ularning salbiy oqibatlari toʻgʻrisida targʻibot ishlarini olib borish. Joylarda keng jamoatchilik ishtirokida uchrashuvlar va davra suhbatlarini tashkil etish. Doimiy ravishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari, Oʻzbekiston musulmonlar idorasi, Xotin-qizlar qoʻmitasi, Yoshlar ittifoqi, “Nuroniy” jamgʻarmasi, Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, NNT 15. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarning maʼnaviy va maʼrifiy asoslarini mustahkamlash borasida uchrashuvlar, davra suhbatlari va boshqa targʻibot tadbirlarini tashkil qilish. Bunda: milliy qadriyatlarimizga yot boʻlgan “ommaviy madaniyat”ning salbiy koʻrinishlarining oldini olish; nikohdan oʻtayotgan kelin-kuyovlarga oila maʼnaviyati, axloqi va ajdodlarimizning mustahkam oila haqidagi oʻgitlaridan iborat tavsiyalar berib borish amaliyotini yoʻlga qoʻyish masalalariga alohida eʼtibor qaratish. Targʻibot tadbirlarini tashkil etish. Alohida chora-tadbirlar rejasiga muvofiq Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi 16. Xotin-qizlar oʻrtasida toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va tartibli oʻtkazish boʻyicha jamoatchilik muhokamalari hamda maslahatlashuvlar oʻtkazish, davra suhbatlari, uchrashuvlar tashkil qilish. Bunda: toʻy-hashamlar oʻtkazishni rejalashtirgan xotin-qizlar bilan doimiy suhbatlar oʻtkazib borish; xotin-qizlarga toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishda ortiqcha isrofgarchilikka berilish oila iqtisodiga va yosh oilaning mustahkamligiga salbiy taʼsir koʻrsatishini hayotiy misollar orqali keng tushuntirish; “Ota-onalar universiteti” mashgʻulotlarida sarpo, buyum yigʻishga ruju qoʻyish, oila budjetini notoʻgʻri rejalashtirish va boshqa nosogʻlom orzu-havaslarning salbiy oqibatlarini tushuntirish masalalariga alohida eʼtibor qaratish. Jamoatchilik muhokamalari, maslahatlashuvlar, davra suhbatlari va uchrashuvlar tashkil qilish. Alohida chora-tadbirlar rejasiga muvofiq Xotin-qizlar qoʻmitasi 17. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazish boʻyicha muqaddas dinimizda koʻzda tutilgan amallar va qoidalarni tushuntirishga qaratilgan tadbirlar oʻtkazish. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishda imom-xatiblar eʼtiborini: FHDY organlari tomonidan kelin-kuyovlarga nikoh guvohnomasi berilgandan soʻng sharʼiy nikoh oʻqishga; mahallalardagi diniy-maʼrifiy uchrashuvlar, anʼanaviy suhbatlar va juma namozlarida toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarda isrofgarchilikka yoʻl qoʻymaslik, toʻylarga sarpo va buyum yigʻishga ruju qoʻymaslik, ularni oʻtkazishda belgilangan talablarga amal qilishga; turli xil bidʼat va xurofotlarning jamiyat hayotiga kirib kelishi oldini olish boʻyicha nasihatlar berib borish zarurligi toʻgʻrisidagi masalalarga qaratish. Targʻibot tadbirlarini tashkil etish. Alohida chora-tadbirlar rejasiga muvofiq Oʻzbekiston musulmonlari idorasi 18. Yoshlar oʻrtasida oilaning muqaddasligi, toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarning ixcham va tartibli oʻtkazilishi toʻgʻrisida turli uchrashuvlar, tadbirlar, davra suhbatlari, maxsus oʻquv mashgʻulotlari, ochiq darslar tashkil qilish. Bunda: turmush qurish arafasida turgan yoshlar bilan ijtimoiy-psixologik suhbatlar uyushtirish, ularni oilaviy hayotga tayyorlash, toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va isrofgarchiliksiz oʻtkazish boʻyicha targʻibot ishlarini olib borish; yoshlar oʻrtasida urf boʻlayotgan “ommaviy madaniyat” (“Love story”, qimmatbaho mashinalar korteji va boshqalar)ning salbiy oqibatlarini koʻrsatib beradigan targʻibot tadbirlariga alohida eʼtibor qaratish. Uchrashuvlar, davra suhbatlari, maxsus oʻquv mashgʻulotlari, ochiq darslar va boshqa turli tadbirlarni tashkil qilish. Alohida chora-tadbirlar rejasiga muvofiq Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi 19. Toʻyxona egalari tomonidan toʻy xarajatlarining asossiz ikki-uch baravar miqdorda oshirilishining oldini olish. Toʻyxona egalari orasida uchrashuvlar va tushuntirish ishlarini olib borish. Doimiy ravishda Savdo-sanoat palatasi, Davlat soliq qoʻmitasi 20. