2020-2021-yillarda iqtisodiy oʻsishni tiklash va iqtisodiyot tarmoqlari hamda sohalarida tizimli tarkibiy islohotlarni davom ettirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (526-son)

29.08.2020

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyev huzurlaridagi Koronavirus pandemiyasining Oʻzbekiston Respublikasini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishga taʼsirining salbiy oqibatlarini bartaraf etish, tadbirkorlik faoliyati subyektlarining investitsiyaviy va tashqi iqtisodiy faolligini tiklash, shuningdek, iqtisodiy islohotlarni yanada chuqurlashtirish uchun shart-sharoitlar yaratish maqsadida oʻtkazilgan majlisdagi topshiriqlardan kelib chiqib, Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi, Moliya vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan boshqa vazirliklar, idoralar va xoʻjalik birlashmalari bilan birgalikda iqtisodiyot tarmoqlari hamda sohalarida tarkibiy oʻzgarishlarni tiklash va davom ettirish boʻyicha quyidagilarga qaratilgan chora-tadbirlar ishlab chiqilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin:

2020-yilda iqtisodiyot asosiy sektorlarining rivojlanishini saqlashga va 2021-yildan boshlab barqaror iqtisodiy oʻsishni 5,0 — 5,5 foiz darajasida taʼminlashga yoʻnaltirilgan makroiqtisodiy siyosatni amalga oshirish va bozor institutlarini isloh qilishni davom ettirish;

birinchi navbatda, inqirozdan keyingi rivojlanish davrida banklarni transformatsiya qilish va bank xizmatlaridan foydalanish samaradorligini hamda ularning sifatini oshirishni taʼminlashga doir chora-tadbirlarni amalga oshirishga qaratilgan bank tizimini yanada isloh qilish;

aholi bandligini taʼminlash va daromadlarini oshirish, tadbirkorlik faoliyatini birinchi marta amalga oshirayotgan shaxslarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash boʻyicha dasturiy chora-tadbirlarni kengaytirish orqali ichki talabni ragʻbatlantirish va kambagʻallikni qisqartirish;

sanoat va raqobat siyosatini, jumladan, mahalliy ishlab chiqarish mahsulotlariga ichki talabni ragʻbatlantirish, tarmoqlararo kooperatsiya aloqalarini rivojlantirish, shuningdek, sanoatning strategik tarmoqlari korxonalarida islohotlarni davom ettirish asosida takomillashtirish;

investitsiya jarayonlarini, birinchi navbatda, mahalliy investorlarning infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish va qoʻshilgan qiymatning ishlab chiqarish “zanjirlari”ni yaratish boʻyicha loyihalarni amalga oshirishdagi ishtirokini ragʻbatlantirish uchun ichki manbalarni kengaytirish yoʻli bilan faollashtirish;

eksport qiluvchi korxonalarni qoʻshimcha moliyaviy qoʻllab-quvvatlash orqali, shu jumladan savdoni moliyalashtirishning zamonaviy vositalaridan foydalanishni kengaytirish, mahalliy mahsulotlarni yangi eksport bozorlariga yetkazib berishni kengaytirishda savdo-vositachilik tashkilotlarini ragʻbatlantirish hisobiga tashqi iqtisodiy faoliyatni ragʻbatlantirish va eksport qiluvchi korxonalarni qoʻllab-quvvatlash;

davlat xaridlari tizimida xususiy tadbirkorlik subyektlarining ishtirokini kengaytirish, hududlardagi kichik sanoat zonalarini ularga ishlab chiqarish va transport infratuzilmasi obyektlarini oʻtkazish uchun qoʻshimcha moliyaviy resurslarni ajratgan holda rivojlantirish asosida ishbilarmonlik va raqobat muhitining qulayligini oshirish, xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish;

hududlarda aholiga kompleks xizmatlar koʻrsatadigan savdo tashkilotlari tarmogʻini rivojlantirish, mahalliy mobil aloqa operatorlarining davlat aktivlarini bosqichma-bosqich sotish va qishloq joylarda telekommunikatsiya tarmoqlarini rivojlantirishga xususiy investitsiyalarni jalb qilish, shuningdek, 2021-yilda barcha ijtimoiy muassasalar, qishloq aholi punktlari va mahallalarni yuqori tezlikdagi Internet jahon axborot tarmogʻiga ulashni yakunlash hisobiga xizmatlar sohasi korxonalarini qoʻllab-quvvatlash va raqamli texnologiyalarni rivojlantirish.

2. Quyidagilar:

2020-2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida iqtisodiy oʻsishni tiklash va tizimli tarkibiy oʻzgarishlarni davom ettirish boʻyicha amaliy harakatlar rejasi (keyingi oʻrinlarda — Harakatlar rejasi) 1-ilovaga muvofiq;

Iqtisodiyotda tarkibiy islohotlarni tiklash va davom ettirish chora-tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha “yoʻl xaritasi” (keyingi oʻrinlarda — “Yoʻl xaritasi”) 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari (A.J. Ramatov, J.A. Qoʻchqorov, S.U. Umurzakov) va Bosh vazir maslahatchisi (O.M. Umarov) bir hafta muddatda tadbirlarni amalga oshirishning aniq bosqichlari va muddatlarini koʻrsatgan holda, Harakatlar rejasi va “Yoʻl xaritasi”ni amalga oshirishning tarmoq jadvallarini ishlab chiqilishi hamda ularning tegishli vazirliklar, idoralar va xoʻjalik birlashmalari kesimida tasdiqlanishini taʼminlasin.

4. Mutasaddi vazirliklar, idoralar va xoʻjalik birlashmalari rahbarlarining zimmasiga Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligiga har oyda maʼlumot kiritgan holda Harakatlar rejasi va “Yoʻl xaritasi”dagi tegishli tadbirlar oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirish taʼminlanishi uchun shaxsiy masʼuliyat yuklansin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi:

iqtisodiyot tarmoqlari va sohalari, shuningdek, hududlar kesimida “Yoʻl xaritasi” doirasidagi tadbirlarning amalga oshirilishi tizimli asosda tahlil qilinishini va ularning Harakatlar rejasida belgilangan asosiy maqsad va vazifalarga erishishga taʼsirini baholashni taʼminlasin;

zarur boʻlganda, “Yoʻl xaritasi”ga manfaatdor vazirliklar, idoralar va xoʻjalik birlashmalari bilan kelishgan holda, Harakatlar rejasini amalga oshirish samaradorligini oshirishga yoʻnaltirilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritsin;

Harakatlar rejasi va “Yoʻl xaritasi” doirasida amalga oshiriladigan chora-tadbirlarning makroiqtisodiy barqarorlikni taʼminlash va iqtisodiyotda tarkibiy islohotlarni amalga oshirishga taʼsirini baholash toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga har oyda axborot kiritib borsin.

6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2020-yil 29-avgust,

526-son

Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 29-avgustdagi 526-son qaroriga 1-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasida iqtisodiy oʻsishni tiklash va tizimli tarkibiy oʻzgarishlarni davom ettirish boʻyicha 2020-2021-yillardagi amaliy harakatlar rejasi

I-bob. Koronavirus pandemiyasi tarqalishining ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari

Oʻzbekistonda koronavirus infeksiyasi tarqalishinining oldini olish boʻyicha amalga oshirilgan samarali chora-tadbirlar yordamida dunyoning koʻplab mamlakatlarida kuzatilgan eng yomon holatlar chetlab oʻtildi.

1 million kishiga toʻgʻri keladigan infeksiya va oʻlim darajasi (mos ravishda 110 va 0,5) dunyo boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichdan 9-10 baravar past (mos ravishda 848 va 50).

Infeksiya bilan zararlanganlarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish, profilaktika qilish, davolash va tibbiy xodimlarni moliyaviy ragʻbatlantirishga toʻgʻridan-toʻgʻri sanitariya-gigiyena va tibbiy xarajatlar 651 milliard soʻmni (65 million dollar ekvivalentida), karantin markazlarining qurilishiga uzoq muddatli sarmoyalar va tibbiy asbob-uskunalar sotib olish — 1,2 trillion soʻmni (120 million dollar ekvivalentida) tashkil etdi.

Shu bilan birga, asosan, joriy yilning II choragidagi majburiy karantin choralari iqtisodiyot va ijtimoiy sohalarga oʻz salbiy taʼsirini koʻrsatdi. Xususan:

1) hisob-kitoblarga koʻra, joriy yilning I yarim yilligida YIMning oʻsishi 100,2 foizni (dastlabki prognozga nisbatan 105,8%), sanoat — 98,1 foizni (105,9%), xizmatlar — 102,6 foizni (107,3%), qishloq xoʻjaligi — 102,8 foizni (103,3 %) tashkil etdi.

Maʼlumot uchun: eng ogʻir karantin (aprel) oyida sanoatning pasayishi taxminan 22,8 foizga (2019-yil aprelga nisbatan), xizmatlar 37,5 foizga; eksport 9,6 foizga baholanmoqda.

Joriy yilning may oyi oʻrtalaridan boshlab sanoat va qurilish korxonalarining karantin choralaridan bosqichma-bosqich olib chiqiilishi YIM, sanoat va qurilishni chuqur pasayishining oldini oldi. Shu bilan birga, Oʻzbekiston iqtisodiyotda pasayish bilan emas, balki iqtisodiy oʻsish surʼatlari pasayishi bilan pandemiyaning salbiy oqibatlarini chegaralaydigan sanoqli davlatlardan biri boʻldi.

2) davlat budjeti daromadlari qimmatbaho metallarning qulay narxlari hisobiga sezilarli darajada pasaymadi.

Biroq, 2020-yilning birinchi yarim yilligida konsolidatsiyalashgan budjet taqchilligi Inqirozga qarshi kurashish jamgʻarmasining shakllanishi, shuningdek, Buxoro va Sirdaryo viloyatlaridagi favqulodda vaziyatlarning oqibatlarini bartaraf etish hisobiga ikkinchi darajali xarajatlarni sekvestrlashtirishga qaramasdan, YIMning 4,1 foizni (reja — 0,5 %) tashkil etdi.

Shu bilan birga, karonavirus pandemiyasi davrida aholi, iqtisodiyot tarmoqlari va tadbirkorlik subyektlariga bir qator soliq imtiyozlari va preferensiyalar taqdim etishni nazarda tutuvchi chora-tadbirlar doirasida davlat budjeti daromadlari 2,8 trillion soʻm yoki YIMning 0,4 foiz miqdorida kamayadi.

3) oʻtgan yilning birinchi yarim yilligiga nisbatan investitsiyalar hajmi va oʻsish surʼatlari biroz pasaydi (prognoz qilingan 108,2 foizga nisbatan 87,2 foiz), lekin iqtisodiyot uchun muhim boʻlgan 39 ta yirik loyihalar obyektiv sharoitlar tufayli belgilangan muddatidan kech ishga tushiriladi. Bu nafaqat 2020-yilda, balki 2021-yilda YIMning oʻsish surʼatlariga salbiy taʼsir qiladi.

4) xomashyo va butlovchi qismlarni yetkazib berishda transport-logistika cheklovlari, korxonalarning vaqtincha yopilishi, shuningdek, xorijiy mamlakatlarda qoʻllangan karantin choralari nafaqat importning 15 foiz qisqarishiga taʼsir qildi, balki eksport hajmiga ham salbiy taʼsir koʻrsatdi.

Joriy yilning birinchi yarmida eksportdagi yoʻqotishlar 2019-yilning shu davriga nisbatan 1,8 milliard dollarga, jumladan, tabiiy gaz eksporti 735 million dollar, turizm xizmatlari — 399,1 million dollar, aviatsiya xizmatlari — 150,3 million dollar; meva-sabzavot mahsulotlari — 215,5 million dollar; mis va rux mahsulotlari — 106 million dollarga baholanmoqda.

5) turizm, transportning barcha turlari, umumiy ovqatlanish, nooziq-ovqat tovarlari savdosi, barcha turdagi taʼlim xizmatlari, madaniy va koʻngilochar muassasalar xizmatlari koronavirus pandemiyasidan eng koʻp zarar koʻrgan tarmoqlar hisoblanadi.

Vaziyat shunday murakkablashmoqdaki, ushbu tarmoqlarning inqirozgacha faoliyatini tiklash nafaqat Oʻzbekiston Hukumatining choralari, balki dunyoda infeksiya tarqalishining umumiy holati bilan bogʻliq.

II bob. Oʻzbekistonda koronavirus infeksiyasi tarqalishining keng avj olish davrida aholi va iqtisodiyotni qoʻllab-quvvatlash uchun qabul qilingan asosiy choralar, tiklanish bosqichlari va 2020-yilda kutilayotgan natijalar

1) sanitariya-gigiyena tadbirlarini oʻtkazish, infeksiya yuqtirish va yuqtirgan odamlarni davolash, iqtisodiyotning alohida eng koʻp zarar koʻrgan tarmoqlarini saqlash, investitsion faollikni va aholini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashni oshirish hisobiga yangi ish oʻrinlarini yaratish maqsadida 10 trillion soʻm miqdoridagi Inqirozga qarshi kurashish jamgʻarmasini tashkil etish.

Joriy yilning 1-iyul holatiga, Inqirozga qarshi kurashish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan 5,6 trillion soʻm mablagʻ sarflangan boʻlib, shundan tashxis-test tizimlari, reaktivlar va himoya vositalarini sotib olish, sanitariya-epidemiologiya ishlarini amalga oshirish hamda tibbiyot xodimlarini moddiy qoʻllab-quvvatlashga 724 milliard soʻm sarflandi.

2) korxonalar bankrot boʻlishining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar qabul qilish, muhtoj xoʻjalik subyektlariga, birinchi navbatda, zarar koʻrgan tarmoqlarga subsidiyalar, kreditlar yoki prolongatsiyalar shaklidagi qoʻshimcha moliyaviy resurslar ajratish.

Xususan, karantin choralaridan zarar koʻrgan 59,8 mingta kichik biznes subyektlari va korxonalar 567,5 milliard soʻm miqdorida mulk soligʻi va yer soligʻidan ozod qilindi. 20,3 mingta xususiy tadbirkorlik subyektlariga foydalanilmayotgan yer uchastkalari va obyektlari uchun yuqori stavkalarni tadbiq etish va jarimalarni (1,1 trillion soʻm) undirish toʻxtatildi.

328,8 mingta mikrofirma va kichik korxonalar (1,68 million ishchi) uchun ijtimoiy soliq stavkasi 12 foizdan 1 foizga (662 milliard soʻm) kamaytirildi. 239 mingta yakka tartibdagi tadbirkorlarga eng kam ijtimoiy soliq miqdori bazaviy hisoblangan summaning 50 foizigacha (155 milliard soʻmdan ortiq) kamaytirildi.

4 022 ta eksport qiluvchi, tashqi savdo operatsiyalari boʻyicha debitorlik qarzlari mavjud korxonalarga 1,7 trillion soʻm miqdoridagi jarimalarni qoʻllash toʻxtatildi.

Tijorat banklari tomonidan 23,9 trillion soʻmlik kreditlar prolongatsiya qilindi.

3) “Har bir oila — tadbirkor” dasturi orqali aholining eng muhtoj qatlamlarini qoʻllab-quvvatlash va ularning daromad bazasini 4 trillion soʻmga oshirish.

Inqirozga qarshi kurashish jamgʻarmasi mablagʻlaridan aholini, ayniqsa, kam taʼminlangan oilalarni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, shuningdek, ishsizlarni jamoat ishlariga jalb etish uchun 621 milliard soʻm ajratildi. Ijtimoiy nafaqalar oluvchi oilalar soni 595 mingdan 799 minggacha yoki 34 foizga koʻpaydi.

Pensiya jamgʻarmasi tomonidan ortiqcha toʻlangan pensiyalar boʻyicha 12,9 ming nafaqa oluvchilarning 20 milliard soʻmdan ortiq qarzlari hisobdan chiqarib tashlandi.

Birinchi marta kambagʻallar bilan manzilli ishlar boshlandi. Uyma-uy oʻtkazilgan oʻrganishlar natijasida 583 mingta moddiy yordamga muhtoj “kambagʻal oilalar” aniqlandi. Ularni qashshoqlikdan chiqarish va bandligini taʼminlash boʻyicha maqsadli chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish boshlandi.

Xususan, “Saxovat va koʻmak” umummilliy harakati doirasida ularga 307 milliard soʻmdan ortiq miqdorda moddiy yordam koʻrsatildi.

4) iqtisodiyot tarmoqlari barqarorligi uchun zarur va muhim boʻlgan sektorlarni maqsadli qoʻllab-quvvatlash (energetika, kimyo, toʻqimachilik, elektrotexnika sanoatlari, qurilish, bank ishi, turizm, sogʻliqni saqlash).

Xususan, turizm bilan shugʻullanuvchi 3 167 ta yakka tartibdagi tadbirkor uchun jismoniy shaxslar daromadlariga solinadigan daromad soligʻini hisoblash toʻxtatildi (3,1 milliard soʻm).

Joriy yilning oxiriga qadar 3 704 ta sayyohlik, mehmonxona xizmati va aviatsiya sohasi subyektlari yer soligʻi va mulk soligʻidan ozod qilindi, shuningdek, ular uchun ijtimoiy soliq xajmi 12 foizdan 1 foizga pasaytirildi (154,5 milliard soʻmdan ortiq).

tibbiy asbob-uskunalarni import qilishda, 2,8 milliard soʻmlik bojxona toʻlovlaridan ozod qilish maqsadida imtiyozlar berildi.

Umumiy ovqatlanish va alkogol mahsulotlari savdosi sohasi bilan shugʻullanuvchi 11,2 mingdan ortiq korxonalar uchun ajratmalar (5 foizdan 3 foizgacha) va yigʻimlar miqdori (25 foizga) kamaytirildi, bu esa ularga 17,1 milliard soʻm miqdoridagi mablagʻlarni oʻz ixtiyorida qoldirishga imkon yaratdi.

Iqtisodiyot tarmoqlarining barqaror faoliyatini taʼminlash maqsadida Inqirozga qarshi kurashish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan 2 166 milliard soʻm ajratildi.

Bundan tashqari, sogʻliqni saqlash muassasalarini qurish, rekonstruksiya qilish va jihozlash, irrigatsiya va meliorativ obyektlari, ichimlik suvi taʼminoti va kanalizatsiya tizimlari uchun 3,7 trillion soʻmlik qoʻshimcha 2 424 ta infratuzilma loyihalari roʻyxati shakllantirildi va mazkur loyihalar uchun Inqirozga qarshi kurashish jamgʻarmasidan 1,1 milliard soʻm miqdoridagi mablagʻlar ajratildi.

5) qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini karantin choralaridan holi hudud sifatida saqlash, barcha qishloq xoʻjaligi tadbirlarini oʻz vaqtida moliyalashtirish va amalga oshirish.

83 mingta qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilariga qoʻshimcha yordam sifatida suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq miqdori 50 foizga kamaytirilib, 814 milliard soʻmdan oshdi.

Biroq, tabiiy ofatlar roʻy bergani sababli, shu yilning aprel oyida Qashqadaryo, Navoiy va Buxoro viloyatlarida 16,6 ming gektar ekin maydonlari, shuningdek, Fargʻona vodiysining bir qator maydonlaridagi bogʻlar zarar koʻrdi. Sardoba viloyatidagi suv omborining qulashi tufayli 21 ming gektardan ortiq ekin maydonlari muomaladan chiqarildi.

Natijada, 2020-yilning I yarim yilligida yalpi qishloq xoʻjaligi mahsulotining oʻsishi oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 102,8 foizni tashkil qildi (prognoz —102,4 foiz).

6) koronavirus infeksiyasining tarqalish darajasiga qarab (“qizil”, “sariq”, yashil” mintaqalar) viloyatlar va yashash punktlarida karantin tadbirlarini oʻz vaqtida bosqichma-bosqich olib tashlash orqali virus tarqalmagan joylarda biznesni tiklash jarayonini kechiktirmaslikka imkon yaratish.

7) biznes va aholini qoʻllab-quvvatlash uchun “qoʻl rejimida” ishlaydigan qashshoqlikni kamaytirish va aholining samarali talabini saqlashga qaratilgan keng koʻlamli maʼmuriy chora-tadbirlar ishlab chiqish.

Alohida eʼtibor pandemiya tufayli aholining, ayniqsa, mamlakatga qaytgan mehnat muhojirlari orasida ishsiz qolganlarning muammolariga qaratilmoqda.

Xususan, 231,9 ming kishi jamoat ishlariga jalb qilinishi uchun Jamgʻarmadan 165,7 milliard soʻm miqdoridagi mablagʻlar ajratildi. Xususiy xoʻjaliklar va kooperativlarga 30,7 mingdan ortiq fuqaro ishga jalb etilgan, shuningdek, bandlikka koʻmaklashish jamgʻarmasidan ajratilgan subsidiyalar hisobidan tadbirkorlik faoliyatini boshlagan.

Qabul qilingan chora-tadbirlar Oʻzbekistonga joriy yilning may oyi boshida sanoat pasayishining eng past nuqtasini bartaraf etish va joriy yilning iyun oyi oʻrtalariga kelib, xizmat koʻrsatish sohalaridagi eng past pasayish nuqtasini bartaraf etish imkonini berdi.

III bob. Amaliy harakatlar rejasining asosiy maqsad va vazifalari

Kelgusi davrning asosiy cheklovlari va tahdidlari quyidagilar hisoblanadi:

1. Mahalliy mahsulotlar va xizmatlar ishlab chiqarilishining cheklanishi. Buning oldini olish uchun karantin davrida xoʻjalik faoliyatini vaqtincha toʻxtatib turish tufayli moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelganlarga alohida eʼtibor berib, korxonalarning xoʻjalik faoliyatini tezroq tiklash zarur. Muammoni hal etish iqtisodiyotga moliyaviy mablagʻlarni, shu jumladan, investitsiya ssudalari boʻyicha qarzlarni uzaytirish va aylanma mablagʻlar sifatida “tez pullar”ni ajratishni talab qiladi.

2. Aholi daromadlarining pasayishi, ishlab chiqarish zanjiridagi uzilishlar tufayli ichki talabning cheklanishi. Muammoning yechimi korxonalarning ishlab chiqarish faoliyatini tiklash, yangi ish oʻrinlari yaratish va tiklash, keyin esa aholi daromadlarining oʻsishi bilan bogʻliq hisoblanadi.

3. Karantin choralarini liberallashtirish va koronavirus infeksiyasining tarqalish darajasi yuqori boʻlgan mamlakatlardan odamlarning koʻchib oʻtishiga yoʻl qoʻymaslik uchun tashqi chegaralarning yopilishi bilan koronavirus infeksiyasining aholi orasida tarqalishi xavfi. Muammoning yechimi maʼlum sanitariya-gigiyena meʼyorlari va cheklovlarining saqlanishida (ayniqsa, ommaviy tadbirlar paytida, mamlakat tashqarisidan kirganda va hokazo) va bemorlarga zarur tibbiy yordamni kengaytirishda namoyon boʻladi. Koronavirusning sayyorada tarqalishining davom etishini hisobga olib, yagona usul — bu oʻz vaqtida tashxis qoʻyish va samarali davolanishni oʻrganish hisoblanadi.