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni namunali tashkil etish boʻyicha mahalla fuqarolar yigʻinlar raislari va ichki ishlar organlari profilaktika inspektorlari reytingini yuritish. Mahalla fuqarolar yigʻinlar raislari va ichki ishlar organlari profilaktika inspektorlari reytingi mezonlarini ishlab chiqish. 2020-yil 1-yanvarga qadar Ichki ishlar vazirligi, Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha Respublika kengashi Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va tartibli oʻtkazishni ommaviy axborot vositalarida yoritib borish 21. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va kamxarj oʻtkazish boʻyicha ommaviy axborot vositalarida keng jamoatchilik muhokamasini tashkil etish. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni ixcham va kamxarj oʻtkazish masalalari muhokamasini tashkil etishga doir media-reja ishlab chiqish. 2019-yil sentyabr OʻzMTRK, OʻzEOAVMA, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, OʻzA, 22. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishga ortiqcha sarf-xarajatlar qilinayotgani, buning oilalar iqtisodiy ahvoliga salbiy taʼsir koʻrsatayotgani haqida maqolalar, suhbatlar va intervyular tayyorlash. Parlament aʼzolari, xalq deputatlari mahalliy Kengashlar deputatlari ishtirokida suhbatlar va intervyular tashkil etish. 2019-yil oktyabr — dekabr OʻzMTRK, OʻzEOAVMA, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, OʻzA, boshqa bosma va elektron ommaviy axborot vositalari, Oliy Majlis palatalari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari 23. Namunali toʻylarni tashkil etish istagini bildirgan va bunday toʻylarni tashkil etgan shaxslarning ijobiy qiyofasini shakllantirish. Toʻylarni namunali tashkil etgan shaxslarni aniqlash va turli janrlarda materiallar tayyorlash. 2019-yil oktyabr — dekabr OʻzMTRK, OʻzEOAVMA, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, OʻzA, boshqa bosma va elektron ommaviy axborot vositalari 24. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlar ishtirokchilari soni va oʻtkazilish vaqti, ularga xizmat koʻrsatuvchi subyektlar faoliyatining bugungi holati, bu borada fuqarolarning haqli eʼtirozlari haqida mulohazali materiallar tayyorlash. Tahliliy materiallar, reportajlar, intervyular, maqolalar tayyorlash. 2019-2020-yillar davomida OʻzMTRK, OʻzEOAVMA, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, OʻzA, boshqa bosma va elektron ommaviy axborot vositalari, manfaatdor vazirlik va idoralar 25. Toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlarni oʻtkazishda, avvalambor, barcha darajadagi davlat organlari va muassasalarining rahbarlari shaxsan namuna boʻlishlari zarurligi, kerak boʻlsa, bu borada ularning shaxsiy masʼuliyati va javobgarligini belgilashga, bu boʻyicha jamoatchilik fikrini inobatga olmaydigan fuqarolarni mahalla fuqarolar yigʻiniga taklif etib, ushbu masalani mahalla va mehnat jamoasida muhokama qilishga qaratilgan materiallar tayyorlash. Tahliliy materiallar, reportajlar, intervyular, maqolalar tayyorlash. 2019-yil oktyabr — dekabr OʻzMTRK, OʻzEOAVMA, Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, OʻzA, boshqa bosma va elektron ommaviy axborot vositalari, manfaatdor vazirlik va idoralar 26. Xalq orasida ommalashgan veb-saytlarda jamoat tashkilotlari, diniy ulamolar, aholi vakillarining toʻylar, oilaviy tantanalar, maʼraka va marosimlardagi dabdababozliklar, ortiqcha isrofgarchilik va shuhratparastlikning oldini olishga qaratilgan fikr-mulohazalarini yoritib borish. Ushbu mavzuda taniqli shaxslar, jamoat arboblari, ziyolilar bilan suhbatlar, intervyular uyushtirish. 2019-2020-yillar davomida Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, OʻzA, boshqa bosma va elektron ommaviy axborot vositalari, manfaatdor vazirlik va idoralar