4. Budjet taqchilligining oshishi va tashqi davlat qarzining oʻsishi, makroiqtisodiy barqarorlik xavflarining namoyon boʻlishi. Jahon ishlab chiqarishining keskin pasayishi va global iqtisodiy tiklanish istiqbollari toʻgʻrisida noaniqlikning yuqori darajasi koʻplab davlatlarni iqtisodiyotda aholini va yalpi talabni qoʻllab-quvvatlash uchun budjet xarajatlarini (shu jumladan, tashqi qarz mablagʻlari hisobiga) koʻpaytirishga majbur qilmoqda.

Tashqi qarzning oʻsishini oldini olish uchun asos yaratish, xususiy va toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar uchun sharoitni yaxshilash qisqa hamda uzoq istiqbolda inqirozdan keyingi tiklanish iqtisodiyot barqaror rivojlanishining asosiy shartlari hisoblanadi.

Bu, oʻz navbatida, iqtisodiyotni liberallashtirish (jumladan, energiya resurslari bozori) sohasida boshlangan islohotlarni izchil davom ettirish, raqobat muhitini rivojlantirish, ishbilarmonlik muhitini yaxshilash va iqtisodiyotda davlat sektorining ulushini kamaytirishni talab qiladi va oʻrta muddatli istiqbolda xorijiy investitsiyalarning barqaror oʻsishiga yordam beradi.

5. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi sharoitida potensial investorlarning moliyaviy ahvoli yomonlashishi natijasida yuzaga keladigan investitsiyalarga, ayniqsa, tashqi sarmoyalarga cheklovlar. Hozirgi vaziyatda mahalliy investorlarga xorijiy investorlar bilan teng investitsiya sharoitlarini yaratib, mahalliy sarmoyadorlar uchun ragʻbatlantirish va investitsiya imkoniyatlarini kuchaytirishni talab qiladi.

6. Jahon moliyaviy inqirozi sababli, tashqi talabning cheklanishi va oʻzbek mahsulotlarini import qiluvchi mamlakatlardagi inqiroz. Rossiya, MDH mamalakatlari va Xitoydagi iqtisodiy pasayish Oʻzbekistondan asosiy mahsulotlar: tabiiy gaz, meva-sabzavot, toʻqimachilik, elektrotexnika, kimyoviy mahsulotlar, mineral oʻgʻitlar eksportining fizik hajmini kamayishi, shuningdek, asosiy eksport mahsulotlari: paxta va toʻqimachilik, tabiiy gaz, mis narxlarining pasayishi bilan bogʻliq.

Muammo eksport geografiyasini kengaytirishni jadallashtirish, Yevropa va Osiyo bozorlariga chiqish, shuningdek, eksport qiluvchilarni ragʻbatlantirish boʻyicha chora-tadbirlarni davom ettirish, jumladan, davlat budjetidan transport xarajatlarining bir qismini subsidiya qilish orqali bartaraf etiladi.

7. Bandlik muammosi, jumladan, mehnat migratsiyasi imkoniyatlarining qisqarishi hamda kambagʻallikning oshishi Oʻzbekiston uchun katta tahdid hisoblanadi.

Iqtisodiyotning oldida turgan hozirgi turli tahdid va muammoli vaziyatni inobatga olib, amaliy harakatlar rejasi Hukumat, barcha vazirliklar, idoralar va xoʻjalik birlashmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlarining harakatlarini muvofiqlashtirish uchun:

1) koronavirus pandemiyasining iqtisodiyot va aholi uchun salbiy oqibatlarini bartaraf etish (tiklash nuqtalari);

2) tizimli islohotlarni davom ettirish uchun sharoitlarni yaratish;

3) iqtisodiyot rivojiga qoʻshimcha turtki beradigan yangi imkoniyatlar va zaxiralarni aniqlash (“oʻsish nuqtalari”).

Amaliy harakatlar rejasini ikki bosqichda amalga oshirish taklif etiladi:

1-bosqich — 2020-yil oxiriga qadar — barqarorlashtirish va tiklangan oʻsish. Yuqorida aytib oʻtilgan va taklif qilingan chora-tadbirlarning toʻliq bajarilishi bilan 2020-yilga moʻljallangan koʻrsatkichlar quyidagicha baholanadi:

Yalpi ichki mahsulotning oʻsishi — 102,2 foiz (dastlabki prognoz 105,5%), shu jumladan sanoat — 103,4 foiz (106,5 %), qishloq xoʻjaligi — 103,3 foiz (104 %), investitsiyalar — 101,2 foiz (109,3 %); xizmatlar — 100,1 foiz (105,8 %), chakana savdo aylanmasi, umumiy ovqatlanish bilan birga — 103 foiz (105,6 %); eksport — 94,3 foiz (115,6 %).

Ushbu hisob-kitoblar Respublikada va dunyo miqyosida karantinni qayta joriy etish ehtimolini oʻz ichiga olmaydi.

2-bosqich — 2021-yildan boshlab 5,0 — 5,5 foiz barqaror iqtisodiy oʻsish surʼatlarini taʼminlaydigan, 2020-2021-yillar davomida koronavirus pandemiyasining oqibatlarini moslashtirish bilan tizimli islohotlarni davom ettirishga qaratilgan choralar.

Shu bilan birga, tashqi taʼsirning davomiyligi va pandemiyaning iqtisodiyotning ayrim tarmoqlari va sektorlariga (turizm, transport, eksport) taʼsirini hisobga olgan holda, ularning inqirozgacha boʻlgan tendensiyalariga chiqish 2021-yildan oʻtishi mumkin.

IV bob. Makroiqtisodiy siyosat va bozor institutlarini isloh qilish sohasidagi asosiy chora-tadbirlar

Mamlakat iqtisodiyotining tiklanishi va keyinchalik barqaror rivojlanishi makroiqtisodiy shart-sharoitlar, chora-tadbirlar va tartibga solish vositalarini yaratish bilan bevosita bogʻliqdir.

Strategiyada belgilangan makroiqtisodiy siyosat va institutsional islohotlarni davom ettirish bilan birga, hozirgi vaqtning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda, 2020-yilning qolgan davrida va 2021-yilda quyidagilarga asosiy eʼtibor berish talab qilinadi:

tashqi qarzning oʻsishini cheklash, qarz mablagʻlaridan foydalanish samaradorligini qatʼiy nazorat qilish. Bu esa moliyaviy xarajatlarni kamaytirish, xususiy investitsiyalarni har tomonlama targʻib qilish, shuningdek, keyingi yillarda tashqi qarzdorlikni ustav chegarasidan oʻtishining oldini olish uchun oʻrta muddatli reja va chora-tadbirlarni tayyorlash, budjet xarajatlarini rejalashtirish va Oʻzbekiston Respublikasi tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi tomonidan moliyalashtirish, shuningdek, ulardan foydalanish ustidan qattiq nazorat qilish;

tashqi qarzlardan samarali foydalanish, ularni ustuvor ravishda, budjet defitsiti, infratuzilma loyihalarini, iqtisodiy oʻsishga bevosita va ikkinchi darajali taʼsir koʻrsatadigan ijtimoiy obyektlarni moliyalashtirishga qaratish, aholi bandligini taʼminlash, shuningdek, kambagʻallikni qisqa va oʻrta muddatda qisqartirishga yoʻnaltirish;

texnik-iqtisodiy asoslash bosqichida loyiha tanlash mezonlarini takomillashtirish orqali davlat investitsiya xarajatlarini optimallashtirish, qiymati va amalga oshirish vaqti dolzarbligini yoʻqotgan investitsion loyihalarni rad qilish, shuningdek, ularning ishga tushirilganidan keyin investitsiya loyihalarini amalga oshirilishi va samaradorligini monitoring qilish, loyihalarni moliyalashtirishda xususiy investitsiya vositalaridan foydalanishni kengaytirish, shu jumladan, korporativ va infratuzilma obligatsiyalarini chiqarish orqali davlat-xususiy sherikchilikni va fond bozorini rivojlantirish;

soliq va bojxona imtiyozlarini optimallashtirish boʻyicha ishlarni yakunlash;

sanoat va raqobat siyosatini takomillashtirish. Toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va “oʻsish nuqtalariga” moliyalashtirishni jalb etish, eksport bozorlarida raqobatbardoshlikni oshirish, xalqaro qiymat zanjirlarida ichki korxonalar ishtirokida izchil oʻsishni ragʻbatlantirish uchun yangi rivojlanish drayverlarini aniqlash bilan oʻrta muddatli sanoat siyosati strategiyasini ishlab chiqish va qabul qilish, shu jumladan, davlat korxonasi islohot jarayonini yakunlash, monopoliyaga qarshi kurashni tartibga solish va raqobat muhitini yaratish chora-tadbirlari orqali, ishlab chiqarishni ilm-fan bilan birlashtirishning samarali tizimini yaratish (tadqiqot markazlari, loyihalash byurolari, ilmiy-tadqiqot va ishlab chiqarish birlashmalari va boshqalar.);

qishloq xoʻjaligi sohasini isloh qilishni davom ettirish. Qishloq xoʻjaligi ishlab chiqaruvchilarining xoʻjalik faoliyatiga maʼmuriy aralashuvni toʻliq cheklagan xolda, narx shakllanishida bozor mexanizmlarini joriy etish, moliyaviy resurslarning harakati va yer aylanmasining garov mexanizmini takomillashtirish. Qishloq xoʻjaligida qiymat zanjirlarini yaratish mexanizmini ragʻbatlantirish;

ishlab chiqarish xarajatlarini optimallashtirish, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va ishlab chiqarish jarayonlarini raqamlashtirish orqali iqtisodiyotda mehnat unumdorligini oshirish orqali ish haqining hajmini oshirish, va mahalliy mahsulotlarning xalqaro raqobatbardoshligini oshirishdan iborat.

V bob. Bank sektoridagi asosiy chora-tadbirlar

Amaliy harakatlar rejasining samaradorligi koʻp jihatdan bank tizimining moliyaviy koʻmagi asosida xoʻjalik yurituvchi subyektlarning tadbirkorlik faoliyatini tiklashi bilan bogʻliq boʻladi.

Amaliy harakatlar rejasi, 2020 — 2025-yillarga moʻljallangan bank tizimini isloh qilish Strategiyasida tasdiqlangan chora-tadbirlarni hisobga olgan holda quyidagilarni nazarda tutadi:

a) 2020-yil oxirigacha boʻlgan davr uchun:

iqtisodiy faoliyatni, shu jumladan, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash maqsadida, iqtisodiy chora-tadbirlarni qoʻllagan holda tadbirkorlik subyektlariga berilgan kreditlar boʻyicha foiz stavkalarini oʻrtacha darajada pasaytirish choralari koʻrish;

kechiktirilgan qarz miqdorini hisobga olgan holda, bank tizimining likvidligini baholash uchun stress-testlarni oʻtkazish;

majburiy zaxiralash shartlarining qayta koʻrib chiqilishi munosabati bilan tijorat banklariga 2,2 trillion soʻm miqdorida qoʻshimcha likvidlik berish, shuningdek, Markaziy bankning pul-kredit instrumentlaridan, shu jumladan, maxsus vositadan foydalangan holda 3 — 6 oy muddatga, faqat kichik biznes va tadbirkorlikning iqtisodiy faoliyatini qoʻllab-quvvatlash uchun 2,6 trillion soʻm taqdim etish;

koronovirus pandemiyasidan zarar koʻrgan korxonalarni qoʻllab-quvvatlashni kengaytirish maqsadida ularni 2020-yilning ikkinchi yarmida 17 trillion soʻm miqdorida aylanma mablagʻlar bilan taʼminlash;

xalqaro moliya institutlari va xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda davlat banklari faoliyatini kompleks diagnostika qilish asosida transformatsiya dasturlarini (yoʻl xaritalarini) ishlab chiqish;

nobank kredit tashkilotlarini rivojlantirish uchun huquqiy asoslarni yaratish, Oʻzbekiston Respublikasining “Nobank kredit tashkilotlari toʻgʻrisida” gi Qonunini qabul qilish;

banklarda korporativ boshqaruv toʻgʻrisidagi nizomning yangi tahririni tasdiqlagan holda korporativ boshqaruv sohasida Bazel qoʻmitasining tamoyillarini joriy etish;

banklarni litsenziyalash toʻgʻrisidagi nizomlarni qayta koʻrib chiqish orqali xorijiy strategik investorlarni bank sektoriga jalb etish shart-sharoitlarini shakllantirish;

xalqaro standartlar asosida tijorat banklarida tavakkalchilik tamoyili asosida boshqarishni joriy etish.

b) 2021-yilda amalga oshirish uchun taklif etilgan chora-tadbirlar:

bank operatsiyalarini soddalashtirish, jumladan, kredit berish boʻyicha qarorlar qabul qilish, shuningdek, bank xizmatlarini raqamlashtirish orqali bank tizimi va tadbirkorlik subyektlari xarajatlarini kamaytirish;

mulk yoki pul shaklida garov talab qilmaydigan, shu jumladan, ishonch, loyihani moliyalashtirish kabi kreditlash vositalarini kengaytirish;

mavjud avtomatlashtirilgan bank tizimlarini baholash uchun tijorat banklarining AT-auditini oʻtkazish;

loyiha takliflarini shakllantirish va ularni asoslashga yordam berish, ishga tushirilgandan soʻng loyihalarni qoʻllab-quvvatlash, shu jumladan, aylanma mablagʻlarni oʻz vaqtida toʻldirish orqali mijozlar bilan hamkorlik aloqalarini mustahkamlash.

VI bob. Aholi bandligi, daromadlarini oshirish va kambagʻallikni qisqartirish hisobiga ichki talabni ragʻbatlantirishning asosiy chora-tadbirlari

Karantin davrida aholi bandligining qisqarishi va tashqi mehnat migratsiyasidan keladigan daromadlarning kamayishi aholining xarid qobiliyatini pasaytirdi hamda ichki isteʼmol bozori imkoniyatlarini sustlashtirdi. Eksportni cheklash bilan bir qatorda, isteʼmol mahsulotlari, birinchi navbatda, nooziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishning pasayishiga sabab boʻldi.

Ichki toʻlov qobiliyatiga ega talabning tiklanishi va kengayishi mehnatga layoqatli fuqarolarning bandligini oshirish va daromad olishlari boʻyicha amalga oshirilgan choralar bilan bogʻliq. Ushbu maqsadlar uchun 2020-yilda oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturi doirasida ajratilgan kreditlar hajmi 4 trillion soʻmni tashkil etadi.

Aholini ish bilan taʼminlash, oilaviy biznesni qoʻllab-quvvatlash, ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish korxonalari faoliyatini qayta tiklash, uy-joy, ijtimoiy infratuzilmani qurish va rekonstruksiya qilish, yangi qishloq xoʻjaligi yerlarini foydalanishga topshirish boʻyicha keng koʻlamli chora-tadbirlar yil oxiriga qadar 810,6 mingta doimiy ish oʻrinlari tiklanishiga, 302,8 mingta doimiy va 662,8 mingta vaqtinchalik hamda mavsumiy ish oʻrinlarini yaratilishiga imkoniyat beradi.

Jumladan, “Yagona milliy mehnat tizimi” orqali 265,2 ming nafar ishsizlar boʻsh ish oʻrinlariga joylashtiriladi, 301 ming kishi jamoat ishlariga jalb qilinadi, 53,6 ming kishi tadbirkorlik va uy-joy maydonlarini rivojlantirish, qishloq xoʻjaligi, hunarmandchilik hamda tikuvchilik kooperativlarida aʼzolik uchun subsidiyalar bilan taʼminlanadi, 42,8 ming kishi bepul tarzda kasb-hunarga oʻqitiladi.

Ish oʻrinlarini izlash va ishga joylashtirish uchun “Yagona milliy mehnat tizimi” idoralararo dasturiy taʼminot vositasi (my.mehnat.uz) joriy etilib, unda joriy yilning boshidan buyon 385 ming korxonalar qamrab olindi, 3,5 milliondan ortiq ishchilarga elektron mehnat daftarchalari yuritila boshlandi.

Keltirib oʻtilgan barcha chora-tadbirlar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti va Hukumatining qarorlari bilan tasdiqlangan hamda amaliy chora-tadbirlar rejasiga kiritilgan.

Bandlikni, shu jumladan, rasmiy bandlikni kengaytirish, shuningdek, aholi daromadlarini oshirish uchun qoʻshimcha sharoitlarni yaratish maqsadida, 2020-2021-yillar uchun amaliy chora-tadbirlar rejasi quyidagilarni nazarda tutadi:

a) 2020-yil yakuniga qadar:

aholining kambagʻal qatlamlari bilan ishlashning amaldagi shaklidan Jahon banki va BMT Taraqqiyot Dasturi bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasining Barqaror rivojlanish maqsadlari bilan uzviy bogʻliqlikdagi uzoq muddatli kambagʻallikni qisqartirish Strategiyasini ishlab chiqish asosida kambagʻallikni qisqartirishga qaratilgan strategik va dasturiy chora-tadbirlarni amalga oshirishga oʻtish. Bunda, 4 ta mezon (mutlaq, nisbiy, moddiy deprivatsiya va kambagʻallikning koʻp oʻlchamli indeksi)dan foydalanish orqali Toshloq tumanida sinov tariqasida kambagʻallikni baholash uslubiyotini amaliyotda qoʻllash;

Sirdaryo viloyatidagi sinov loyihasi, shuningdek, aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha tajriba asosida, ayniqsa, pandemiya sharoitida, ijtimoiy himoya reyestrni joriy qilish;

xalqaro ekspertlar bilan birgalikda yashash minimumi va isteʼmol savatchasini hisoblash hamda qoʻllash uchun meʼyoriy bazani ishlab chiqish;

Oʻzbekistonda kambagʻallikning oʻziga xos jihatlari va omillarini oʻrganish, shuningdek, kambagʻallikni qisqartirish sohasida tahliliy va uslubiy materiallar tayyorlash uchun Iqtisodiy tarraqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi qoshida markaz tashkil etish;

2020-yil oxiriga qadar bazaviy hisoblash miqdorining 50 foiz hajmidagi bir martalik toʻlov (hozirgi vaqtda bu miqdor har oyda toʻlanadi) orqali oʻzini oʻzi band qilish faoliyat turlarini kengaytirish, shu jumladan, uy-joy qurish hamda jismoniy shaxslarga tegishli kvartiralarni taʼmirlashni kiritish;

xalqaro moliya institutlari hamda xalqaro moliya tashkilotlarining kreditlari hisobiga loyihalarni amalga oshirishda mahalliy pudratchilar imkoniyatlaridan foydalanishni kengaytirish;

malakasiz xorijiy ishchi kuchidan foydalanishni cheklash;

tuman yoki shahar sektor rahbarining tavsiyasi asosida ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan ishsizlarga ajratilgan mikrokreditlar miqdorini 2,5 baravarga oshirish (bazaviy hisoblash miqdorining 100 dan 250 baravarigacha);

tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishni boshlash uchun ishsizlarga davlat roʻyxatidan oʻtgandan soʻng dastlabki 3 oyda transport va ijara xarajatlarini qoplashga subsidiyalar ajratish;

mahallalarda aholini, ayniqsa, yoshlar va xotin-qizlarning asosiy kasb-hunarga oʻqitish punktlarini tashkil etish, bandlikka koʻmaklashish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan taʼlim olish;

150 ming nafar qaytib kelgan mehnat muhojirlarini mehnat organlari orqali jamoat ishlariga jalb qilish, shu jumladan, foydalanilmayotgan qishloq xoʻjaligi yerlarini oʻzlashtirish hisobiga ish bilan taʼminlash.

b) 2021-yilda amalga oshirish uchun taklif etilgan chora-tadbirlar:

kambagʻallik darajasi yuqori boʻlgan hududlarda davlat ulushi boʻlgan respublika davlat organlari va korxonalarini biriktirish, shuningdek, qishloq aholisi malakasini oshirish maqsadida 3 yil muddatga grant asosida oʻqigan oliy oʻquv yurtlari bitiruvchilari hamda davlat boshqaruvi akademiyasi talabalarini ushbu yoʻnalishlar boʻyicha ishga yuborish amaliyotini joriy etish;

qishloq xoʻjaligi kooperativlariga jalb etish orqali tomorqa yer egalarini qoʻllab-quvvatlash va aholi bandligini taʼminlash boʻyicha koʻrilayotgan chora-tadbirlarni hisobga olgan holda qishloq xoʻjaligi sohasida tarkibiy islohotlarini davom ettirish;

soliq toʻlovchilari tomonidan soliq majburiyatlarini bajarishni yengillashtirishga hamda soliq yukini qisqartirishga yoʻnaltirilgan soliq siyosatini takomillashtirish;

oʻzini oʻzi ish bilan band etgan fuqarolarni roʻyxatga olish va faoliyatini amalga oshirish tartibini soddalashtirish, shuningdek, qoʻshimcha kredit resurslarini ajratish va soliq majburiyatlarini soddalashtirish orqali yakka tartibdagi tadbirkorlar sonini oshirish, kichik biznes va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash;

bandlikni taʼminlash boʻyicha boshqa chora-tadbirlarning (yangi ish oʻrinlarini yaratish va mavjud quvvatlardan foydalanishni oshirish, investitsiya faoliyatini mustahkamlash, shu jumladan, uy-joy qurilishi sohasi, biznes muhitini yaxshilash, kichik biznesni rivojlantirishni ragʻbatlantirish hamda aholining oʻzini oʻzi ish bilan bandligini qonuniylashtirish) harakatlar rejasining keyingi boʻlimlari bilan bogʻliqligini taʼminlash.

VII bob. Ishbilarmonlik va raqobat muhitini yaxshilash, xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish boʻyicha asosiy chora-tadbirlar

Cheklangan muddat va investitsiya resurslari sharoitida aholi bandligi va daromadlarini koʻpaytirish muammolari va vazifalarini hisobga olgan holda, kichik biznes va tadbirkorlikning jadal rivojlanishi butun iqtisodiyot uchun eng muhim “oʻsish nuqtasi”dir.

Qisqa muddatli choralar tarmoq faoliyatini, ayniqsa, eng koʻp zarar koʻrgan sohalar faoliyatini tezroq tiklashga qaratilgan boʻlishi kerak.

a) 2020-yilda amalga oshirish uchun taklif qilingan choralar:

joriy yil oxirigacha korxonalarning bankrotlik holatiga urinishlarini (ixtiyoriy bankrotlikdan tashqari) rad etgan holda joylarda davlat organlari tomonidan tijorat banklari kichik biznes va tadbirkorlik sohasi faoliyatini qayta tiklashda, yuqori darajada yordam berish;

ortiqcha toʻlangan daromad soligʻining hamda QQSning oʻz vaqtida qaytarilishini taʼminlash orqali tadbirkorlik subyektlarini qoʻllab-quvvatlash;

yangi chakana savdo korxonalarini, shu jumladan, qishloq joylarda doʻkonlarning tashkil etilishini ragʻbatlantirish orqali kichik biznes subyektlariga mahsulotlarini ulgurji va chakana savdosi uchun sharoit yaratish;

chakana savdo va xizmatlar sohasi aylanma mablagʻlariga biznes uchun maqbul foiz stavkalari boʻyicha kredit ajratishni kengaytirish;

kichik biznes subyektlari uchun amaldagi kichik sanoat zonalarida yer uchastkalarini tezkor ravishda ajratish, aholisi 10 ming kishidan ortiq boʻlgan barcha aholi punktlarida kichik sanoat zonalarini tashkil etish uchun hududlarni tanlash;

tadbirkorlik faoliyati va raqobat muhitining erkinligini cheklovchi meʼyorlarni aniqlash maqsadida qabul qilingan qonunchilik va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarni qayta koʻrib chiqish.

Kichik biznes subyektlari rivojlanishining oldingi bosqichlaridan farqli oʻlaroq, nafaqat ularning soni, balki ushbu sohadagi sifat oʻzgarishlari ham tubdan muhim ahamiyat kasb etmoqda. U yanada texnologik va innovatsion ahamiyatda boʻlishi kerak. Shu nuqtai nazardan, islohotlarni davom ettirish quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

b) 2021-yilda amalga oshirish uchun taklif qilingan choralar:

kichik biznes subyektlari uchun mezonlarni aniq belgilash, korxonalarni tegishli biznes toifasi boʻyicha tasniflashiga qarab imtiyozlar (raqobat muhitini buzmagan holda) berish;

muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasi, shuningdek, yer fondidan samarali foydalanish uchun davlat va xususiy xarajatlarni minimallashtirish maqsadida kichik biznes subyektlarini kichik sanoat zonalarida joylashtirishga yuqori darajada eʼtibor qaratish;

korxonalarning hajmi, biznes-startap va texnologik innovatsiyalaridan qatʼi nazar, xususiy sektor korxonalari oʻrtasidagi hamkorlikni rivojlantirish, shu jumladan, venchur kapitalini rivojlantirish va aksiyadorlarga investitsiyalarni jalb qilish;

kichik sanoat zonalarida yer uchastkalari arxitektura-rejalashtirish amalga oshirilgandan keyingina kichik va oʻrta korxonalarni tashkil etish uchun amalga oshiriladigan tartibni belgilash. Binolarning qurilishi, odatda, 2-3 qavatli qurilishda amalga oshiriladi. Shu bilan birga, kichik sanoat zonalarida joylashgan korxonalar uchun yagona afzallik bu — zona chegaralariga muhandislik kommunikatsiya va yoʻllarni markazlashtirilgan ravishda olib kirish, shuningdek, ularga kichik sanoat zonasi rezidentlari uchun kirishni taʼminlash;

Investitsiya dasturida kichik sanoat zonalariga muhandislik-kommunikatsiya va yoʻl infratuzilmasini yaratishga kapital qoʻyilmalar hajmini alohida yoʻnalish sifatida ajratish;

Innovatsion rivojlanish vazirligi tomonidan tasdiqlangan loyihalarni amalga oshirish uchun faqat innovatsion “startap” kompaniyalarga, ularga rezidentlik huquqini berish bilan texnoparklar shaklida viloyat markazlari va shaharlarida kamida bitta kichik sanoat zonasini yaratish;

xususiy mulk huquqlarini soʻzsiz himoya qilishga qaratilgan sud tizimini isloh qilish.

VIII bob. Sanoat va mahalliylashtirish sohasidagi asosiy chora-tadbirlar

Joriy yilning mart-aprel oylarida koronavirus pandemiyasi bilan bogʻliq ichki va tashqi cheklov choralari natijasida 2020-yilning birinchi yarmida sanoat ishlab chiqarishining pasayishi oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 98,1 foizni tashkil etdi.

Tashqi talabning qisqarishi (gaz ishlab chiqarish, avtomobilsozlik, toʻqimachilik), import qilinadigan qismlarni yetkazib berishni cheklash (elektrotexnika, farmatsevtika) va ichki talabning qisqarishi (elektr energiyasini ishlab chiqarish, qurilish materiallari ishlab chiqarish, maishiy texnika, mebel) tarmoqlarda ishlab chiqarish faolligining pasayishidagi asosiy omillar sifatida xizmat qildi.

a) qisqa muddatli chora-tadbirlar:

sanoat korxonalariga mahalliy davlat hokimiyati organlari (shu jumladan, sektorlar vakillari), xoʻjalik birlashmalari va respublika iqtisodiy organlarining birgalikdagi saʼy-harakatlari bilan (muammolar darajasini hisobga olgan holda) quvvatlardan foydalanishning karantindan oldingi darajasini (toʻliq foydalanishga kirishni rejalashtirish bilan) tiklashda maqsadli yordam koʻrsatish;

uchta yoki undan ortiq ishtirokchi — mahalliy ishlab chiqaruvchilar (kabel va simlar, elektrotexnika, toʻqimachilik, poyabzal, oziq-ovqat mahsulotlarining va h.k.) ishtirokida mahalliy ishlab chiqaruvchilar orasida davlat xaridlari tenderlarini oʻtkazish;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “2020-yil uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining barqarorligini taʼminlash va xarajatlarini maqbullashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 16-apreldagi 232-son qaroridagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti xarajatlarining tegishli bandlari boʻyicha mahalliy ishlab chiqaruvchilardan davlat xaridlarini amalga oshirishda oʻrnatilgan cheklovlarni yechish;

davlat xaridlarida mahalliy qurilish materiallari (sement, metall buyumlar) toʻliqligini qatʼiy nazorat qilish;

kuzgi-qishki zaxira uchun asosiy oziq-ovqat mahsulotlarini (gurunch, kartoshka, sabzi, piyoz) sotib olish uchun ishlab chiqarish hajmini kengaytirish;

tovar bozorlarida adolatli raqobatni taʼminlovchi va ichki ishlab chiqaruvchilarning raqobatbardoshligini oshiruvchi sanoatga xos “Raqobatbardoshlik yoʻl-xaritalari”ni ishlab chiqish va amalga oshirish;

mahalliylashtirish loyihalarini amalga oshirish uchun onlayn monitoring tizimini ishga tushirish (www.localization.ijro.uz).

yoqilgʻi-energetika va kimyo sanoatida:

respublikadagi elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi kuvvatlardagi solishtirma shartli yoqilgʻi sarfi miqdorini 340 dan 216 gr kamaytirish orqali tabiiy gaz isteʼmolini 1,5 baravarga pasaytirish;

“Oʻzbekneftgaz” AJning 2020-yilga moʻljallangan tabiiy gaz qazib olish prognozini taʼminlash uchun (qoʻshimcha ravishda 4,47 milliard kubometr tabiiy gaz qazib olish) 36 ta texnologik chora-tadbirlari boʻyicha qurilish-montaj ishlarini oʻtkazish, 121 ta yangi quduqni burgʻulash ishlari hamda 549 ta quduqni kapital taʼmirlash ishlarini amalga oshirish;

“Navoiyazot” AJda ammiak va karbamid ishlab chiqarish hamda “Qoʻqon superfosfat zavodi” AJda superfosfat ishlab chiqarish uchun yangi ishlab chiqarish obyektlarini loyihadagi quvvatlariga yetkazish;

dunyoning yetakchi mamlakatlarining tajribasini hisobga olgan holda, 0,4 — 6 — 10 kV past kuchlanishli elektr tarmoqlarini yangilash va rekonstruksiya qilish boʻyicha maqsadli dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish;

eskirgan yuqori kuchlanishli 35 — 110 kV va 220 — 500 kV liniyalarni va podstansiyalarni yangilash va modernizatsiya qilish dasturlarini ishlab chiqish.

metallurgiya va geologiya sanoatida:

mineral-xomashyo bazasini rivojlantirish va qayta tiklash davlat dasturlari doirasida foydali qazilmalarning yangi istiqbolli maydonlarini qidirish ulushini 2020-yilda 35 foizga oshirish;

geologiya-qidiruv ishlari natijalari toʻgʻrisidagi hisobotlarni tuzishning xalqaro standartlarini joriy qilish, foydali qazilma konlarini JORC Kodeksiga asosan qayta baholash va Davlat balansidagi zaxiralar balansining hisobini yuritish uchun JORC boʻyicha baholash natijalaridan foydalanish;

ilmiy tashkilotlar, oʻquv muassasalarini yirik va kichik biznes korxonalari oʻrtasida oʻzaro yaqin hamkorligini bogʻlash;

avtomobilsozlik sanoatini, kamyob metallardan mahsulotlar ishlab chiqarish va uning xomashyo bazasini rivojlantirish maqsadida mahalliy xomashyo resurslari negizida qoʻrgʻoshin-kalsiyli, qoʻrgʻoshin-nikelli va boshqa turdagi qotishmalarni ajratib olishda innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish (kam uchraydigan metallardan foydalanish bilan) va jalb qilish;

qimmatbaho komponentlarni ajratib olib tovar mahsulotiga aylantirish imkonini beruvchi, birlamchi ishlab chiqarish va boyitishda, shuningdek, ikkilamchi texnogen xomashyodan yoʻldosh metallarni ajratib oluvchi, yangi texnologiyalarni ishlab chiqarish;

rangli, qimmatbaho va noyob metallarini xorijiy kompaniyalar bilan birgalikda qazib olish va ishlab chiqarish boʻyicha hamkorlik qilish, bu rangli metallurgiya mahsulotlarining tijorat tarkibini yaxshilaydi, uning raqobatbardoshligini va bozor talablariga muvofiqligini oshiradi;

“Muruntogʻ” karyerida kon-transport kompleksini boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimini joriy etish;

moliyaviy hisobotning xalqaro standartlarga muvofiq shakllantirish jarayonini avtomatlashtirish;

strategik ahamiyatga ega boʻlgan qattiq foydali qazilmalarni oʻzlashtirish uchun litsenziyalash tizimini takomillashtirish;

zamonaviy yuqori samarali geologiya-qidiruv uskunalarini joriy etish va ilgʻor texnikalar bilan taʼminlash.

qurilish materiallari sanoatida:

geologiya-qidiruv ishlari, mahalliy xomashyoni qazib olish va qayta ishlash asosida qurilish sanoatining xomashyo bazasini kengaytirish;

sement va oyna ishlab chiqaruvchi xususiy korxonalar soni va quvvatini sezilarli darajada oshirish orqali, ushbu turdagi qurilish materiallari ishlab chiqarishni demonopolizatsiya qilish va kelgusida sement va oynani monopol mahsulot turlari qatoridan chiqarish;

sohadagi investitsiya loyihalarini moliyalashtirish uchun “Oʻzsanoatqurilishbank” ATB orqali xorijiy banklarning 175 million dollarlik uzoq muddatli kredit liniyalarini jalb qilish;

mashinasozlik sohasida:

Respublikada avtotransport vositalarini ishlab chiqaruvchi barcha korxonalar uchun teng sharoitlar yaratilishini nazarda tutuvchi “Avtotransport vositalarini ishlab chiqarish sanoati toʻgʻrisida”gi Nizomni qabul qilish;

Qozogʻiston tajribasidan kelib chiqqan holda Ozarbayjon, Tojikiston va boshqa mamlakatlarda ham avtotransport vositalarining sanoat usulida yigʻishni tashkil etish boʻyicha ishlarni jadallashtirish;

elektromobillar bozorini rivojlantirish uchun zarur infratuzilmani yaratish boʻyicha “maqsadli dastur” ishlab chiqish;

“ERP” (ishlab chiqarish jarayoni va sotishni hisobini yuritish) zamonaviy avtomatlashtirilgan hisobot yuritish tizimini joriy etish;

qishloq xoʻjaligi texnikalarining narxlarini pasaytirish maqsadida, metall prokat isteʼmoli uchun belgilangan standartlarni qayta koʻrib chiqish;

qishloq xoʻjaligi texnikalarining plastmassa qismlari, gʻildirak disklarini ishlab chiqarish va metall quyish sexini tashkil etish boʻyicha investitsiya loyihalarini amalga oshirish;

elektrotexnika mahsulotlarining eksportini oshirish maqsadida, chegaradosh hududlarda savdo zonalarini yaratish (Toshkent, Andijon, Fargʻona, Samarqand, Surxondaryo viloyatlari);

mis xomashyosini chuqur qayta ishlash hajmini 49 ming tonnagacha oshirish, misni chuqur qayta ishlash va yuqori qoʻshilgan qiymatga ega tayyor mahsulotni (elektrotexnika va boshqa sohalarda) ishlab chiqarish imkoniyatlarini yaratish maqsadida yangi investitsiya loyihalarini ishlab chiqish, ularni amalga oshirish uchun salohiyatli investorlarni jalb qilish;

elektrotexnika sanoatidagi standartlarni xalqaro standartlar bilan muvofiqlashtirish.

isteʼmol tovarlarini ishlab chiqarishda:

17 ta toʻqimachilik korxonalarining 569,1 milliard soʻm kredit qarzlarini toʻlash grafiklarini inventarizatsiya qilish;

narxlarni belgilash mexanizmlarini takomillashtirish, dori vositilarini markirovkalash va kuzatish tizimini joriy qilish;

oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sotish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi tovar xomashyo birjasida maxsus alohida savdo maydonchasini yaratish;

oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilarni davlat xaridlari jarayoniga keng jalb etish;

Respublikaning barcha hududlarida chakana savdo qoidalariga rioya qilgan holda oziq-ovqat mahsulotlari bilan “koʻchma savdo”ni rivojlantirish orqali tayyor mahsulotlarni sotish hajmini kengaytirish.

b) tarmoq islohotlarini davom ettirish choralari:

davlat ulushi ishtirokidagi korxonalarda korporativ boshqaruvni takomillashtirish, ularni xususiylashtirishga tayyorlash, shu maqsadda xorijiy mutaxassislarni jalb qilish;

davlat korxonalarini xususiylashtirishni jadallashtirish maqsadida qarz vositalari va aksiyalar bozorini rivojlantirish.

sobiq “Toshkent mexanika zavodi” misolida hududlarda mavjud boʻlgan, boʻsh turgan va kam quvvatda ishlaydigan obyektlar negizida texnoparklar yaratish;

iqtisodiyotda energiya barqarorligini taʼminlash uchun ijtimoiy limit yoki kompensatsiya mexanizmining joriy etilishi bilan energiya bozorini (tabiiy gaz va elektr energiyasi) erkinlashtirish va ushbu sohaga xususiy hamda xorijiy investitsiyalarni jalb qilish.

yoqilgʻi-energetika va kimyo sanoatida:

ishlab chiqaruvchilar tomonidan suyultirilgan gazni sotishni faqat birja savdolari orqali amalga oshirishga oʻtish;

gidroenergetika sohasida yangi shaharsozlik normalari va qoidalarini ishlab chiqish;

“Oʻzbekkoʻmir” AJni rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish;

logistika tizimini takomillashtirish uchun temir yoʻl vagonlariga onlayn ariza berish tizimini qoʻllash hamda shu orqali murojaat holatini kuzatish imkoniyatini joriy etish;

Navoiy viloyatidagi Sangruntov Aktau konlarida slanetsli gazni qayta ishlash boʻyicha ishlab chiqarish loyihasini amalga oshirishni oʻrganish;

davlat ulushi ishtirokidagi tarmoq korxonalarini investitsiya majburiyatlarini qabul qilgan holda xorijiy investorlarga sotish.

metallurgiya va geologiya sanoatida:

kon-transport kompleksini boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimini joriy etish orqali “Yoshlik-I” konini oʻzlashtirish investitsiya loyihasini amalga oshirishni jadallashtirish;

qimmatli komponentlarni ajratib olib tovar mahsulotiga aylantirish imkonini beruvchi, birlamchi ishlab chiqarish va boyitishda, shuningdek, ikkilamchi texnogen xomashyodan yoʻldosh metallarni ajratib oluvchi yangi texnologiyalarini ishlab chiqarish;

mineral-xomashyo (kamyob elementlar, volfram, molibden, qalay, nikel kabi) konlarida (shu jumladan, kam tonnali) tadqiqot ishlarini olib borish, kompleks qayta ishlash boʻyicha yangi texnologiyalarini ishlab chiqish va ushbu metallarni ishlab chiqarish boʻyicha yangi loyihalarni tashkil etish;

kukunli metallar va rangli metallarni qayta ishlash, zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan buyumlar va undan navli prokat ishlab chiqarish uchun ustuvor texnologiyalarni ishlab chiqarish;

mineral gidroresurslar (plast suvlar, minerallashgan suv)ni sanoat ishlab chiqarishga jalb etish uchun kamyob metallardan tuzlarni ajratib olish boʻyicha ixtisoslashgan ishlab chiqarishni (korxona) yaratish;

rangli metallarga asoslangan holda yuqori darajada ishlov berilgan mahsulotlar ulushini ichki bozordagi talabning umumiy hajmidan kelib chiqib oshirish;

yangi ishlab chiqarish obyektlarini tashkil etish va mavjudlarini modernizatsiya qilish uchun davlat-xususiy sherikchilik mexanizmidan foydalangan holda yangi obyektlar qurilishini moliyalashtirishni tashkil etish;

tadbirkorlik subyektlarining kichik quyuv sexlarini yaratish loyihalarini amalga oshirishda ishtirokini cheklaydigan qora va rangli metallarning parchalari, chiqindilarni sotib olish va ularni qayta ishlash boʻyicha monopoliya tartibini bekor qilish;

foydali qazilmalarning istiqbolli maydonlarini qidirishni 2021-yilda 40 foizga yetkazish;

bozorbop noruda qazilmalarni (kvars qumi, dolomit, pardozbop toshlar, bazalt, grafit va boshqalar) izlash ulushini keskin oshirish;

geologik hisobotlarni raqamli formatga oʻtkazish hamda jahon talablariga mos elektron maʼlumotlar bazasini yaratish.

qurilish materiallari sanoatida:

qurilish materiallarini diversifikatsiya qilish va uning turlarini kengaytirish, ustuvor yoʻnalishlarga muvofiq mahalliy xomashyodan sement, qurilish oynasi, zamonaviy energiya tejaydigan devorbop materiallar, keramik plitkalar va mahsulotlar, tabiiy tosh va kompozitsion materiallardan tayyorlangan mahsulotlar, pardoz materiallari va boshqa materiallar ishlab chiqarish hajmlarini koʻpaytirish;

qurilish materiallari ishlab chiqarishning energiya sigʻimini kamaytirish (quruq ishlab chiqarish usulda yoqilgʻi sarfini 127 sh.yo. gacha kamaytirish);

pishgan gʻishtning anologik hajmini ishlab chiqarishga nisbatan tabiiy gaz sarfini 6 barobarga kamaytirish imkonini beruvchi devorbop materiallar ishlab chiqarishda, pishgan gʻisht ishlab chiqarishdan energiya tejaydigan devorbop materiallarga (gazobeton yoki gʻovakli penobeton) bosqichma-bosqich oʻtish;

sement ishlab chiqarish korxonalari negizida qurilish materiallari klasterini yaratish.

mashinasozlik sohasida:

xalqaro konsalting kompaniyalarni jalb qilgan holda, avtomobilsozlik sanoatini rivojlantirish Strategiyasini ishlab chiqish;

avtomobilsozlik sanoatida jahonning yetakchi ishlab chiqaruvchilari (Yaponiya va Janubiy Koreya) tajribalaridan kelib chiqib, har 5 yilda ishlab chiqarilayotgan avtomobil turlarini yangilash;

avtomobilsozlik sanoatida mahalliy sanoat korxonalari tomonidan ishlatiladigan xomashyolar asosiy turlarini mahalliylashtirish (poʻlat, yassi shisha, kauchuk);

avtomobilsozlik sanoatida yuqori texnologik ehtiyot qismlarini (shassi, transmissiya, rul boshqaruvi) mahalliylashtirishni asosiy yoʻnalish etib belgilash;

texnologik uskunalarni (shtamplash, payvandlash, boʻyash va yigʻish liniyalari texnologiyalari) ishlab chiqish va rivojlantirish;

sohaning muhandislik salohiyatini rivojlantirish (ikkilamchi bozor uchun butlovchi qism, aksessuarlar ishlab chiqarish va tyuning);

milliy brend ostida standartlashtirilgan traktor modellarini ommaviy ishlab chiqarish;

“Lean menedjment”, “Kaydzen”, “5S”, “Kanban” texnologiya va standartlari asosida kamxarj usullarda qishloq xoʻjaligi texnikalari ishlab chiqarish samaradorligini oshirish;

qishloq xoʻjaligi texnikalarini ishlab chiqarish unumdorligini oshirish maqsadida, baʼzi kam samarali korxonalar tarkibini qayta qurish va bir turdagi texnika ishlab chiqarishga ixtisoslashtirish;

import qilinayotgan tayyor elektrotexnika va elektromaishiy texnika mahsulotlariga utilizatsiya yigʻimini joriy etish;

elektrotexnika mahsulotlari ishlab chiqaradigan yetakchi xorijiy kompaniyalarni jalb qilish;

elektrotexnika sanoatida energiya va boshqa resurslarni tejaydigan texnologiyalarni, shu jumladan, qayta tiklanadigan energiya manbalarini joriy qilish va ilgʻor texnologiyalarni joriy etish orqali energiya samaradorligiga erishish;

mudofaa sanoatida yangi avlod elektrotexnika mahsulotlari va sanoat jihozlari ishlab chiqarishni tashkil etish;

Koreyaning Ilgʻor Texnologiyalar Instituti (KAIST), Tokio Ilgʻor Texnologiyalar Instituti (Yaponiya), “Nanyang” Texnologiya Universiteti (Singapur), “Sinxua” universiteti (Xitoy) vakillari bilan muzokaralar oʻtkazish orqali davlat-xususiy sherikchilik tamoyillari asosida Toshkentda sohani yuqori malakali kadrlar bilan taʼminlash maqsadida, elektronika va elektrotexnika sohasidagi mustaqil oʻquv yurtini tashkil qilish.

isteʼmol tovarlarini ishlab chiqarishda:

tijorat banklari tomonidan eksportdan oldingi moliyalashtirishni kamida 6 oy muddatga aylanma liniyalar shaklida taqdim etish amaliyotlarini joriy etish;

2020 — 2022-yillarda 150 million dollardan kam boʻlmagan miqdorda charm-poyabzal sanoatidagi investitsiya loyihalarini moliyalashtirish uchun xorijiy banklarni uzoq muddatli kredit liniyalarini jalb etish;

respublikada, shu jumladan, mavjud kichik biznes subyektlari negizida qoʻshma korxonalarni tashkil etish uchun tayyor mahsulotlarni tikish boʻyicha yirik buyurtmalarni shakllantirish hamda eksportbop tayyor tikuv-trikotaj mahsulotlari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan jahon brendlarini jalb qilish;

xalqaro tashkilotlar koʻmagida, tarmoq korxonalariga AQSh va Yevropada tan olingan zamonaviy xalqaro sertifikatlarni olishni tashkil etish;

korxonalarda sifat boshqaruvi tizimini va xalqaro standartlar talablariga muvofiq ilgʻor texnologiyalarni joriy etish;

Yevropa Ittifoqi, Turkiya, Koreya, Hindiston, Xitoy va boshqa mamlakatlardan kiyim-kechak, trikotaj, charm-poyabzal mahsulotlari ishlab chiqarish boʻyicha yetakchi mutaxassislarni maslahatchi sifatida sohani isloh qilish boʻyicha jalb etish;

xorijiy mutaxassislarni jalb qilgan holda yuqori malakali kadrlar (texnolog va dizaynerlar), ularni zamonaviy usullarda hamda ishlab chiqarish uchun innovatsion yondashuvlarga oʻrgatish boʻyicha chet el universitetlarini (Yevropa Ittifoqi, Turkiya, Xitoy, Hindiston, Rossiya) tashkil etish;

farmatsevtika sanoatida kadrlarni tayyorlash uchun Buyuk Britaniyaning ilgʻor universitetlarini (De Montfort, Sanderlend, Dandi) jalb qilish;

ichki bozorda narx barqarorligini taʼminlash va isteʼmol tovarlari ishlab chiqaruvchi korxonalarning eksport salohiyatini oshirish maqsadida isteʼmol tovarlari va qayta ishlangan mahsulotlar uchun yangi quvvatlar va omborlar yaratish.

IX bob. Investitsiya muhiti, investitsiya va qurilish sohasidagi asosiy chora-tadbirlar

2020-yil 1-yarim yilligida oʻzlashtirilgan investitsiyalar hajmi 84,8 trillion soʻm (prognoz — 104 trillion soʻm) yoki oʻtgan yil mos davriga nisbatan 87,2 foizni tashkil etdi.

Xarajatlarni optimallashtirish natijasida markazlashgan mablagʻlar hisobiga investitsiyalarni oʻzlashtirish hajmi oʻtgan yilning mos davriga nisbatan 35,4 foizga, aholi mablagʻlari esa — 25,7 foizga qisqaradi.

Shuningdek, tarkibiy islohotlarni ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmalarini yaratish qismi boʻyicha davom ettirish va markazlashgan investitsiyalardan foydalanishni koʻpaytirish maqsadida quyidagilar taklif etiladi:

a) qisqa muddatli chora-tadbirlar:

asosiy kapitalga investitsiyalarni oʻzlashtirish hajmi (barcha moliyalashtirish manbalari hisobiga) 216,8 trillion soʻmni, shundan toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar — 6,7 milliard dollar, davlat kafolati ostidagi xorijiy investitsiyalar va kreditlar — 2,4 milliard dollarni tashkil etishi prognozlashtirilmoqda;

206 ta yangi yirik ishlab chiqarish quvvatlarini foydalanishga topshirish (Shoʻrtan GKK tozalangan metani negizida sintetik suyuq yoqilgʻi ishlab chiqarish, “Navoiyazot” AJ negizida ammiak va karbamid ishlab chiqarish, Taxiatosh IESda 230 — 280 MVt quvvatdagi 2-bugʻ-gaz qurilmasini ishga tushirish);

Oʻzbekiston Respublikasi nomidan yoki davlat kafolati ostidagi tashqi qarzlarni jalb qilish boʻyicha yangi imzolanadigan kelishuvlarga oʻrnatiladigan yillik limitlar doirasida budjetni qoʻllab-quvvatlash hamda sogʻliqni saqlash, taʼlim, qishloq va suv xoʻjaligi, ichimlik suvi taʼminoti va oqava, infratuzilma va yoʻl qurilishi, energetika va boshqa sohalardagi loyihalarni amalga oshirish uchun xalqaro moliya institutlari va xorijiy hukumat moliyaviy tashkilotlarining moliyaviy mablagʻlarini jalb qilish;

420 million dollar miqdoridagi grant mablagʻlarini jalb qilish boʻyicha ishlarni tashkillashtirish;

2021 — 2027-yillar uchun YI-Oʻzbekiston hamkorligi yangi indikativ dasturini ishlab chiqish, mazkur dastur doirasida “koronavirusning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlarini kamaytirish”ni yaqin yillar uchun hamkorlikning ustuvor yoʻnalishlaridan biri sifatida belgilab qoʻyish;

xorijiy investorlarga koʻzda tutilgan imtiyozlar tizimini mahalliy investorlarga qoʻllash orqali ularni ragʻbatlantirish;

quyidagilarga investitsiya loyihalarini monitoring qilishning toʻliq va uzluksiz 3 bosqichli tizimini joriy etish:

tarmoq (soha) va butun iqtisodiyot rivoji uchun loyihani amalga oshirishning maqsadga muvofiqligi, ustuvorligi va ijtimoiy-iqtisodiy samaradorligi baholanishini taʼminlagan holda investitsiya davridan oldin (loyihaning TIAni tasdiqlashdan oldin) takliflarni tayyorlash;

investitsiya davri uchun monitoringni amalga oshirish (zayom, qarz shartnomalari imzolangan davrdan boshlab loyihani foydalanishga topshirgunga qadar);

loyiha foydalanishga topshirilgandan soʻng, undan foydalanish davrida (ekspluatatsiya) belgilangan natijalarga erishish jarayonini monitoring qilish;

iqtisodiyotning va ijtimoiy sohaning ustuvor yoʻnalishlarini inobatga olgan holda davlat xususiy sherikchiligi asosida tarmoq rivojlanish dasturlarini ishlab chiqish;

tuman (shahar) markazlarini sifatli oqava suv tizimlari bilan taʼminlashni inobatga olgan holda Ichimlik suvi taʼminoti va oqava suv tizimlarining rivojlanish dasturlari va konsepsiyalarini qayta koʻrib chiqish va ishlab chiqish;

umumtaʼlim maktablarini qurish va rekonstruksiya qilish uchun energotejamkorlik, 24 oʻquv oʻrnigacha sigʻimli va boshqa talablarni inobatga olgan holda namunaviy loyihalarni ishlab chiqish;

tarmoq va hududlarni rivojlanish surʼatlarini taʼminlash maqsadida xomashyodan — tayyor mahsulot ishlab chiqarish zanjirini oʻzida mujassamlashtirgan yirik investitsiya loyihalarini amalga oshirish borasida takliflar tayyorlash (birinchi navbatda, teri, ipak va qishloq hoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlashga hamda “OKMK” AJ va “Oʻzeltexsanoat” uyushmasida misni chuqur qayta ishlashga eʼtibor qaratish lozim).

Yuqoridagi chora-tadbirlar bilan birga quyidagilarni amalga oshirish taklif etiladi:

Davlat budjeti daromadlarini prognozlash parametrlarida foydalanish maqsadida soliq va bojxona maʼmuriyatchiligida yangi axborot tizimlarini (onlayn KKM, elektron hisobvaraqa, dala hovli va turar joyni ijarasi, oʻzini oʻzi band qilish, alkogol mahsulotlarni markirovkalash ) joriy etishni kuchaytirish;

qurilish sohasidagi manzilli ishlar hisobidan soliq toʻlovchilarning soliq tushumlar toʻliqligini taʼminlash, shuningdek, ish haqi fondini kamaytirish va ishchilar sonini yashirish faktlarining oldini olish;

tadbirkorlik subyektlari tomonidan plastik kartalarni qabul qilish, kassa mashinalarida nazorat cheklarini berish, shuningdek, soliqdan qochishning boshqa yashirin holatlari yuzasidan nazoratni kuchaytirish.

b) 2021-yilda qoʻllash yuzasidan chora-tadbirlar:

kambagʻallikni kamaytirish, yangi ish oʻrinlarini yaratish, ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish va iqtisodiyotning raqobatbardoshligini taʼminlash yuzasidan “Davlat investitsiyalarini boshqarish” (PIMA — Public Investment Management Assessment) tomonidan olingan baholash natijalarini hisobga olgan holda 2021-yildan boshlab investitsiya loyihalarini tanlab olishning mezonlarini ishlab chiqish va tasdiqlash;

birinchi navbatda, yuqori kumulyativ samara koʻrsatadigan (sanoat korxonalari, qishloq hoʻjaligi, xizmat koʻrsatish va aholini hududlarda yuqori taqsimlanish darajasini inobatga olib) infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish yuzasidan budjet mablagʻlarini samarali va oqilona taqsimlash maqsadida budjet resurslarini qayta yoʻnaltirish;

tarmoq va hududlarning toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni jalb qilishdagi salohiyatidan kelib chiqib, ustuvor yoʻnalishlarni inobatga olgan holda, 2025-yilga qadar moʻljallangan Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiya dasturini ishlab chiqish va tasdiqlash;

5 ta hududda “Loyihalar fabrikasi” mexanizmini amaliyotga joriy etish (Jizzax, Navoiy, Samarqand, Surxondaryo va Fargʻona viloyatlarida);

koʻpriklar va yoʻl oʻtkazgichlarni qurish va rekonstruksiya qilish ishlarini inobatga olgan holda, 2030-yilgacha moʻljallangan avtomobil yoʻllarini kompleks rivojlantirish dasturini ishlab chiqish;

qishloq xoʻjaligi sohasining qayta shakllanishi va rivojlanishini inobatga olgan holda, 2030-yilgacha moʻljallangan irrigatsiya va melioratsiya tizimlarini kompleks rivojlantirish dasturlarini ishlab chiqish;

2030-yilgacha moʻljallangan birinchi tibbiy yordam koʻrsatish obyektlarini kompleks rivojlantirish konsepsiyasini ishlab chiqish;

aholi yashash massivlarini qurish va infratuzilma loyihalarini amalga oshirish orqali tuman (shahar) markazlarida urbanizatsiya jarayonini rivojlantirish, shuningdek, shahar va unga tutash tumanlar orasida sanoat kooperatsiyasini rivojlantirish;

chet el kapitali ishtirokidagi korxonalarning daromadini mamlakat hududlariga qayta investitsiya kiritishga jalb qilish;

mavjud va barpo etilayotgan maydonlardan oqilona va samarali foydalanishni inobatga olgan holda, qurilish meʼyorlari va qoidalarini zamonaviy talablarga (xalqaro standartlarga) moslashtirish.

X bob. Xizmatlar va raqamlashtirish sohasidagi eng muhim chora-tadbirlar

Koronavirus pandemiyasi xizmatlar sohasiga, ayniqsa, transport xizmatlari, mehmonxona xizmati, umumiy ovqatlanish, noisteʼmol tovarlari bilan savdo qilish, taʼlim xizmatining barcha turlari, sanʼat va dam olish obyektlari xizmati sohasiga nisbatan kuchli taʼsir qildi.

Ushbu sohalardagi korxonalar faoliyatining qisqartirilishi karantin choralariga va gavjum joylarda infeksiya tarqalishining oldini olish bilan bogʻliq.

Hisob-kitoblarga koʻra, joriy yilning birinchi yarmida koʻrsatilgan xizmatlar hajmi 2,6 foizga oʻsdi, shu jumladan, transport xizmatlari — 9,1 foizga kamaydi, savdo — 0,8 foizga oʻsdi, yashash va umumiy ovqatlanish — 17,1 foizga kamayishi kuzatildi.

Shu bilan birga, bank-moliya, axborot va telekommunikatsiya hamda tibbiyot kabi tarmoqlar qoʻshimcha imkoniyatlarga ega boʻldi.

Xususan, masofaviy bank xizmatlariga boʻlgan talabning ortishi moliyaviy xizmatlar hajmining 35,9 foizga oʻsishiga turtki boʻldi.

Aholining Internet tarmogʻiga uzluksiz ulanish imkoniyati bilan taʼminlash, elektron tijorat kanallarining ishlashi, maktab oʻquvchilari va universitet talabalari uchun onlayn darslarni translatsiya qilish, videokonferensiyalar oʻtkazish, masofaviy ishlarni tashkil etish va karantin sharoitida ijtimoiy tarmoqlarni faollashtirish boʻyicha koʻrilgan chora-tadbirlar natijasida axborot-kommunikatsiya xizmatlari 15,1 foizga oʻsdi.

Xizmatlar sohasi, ayniqsa, savdo va umumiy ovqatlanish korxonalari faoliyatini tiklashda asosiy muammo koronavirus pandemiyasi davrida ularning faoliyatini tiklashga ehtiyotkorlik bilan yondashishdir. Shu munosabat bilan quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish koʻzda tutilgan:

nooziq-ovqat tovarlari savdosining zamonaviy shakllarini tashkil etish va kengaytirish (“Ekobozor”, “Korzinka” va “Makro” kabi yirik savdo tarmoqlari tajribalariga asoslangan holda);

umumiy ovqatlanish, tozalash, yuvish va tikish, maishiy texnikalarni taʼmirlash kabi zamonaviy xizmatlar koʻrsatuvchi savdo tashkilotlari tarmogʻini rivojlantirish, bu oʻz navbatida, bank tizimi orqali moliyaviy aylanmalarni faollashtiradi va budjetga soliq tushumlarini oshiradi, shuningdek, savdo tizimidagi raqobatni oshiradi va mijozlarga xizmat koʻrsatish madaniyatini takomillashtiradi;

ulgurji savdoning barcha turlarida, jumladan, qishloq joylarda xoʻjalik yurituvchi subyektlarning tovar bozorlariga kirish imkoniyatini kengaytirishga qaratilgan raqobat muhitini shakllantirish;

“dala-peshtaxta” tamoyiliga asoslangan holda qishloq xoʻjaligi bozorlariga mahsulotlarni toʻsiqsiz yetkazib berilishini taʼminlash.

Koʻplab xizmat koʻrsatish korxonalari uchun joriy yilning oxirigacha tiklanish omili bu — ularni qisqa muddatli aylanma mablagʻlari bilan taʼminlash, sanitariya-gigiyena talablarini joriy etish uchun zarur boʻlgan moliyaviy resurslarni ajratish va tezkor tarzda faoliyat yuritishga ruxsat berishdir.

Xizmatlar sohasini qoʻllab-quvvatlashda turizm va mehmonxona biznesiga alohida etibor qaratish lozim. Joriy yilning birinchi yarim yilligida turistik xizmatlar eksporti hajmi 203,2 million dollarni (oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 66,3 foizga kam) tashkil etdi.

Ushbu sohani qoʻllab-quvvatlash boʻyicha qabul qilingan qarorlarni hisobga olgan holda, barcha tegishli normativ-huquqiy hujjatlarni tezkor ravishda tasdiqlash va ularning toʻliq va sifatli ijrosini har oyda qattiq nazorat qilish talab etiladi.

Joriy va kelgusi yilda xizmat koʻrsatish sohasining asosiy “oʻsish nuqtasi” axborot texnologiyalari sohasi boʻladi.

Xizmatlarning uzluksizligini taʼminlash boʻyicha vazifalarni amalga oshirish natijasida, shuningdek, karantin davrida aholining telekommunikatsiya xizmatlariga boʻlgan talabining ortib borishini hisobga olgan holda, AKT faoliyati bilan shugʻullanuvchi korxonalar soni 16,1 foizga oʻsdi va 8,4 mingtani tashkil etdi, shundan dasturiy taʼminot ishlab chiqaruvchilar 2,5 ming korxonani tashkil etadi (19,9 foizga oʻsish).

9 186 ta (47 foiz) ijtimoiy soha obyektlariga 7 068 km optik-tolali aloqa liniyalari oʻrnatildi va buning natijasida 4 693 ta (46 foiz) maktab, 2 811 ta (49 foiz) maktabgacha taʼlim hamda 1 682 ta (48 foiz) sogʻliqni saqlash muassasalarida yuqori tezlikdagi Internetga ulanish imkoni yaratildi.

11 ta investitsiya loyihasini amalga oshirish doirasida 119,7 million dollari miqdorida yoki prognozga nisbatan 130 foiz investitsiyalar oʻzlashtirilishi kutilmoqda (oʻsish surʼati — 2,4 baravar). 6 ming km dan ortiq optik-tolali aloqa liniyalari hamda 281 mingta ulanish portlari oʻrnatildi.

“Jizzax” EIZ hududida yiliga 50 ming kmgacha mahsulot ishlab chiqarish quvvatiga ega optik-tolali kabel mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi korxona ishga tushirildi.

Natijada, AKT sohasidagi xizmatlar hajmi 5,7 trillion soʻmni tashkil etib, oʻsish surʼati 122 foizga teng boʻlishi prognoz qilinmoqda, shu jumladan, dasturiy mahsulotlar hajmi 435 milliard soʻmga (oʻsish surʼati 104,3 foiz) oʻsishi kutilmoqda.

AKT xizmatlari eksporti hajmi 30 foizga oʻsib, 78 million dollarni, shundan dasturiy mahsulotlar — 6,8 million dollarni tashkil etishi kutilmoqda.

Internet tezligi 6 foizga, mobil internet tezligi esa 18 foizga oshdi.

Raqamlashtirishni yanada rivojlantirish maqsadida quyidagi ustuvor chora-tadbirlarni amalga oshirish rejalashtirilgan:

a) 2020-yil yakuniga qadar:

Internet tezligini 10 foizga, mobil Internet tezligini esa 22 foizga oshirish;

kamida 700 ming keng polosali ulanish portlarini oʻrnatish va ularning umumiy sonini 2,8 millionga yetkazish orqali Internetga ulanish imkoniyatini kengaytirish;

Respublika boʻyicha 1 052 ta mobil aloqa bazaviy stansiyalarini oʻrnatish va ularning umumiy sonini 28,3 mingtaga yetkazish orqali mamlakatning aholi punktlarini qamrab olish darajasini 70 foizdan 90 foizga oshirish;

Toshkent shahrida mobil Internet tarmogʻining beshinchi avlodini (5G) joriy etish boʻyicha tajriba loyihasini amalga oshirish;

rejalashtirilgan 6 ming kmga qoʻshimcha 1,5 ming km optik-tolali aloqa liniyalarini qurish va ularning umumiy uzunligini 50 ming kmga yetkazish orqali telekommunikatsiya xizmatlari sifatini yaxshilash;

xalq taʼlimi muassasalarining 70 foizini hamda maktabgacha taʼlim va sogʻliqni saqlash muassasalarining 100 foizini yuqori tezlikdagi Internetga ulash;

“Oʻzbektelekom” AK maʼlumotlar saqlash va qayta ishlash markazining (maʼlumotlar markazi) sigʻimini 5 baravarga kengaytirish (5 Petabaytgacha);

dasturlash, grafik dizayn, elektron tijorat asoslari boʻyicha yoshlarni oʻqitish uchun barcha hududlarda raqamli texnologiyalar boʻyicha oʻquv markazlarini ochish;

Oliy taʼlim va xalq taʼlimi muassasalarining Internet-resurslariga bepul kirish imkoniyatini yaratish (14 ta taʼlim resurslari);

elektron vaucher va kesh-bek xizmati tizimini rivojlantirish orqali elektron tijoratni takomillashtirish;

elektron tijorat sohasida qonun hujjatlari, statistik hisob va soliq tizimini takomillashtirish;

elektron sogʻliqni saqlash sohasidagi axborot tizimlarini, jumladan “Yagona elektron tibbiy karta”, “Poliklinika” va “Laboratoriya” tizimlarini, COVID-19 koronavirusini yuqtirgan shaxslarni roʻyxatga olish maʼlumotlar bazasini hamda karantin davrida harakatlanish uchun ruxsat berish tizimini joriy etish;

oʻquv axborot tizimlari va dasturiy taʼminot mahsulotlarini, shu jumladan, maktablar uchun elektron kundalik va jurnal tizimini, taʼlim muassasalariga kirish uchun hujjatlarni onlayn qabul qilish (“Abituriyent”) tizimini hamda oliy oʻquv yurtlarida masofaviy taʼlim platformasini joriy etish;

Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalini modernizatsiya qilish va uning mobil ilovasini ijtimoiy himoya, notarial faoliyat, hujjatlarni rasmiylashtirish, toʻlovlarni amalga oshirish va boshqalarga doir kamida 50 ta yangi elektron xizmatlarni joriy etish hisobiga takomillashtirish;

elektron xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida elektron hukumat foydalanuvchilarini identifikatsiyalash boʻyicha yagona axborot tizimini modernizatsiyalash;

“Elektron litsenziyalash” tizimini modernizatsiyalash, litsenziya va ruxsatnomalar turlarining kamida yarmini elektron shaklga oʻtkazish;

davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari va tashkilotlarning axborot tizimlari bilan integratsiya qilingan elektron hukumat axborot tizimini joriy etish;

Toshkent shahridagi IT-Park ijtimoiy infratuzilma obyektlarini hamda Al-Xorazmiy nomidagi ixtisoslashgan IT-maktab hududida va viloyatlarda (Namangan, Buxoro, Samarkand, Urganch, Nukus, Guliston shaharlarida) uning filiallarini qurish;

jamoaviy moliyalashtirishni (kraudfanding) tashkil etishga qaratilgan investitsiya platformalaridan foydalangan holda startap-loyihalarni moliyalashtirishning alternativ mexanizmlarini joriy etish;

IT-park rezidentlarining loyihalarini xorijda targʻib qilish maqsadida AQShda IT-Park vakolatxonasini ochish;

Internet-doʻkonlar bilan ishlash va oʻz mahsulotlarini tashqi savdo maydonchalarida reklama qilish boʻyicha tadbirkorlarni onlayn oʻqitish uchun platforma yaratish;

yuridik ahamiyatga ega boʻlgan elektron hujjatlarni hisobga olish va yetkazib berish davlat axborot tizimini joriy etish.

Mazkur chora-tadbirlarning amalga oshirilishi 2020-yil yakunigacha AKT xizmatlari hajmini 8 foizga va dasturiy mahsulotlar hajmini 20 foizga oshirib, AKT xizmatlari eksportini 172 million dollarga, jumladan, dasturiy mahsulot eksportini 20 million dollarga oshirishga imkon beradi.

b) oʻrta muddatli chora-tadbirlar va boshlangan tarkibiy islohotlarni davom ettirish:

toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni jalb etgan holda mahalliy uyali aloqa operatorlarining davlat aktivlarini bosqichma-bosqich sotish boʻyicha takliflar tayyorlash;

mintaqaviy va xalqaro maʼlumot oʻtkazish tarmoqlarining viloyat markaziga oʻtkazish imkoniyatini 400 Gbit/s gacha (2 baravar) va viloyat markazidan tuman markazigacha 60 Gbit/s ga (1,5 baravar) oshirish;

xalqaro aloqa kanallarining oʻtkazish imkoniyatini 3 000 Gbit/s gacha (2,5 baravar) oshirish orqali xalqaro kommunikatsiya markazlarini kengaytirish;

qishloq joylarda qoʻshimcha 2,2 mingta bazaviy stansiyalarni oʻrnatish va ularning umumiy sonini 30,5 mingtaga yetkazish orqali uyali aloqa sifatini yaxshilash;

respublikaning barcha ijtimoiy muassasalari, qishloq va mahallalarini yuqori tezlikdagi Internet tarmogʻiga ulash boʻyicha ishlarni yakunlash;

sigʻimi 100 Petabayt boʻlgan ikkita yangi korporativ maʼlumotlarni saqlash va qayta ishlash markazlarini va 20 Petabayt sigʻimiga ega boʻlgan elektron hukumat markazlarini qurish;

davlat bojlari va yigʻimlarini kamida yarmini elektron toʻlov shakliga oʻtkazish hisobiga elektron hukumatning yagona billing tizimini modernizatsiyalash;

respublikaning boshqa mintaqalarida (Jizzax, Qarshi, Navoiy va Termiz) IT-Park faoliyatini kengaytirish va 10 ta oliy oʻquv yurtlarida startap-loyihalarni qoʻllab-quvvatlash markazlarini yaratish;

“Oʻzbekiston pochtasi” AJning elektron savdo maydonchasi uchun axborot tizimini yaratish va uni xorijiy Internet platformalari bilan integratsiyalash.

XI bob. Eksport sohasidagi asosiy chora-tadbirlar

Ushbu bosqichda eksportyorlar duch keladigan asosiy qiyinchiliklar quyidagilardan iborat:

a) eksportga yetkazib berishda toʻlov muddatlarining oshishi sababli, aylanma mablagʻlarning yetishmasligi;

b) eksport bozorlarida mahalliy mahsulotlarga boʻlgan talabning qisqarishi va narxning pasayishi;

v) tashqi bozorlarda karantin cheklovlari joriy etilishi munosabati bilan transport xarajatlarining oshishi.

Yuqoridagi muammolarni yechishda eksportyorlarga koʻmaklashish maqsadida Amaliy harakatlar rejasi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

a) 2020-yil yakuniga qadar boʻlgan davrda:

eksportni 17 milliard dollar miqdorida taʼminlash;

eksport salohiyatini rivojlantirish boʻyicha Respublika komissiyasi faoliyati doirasida eksport qiluvchilarga koʻmaklashish orqali doimiy va tizimli ravishda maqsadli ishlarni amalga oshirish;

mahalliy mahsulotlarni yetkazib berish boʻyicha xorijiy hamkorlar bilan qatʼiy shartnomalar tuzishni yoʻlga qoʻyish;

pandemiya munosabati bilan tashqi bozorlarda talab ortgan eksport mahsulotlarini tezkor yetkazib berish choralarini koʻrish;

savdoni moliyalashtirishning zamonaviy vositalaridan foydalanishni yanada kengaytirish;

eksport qiluvchilarga meva va sabzavot mahsulotlarini xarid qilish uchun naqd pul shaklidagi kreditlarni qaytarish muddatini 180 kungacha uzaytirish;

eksport tushumi tushish muddatini 120 kundan 180 kunga uzaytirish;

eksportda avtomobil, temir yoʻllari va havo transportida tashish hizmatlari xarajatlarining bir qismi kompensatsiya qilinadigan mahsulotlar roʻyxatini 68 tadan 184 tagacha kengaytirish;

tijorat banklarining eksportdan oldingi kreditlari boʻyicha, shu jumladan, eksport qiluvchilarning aylanma mablagʻlarini toʻldirish uchun Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash Davlat jamgʻarmasi kafolatlarining maksimal miqdorini 25 milliard soʻmga oshirish;

kredit hajmi va tijorat banki tomonidan belgilangan stavkadan qatʼi nazar, eksportchilarga eksportdan oldingi moliyalashtirish va aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun berilgan ssudalar boʻyicha foiz xarajatlarini qoplash.

b) 2021-yil yakuniga qadar boʻlgan davrda:

sanoatning qayta ishlash tarmoqlarini rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini ishlab chiqish, xususan, 2021-yilda toʻqimachilik mahsulotlari eksportini 1,5 barobarga; elektrotexnika mahsulotlari eksportini 1,3 barobarga; ipakchilik, charm va boshqa tarmoq mahsulotlari eksportini kamida 20 foizga oshirish;

eksport faoliyatining obyektiv va aniq natijalari bilan bogʻliq boʻlgan eksport qiluvchilarni davlat tomonidan ragʻbatlantirish tizimini ishlab chiqish;

Oʻzbekiston uchun MDHning Erkin savdo zonasi toʻgʻrisidagi bitimni qoʻllash shartlari muddatlarini uzaytirish;

Oʻzbekiston uchun Yevropa ittifoqining “GSP+” benefitsiar maqomini olish;

meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilish uchun yoʻl-transport infratuzilmasini rivojlantirish (saralash, saqlash, qayta ishlash va logistika), avtotransport parklarini kengaytirish;

eksport qiluvchilar guruhi uchun meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qilish uchun karantin ruxsatnomalarini olish mexanizmini joriy etish;

Xitoy Xalq Respublikasi va Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi mamlakatlariga chorvachilik mahsulotlarini eksport qilishni tashkil etish maqsadida mahalliy parrandachilik va chorvachilik mahsulotlarini eksport qiluvchilarga tegishli ruxsatnomalarni olish boʻyicha ishlarni olib borish.

Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 29-avgustdagi 526-son qaroriga 2-ILOVA

2020-2021 Iqtisodiyotda tarkibiy islohotlarni tiklash va davom ettirish yuzasidan chora-tadbirlarni amalga oshirish boʻyicha

“Yoʻl xaritasi”

T/r Amalga oshiriladigan tadbirlar Bajarish muddati Ijro uchun masʼullar Moliyalashtirish manbasi (mlrd. soʻm) Hujjat shakli, kutilayotgan natija Makroiqtisodiy barqarorlashtirishni taʼminlash 1. Inqirozga qarshi kompleks chora-tadbirlarni va hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish dasturlarini amalga oshirish hisobiga 2020-yil yakuniga koʻra ijobiy iqtisodiy oʻsishni taʼminlash. 2020-yil davomida Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi, Markaziy bank, manfaatdor vazirlik va idoralar — Chora-tadbirlar rejasi. Iqtisodiyotda vaziyatning meʼyorga kelishi va uni bosqichma-bosqich tiklash nazarda tutiladi. 2. Oʻzbekiston Respublikasi nomidan yoki Hukumat kafolati ostida imzolanadigan yangi kelishuvlarni qonunchilikda oʻrnatilgan eng yuqori hajmlardan oshmasligini taʼminlash hamda konsolidatsiyalashgan budjet taqchilligini yalpi ichki mahsulotga nisbatan 3,5 foiz darajasida saqlab qolish. Qarz mablagʻlarini faqatgina infratuzilma va ijtimoiy obyektlarni rivojlantirish uchun ishlatishni koʻzda tutuvchi qoidani joriy etish. Ichki qarzlar ulushini bosqichma-bosqich koʻpaytirish orqali davlat qarzi tuzilmasini diversifikatsiya qilish. 2020-yil sentyabr Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Markaziy bank — Chora-tadbirlar rejasi. Davlat tashqi qarzini keskin oʻsishiga yoʻl qoʻyilmasligi va budjet taqchilligi oshirilmasligi nazarda tutiladi. 3. Energoresurslar bozorini liberalizatsiya qilish, raqobat muhitini rivojlantirish, davlat korxonalarini (shu jumladan, banklarni) isloh qilish, mulkdorlarning huquqlarini himoya qilish taʼsirchanligini taʼminlash, yer munosabatlarini isloh qilish boʻyicha koʻzda tutilgan tarkibiy islohotlarni amalga oshirilishini tezlashtirish hamda biznes va investitsion muhitni yaxshilashga qaratilgan boshqa chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2021-yil aprel Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi, Markaziy bank, Adliya vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Investitsion muhit yaxshilanishi, xususiy va xorijiy investitsiyalar hajmi oshishi hamda davlat mablagʻlarini va bank kreditlarini ishlatishga boʻlgan bosim kamayishi nazarda tutiladi. 4. Xususiylashtirilishi belgilangan Davlat ishtirokidagi korxonalarni xususiylashtirish uchun tayyorgarlik koʻrish jarayonlarini tezlashtirish, ulardagi korporativ menejment sifatini yaxshilash. 2020-yil dekabr Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Markaziy bank, manfaatdor vazirlik va idoralar — Chora-tadbirlar rejasi. Iqtisodiyotda davlat korxonalarining ulushini bosqichma-bosqich kamaytirib borish, iqtisodiyot tarmoqlari samaradorligini oshirish nazarda tutiladi. 5. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar aylanmasining garov mexanizmini takomillashtirish. 2020 yil oktyabr “Davgeodezkadastr” qoʻmitasi, Iqtisodiy tara???qiyot vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi , Adliya vazirligi, Markaziybank — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Qishloq xoʻjaligida investitsion imkoniyatlarni kengaytirish nazarda tutiladi. 6. Inflatsiyani va pul kreditlari (soʻm) boʻyicha foiz stavkalarini tushirish uchun kerakli sharoitlarni yaratish, moliyaviy bozorning boshqa segmentlarini rivojlantirish. 2020-yil noyabr Markaziybank, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi, Kapital bozorini rivojlantirish agentligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Chora-tadbirlar rejasi. Soʻmdagi kreditlarning jozibadorligini oshirish, valyuta kreditlariga boʻlgan talabni kamaytirish, fond bozorida moliyaviy resurlarni jalb qilish imkoniyatlarini yanada kengaytirish, iqtisodiyotda dollarlashuv darajasini pasaytirish nazarda tutiladi. 7. Mablagʻlarni majburiy zaxira fondida saqlashga qoʻyiladigan talablarni yengillashtirish va pul-kredit siyosati vositalaridan samarali foydalanish orqali banklarga likvidlikni taʼminlash, shuningdek, kichik biznes va tadbirkorlikning iqtisodiy faolligini qoʻllab-quvvatlash uchun 3 — 6 oylik likvidlikni taʼminlash orqali Markaziy bankning yangi vositalarini joriy etish. Doimiy Markaziy bank, tijorat banklari 4 800 (Markaziy bank mablagʻlari) Chora-tadbirlar rejasi. Bank tizimining jami aktivlarida yuqori likvidli aktivlar ulushini 10 foizlik darajada saqlab turish nazarda tutiladi. 8. Jahon banki bilan hamkorlikda nobank kredit tashkilotlarining rivojlanishi uchun huquqiy asos yaratishni nazarda tutuvchi “Nobank kredit tashkilotlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni loyihasini ishlab chiqish. 2020-yil noyabr Markaziy bank, Adliya vazirligi — Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni loyihasi. 2025-yilga kelib nobank kredit tashkilotlari aktivlari ulushini jami kredit tashkilotlari aktivlaridagi ulushini 0,35 foizdan 4 foizgacha oshirish nazarda tutiladi. 9. “Banklarda korporativ boshqaruv toʻgʻrisida”gi Nizomning yangi tahririni tasdiqlash orqali korporativ boshqaruv sohasidagi Bazel qoʻmitasining prinsiplarini joriy etish. 2020-yil oktyabr Markaziy bank — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Banklarda xalqaro standartlarga mos keladigan korporativ boshqaruv tizimini shakllantirish nazarda tutiladi. 10. Jahon banki bilan birgalikda loyihaoldi tadqiqotlarni ishlab chiqish va moliyaviy xizmatlardan foydalana olishni oshirish Milliy strategiyasining qayta ishlangan loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2020-yil oktyabr Markaziy bank, Moliya vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Aholi va kichik biznes subyektlarining moliyaviy xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish, shuningdek, moliyaviy xizmatlar koʻlami va sifatini yaxshilash nazarda tutiladi. 11. Makroprudensiya vositalaridan foydalangan holda iqtisodiyotda dollarlashtirishni pasaytirish boʻyicha zarur choralarni amalga oshirish 2021-yil dekabr Markaziy bank, tijorat banklari — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Banklarning aktivlari va majburiyatlari tarkibida dollarlashtirish darajasini pasaytirish uchun ragʻbatlantiruvchi va tartibga soluvchi chora-tadbirlardan foydalanish, shu jumladan, banklarning aktivlari va passivlarida xorijiy valyutaning ulushini pasaytirish uchun makroiqtisodiy sharoitlarni yaratish nazarda tutiladi. 12. Bankning mijozlarni jalb qilish darajasini oshirish, shu jumladan: — aholining keng qatlami va tadbirkorlik subyektlari uchun kam xarajat talab etadigan bank xizmatlari va mahsulotlarini stan-dartlashtirish orqali bank xizmatlari turlarini kengaytirish; — isteʼmolchilarning qoniqish darajasi (CSI), shuningdek, isteʼmolchilarning moyil-ligi indeksi (NPS) asosida bank xizmatlari sifatini baholash tizimini joriy etish. 2020-yil sentyabr Markaziy bank, tijorat banklari — Chora-tadbirlar rejasi. Banklarda xizmat koʻrsatish sifatini baholash va monitoring qilish tizimini yaratish hamda bank mahsulotlari va xizmatlari sifatini yaxshilash nazarda tutiladi. 13. Mavjud maʼlumotlarni toʻliq tahlil qilish, soliq organlarining hodimlarining salohiyatini mustah-kamlash va soliq talablarini ixtiyoriy ravishda bajarishga yordam beradigan ishlarni tashkil qilish maqsadida zamonaviy maʼlumotlarni qayta ishlash Markazini va tegishli dasturlarni yaratish. 2021 — 2023-yillar Davlat soliq qoʻmitasi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi 60,0 mln.doll. (Jahon bankining mablagʻlari) Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Maʼlumotlarni tahlil qilish va ularni taqqoslash dasturlarini yaratish nazarda tutiladi. 14. Soliq organlarida oʻzini oʻzi band qilgan shaxslarni masofadan turib roʻyxatdan oʻtkazish uchun “Oʻzini oʻzi band qilish” mobil ilovasini ishlab chiqish. 2020-yil sentyabr Davlat soliq qoʻmitasi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi Davlat soliq qoʻmitasi mablagʻlari Chora-tadbirlar rejasi. Jismoniy shaxslarning daromadlarini legallashtirish nazarda tutiladi. 15. Korxonalarning aylanma mablagʻlarini toʻldirish uchun QQS va ortiqcha toʻlangan daro�ad soligʻini oʻz vaqtida toʻlab berish choralarini koʻrish. 2020-yil davomida Davlat soliq qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Chora-tadbirlar rejasi. Aylanma mablagʻlarning ortiqcha jalb qilinishini bartaraf etish nazarda tutiladi. 16. Respublika hududida ishlab chiqarilgan tovarlar va import qilingan tovarlarning aksiz soligʻini bosqichma-bosqich birxillashtirish. 2020-yil davomida Moliya vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi, Davlat soliq qoʻmitasi — Chora-tadbirlar rejasi. Sogʻlom raqobat muhitini yaratish nazarda tutiladi. 17. Mol-mulk (koʻchmas mulk va transport vositalari) oldi-sotdisini amalga oshirishda zamonaviy bank xizmatlaridan foydalanish. 2020-yil dekabr Adliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Markaziy bank — Chora-tadbirlar rejasi. Mol-mulk (koʻchmas mulk va transport vositalari) boʻyicha tomonlar oʻrtasidagi oldi-sotdi shartnomalarni notarial idoralar orqali rasmiylashtirishda oʻzaro hisob-kitoblarni zamonaviy bank xizmatlaridan foydalangan holda amalga oshirish tizimini joriy qilish nazarda tutiladi. Bojxona maʼmurchiligi 18. Notarif choralarni qoʻllash samaradorligini baholash tartibini tasdiqlash va mexanizmini joriy etish. 2021-yil mart Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar Jahon banki mablagʻlari Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Taqiq va cheklovlarni qoʻllash tizimini takomillashtirish, biznes yuritishda oldindan koʻra bilish sharoitlarini yaratish, aniq tarmoqlar, hududlar va iqtisodiyotni rivojlantirishda qoʻllaniladigan chora-tadbirlarning real taʼsirini tahlil va nazorat qilish samaradorligini taʼminlash nazarda tutiladi. 19. Bojxona boji boʻyicha imtiyozlarni maqbullashtirish. 2020-yil dekabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Iqtisodiyotda bojxona ishtirokchilariga teng sharoitlarni yaratish nazarda tutiladi. 20. Bojxona toʻlovchisining yagona shaxsiy hisob raqamini yuritish amaliyotini joriy etish. 2020-yil dekabr Davlat bojxona qoʻmitasi Davlat bojxona qoʻmitasi mablagʻlari Davlat bojxona qoʻmitasi buyrugʻi. Real vaq� rejimida toʻlovlarni nazorat qilish nazarda tutiladi. 21. Bojxona imtiyozlarni qoʻllagan holda importqilinadigan xomashyolardan maqsadli foydalanish boʻyicha bojxona nazoratini oʻtkazish. 2020-yil davomida Davlat soliq qoʻmitasi, Davlat bojxona qoʻmitasi — Chora-tadbirlar rejasi. Bojxona imtiyozlarining toʻgʻri qoʻllanilishi ustidan nazorat qilish nazarda tutiladi. Budjet siyosati 22. Ijtimoiy nafaqalarni koʻrib chiqish va tayinlashini avtomatlashtirish. 2020-yil yakuniga qadar respublika boʻyicha “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimini bosqichma-bosqich joriy etish. 2020-yil davomida Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi 600 ming doll. (UNICEF mablagʻlari) 5,0 mln. doll., (Jahon Banki qarz mablagʻlari) Amaliy chora-tadbirlar. Oilalarning ehtiyojlarini aniqlash jarayonida shaffoflik va obyektivlikni taʼminlash nazarda tutiladi. 23. 2021-yilda 4 ta vazirlik misolida budjet xarajatlari samaradorligini baholash tizimini joriy etish. 2021-yil yanvar Moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 400,0 ming doll. (Jahon Banki qarz mablagʻlari) Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Budjet mablagʻlarini oluvchilarning budjet mablagʻ-laridan samarali foydalanishi uchun javobgarligini kuchaytirish nazarda tutiladi. 24. Davlat dasturlari va tadbirlari kesimida budjet taqsimotini bosqichma-bosqich amalga oshirish orqali “Davlat budjeti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunini takomillashtirish. 2020-yil dekabr Moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasi-ning texnik yordami Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni loyihasi. Fiskal shaffoflikni yanada oshirirish va budjet oluvchilarning Oliy Majlis oldida hisobdorligini kuchaytirish nazarda tutiladi. 25. Davlat moliya statistikasini (GFS) institutsional qamrab olishni GFS hisobotiga kiritish orqali takomillashtirish. Bunda budjetdan tashqari mablagʻlar va budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari hisoblari, davlat ishtirokidagi korxonalarni kreditlash hajmi boʻyicha buxgalteriya hisobi maʼlumotlarini koʻrsatib oʻtish. 2020 — 2022-yillar Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasi-ning mablagʻlari Chora-tadbirlar rejasi. Davlat moliyasini boshqarish samaradorligini oshirish nazarda tutiladi. 26. Davlat sektorida buxgalteriya hisobining xalqaro standartlariga muvofiq milliy buxgalteriya hisobi standartlarini bosqichma-bosqich amalga oshirish orqali Davlat sektorida buxgalteriya hisobi standartlarini joriy etish (IPSAS). 2020 — 2025-yillar Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar 500,0 ming doll. (Osiyo Taraqqiyot Bankining texnik yordami) Chora-tadbirlar rejasi. Budjet maʼlumotlarining qamrovi, oʻz vaqtidaligi va ishonchliligini takomillashtirish nazarda tutiladi. 27. Ijtimoiy-iqtisodiy maqsadlarga yoʻnaltirilgan markazlashgan investitsiyalar samaradorligini oshirish, davlat investitsiyalarini boshqarishni baholash (PIMA) tizimini joriy etish. 2021-yil mart Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi Xalqaro Valyuta Fondining texnik yordami Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Ijtimoiy soha tarmoqlari, yoʻl-transport infratuzilmasi va boshqa tarmoqlar boʻyicha investitsiya loyihalarini tanlash meʼyorlari va muhimligini belgilash tartibi oʻrna�iladi; markazlashgan investitsiyalar va xalqaro moliya institutlari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladigan va taklif etiladigan loyihalar maʼlumotlarining har yili yangilanadigan yagona bazasi yaratiladi; Investitsiya dasturini markazlashgan investitsiyalar hisobidan amalga oshirish doirasida hududiy loyihalarni mahalliy resurslar, vazirlik va idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan bajarish orqali Davlat budjeti ulushini bosqichma-bosqich kamaytiriladi. 28. Fiskal risklarni baholash mexanizmlarini ishlab chiqish. 2020-yil noyabr Moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasining texnik yordami Chora-tadbirlar rejasi. Davlat budjetining barqarorligini taʼminlash nazarda tutiladi. 29. Davlat budjeti hisobotini shakllantirish, taqdim qilish va nashr etish jarayonini takomillashtirish. 2020-yil davomida Moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar AQSh Gʻaznachilik va Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasining texnik yordami Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Davlat budjetining shaffofligini oshirish va budjet mablagʻlari oluvchilarining budjet mablagʻlaridan samarali foydalanishda ularning javobgarligini kuchaytirish nazarda tutiladi. Tashqi savdo: eksportni ragʻbatlantirish, eksportga yoʻnaltirilgan ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash va yangi tashqi bozorlarni oʻzlashtirish 30. 2020-yilda eksportni 17 milliard dollar darajasida taʼminlash. 2020-yil davomida Eksport salohiyatini rivojlantirish boʻyicha Respublika komissiyasi — Amaliy chora-tadbirlar. Respublika iqtisodiyotiga xorijiy valyuta tushumini koʻpaytirish nazarda tutiladi. 31. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 13-avgustdagi PF-5780-son Farmoni talablariga muvofiq eksport tushumlari hisobiga qaytarish sharti bilan 6 oygacha boʻlgan muddatga naqd pul shaklida kreditlar ajratish mexanizmini joriy etish. 2020-yil sentyabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi, Markaziy bank — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Meva-sabzavot mahsulotlarining eksport hajmini oshirish nazarda tutiladi. 32. Eksport tushumini qaytarish muddatini 180 kungacha uzaytirish. 2020-yil sentyabr Davlat soliq qoʻmitasi, Davlat bojxona qoʻmitasi, Markaziy bank, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Mamlakat eksport geografiyasini kengaytirish hamda eksport hajmini oshirish nazarda tutiladi. 33. Eksportga yoʻnaltirilgan tayyor mahsulot ishlab chiqaradigan sanoat tarmoqlarini rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlarini belgilash. Xususan, 2021-yilda toʻqimachilik mahsulotlarini — 1,5 baravar, elektrotexnika mahsulotlarini — 1,3 baravar, ipak qurti, charm va boshqa sohalar eksportini kamida 20 foizga oʻsishini taʼminlash. 2020-yil dekabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, manfaatdor vazirliklar, idoralar va tarmoq korxonalari — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Ishlab chiqarishni koʻpaytirish va yuqori qoʻshimcha qiymatli mahsulotlarni eksport qilish imkoniyatini yaratish nazarda tutiladi. 34. Eksport qiluvchi korxonalarni davlat tomonidan eksport faoliyatida erishgan haqiqiy va aniq natijalariga asoslangan ragʻbatlantirish tizimini ishlab chiqish. 2020-yil dekabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Eksport hajmini oshirish nazarda tutiladi. 35. Oʻzbekistonda MDH erkin savdo hududi toʻgʻrisidagi bitimi shartlarini tatbiq etish muddatini uzaytirish. 2020-yil dekabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi — Amaliy harakatlar. Muzokaralar oʻtkazilib, aniq kelishuvlarga erishilganidan soʻng tashqi savdo bozoriga chiqish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish nazarda tutiladi. 36. Oʻzbekiston uchun Yevropa Ittifoqining “GSP+” benefitsiar maqomini olishni tezlashtirish. 2020-2021-yillar Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi — Amaliy harakatlar. Tovarlar eksporti hajmini oshirish nazarda tutiladi. 37. Xitoy Xalq Respublikasi va Yevropa Ittifoqi mamlakatlariga chorvachilik mahsulotlarini eksport qilishga ruxsat olish jarayonini tezlashtirish. Bunda, chorvachilik mahsulotlarini eksport qiluvchi korxonalarga amaliy yordam koʻrsatish boʻyicha tizimli ishlarni tashkil etish 2020-2021 yillar Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish Davlat qoʻmitasi, Tashqi ishlar vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi — Amaliy harakatlar. Chorvachilik mahsulotlari eksportining oʻsishiga erishish nazarda tutiladi. 38. Meva-sabzavot mahsulotlari eksport qilish (saralash, saqlash, qayta ishlash va logistika) infratuzilmasini rivojlantirish, avtotransport parkalarini kengaytirish. 2021-yil yanvar Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Transport vazirligi Tashabbuskorlar mablagʻlari, bank kreditlari Chora-tadbirlar rejasi. Meva-sabzavot mahsulotlari eksporti hajmini oshirish nazarda tutiladi. Kambagʻallikni qisqartirish: aholi bandligi va daromadlarini oshirish, aholining ehtiyojmand qatlamlariga imtiyozlar berish 39. Quyidagilarni koʻzda tutgan holda kambagʻalikni qisqartirish dasturini ishlab chiqish: aholi, ayniqsa yoshlar va ayollar oʻrtasida zamonaviy tadbirkorlik va ishbilarmonlik koʻnikmalarini shakllantirish; biznes tashabbuslarini, birinchi navbatda, mahalliy ijtimoiy muammolarni hal qilishga hissa qoʻshadigan tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlash; ishsizlarni qayta tayyorlash va talab yuqori boʻlgan kasblarga oʻrgatish boʻyicha keng koʻlamli dasturlarni amalga oshirish; xalqaro tajriba asosida kambagʻallikni baholash mezonlari va uni aniqlash usullarini oʻz ichiga ??�gan metodologiyani ishlab chiqish. 2020-yil oktyabr Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, manfaatdor vazirlik, idora va tashkilotlar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Kambagʻallikni qisqartirish boʻyicha tizimli va muvofiq-lashtirilgan chora-tadbirlar ishlab chiqilishi natijasida, mamlakatda kambagʻallikni qisqartirish darajasi pasayishiga erishish nazarda tutiladi. 40. Kambagʻalllikni baholash mezonlari va uni aniqlash usullarini oʻz ichiga olgan metodologiyani ishlab chiqish va amalga oshirish. Bunda, Xalqaro tajribaga asoslanib, kambagʻallikni aniqlashning mezonlarini ishlab chiqish va Fargʻona viloyatining Toshloq tumani misolida kambagʻallik chegarasi va jahon amaliyotida tan olingan 4 (mutlaq, nisbiy, moddiy yetishmovchilik, koʻp oʻlchovli qashshoqlik indeksi) usullarini qoʻllash natijalarini tahlil qilish. 2020-2021 yillar Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi,Statistika qoʻmitasi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Kambagʻallikka qarshi kurash choralarini tizimlashtirish orqali aholi muammolarini hal qilishning keyingi usullari bilan respublika boʻylab kambagʻallikni koʻp oʻlchovli baholash mezonlarini amalga oshirish nazarda tutiladi. 41. Respublikaning barqaror rivojlanish sohasidagi milliy maqsad va vazifalarga erishish chora-tadbirlarini amalga oshirish, yashash minimumi va minimal isteʼmol savatini hisoblash metodologiyasini ishlab chiqish hamda aholi daromadlari tabaqalashuvini oʻrganish boʻyicha tizimli ishlarni olib borish hamda ularning davlat maqsadli dasturlari bilan oʻzaro muvofiqligini taʼminlash. Ishlab chiqilgan metologiya doirasida respublikaning 5 ta hududi (Toshkent shahri, Fargʻona, Toshkent, Qashqadaryo va Sirdaryo viloyatlarida) misolida aprobatsiya oʻtkazishni tashkil etish. 2020-2021 yillar Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Tasdiqlangan usullar amaliyotda 2021-yildan boshlab amalga oshiriladi. 42. Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi huzuridagi Prognozlashtirish va makroiqtisodiy tadqiqotlar instituti negizida Oʻzbekistonda “Kambagʻallikni qisqartirish va aholi farovonligini oʻrganish” Ilmiy markazini tashkil etish. 2020-yil oktyabr Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi, Prognozlash-tirish va makroiqtisodiy tadqiqotlar instituti Budjet mablagʻlari Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Kambagʻallikni qisqartirish masalasida ilmiy-uslubiy va ilmiy-tadqiqot ishlari bazasi takomillashtirilib, tuman (shahar) miqyosida taklif va tavsiyalar ishlab chiqish nazarda tutiladi. 43. Vazirlik-viloyat-tuman-mahalla kesimidayagona ijtimoiy reyestrni joriy etish. Bunda, uyma-uy oʻrganish natijalariga koʻra, eng muhtoj va muhtoj oilalarning roʻyxatlarini shakllantirish; Ushbu oilalarni roʻyxatga olish, kambagʻallikka chek qoʻyish uchun rejalar ishlab chiqilishini taʼminlash; Pandemiya davrida moliyaviy yordamga muhtoj aholi roʻyxatini toʻldirish va muhtojlarga moliyaviy yordam uchun qoʻshimcha 992 milliard soʻm mablagʻ ajratish; 2020-yil oxiriga kelib: 235 mingdan ortiq ehtiyojmand oilalarga qoʻshimcha moliyaviy yordam ajratish; 28000 ehtiyojmand uy xoʻjaliklarida parvarish qilinadigan echkilarni tarqatish, 50 mingga parrandalar va 100 mingta quyonlar, 51 ming gektar erni oʻzlashtirish natijasida 45 ming kishini ish bilan taʼminlash, “Saxovat va koʻmak” milliy harakati doirasida Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan kam taʼminlangan oilalarni ish bilan taʼminlayotgan tadbirkorlarga tijorat banklarining kafolatlari va kreditlari boʻyicha foiz xarajatlarini qoplash boʻyicha maqsadli takliflarni ishlab chiqish. 2020-yil dekabr Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Mexnat vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimliklari — Amaliy harakatlar. Moddiy yordamga muhtoj aholining har tomonlama shakllanishi va ijtimoiy himoya choralarini kuchaytirish nazarda tutiladi. 44. Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi huzuridagi Biznes va tadbirkorlik Oliy maktabida qisqa muddatli oʻquv kurslarini tashkil etish. Kasb va mutaxassisliklar boʻyicha oʻqitish va tadbirkorlik faoliyatini tashkil etish bilan bogʻliq xarajatlarning bir qismini Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi huzuridagi Tadbirkorlikni rivojlantirish agentligi hisobidan qoplash mexanizmini joriy etish. 2020-yil oktyabr Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimliklari — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Aholini tadbirkorlik faoliyatini yoʻlga qoʻyish va boshqarish koʻnikmalariga oʻrgatish hajmini oshirish, shu jumladan, biznes hamda hududlarda tadbirkorlik faoliyatini yoʻlga qoʻyish masalalari va masofaviy taʼlim koʻlamini kengaytirish, aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarini mehnat bozorida talab yuqori boʻlgan kasblarga tayyorlash, ularni ijtimoiy va nomoddiy jihatdan qoʻllab-quvvatlash hajmini oshirish nazarda tutiladi. 45. Aholidan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sotib olib, ularni yana sotadigan savdo va xarid tashkilotlarini rivojlantirishni (yoki yaratishni) ragʻbatlantirish. Bunda, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash kooperativlari faoliyatini oʻrganish; Kooperativlar tashkil etish mumkin boʻlgan hududlar roʻyxatini shakllantirish; Oʻrganishlar natijasi boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga asoslangan takliflar kiritish. 2020-yil oktyabr Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi — Chora-tadbirlar rejasi. Qishloqlarda kooperativlar tashkil etish orqali yangi ish oʻrinlari yaratish va qishloq ayollari bandligini taʼminlash nazarda tutiladi. 46. Oʻzbekiston Respublikasida 2030-yilgacha kambagʻallikni qisqartirish strategiyasini ishlab chiqish. Bunda, milliy barqaror rivojlanish maqsadlarining amalga oshirilishi monitoringi koʻrsatkichlari, milliy iqtisodiyot salohiyati va vazifasi hamda xalqaro tajribani oʻrganish; boʻlajak iqtisodiyotning harakatlantiruvchi kuchlarini aniqlash. 2021-yil mart Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi, Moliya vazirligi, Davlat statistika qoʻmitasi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Oʻzbekiston Respublikasida kambagʻallikni qisqartirish strategiyasi ishlab chiqiladi. 47. Quyidagi ustuvor yoʻnalishlarga oid statistik koʻrsatkichlarni baholash orqali hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini, tabiiy resurslardan foydalanish samaradorligini, iqtisodiy va investitsion salohiyatni, shuningdek, barqaror va dinamik rivojlanish uchun hududlarning boshqa qiyosiy afzalliklarini baholashning yagona tizimini joriy etish. Bunda: iqtisodiy rivojlanish va samaradorlik; mehnat bozori samaradorligi; ijtimoiy xizmatlarning mavjudligi va sifati; infratuzilmani rivojlantirish va mavjudligi; iqtisodiyotning raqobatbardoshligi va diversifikatsiyasi; ishbilarmonlik muhitining sifati va tadbirkorlikni rivojlantirish; moliyaviy mustaqillik, bank-moliya sohasini rivojlantirish; joylarda davlat hokimiyati organlarining fuqarolar murojaatlari bilan ishlash samaradorligi va axborotning mavjudligini nazarda tutish. 2021-yil aprel Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi, Davlat statistika qoʻmitasi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Indeksni hisoblash muayyan hududlarga xos siyosatni ishlab chiqishda hisobga olinadigan xavf omillarini tahlil qilish va koʻrilgan chora-tadbirlarning samaradorligini baholash imkoniyati nazarda tutiladi. 48. Qishloq xoʻjaligini rivojlantirish strategiyasiga quyidagilarni hisobga olgan holda qoʻshimchalar kiritish: — chorvachilik bilan shugʻullanuvchi kam taʼminlangan oilalar uchun alohida ozuqa bazasini yaratish; — “bir qishloq-bir mahsulot” tamoyiliga asosan, bogʻdorchilik va boshqa likvidli va yuqori qoʻshimcha qiymatga ega eksportbop ekinlar yetishtirish va ularni yirik korxonalar bilan birgalikda qayta ishlashga oid qoʻllanmalar, risolalar va amaliy materiallar ishlab chiqish va bepul tarqatish. 2020-yil yakuniga qadar Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Xalqaro tashkilotlar, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Qishloq aholisining bandligini taʼminlash va daromadlarini oshirish, qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanish samaradorligini oshirish nazarda tutiladi. 49. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Respublika hududlarini qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishga ixtisoslashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 11-maydagi PQ-4709-son qaroriga muvofiq respublika hududlarini ayrim turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishga bosqichma-bosqich ixtisoslashtirish. 2020-yil yakuniga qadar Qishloq xoʻjaligi vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Qishloq xoʻjaligi maxsulotlarini ishlab chiqarish hajmini oshirish, qishloq xoʻjaligi kooperatsiyalarining faoliyatini tashkil etish, agro-klasterlar yaratish orqali aholi daromadlarini oshirish nazarda tutiladi. 50. “Saxovat va koʻmak” jamgʻarmasi va uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi filiallarini samarali faoliyat olib borishini taʼminlash. 2020-yil yakuniga qadar Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi — Chora-tadbirlar rejasi. 51. Maʼlumotlar tahlili, mobil dasturlash va boshqa yoʻnalishlarni rivojlantirish sohalarida “Bir million dasturchi” loyihasida ishtirok etadigan yoshlarning qamrovini kengaytirish va sonini koʻpaytirish. 2020-yil yakuniga qadar Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi — Chora-tadbirlar rejasi. Respublikada axborot texnologiyalari sohasida faolit koʻrsatayotgan yoshlarni yangi zamonaviy bilimlar va amaliyot bilan bevosita shugʻullanishi hamda xalqaro tajribalarni oʻzaro muvofiqlashtirilgan holda koʻrib chiqishi imkonini nazarda tutiladi. Tadbirkorlik subyektlarini nomoliyaviy qoʻllab-quvvatlash choralari 52. Kichik biznes subyektlari tomonidan mahsulotlarni ulgurji va chakana savdosiga sharoitlar yaratish, jumladan, yangi chakana savdo korxonalari, shuningdek, qishloq joylarda universal doʻkonlar tashkil etishni ragʻbatlantirish. 2020-yil sentyabr Davlat soliq qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Republikasi Vazirlar kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. Qishloq joylarda isteʼmol tovarlarga boʻlgan talabni qondirish imkoniyatlari nazarda tutiladi. 53. Kichik sanoat zonalarida bosh reja asosida arxitekturaviy rejalashtirish tasdiqlangandan keyin yer uchastkalarini ajratish. 2021-yil yanvar Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Qurilish vazirligi, “Davyergeodezkadastr” qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Republikasi Vazirlar kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Kichik biznes subyektlarining ishlab chiqarish loyihalari uchun tashqi infratuzilma obyektlariga qulay ulanish imkoniyatlari nazarda tutiladi. 54. Innovatsion rivojlanish vazirligi tomonidan maʼqullangan innovatsion startap loyihalar asosida tuman (shahar)lar markazlarida kamida 1 tadan texnopark tashkil etish. 2021-yil yanvar Innovatsion rivojlanish vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, “Davyergeodezkadastr” qoʻmitasi, Qurilish vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Qoraqalpogʻiston Republikasi Vazirlar kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Infratuzilma xarajatlari (smeta boʻyicha, joylashti-rilgan joyning aniqlanishiga qarab) Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Texnoparklar sonini koʻpaytirish va ularning hududida ilgʻor ishlab chiqarishlarni yaratish nazarda tutiladi. 55. Mavjud kichik sanoat zonalarida kichik biznes va tadbirkorlik uchu� yer ajratishni tezlashtirish; Aholisi 10 ming kishidan ortiq boʻlgan barcha aholi punktlarida kichik sanoat zonalarini tashkil etish. 2020-yil oktyabr Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, “Davyergeodezkadastr” qoʻmitasi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Qoraqalpogʻiston Republikasi Vazirlar kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. Xoʻjalik yurituvchi subyektlarning ishlab chiqarish imkoniyatlarini kengaytirish hamda aholi bandligini taʼminlash nazarda tutiladi. 56. Innovatsion gʻoyalar va startaplarning ekotizimini qoʻllab-quvvatlash uchun infratuzilmani yaratish. 2020-yil oktyabr Moliya vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Innovatsiya vazirligi, vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Startap loyihalar va innovatsion gʻoyalarni moliyalashtirish imkoniyatlarining kengayishi nazarda tutiladi. Tadbirkorlikni rivojlantirish boʻyicha moliyaviy taʼminlash choralari 57. Investitsiya dasturi shakllantirilish jarayonida kichik sanoat zonalari uchun muhandislik va transport infratuzilmasini yaratish boʻyicha maxsus yoʻnalish sifatida kapital quyilmalar hajmini belgilash. Doimiy Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoral�r — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Respublikada faoliyat koʻrsatayotgan kichik sa�oat zonalarining muhandislik kommunikatsiyalari bosqichma-bosqich yaxshilanishi nazarda tutiladi. 58. Ayollar tadbirkorligini rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash. 2021-yil yanvar Savdo-sanoat palatasi, “Tadbirkor ayol” uyushmasi, Moliya vazirligi, Adliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, tijorat banklari 100,0 (ayollar tadbirkorli-gini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha tasdiqlangan dastur doirasida) Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Tadbirkor ayollar sonini koʻpaytirish, kambagʻallik koʻlamini kamaytirish va aholi bandligini oshirish nazarda tutiladi. 59. Respublika tuman (shahar)larida jadvalga asosan mahalliy muvaffaqiyatli tadbirkorlarni jalb qilgan holda, yosh va ayol tadbirkorlar uchun yil davomida mavzuli seminarlar (murabbiylik) turkumini tashkil etish. 2020-yil oktyabr Savdo-sanoat palatasi, Yoshlar ittifoqi, “Tadbirkor ayol” uyushmasi, Qoraqalpogʻiston Republikasi Vazirlar kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. Yosh va ayol tadbirkorlar tomonidan zamonaviy, ilgʻor bilim va koʻnikmalar egallanadi. 60. Tadbirkorlarni qoʻshimcha sanitariya-gigiyena talablariga rioya qilgan holda, karantindan keyingi davrda faoliyat yuritishga oʻrgatish boʻyicha oʻquv-seminarlarini oʻtkazish. Tasdiqlangan jadvalga muvofiq Sogʻliqni saqlash vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, Savdo-sanoat palatasi, Qoraqalpogʻiston Republikasi Vazirlar kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. Tadbirkorlik subyektlari tomonidan sanitariya-gigiyena tadbirlari bajarilgan holda faoliyat koʻrsatishini taʼminlashga erishiladi. Sanoat: katta zarar koʻrgan tarmoqlarni qoʻllab-quvvatlash, tarmoqlarda boshlangan islohotlarning davom etishini taʼminlash, raqobatbardoshlikni oshirish, jumladan, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish va mahalliylashtirishni chuqurlashtirish chora-tadbirlarini amalga oshirish Neft va gaz sanoatini rivojlantirish 61. Turkmaniston hududi orqali tranzit yoʻlini ochish boʻyicha qisqa muddatlarda Hukumatlararo muzokaralarni oʻtkazish. 2020-yil yakuniga qadar Tashqi ishlar vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, Energetika vazirligi, “Oʻzbekneftgaz” AJ — Hukumatlararo bitim loyihasi. Osiyo, Eron va Turkiyaga eksport qayta tiklanadi, 2020-yil oxiriga qadar belgilangan eksport hajmlariga erishish imkoniyatlari yaratiladi. 62. Eksport prognoz koʻrsatkichlarini bajarish maqsadida: yuqori qoʻshilganqiymatga ega boʻlgan tayyor mahsulotlarni eksport qilish (polietilen quvurlar, poddonlar va boshqalar); Oʻzbekistonning xorijiy davlatlardagi diplomatik vakolatxonalarining savdo-iqtisodiy masalalari boʻyicha maslahatchilari tomonidan tijorat takliflarini tarqatish orqali eksport yoʻnalishlarini kengaytirish. 2020-yil sentyabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Energetika vazirligi, “Oʻzbekneftgaz” AJ — Tahliliy-axborot. Amalga oshirilgan choralar natijasida polimer mahsulotlarining eksport parametrlarini oʻrtacha 20 — 25%ga oshirish mumkin, bu esa 2020-yilda belgil?n�an prognozlarga erishish imkonini beradi. 63. Suyultirilgan gaz ishlab chiqaruvchilar tomonidan faqat birja savdolari orqali sotishni amalga oshirishga toʻliq oʻtish va aholining ehtiyojlarini qondirish maqsadida bozorning barcha ishtirokchilariga teng va shaffof tizim orqali suyultirilgan gaz hajmlarini yetkazib berishni taʼminlash. 2020-2021 yillar Energetika vazirligi, Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, “Oʻzbekneftgaz” AJ — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Suyultirilgan gaz ishlab chiqarishni mavjud 900 ming tonnadan yiliga 1,5 mln tonnagacha koʻpaytirish va aholiga suyultirilgan gaz yetkazib berish hajmini oshirishni taʼminlashga erishiladi. 64. Temir yoʻlda yuk tashish uchun onlayn ariza kiritish tizimini joriy etish va taqdim etilgan arizaning holatini kuzatish. 2020-2021 yillar Transport vazirligi, “Oʻzbekiston temir yullari” AJ, Energetika vazirligi, “Oʻzbekneftgaz” AJ — Chora-tadbirlar rejasi. Isteʼmolchilarga tovarlarni tez yetkazib berish tizimi yaratiladi; Shuningdek, vagonlar boʻyicha qabul qilinadigan arizalarni koʻrib chiqish operatsiyalarini jadallashtirish hamda taqdim etilgan arizalar holatini kuzatish uchun imkoniyat yaratiladi. 65. Eksportga texnik oltingugurt yetkazib berish boʻyicha toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar tuzish. 2020-yil sentyabr Energetika vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, “Oʻzbekneftgaz” AJ — Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. 120 ming tonna texnik oltingugurt mahsulotlarini eksport qilish nazarda tutiladi. Gidroenergetikani rivojlantirish 66. Gidroenergetikada qurilish-montaj ishlarining xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, yangi shaharsozlik normalari va qoidalarini (ShNQ) ishlab chiqish. 2020-yil yakuniga qadar Qurilish vazirligi, Energetika vazirligi, “Oʻzbekgidroenergo” AJ — Chora-tadbirlar rejasi. Koʻmir sanoatini rivojlantirish 67. Issiqlik elektr stansiyalariga koʻmir yoqilgʻisini yetkazib berish hajmini kamaytirish va birja savdolari orqali sotishni koʻpaytirish. 2020-yil yakuniga qadar Energetika vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, “Oʻzbekkoʻmir” AJ — Chora-tadbirlar rejasi. 808 milliard soʻmlik 4,3 million tonna koʻmir sotish nazarda tutiladi. Metallurgiya sanoatini rivojlantirish 68. Moliyaviy hisobotlarning Xalqaro standartlari (MHXS) talablariga muvofiq hisobot olib borish tizimiga oʻtish. 2021-yil sentyabr “Navoiy KMK” DK, “Navoiy KMK” AJ “NKMK” AJning loyiha ofisi doirasida “NKMK” AJning oʻz mablagʻlari Chora-tadbirlar rejasi. “NKMK” AJ Moliyaviy hisobotlarning Xalqaro standartlari (MHXS)ga muvofiq hisobot olib borishi tizimga oʻtishiga erishiladi. 69. JORC kodeksi boʻyicha zaxiralarni qayta baholash va davlat balansi hisobini olib borishda JORC kodeksi asosida baholash natijalaridan kelib chiqish. 2021-yil mart “Navoiy KMK” DK, “Navoiy KMK” AJ “NKMK” AJning loyiha ofisi doirasida “NKMK” AJning oʻz mablagʻlari Chora-tadbirlar rejasi. JORC kodeksi boʻyicha zaxiralarni qayta baholash va Davlat balansi hisobini yuritishda JORC kodeksi natijalarini qabul �ilishga oʻtiladi. 70. Yevrobond ishlab chiqarishni tashkil etish, ESG kredit va reytinglarini olish boʻyicha tashkiliy ishlarni amalga oshirish. 2021-yil iyun “Navoiy KMK” DK, “Navoiy KMK” AJ “NKMK” AJning oʻz mablagʻlari Amaliy chora-tadbirlar. Xalqaro konsultantlarni jalb qilish, reyting agentliklari va investitsion banklar bilan ishlash imkoniyati asosida korxona mavqeyi oshiriladi. Avtomobilsozlik sanoatini rivojlantirish 71. “Oʻzavtosanoat” AJ korxonalarini moliyalashtirish va uskunalarni sotib olishni tezlashtirishni taʼminlash. 2020-yil III-IV chorak “Oʻzavtosanoat” AJ — Amaliy chora-tadbirlar. “Oʻzavtosanoat” AJ korxonalari sotish hajmining oʻsishiga erishiladi. 72. BCG xalqaro konsalting kompaniyasini jalb etgan holda, Oʻzbekiston Respublikasining avtomobil sanoatini rivojlantirish Strategiyasini ishlab chiqish. 2020-yil yakuniga qadar “Oʻzavtosanoat” AJ “Oʻzavtosa-noat” AJning oʻz mablagʻlari Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Respublika avtomobil sanoati rivojlanishning uzoq muddatli strategiyasi belgilanadi. 73. Avtomobilsozlik sohasida yagona sanoat siyosatini yuritishga yoʻnaltirilgan “Sanoat usulida yigʻish toʻgʻrisida”gi Nizomni ishlab chiqish. 2020-yil oktyabr “Oʻzavtosanoat” AJ Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Oʻzbekiston Respublikasida yangi ishlab chiqarishlarni tashkil etish tartibini soddalashtirish tizimini joriy qilish orqali sogʻlom raqobat muhitini yaratish hamda shtamplash, payvandlash, boʻyash va yigʻish texnologik operatsiyalarning toʻliq siklini amalga oshirishni taʼminlash boʻyicha aniq mezonlar tasdiqlanadi. 74. Qishloq xoʻjaligining barcha sohalari, shu jumladan, chorvachilik, bogʻdorchilik, sabzavotchilik, oʻrmonchilik uchun qishloq xoʻjaligi texnikasini ishlab chiqarish maqsadida mavjud ehtiyojlarni oʻrganib, qishloq xoʻjaligi texnikasini ishlab chiqaruvchi korxonalarni 2025-yilgacha zamonaviy qishloq xoʻjaligi texnikalari bilan taʼminlash Davlat dasturini ishlab chiqish. 2021-yil mart Qishloq xoʻjalik vazirligi. Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Qishloq xoʻjaligining barcha sohalari uchun zarur boʻlgan qishloq xoʻjalik t?x?i�alarini oʻz vaqtida va sifatli ishlab chiqarishga erishish imkoniyati paydo boʻladi. Elektrotexnika sanoatini rivojlantirish 75. Elektrotexnika mahsulotlarini eksport qilish uchun chegaraga tutash hududlarda maxsus savdo zonalarini yaratish. 2020-yil dekabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Eksport miqdori oshiriladi, eksportbop yangi tovarlar nomenklaturasi difersifikatsiya qilinadi hamda eksport geografiyasi kengaytiriladi. 76. Mahalliy ishlab chiqaruvchilarning eksporti hajmini oshirish uchun eksportdan keyingi moliyalashtirish tizimini yaratish. 2020-yil oktyabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Eksportni ragʻbatlantirish agentligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Mahalliy ishlab chiqaruvchilar tomonidan mahsulot eksport qilinganda, sugʻurta polisini xaridor oʻz vaqtida toʻlash sharti asosida Eksportni ragʻbatlantirish agentligi tomonidan eksportdan keyingi moliyalashtirish tizimi yaratiladi. 77. Elektrote�nika mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi Janubiy Koreya va Yaponiyaning “brend” kompaniyalarini jalb qilish. 2020-2021 yillar “Oʻzeltexsanoat” uyushmasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Innovatsiyalar vazirligi — Chora-tadbirlar rejasi. Yangi bozorlarni egallash, ishlab chiqarish hajmini oshirish, aholi bandligini taʼminlash hamda jahon standartlariga mos ravishda raqobatbardosh eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarishga erishiladi. 78. Yakka tartibdagi uy-joy va koʻp xonadonli kvartiralarning loyiha-smeta hujjatlarida har bir uyni nominal quvvatining 25 foizini qayta tiklanadigan energiya bilan taʼminlash majburiyati belgilanmagan boʻlsa, tanlov (tender) savdolarini oʻtkazishni taqiqlanishi boʻyicha tartibni joriy etish. 2020-yil dekabr Qurilish vazirligi, Energetika vazirligi, �oliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Respublikada ilgʻor texnologiyalarni joriy etish, korxonalarning ishlab chiqarish quvvatlaridan samarali foydalanish taʼminlanadi. 79. Elektrotexnika mahsulotlari eksportini oshirish maqsadida, tashqi isteʼmol bozorlarida tizimli ravishda chuqur marketing tadqiqotlarini oʻtkazish. Doimiy Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Innovatsiyalar vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, “Oʻzeltexsanoat” uyushmasi — Chora-tadbirlar rejasi. Mahalliy ishlab chiqaruvchi korxonalarning eksport qobiliyati hamda ularning eksport geografiyasini kengaytirishga xizmat qiladi. 80. Mahalliy investorlarga nisbatan xorijiy investorlarga beriladigan imtiyozlarni qoʻllash mexanizmini yaratish. 2021-yil yanvar Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Mahalliy investorlarni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash, yangi investitsiya loyihalarini amalga oshirish orqali doimiy yangi ish oʻrinlari yaratish va importni qisqartirishga erishiladi. 81. Sohani malakali kadrlar bilan taʼminlash maqsadida, Toshkent shahrida davlat-xususiy sheriklik tamoyillari asosida elektronika va elektrotexnika sohasidagi mustaqil oʻquv muassasasini tashkil etish boʻyicha Koreyaning ilgʻor texnologiyalar instituti (KAIST), Tokio ilgʻor texnologiyalar instituti (Yaponiya), “Nanyang” texnologiya universiteti (Singapur), “Sinxua” universiteti (Xitoy) vakillari bilan muzokaralar oʻtkazish. 2020-2021 yillar Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Innovatsiyalar vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi,“Oʻzeltexsanoat” uyushmasi — Chora-tadbirlar rejasi. Elektrotexnika sanoatida ilgʻor texnologiyalarni jalb etish boʻyicha yangi bilim va koʻnikmalarni joriy etish orqali kadrlar tayyorlash tizimi barpo etiladi. Farmatsevtika sanoatini rivojlantirish 82. Farmatsevtika erkin iqtisodiy zonalarini yetarli kuchlanishga ega podstansiyalar va transformatorlar bilan taʼminlash. Etarli kuchlanishga ega podstansiyalar va transformatorlarni oʻrnatish (“Parkent-farm” SEZ — 6300 kVatt; “Kosonsoy- farm” SEZ — 410 kVatt; Boʻstonliq farm” SEZ — 12 MVatt). 2020-2021 yillar Qoraqalpogʻiston Respub�ikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ “Hududiy elektr tarmoqlari” AJning hisob-kitoblariga asosan Chora-tadbirlar rejasi. Farmatsevtika erkin iqtisodiy zonalaridagi korxonalarda ishlab chiqarish hajmi oshiriladi. 83. Mahalliy farmatsevtika mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalarni manzilli qoʻllab-quvvatlash maqsadida uzoq muddatli kreditlar ajratish. 2020 — 2025-yillar Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Farmatsevtika tarmogʻini rivojlantirish agentligi 500 mln dollar Chora-tadbirlar rejasi. Biotexnologik va farmatsevtika mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun infratuzilma yaratiladi. Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini rivojlantirish 84. Sifatsiz tayyor toʻqimachilik isteʼmol tovarlarning importini cheklash maqsadida notarif bozor uslubiy talablarini joriy etish. 2021-yil iyul Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi, “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Isteʼmol bozorlarini sifati past va qalbaki import mahsulotlaridan himoya qilish, mahalliy mahsulotlar raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qiladi. 85. Yevropa Ittifoqi, Turkiya, Xitoy, Koreya Respublikasi va boshqa davlatlarining bojxona bojlarini kamaytirish yoki bekor qilishga erishish (5 — 12%) orqali mahalliy toʻqimachilik mahsulotlarini tashqi bozorlarga kirib borishini kengaytirish, shuningdek xalqaro savdo kompaniyalari va brendlari tomonidan yuzaga kelayotgan “toʻsiq”larni bartaraf etish boʻyicha choralar koʻrish. 2021-yil mobaynida doimiy Tashqi ishlar vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Dunyo mamlakatlarida yangi bozorlarini oʻzlashtirish, eksport hajmini oshirish choralari koʻriladi. 86. Oliy taʼlim muassasalarida ixtisosliklar boʻyicha amaliy mashgʻulotlarni oshirish orqali oʻquv soatlarini koʻrib chiqish. Tarmoq korxonalarida amaliy mashgʻulotlar va ishlab chiqarish amaliyotlarini oʻtkazish (ish uslubiyotini oʻrganish bilan). Tarmoq uchun malakali mutaxassislarni tayyorlash boʻyicha (texnolog, dizayner) xorijiy mutaxassislarni jalb etish orqali qoʻshma oliy taʼlim muassasalarni (YI, Turkiya, Xitoy, Hindiston) tashkil etish. Korxona yoʻnalishi boʻyicha qabul rejasini toʻlov kontraktlarini pasaytirishni hisobga olgan holda oshirish (kechki va sirtqi oʻquv shakli). Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj mutaxassisliklari boʻyicha ilimy tadqiqot ishlarini oʻtkazish hamda mutaxassislarni oʻqitish (malaka oshirish, qayta tayyorlash) xarajatlarini korxonalarning soliq bazasidan chiqarish boʻyicha taklif kiritish. 2021-yil sentyabr Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Mehnat resurslari bilan taʼminlash, ishlab chiqarish darajasini hamda tarmoq korxonalarida mehnat unumdorligini oshirishga xizmat qiladi. Charm-poyabzal va moʻynachilik sohalarini rivojlantirish 87. Tarmoq korxonalarini texnik va texnologik modernizatsiyadan oʻtkazish, shuningdek, 2020 — 2022-yillarda yangi ishlab chiqarish quvvatlarini tashkil etish. 2020 — 2022-yillar “Oʻzcharmsanoat” uyushamasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi 2 200,0 Chora-tadbirlar rejasi. Tayyor charm mahsulotlari ishlab chiqarish quvvatlari 1 798,0 mln.kv.m.ga, poyabzal ishlab chiqarish quvvatlari 67,1 mln.juftga, charm-attorlik mahsulotlari ishlab chiqarish quvvatlari 5,3 mln. donaga yetkaziladi. Shuningdek, 2020-yilda sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini 3647,2 mlrd.soʻmga yetkaziladi. 88. Oʻzbekiston Respublikasining chet eldagi elchixonalari koʻmagida charm-poyabzal va moʻynachilik mahsulotlarining ichki va tashqi bozorlari konyunkturasini, shuningdek, xorijiy mamlakatlarning rivojlanish yoʻnalishlarini oʻrganish. Doimiy Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi, “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi — Amaliy chora-tadbirlar. Mahalliy mahsulotlar eksportini oshirishga xizmat qiladi. 89. Xalqaro ilgʻor tajribalar asosida respublika hududiga charm-poyabzal va moʻynachilik mahsulotlarining noqonuniy olib kirishning oldini olish mexanizmlarini takomillashtirish. 2020-yil oktyabr Davlat bojxona qoʻmitasi, Davlat soliq qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi — Chora-tadbirlar rejasi. Respublika hududiga charm-poyabzal va moʻynachilik mahsulotlarining noqonuniy olib kirishning oldini olish boʻyicha aniq vazifalar belgilab olinadi. 90. Oliy taʼlim muassasalarida toʻqimachilik, charm-poyabzal va moʻynachilik tarmoqlari boʻyicha amaldagi mutaxassisliklar yoʻnalishlarni xatlovdan oʻtkazish hamda yangi taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflarni kiritish. 2020-yil noyabr Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, “Oʻzcharmsanoat” uyushmasi — Tahliliy-axborot. Qurilish materiallari sanoatini rivojlantirish 91. 2020-yilning kuz-qish davrida tarmoq korxonalarini tabiiy gaz va elektr energiyasi bilan barqaror taʼminlash. 2020-yil sentyabr — dekabr Energetika vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi — Amaliy chora-tadbirlar. Tarmoq boʻyicha 22 trln. soʻm miqdorda mahsulotlar ishlab chiqarishi taʼminlanadi. 92. Tarmoq korxonalarini 2021-yilda 482,0 ming tonna miqd�rida zaruriy sifatdagi mahalliy koʻmir bilan taʼminlash masalasini hal etish. 2020-2021 yillar Energetika vazirligi, Davlat geologiya qoʻmitasi — Amaliy chora-tadbirlar. Tarmoq boʻyicha 22 trln. soʻm miqdorda mahsulotlar ishlab chiqarishi taʼminlanadi. Geologiya sohasini rivojlantirish 93. Geologik obyektlarni, xususan 20 ta konni xalqaro moliya institutlari va konsalting kompaniyalari texnik yordamini jalb qilgan holda tanlovlar (auksionlar) oʻtkazish asosida salohiyatli investorlarga taklif etish. 2020-yil dekabr Davlat geologiya qoʻmitasi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi Toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar, tijorat banklari kreditlari, grantlar va Xalqaro moliya tashkilotlar mablagʻlari Chora-tadbirlar rejasi. Foydalanilmayotgan konlarni sanoat usulida qazib chiqarish boʻyicha chet el investorlari faol jalb qilinadi. Zargarlik sanoatini rivojlantirish 94. Davlat asillik darajasini belgilash palatasi Isteʼmolchilar xuquqini ximoya qilish agentligi bilan birgalikda mahsulot sifatini nazorat qilish choralarini koʻrish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2020 yil sentyabr “Oʻzbekzargarsanoati” uyushmasi, Moliya vazirligi Asillik darajasini belgilash palatasi, Isteʼmolchilar xuquqini ximoya qilish agentligi — Chora-tadbirlar rejasi. Tarmoqda qora bozor ulushini qisqartirish hamda ishlab chiqarilayotgan va sotilayotgan mahsulotni sifatini oshirish choralari koʻriladi. 95. Zargarlik buyumlari ishlab chiqaruvchilari tomonidan qimmatbaho metallarni sotib olishda 180 kungacha toʻlov muddatini uzaytirish mexanizmini joriy etish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2020-yil oktyabr “Oʻzbekzargarsanoati” uyushmasi, Moliya vazirligi, Markaziy bank — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Zargarlik mahsulotlarini ishlab chiqarish hajmlari oshiriladi. Oziq-ovqat sanoatini rivojlantirish 96. Tayyor oziq-ovqat mahsulotlari (qandolat mahsulotlari, goʻsht, sut mahsulotlari, qayta ishlangan meva-sabzavotlar, sariyogʻ, margarin) importi uchun kvotalar oʻrnatish mexanizmini joriy etish. 2020-yil oktyabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. 97. Alkogol va tamaki mahsulotlari aylanmasini tartibga solishni taʼminlash. 2020-yil oktyabr Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, vazirlik va idoralar — Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni loyihasi. Mahalliy mahsulotlar raqobatdoshligini oshirish, isteʼmol bozorini past sifatli va kontra fakt import mahsulotlaridan himoya qilish. Qishloq xoʻjaligini tiklash boʻyicha chora-tadbirlar 98. Foydalanishdan chiqarilgan va yer osti suv zaxiralariga ega boʻlgan yer maydonlarini foydalanishga kiritish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish. 2020-yil sentyabr — dekabr Suv xoʻjaligi vazirligi, Davlat geologiya qoʻmitasi — Chora-tadbirlar rejasi. Qoʻshimcha ish oʻrinlarini yaratish, bunda, eng avvalo aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj boʻlgan kam taʼminlangan qatlamini qamrab olish nazarda tutiladi. 99. Gʻalladan boʻshagan 777,6 ming gektar ekin maydonlariga takroriy ekin ekishga moʻljallangan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini toʻliq va samarali joylashtirilishini taʼminlash. 2020-yil sentyabr Qishloq xoʻjalik vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. Takroriy ekin hisobiga 11,4 million tonna qishloq xoʻjaligi mahsuloti yetishtiriladi. 100. Mahalliy hokimliklar zaxiralarida boʻlgan 307,1 ming gektar lalimi va yaylovli yerlarni yem-xashak ekinlarini ekish uchun ajratish. 2020-yil davomida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. Goʻsht ishlab chiqarish hajmi 47,6 ming tonnaga va sut ishlab chiqarish hajmi 286 ming tonnaga oshiriladi. 101. Respublika hududlarining tuproq va iqlim sharoitidan kelib chiqib, urugʻlik kartoshkasini yetishtirish uchun ixtisoslashtirish, xususan, 40 ta tumanda kartoshka, 23 ta tumanda urugʻlik kartoshkasini yetishtirish boʻyicha ixtisoslashtirish ishlarini jadallashtirish. 2020-yil Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. Mahalliy ishlab chiqarish orqali aholining kartoshkaga boʻlgan ehtiyoji qondiriladi. 102. Sholi yetishtirish va qayta ishlash boʻyicha rivojlangan xorijiy mamlakatlarning (Xitoy, Yaponiya, Vyetnam) zamonaviy texnologiyalarini qoʻllash. 2020-yil Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. Ichki resurslar hisobiga aholining guruchga boʻlgan talabi taʼminlanadi. 103. Suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etayotgan fermer xoʻjaliklariga ushbu tadbirlarni amalga oshirish uchun davlat budjetidan subsidiyalar ajratilishi yuzasidan Vazi?lar �ahkamasiga taklif kiritish. 2020-yil oktyabr Suv xoʻjaligi vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari — Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Suv sarfi 50%ga, mineral oʻgʻitlar sarfi 37%ga, yoqilgʻi sarfi 35%ga tejashga, shuningdek, oʻrtacha rentabellik darajasi 35%ga yetkazishga erishiladi. 104. Nasos stansiyalarini har yili va bosqichma-bosqich modernizatsiya qilish, xususan 2020-yilda 163 nasos agregatlarini almashtirish, shuningdek, 50 ta suv xoʻjaligi obyektlarini davlat-xususiy sherikchilik asosida xususiy sektorga berish va suvni yetkazib berish boʻyicha davlat xarajatlarining bir qismini suv isteʼmolchilari tomonidan qoplash tizimini bosqichma-bosqich joriy qilish. 2020-2021 yillar Suv xoʻjaligi vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, manfaatdor vazirlik va idoralar Byudje� mablagʻlari, Xalqaro moliya institutlari mablagʻlari Chora-tadbirlar rejasi. Ushbu tadbirlar elektr energiyasini tejash va budjet xarajatlarini qisqartirish imkonini beradi. 105. Dehqon bozorlarida aholi tomonidan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini isteʼmol qilish boʻyicha kunlik aylanmalar monitoringi tizimini joriy qilish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2020-yil oktyabr Oʻzbekiston fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi, Davlat soliq qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, manfaatdor vazirlik va idoralar — Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Ichki va tashqi bozorlarda talab muvozanatini saqlab turish orqali qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat mahsulotlari bozoridagi nomutanosibliklarni bartaraf etish va tartibga solish mexanizmi takomillashtiriladi. 106. Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligining veb-saytida mahalliy eksportyorlar va boshqa manbalardan olingan maʼlumotlar asosida joriy eksport narxlarini eʼlon qilib borish (har hafta va undan koʻproq) . Hukumatlararo komissiyaning navbatdagi yigʻilishlarida Rossiya Federatsiyasi bojxona organlari tomonidan QQS hisoblashda Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligining veb-saytida eʼlon qilingan joriy eksport narxlarini qoʻllash masalasini muhokama qilish. 2020-yil yakuniga qadar Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi, Oʻzbekiston eksportyorlari uyushmasi — Amaliy chora-tadbirlar. Rossiya Federatsiyasiga eksport qilish jarayoni osonlashadi. 107. Respublikada urugʻchilik xoʻjaliklari tashkil etishni ragʻbatlantirish chora-tadbirlarini amalga oshirish. 2020-yil dekabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi — Chora-tadbirlar rejasi. Urugʻlik materiallarni import qilishda xarajatlar qisqaradi. 108. Jismoniy va yuridik shaxslarga qishloq xoʻjaligi maqsadlari uchun yer maydonlarini ijaraga berishning zamonaviy va shaffof mexanizmlarini joriy qilish. 2020-yil dekabr “Davyergeodezkadastr”, Qishloq xoʻjaligi vazirl??gi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Investitsion muhit yaxshilanishi va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarish sohasida investitsion jozibadorlikni oshirilishi nazarda tutiladi. 109. Har bir hududda koʻchat yetishtirish maqsadida zamonaviy koʻchatxonalar tashkil etish uchun yer maydonlarini ajratish. Akademik M. Mirzayev nomidagi ilmiy tekshirish instituti yer maydonlarida mahalliy va xorijiy investitsiyalar ishtirokida intensiv texnologiyalar asosida xoʻjaliklarni tashkil etish boʻyicha loyihalarni amalga oshirish. 2020-2021 yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Bogʻdorchilik va issiqxonalarni rivojlantirish agentligi — Chora-tadbirlar rejasi. Past boʻyli va yarim past boʻyli koʻchatlarga boʻlgan talab qondiriladi. 110. Intensiv bogʻlar tashkil etish, issiqxonalar va limon yetishtirish maydonini kengaytirish uchun xorijiy kredit liniyalarini jalb qilish choralarini koʻrish. 2020-2021 yillar Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. 26 ming gektar intensiv bogʻlar, 1050 gektar isiqxonalar, 2496 gektar limonzorlar barpo etiladi. 111. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi faoliyatini kengaytirish va takomillashtirish. 2020-yil oktyabr Moliya vazirligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Sohani boshqarishda davlatning rolini qisqartirish va investitsion jozibadorlikni oshirish nazarda tutiladi. 112. Oʻzbekiston Respublikasi tovar-xomashyo birjasida qishloq xoʻjaligi mahsulotlari bilan savdo qilish tartibini takomillashtirish. 2020-yil oktyabr Oʻzbekiston Respublikasi tovar-xomashyo birjasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Sohani boshqarishda davlat�ing rolini qisqartirish va investitsion jozibadorlikni oshirish nazarda tutiladi. Tarmoqlararo hamkorlik va mahalliylashtirish 113. Tarmoq korxonalari tomonidan 2020-yil III chorakda mahalliylashtirilgan mahsulotlar ishlab chiqarish boʻyicha reja-jadvalni ishlab chiqish va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritish. 2020-yil sentyabr “Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi, “Oʻzbekneftegaz” AJ, “Oʻzavtosanoat” AJ, “Oʻzeltexsanoat” AJ, “Oʻzsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi — Chora-tadbirlar rejasi. Umumiy summasi 123,1 mlrd soʻmlik mahsulot ishlab chiqariladi. 114. Ishlab chiqarish hajmini oshirishni hisobga olgan h�lda eksportbop mah?ul??tlar ishlab chiqarishga qaratilgan yangi loyihalarni ishlab chiqish 2021-yil yanvar Vazirliklar, idoralar va xoʻjalik birlashmalari tizimidagi barcha tarmoq korxonalari — Chora-tadbirlar rejasi. Sanoatning barcha yoʻnalishlarida yangi turdagi mahsulotlar ishlab chiqarish hajmlari oshiriladi. Turizmni tiklash boʻyicha chora-tadbirlar 115. Turizm sohasida ish oʻrinlarini saqlash maqsadida moliyaviy ahvoli yomonlashgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga foizsiz kreditlar berish va mavjud kreditlar boʻyicha foiz stavkalari xarajatlarini qoplash mexanizmlarini joriy etish. 2020-yil oktyabr Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi Davlat budjeti, Inqirozga qarshi jamgʻarmasi va Turizm sohasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Turizm infratuzilmasini, sohadagi korxonalar faoliyatini pandemiyadan keyin qayta tiklash va jadallashtirish nazarda tutiladi. 116. Turizm sohasida subyektlarning xorijiy turistlarni jalb qilishni jadallashtirishga qaratilgan yangi infratuzilma obyektlarini yaratish boʻyicha loyihalarga yoʻnaltirilgan xarajatlarini qoplash mexanizmlarini joriy etish. 2020-yil oktyabr Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi Davlat budjeti, Inqirozga qarshi jamgʻarmasi va Turizm sohasini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Turizm infratuzilmasini, sohadagi korxonalar faoliyatini pandemiyadan keyin qayta tiklash va jadallashtirish nazarda tutiladi. 117. Quyidagilar orqali mahalliy ishlab chiqaruvchilar va boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarning savdo infratuzilmasini xalqaro elektron savdo maydonchalari infratuzilmasi bilan integratsiyalash: mahalliy ishlab chiqaruvchilar va boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarga oʻzlarining mahsulotlarini sotish uchun elektron savdo maydonchalari imkoniyatlaridan foydalanish boʻyicha xalqaro savdo maslahatchilari ishtirokida bepul treninglar oʻtkazish; xalqaro elektron savdo maydonchalarida mahalliy ishlab chiqaruvchilar va boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarning suvenir va hunarmandchilik buyumlarini namoyish etish; xalqaro elektron savdo maydonchalari bilan hamkorlik oʻrnatish va Oʻzbekistonda oʻz vakolatxonasini ochish boʻyicha muzokaralar olib borish. 2020-yil IV chorak Savdo-sanoat palatasi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, “Hunarmand” uyushmasi — Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Kichik biznes subyektlari tomonidan ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarni xalqaro maydonda targʻib qilishga erishiladi. 118. Tibbiy turizmni rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish. 2020-yil oktyabr Sogʻliqni saqlash vazirligi, Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Onlayn bron qilish xizmatlari bilan tibbiy muassasalar, xizmatlar va narxlar toʻgʻrisida maʼlumot joylashtirilgan tibbiy turizm portali yaratiladi; Sogʻlomlashtirish va dam olish maskanlariga investorlar jalb qilinadi. 119. Aydar-Arnasoy koʻllar tizimi hamda Toʻdakoʻl koʻllari hududida turistik infratuzilma majm�asini yaratish va rivojlantirish. 2020-yil noyabr Turizmni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, Jizzax, Buxoro, Navoiy hokimliklari, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Transport vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Aydar-Arnasoy koʻllar tizimi hamda Toʻdakoʻl koʻllari hududida suv faoliyati va plyaj turizmini rivojlantirish, muhandislik kommunikatsiya tarmoqlarini rivojlantirish, yoʻlovchilarni tashish uchun doimiy avtobus xizmatlarini tashkil etish nazarda tutiladi. Investitsion siyosat: Markazlashtirilgan investitsiyalar, qurilish va infratuzilma samaradorligini oshirish, xususiy va toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni ragʻbatlantirish, Xalqaro moliya institutlari, Oʻzbekiston tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi mablagʻlarini, tijorat banklarining kreditlarini oʻzlashtirish. 120. Yirik investitsiya loyihalarini, shu jumladan, 2020-yilda foydalanishga topshirish koʻzda tutilgan loyihalarni qoʻllab-quvvatlashning aniq mexanizmini yaratish. 2020-yil sentyabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Chora-tadbirlar rejasi. Yirik investitsiya loyihalarini oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirishga erishiladi. 121. Iqtisodiyot va ijtimoiy sohaning ustuvor yoʻnalishlarini hisobga olgan holda davlat-xususiy sheriklik (DXSh) asosida istiqbolli loyihalarni aniqlash va ularni amalga oshirish uchun tarmoq dasturlari va rivojlanish strategiyalarini ishlab chiqish. 2020-2021 yillar Moliya vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Iqtisodiyot va ijtimoiy sohaning ustuvor yoʻnalishlarida davlat-xususiy sheriklik (DXSh) asosida istiqbolli loyihalar amalga oshiriladi va davlat budjeti mablagʻlari tejalishiga erishiladi. 122. Umumtaʼlim maktablarini qurish va rekonstruksiya qilish boʻyicha energiya tejamkorlik talablar asosida quvvati 24 tagacha oʻquv oʻrinli boʻlgan namunaviy loyiha ishlab chiqish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2020-yil oktyabr Xalq taʼlimi vazirligi, Qurilish vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi — �ahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Umumtaʼlim maktablari qurilishi sifati oshiriladi. 123. Hududlar va tarmoqlarni yanada rivojlantirishga hamda iqtisodiy oʻsishga xizmat qiladigan xom ashyo tayyor mahsulot ishlab chiqarishning uzluksiz zanjiri asosida yirik investitsiya loyihalarini amalga oshirish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritish (misni, charm, ipak va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini chuqur qayta ishlash). 2020-yil oktyabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi, Olmaliq KMK, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Qoʻshimcha qiymatga ega boʻlgan mahsulotlar ishlab chiqariladi va budjet daromadlari oshiriladi. 124. Davlat investitsiyalarini boshqarish samaradorligini baholash natijalariga koʻra, 2021-yildan boshlab Investitsiya dasturiga kiritiladigan, birinchi n?vba�da, kambagʻallikni qisqartirish va yangi ish oʻrinlarini yaratishga xizmat qiladigan loyihalarni tanlash boʻyicha mezonlarni ishlab chiqish. 2020-yil noyabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Kambagʻallikni qisqartirishga, yangi ish oʻrinlarini yaratishga, budjet mablagʻlaridan yanada samarali va oqilona foydalanishga yoʻnaltirilgan Investitsiya loyihalarini sifatli ishlab chiqish va davlat investitsiyalari samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. 125. Budjet mablagʻlaridan yanada samarali va oqilona foydalanish maqsadida, yuqori kumulyativ taʼsirga ega boʻlgan (sanoat korxonalari, qishloq xoʻjaligi, xizmat koʻrsatish sohasi va aholining yuqori konsentratsiyalangan joylariga muhandislik kommunikatsiyalarni olib borish) infratuzilma loyihalarini birinchi navbatda moliyalashtirilishi uchun budjet mablagʻlarini yoʻnaltirish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2020-yil oktyabr Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi — Tahliliy-axborot. Budjet mablagʻlaridan samarali va oqilona foydalanishga erishiladi. 126. Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yilga qadar Investitsiya strategiyasini tasdiqlash. 2020 yil oktyabr Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Respublikaning 2025-yilga qadar investitsion siyosatni belgilash, hududlar/tarmoqlar imkoniyatlaridan kelib chiqib toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalarni jalb qilish samaradorligi va taʼsirini baholashga xizmat qiladi. 127. Milliy manfaatlarni himoya qilishga, milliy xavfsizlikka zarar yetkazadigan (yoki yetkazmaydigan) jihatlarini har tomonlama oʻrganmasdan, chuqur iqtisodiy tahlil qilmasdan va ekspert xulosasi mavjud boʻlmagan yirik investitsiya loyihalarini amalga oshirish boʻyicha bitimlarning imzolanishiga yoʻl qoʻymaslikka yoʻnaltirilgan, shuningdek, xorijiy investorlarni yuqori texnologiyali loyihalarda ishtirok etishga undaydigan Investitsiyalar xavfsizligi milliy konsepsiyasini ishlab chiqish. 2021-yil yanvar Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Moliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Tarmoq va hududlarga investitsiya jalb qilinishi mezonlari tartibga solinadi. 128. 2021 — 2023-yillarda irrigatsiya va melioratsiya tizimlarini kompleks rivojlantirish dasturini ishlab chiqish. 2020-yil dekabr Suv xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi, Moliya vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Irrigatsiya va melioratsiya tizimlarini tizimli rivojlantirish — hosildorlik hamda eksport salohiyatni oshirishga xizmat qiladi. 129. 2030-yilga qadar birinchi tibbiy yordam koʻrsatish obyektlarini rivojlantirish Konsepsiyasini ishlab chiqish. 2020-yil dekabr Sogʻliqni saqlash vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirli?i, Moliya vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. 2030-yilga qadar birinchi tibbiy-sanitar punktlarni tizimli rivojlantirish hamda qishloq joylarda tibbiy xizmat sifatini yaxshilashga erishiladi. 130. Xalqaro standartlar asosida qurilish meʼyorlari va qoidalarga zamonaviy talablarni joriy etish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2020-yil noyabr Qurilish vazirligi, Adliya vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Qurilish meʼyorlari va qoidalari takomillashtiriladi. Ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish 131. 2030-yilgacha avtomobil yoʻllarini rivojlantirish dasturini ishlab chiqish. 2020-yil oktyabr Transport vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Avtomobil yoʻllarini tizimli rivojlantirish, shuningdek, sanoatni rivojlantirishga koʻmaklashuvchi tegishli yoʻl infratuzilmasini yaratishga xizmat qiladi. 132. Tuman markazlari va shaharlarni yuqori sifatli kanalizatsiya tizimlari bilan toʻliq taʼminlashni hisobga olgan holda, ichimlik suvi taʼminoti tizimlarini rivojlantirish dasturini tanqidiy koʻrib chiqish. 2020-yil oktyabr Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Suv taʼminoti va kanalizatsiya tizimlarini tizimli rivojlantirish, shuningdek, sanoat zonalarini rivojlantirishga koʻmaklashuvchi tegishli infratuzilmani yaratishga xizmat qiladi. 133. Investitsiyalarni monitoring qilish imkoniyatini oʻz ichiga oladigan elektron tizimni joriy etish 2021-yil yanvar Moliya vazirligi, Investitsiya va tashqi savdo vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Loyihalarni amalga oshirish monitoringi hamda muammoli loyihalar boʻyicha qarorlar qabul qilish samaradorligi oshiriladi. Telekommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirish 134. Aholini kenga tarmoqli internetgaulanish imkoniyatlarini oshirish. 2020-yil dekabr Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Telekommunikatsiya operatorlari va provayderlari 706,7 (xorijiy kreditlar va ijrochilar mablagʻi) Amaliy chora-tadbirlar. 700 mingta keng tarmoqli portlarini oʻrnatish hisobiga respublikadagi portlarning umumiy sonini 2,8 millionga yetkaziladi. 135. Mobil aloqalar tarmogʻini modernizatsiyalash va kengaytirish, shu bilan birga, tajriba tariqasida beshinchi avlod (5G) tarmogʻini joriy etish. 2020-yil Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, “Oʻzbektelekom” AJ, mobil aloqa tarmogʻi operatorlari 704,8 (xorijiy kreditlar va ijrochilar mablagʻi) Amaliy chora-tadbirlar. Mobil aloqa sifatini yaxshilash, asosan qishloq joylarda 2 mingdan kam boʻlmagan baza-stansiyalarini oʻrnatish orqali ularning miqdorini 28,1 mingtaga yetkazish, shu bilan birga, Toshkent shahrida mobil aloqa tizimining beshinchi avlodini (5G) tajriba tariqasida joriy etishga erishiladi. 136. Optik tolali aloqa tarmogʻini q�rish. 2020-yil dekabr Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Telekommunikatsiya operatorlari va provayderlari 84,0 (ijrochilar mablagʻi) Amaliy chora-tadbirlar. 7,5 km optik tolali aloqa tarmogʻini qurish orqali respublika boʻyicha ularning umumiy uzunligini 50 ming km.ga yetkazish hisobiga telekomunikatsiya xizmatlar sifatini yaxshilashga erishiladi. 137. Maʼlumotlarni saqlash va qayta ishlash markazlarini (maʼlumotlar markazi) yaratish. 2020-2021 yillar Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi 960,8 (xorijiy kreditlar va ijrochilar mablagʻi) Amaliy chora-tadbirlar. 138. Xalqaro paketli kommutatsiya markazlarini kengaytirish va modernizatsiya qilish. 2020-2021 yillar Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, “Oʻzbektelekom” AJ 464,1(xorijiy kreditlar va ijrochilar mablagʻi) Amaliy chora-tadbirlar. Maʼlumotlarni uzatish uchun xalqaro kanallar tarmoq kengligi 3,000 GB/sek.ga yetkaziladi. Tibbiyot sohasida elektron xizmatlarni rivojlantirish 139. “Yagona elektron tibbiy karta” axborot tizimini ishlab chiqish va joriy etish. 2020-yil noyabr Sogʻliqni saqlash vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Moliya vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi 11,0 (xorijiy investitsiyalar va kreditlar (Turkiya) Chora-tadbirlar rejasi. Tibbiy yozuvlarni elektron shaklda toʻplash va saqlash hamda real vaqt rejimida kasalliklarni tahlil qilish, kuzatish va prognozlash tizimi joriy etiladi. 140. Shoshilinch tibbiy yordam boʻyicha yagona axborot tizimini ishlab chiqish. 2020-yil oktyabr Sogʻliqni saqlash vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Moliya vazirligi, Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi 2,0 (Xalqaro rivojlanish uyushmasi krediti) Chora-tadbirlar rejasi. Shoshilinch tibbiy yordam jarayonlarini real vaqt rejimida kuzatib borish, qoʻngʻiroqlar va bemorlarga xizmat koʻrsatish sifatini elektron qayd etish nazarda tutiladi. 141. Koronavirus bilan kasallangan va ular bilan aloqada boʻlgan shahslarni roʻyxatga olish uchun axborot tizimini yaratish. 2020-yil oktyabr Sogʻ�i�ni saqlash vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, mobil aloqa tarmogʻi operatorlari 0,5 (ijrochilar-ning budjetdan tashqari mablagʻlari) Chora-tadbirlar rejasi. Koronavirus infeksiyasi boʻlgan bemorlarni markazlashtirilgan roʻyxatga olish va mamlakatdagi epidemiologik vaziyatni tahlil qilishga xizmat qiladi. Taʼlim sohasida elektron xizmatlarni rivojlantirish 142. Oliy taʼlim tizimida masofaviy taʼlim texnologiyalarini joriy etish. 2020-yil noyabr Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Toshkent axborot texnologiyalar universiteti 0,85 (ijrochilar mablagʻlari) Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Universitet talabalari uchun masofaviy taʼlim tizimini yaratish, AKT yoʻnalishi boʻyicha talabalar sonini koʻpaytirishga erishiladi. 143. Aholini dasturlash, grafik loyihalash va elektron tijorat asoslarini oʻrgatish uchun shart-sharoitlar yaratish. 2020-2021 yillar Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent sh�har hokimliklari — Chora-tadbirlar rejasi. Hududlarda raqamli texnologiyalar oʻquv markazlarining ochilishiga xizmat qiladi. 144. Aholining xalq taʼlimi va oliy taʼlim tizimida oʻquv internet resurslariga erkin kirishini tashkil etish. 2020-yil dekabr Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, telekommunikatsiya tarmoqlari operatorlari va provayderlari — Chora-tadbirlar rejasi. 14 ta oʻquv internet resurslariga bepul kirishni taʼminlashga erishiladi. 145. “Elektron kundaliklar va jurnallar” loyihasini joriy etish. 2020-yil oktbr Xalq taʼlimi vazirligi, Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari 71,3 (xalqaro moliya institutlarining mablagʻlari, grantlar, budjet va budjetdan tashqari mablagʻlar) Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Toshkent shahridagi maktablarda 400 mingdan ortiq oʻquvchilarning oʻzlashtirishi boʻyicha maʼlumotlar bazasi shakllantiriladi va elektron taʼlim xizmatlari joriy etiladi. Elektron davlat xizmatlarini rivojlantirish 146. Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida hayotiylik sikli boʻyicha yangi xizmatlarni joriy etish. 2020-yil dekabr Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Chora-tadbirlar rejasi. Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida 50 ta yangi elektron xizmatlarni joriy etish nazarda tutiladi. 147. Fuqarolarni elektron xabardor qilish axborot tizimini joriy etish. 2020-yil dekabr Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 0,6 (ijrochilarning budjetdan tashqari mablagʻlari) Chora-tadbirlar rejasi. Elektron hukumat xizmatlari boʻyicha fuqarolarni xabardor qilish axborot tizimini ishlab chiqish va joriy etish nazarda tutiladi. 148. Elektron hukumat tizimining yagona billing tizimini modernizatsiya qilish. 2020-2021 yillar Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 0,7 (ijrochilarning budjetdan tashqari mablagʻlari) Chora-tadbirlar rejasi. Barcha turdagi davlat boj va yigʻimlari uchun toʻlovlarni elektron koʻrinishga oʻtkazish nazarda tutiladi. 149. “Shaffof qurilish” axborot tizimini joriy etish. 2021-yil mart Qurilish vazirligi, Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi 6,6 (ijrochilarning budjetdan tashqari mablagʻlari) Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Axborot texnologiyalarini keng joriy etish orqali jamoatchilik uchun qurilish jarayonlarining barcha bosqichlari shaffofligini taʼminlash nazarda tutiladi. 150. “Elektron hukumat” tizimi foydalanuvchilarini identifikatsiyalashning yagona tizimini modernizatsiya qilish. 2020-2021 yillar Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 1,7 (ijrochilarning budjetdan tashqari mablagʻlari) Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Elektron davlat xizmatlaridan foydalanishda aholi uchun qoʻshimcha qulayliklar taqdim etish nazarda tutiladi. 151. Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalini modernizatsiya qilish va uning mobil ilovasini ishlab chiqish. 2021-yil sentyabr Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar 1,5 (ijrochilarning budjetdan tashqari mablagʻlari) Chora-tadbirlar rejasi. Elektron davlat xizmatlaridan mobil qurilmalar orqali foydalanishda aholi uchun qoʻshimcha qulayliklar taqdim etish nazarda tutiladi. 152. Respublika hududlarida IT-Parkning hududiy filiallarini tashkil etish. 2020-2021 yillar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi — Chora-tadbirlar rejasi. Respublikaning barcha hududlarida IT-Parkning hududiy filiallarini ochish imkoniyati paydo boʻladi. 153. Toshkent shahrida IT-Parkning yangi infratuzilma obyektlari qurilishini tashkil etish. 2020-2021 yillar Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qurilish vazirligi, Toshkent shahar hokimligi — Chora-tadbirlar rejasi. IT-Park rezidentlariga oʻz faoliyatlarini rivojlantirishlari uchun zaruriy infratuzilma va zamonaviy laboratoriyalar taqdim etish nazarda tutiladi. 154. Muhammad al-Xorazmiy IT-maktabi hududida IT-Park filialini qurish. 2020-2021 yillar Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Qurilish vazirligi, Toshkent shahar hokimligi — Chora-tadbirlar rejasi. Dasturiy mahsulotlar ishlab chiqarish faoliyatini rivojlantirish uchun yangi infratuzilma va sharoitlar yaratish nazarda tutiladi. Elektron tijoratni rivojlantirish 155. Elektron tijoratni yanada rivojlantirish, ragʻbatlantirish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2020-yil noyabr Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Tahliliy-axborot. 156. Biznes subyektlarini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha “Biznes-navigator” elektron portalini joriy etish. 2020-yil noyabr Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Chora-tadbirlar rejasi. Tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha universal onlayn platformani joriy etish nazarda tutiladi. 157. Elektron tijorat sohasida statistik hisoblar va soliq solish tizimlari qonunchiligini yanada takomillashtirish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritish. 2021-yil oktyabr Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi, Davlat statistika qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar — Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Elektron tijorat sohasida normativ-huquqiy bazani yanada takomillashtirish nazarda tutiladi. 158. Yuridik ahamiyatga ega hujjatlarni hisobga olish va yetkazish yagona milliy tizimini joriy etish. 2020-yil oktyabr Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, “Oʻzbekiston pochtasi” AJ 1,0 (ijrochilar mablagʻlari) Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Yuridik ahamiyatga ega hujjatlarni yetkazib berishni takomillashtirish nazarda tutiladi. 159. “Oʻzbekiston pochtasi” AJning milliy elektron savdo maydonchasini tashkil etish. 2021-yil noyabr Axborot texnologiyalariva kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi, “Oʻzbekiston pochtasi” AJ 1,5 (ijrochilar mablagʻlari) Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Internet tarmogʻida Oʻzbekiston mahsulotlari savdosini rivojlantirish nazarda tutiladi. Mehnat va bandlik sohasini rivojlantirish 160. Quyidagilarni nazarda tutuvchi chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish. 42 ming ishsiz fuqarolar uchun kasbiy tayyorgarlik; ishsizlarga kasb-hunar taʼlimi tashkil etish uchun grantlar ajratish; 1 mingta milliy professional standartlarni tasdiqlash. 2020-yil davomida Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, manfaatdor vazirliklar va idoralar 8,2 million dollar (Jahon bankining “Oʻzbekistonni ijtimoiy himoya qilish tizimini takomillashtirish” loyihasi boʻyicha krediti) Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Ishsizlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirishning zamonaviy tizimini yaratish nazarda tutiladi. 161. Xorijga ishlash uchun ketgan va ishini yoʻqotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarni ish bilan taʼminlash boʻyicha amaliy yordam k�rsatish. 2020-yil davomida Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, manfaatdor vazirliklar va idoralar 20,0 (chet ellarda mehnat faoliyati bilan shugʻullanuvchi fuqarolarning huquq va manfaatlarini himoya qilish jamgʻarmasi mablagʻlari) Tahliliy-axborot va chora-tadbirlar rejasi. Koronavirus pandemiyasi davrida chet elda ishini yoʻqotgan fuqarolarning ish bilan taʼminlash va daromadlarini oshirish nazarda tutiladi. 162. 2030-yilgacha aholi bandligini taʼminlashning milliy strategiyasini ishlab chiqish. 2020-yil dekabr Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Iqtisodiy tara�qiyot vazirligi, Adliya vazirligi, manfaatdor vazirliklarva idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Bandlik siyosatini rejalashtirishning uzoq muddatli siyosatini shakllantirish nazarda tutiladi. 163. Inson kapitali va milliy ishchi kuchlarining raqobatbardoshligini oshirish konsepsiyasini ishlab chiqish. 2020-yil dekabr Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot vazirligi, Adliya vazirligi, manfaatdor vazirliklarva idoralar — Normativ-huquqiy hujjat loyihasi. Mehnat unumdorligi va milliy ishchi kuchining raqobatbardoshligini oshirish boʻyicha samarali choralar va mexanizmlarni ishlab chiqish nazarda tutiladi.