Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (505-son)

24.08.2020

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq xoʻjaligida yer va suv resurslaridan samarali foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 17-iyundagi PF-5742-son Farmoniga muvofiq, shuningdek, qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish tizimini tubdan takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlarining ixtisoslashuvi va takliflarini, ichki va tashqi bozordagi talablarini, hududlarning tabiiy iqlim sharoiti hamda suv bilan taʼminlanganlik darajasini, yer maydonlarining meliorativ holati va tuproq unumdorligini, shuningdek, moddiy-texnika, mehnat va boshqa resurslar bilan taʼminlanganligini inobatga olgan holda, sugʻoriladigan va lalmi ekin yerlarida qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirishni nazarda tutuvchi Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi ushbu nizom talablaridan kelib chiqqan holda oʻzlariga yuklatilgan vazifalarni oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlasin.

3. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tumanlar (Quvasoy shahar) hokimliklari qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanuvchilar mustaqil ravishda ekinlarini joylashtirishi uchun har yili 1-avgustga qadar ilgari hisobga olingan yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlarini belgilash ishlarini “Raqamli qishloq xoʻjaligi” yagona integratsion platformasida tashkil etsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi:

manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari Oʻ.I. Barnoyev zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2020-yil 24-avgust,

505-son

Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 24-avgustdagi 505-son qaroriga ILOVA

Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom sugʻoriladigan va lalmi ekin yerlarida qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish tartibini belgilaydi.

2. Sugʻoriladigan va lalmi ekin yerlarida qishloq xoʻjaligi ekinlari, birinchi navbatda, fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi tashkilotlarining takliflari, ixtisoslashuvi, hududlarning tabiiy iqlim sharoiti va suv bilan taʼminlanganlik darajasi hamda ichki va tashqi bozor talablari, yerlarning meliorativ holati va tuproq unumdorligi, moddiy-texnika, mehnat va boshqa resurslar bilan taʼminlanganlik darajasi tahlil qilingan holda oqilona joylashtiriladi.

Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq xoʻjaligida yer va suv resurslaridan samarali foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 17-iyundagi PF-5742-son Farmoni bilan tasdiqlangan Qishloq xoʻjaligida yer va suv resurslaridan samarali foydalanish konsepsiyasi doirasida foydalanishga kiritilayotgan yer maydonlariga, dehqon xoʻjaliklari, ilmiy-tadqiqot tashkilotlari, ularning filiallari va ilmiy tajriba stansiyalari yer maydonlariga tatbiq etilmaydi.

3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

“CropAgro” AT — qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanuvchilarning ekinlarni joylashtirish boʻyicha maʼlumotlarini qabul qilish, kelishish, maʼlumot va hisobotlarni shakllantirish uchun foydalaniladigan axborot tizimi;

Agroportal — Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining “Raqamli qishloq xoʻjaligi” yagona integratsion platformasi;

operator — Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi “Agrosanoatni raqamlashtirish markazi” masʼuliyati cheklangan jamiyati;

almashlab ekish — qishloq xoʻjaligi ekinlarini ilmiy asoslangan holda, muayyan muddat davomida navbatlab ekish va dalalarga joylashtirish;

qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish — qishloq xoʻjaligi ekinlarining alohida turlarini ekin yer maydonlari konturlari va yerdan foydalanuvchilar kesimida joylashtirish va yetishtirishni (ishlab chiqarishni) tashkil etish boʻyicha amalga oshiriladigan tadbirlar majmui;

qishloq xoʻjaligi yerlaridan foydalanuvchi — qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish (ishlab chiqarish) uchun belgilangan tartibda yer uchastkasidan ijara shartlari asosida foydalanuvchi fermer xoʻjaliklari va boshqa tashkilotlar (korxona, muassasa, klaster, birlashma va kooperatsiyalar);

qishloq xoʻjaligi ekinlari — asosiy va takroriy maydonlarga ekiladigan gʻoʻza, boshoqli don, sholi, sabzavot, poliz, kartoshka, yem-xashakbop ildiz mevali oʻsimliklar, bir yillik oʻtlar, beda, makkajoʻxori, tamaki, dukkakli ekinlar, shuningdek, “toʻqsonbosdi” usulida ekiladigan boshqa ekinlar;

qishloq xoʻjaligi ekin maydonlari — muntazam ravishda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, ozuqa (yem-xashak) ekinlarini yetishtirish maqsadida foydalaniladigan (sugʻoriladigan va lalmi) yerlar;

lalmi yerlar — qishloq xoʻjaligi mahsulotlari tabiiy yogʻingarchilik hisobiga yetishtiriladigan yerlar;

sugʻoriladigan yerlar — qishloq xoʻjaligida foydalanish va sugʻorish uchun yaroqli boʻlgan, suv resurslari sugʻorishni taʼminlay oladigan sugʻorish manbai bilan bogʻlangan doimiy yoki muvaqqat sugʻorish tarmogʻiga ega boʻlgan yerlar;

suv bilan taʼminlanganlik darajasi — muayyan hududda aniq qishloq xoʻjaligi ekin turini yetishtirish boʻyicha vegetatsiya davrida ushbu ekin turining suvga boʻlgan ehtiyojini qondirish uchun talab etiladigan ilmiy asoslangan miqdordagi suv hajmi bilan taʼminlanganlik;

tuproq ball-boniteti — qishloq xoʻjaligi ekinlari agrotexnikasi oʻrtacha darajada boʻlganda, tuproq sifati hamda tabiiy unumdorlik quvvatiga beriladigan qiyosiy baho;

tuproq unumdorligi — tuproqning oʻsimliklar oʻsishi va rivojlanishi uchun zarur sharoitlarni taʼminlash qobiliyati;

hosildorlik — bir gektar maydondagi qishloq xoʻjaligi ekinidan olinadigan yalpi hosil koʻrsatkichi;

hududlarning tabiiy iqlim sharoitlari — muayyan hududning geografik joylashuviga muvofiq ob-havoning koʻp yillik statistik tahlili boʻyicha iqlim tavsiflari.

4. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish quyidagi asosiy mezonlarga asoslanadi:

a) hududning tabiiy-iqlim sharoiti:

geografik joylashgan oʻrni, geomorfolik-litologik tuzilishi, gidrogeologik va iqlim sharoitlari, tuproq unumdorligi (ball-boniteti) va meliorativ holati;

foydali harorat yigʻindisi, yogʻingarchilik miqdori, gidromeliorativ tizimlari va yer osti suvlarining holati, sovuq va qurgʻoqchilik davrining boshlanish ehtimoli, suv va shamol eroziyasi;

qishloq xoʻjaligi ekinlarining oʻsish davri davomiyligining muayyan hudud uchun mosligi;

b) hududning zarur resurslar bilan taʼminlanganligi:

qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish (ishlab chiqarish) imkoniyati boʻlgan yer maydonlarining mavjudligi;

yer maydonlarining suv, zarur qishloq xoʻjaligi texnikalari va mehnat resurslari bilan taʼminlanganligi;

muayyan bir qishloq xoʻjaligi ekin turining hosildorligini oshirish uchun alohida imkoniyatlarning mavjudligi;

v) yetishtiriladigan mahsulotga ichki va tashqi bozordagi talab:

yetishtiriladgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining ichki bozor ehtiyojini qondirish darajasi va tashqi bozordagi talabi;

eksport qiluvchi va qayta ishlovchi korxonalar, agroklaster (kooperatsiya)larning qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini xarid qilish boʻyicha takliflari.

2-bob. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirishda davlat boshqaruvi organlarining vazifalari

5. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi:

Yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlarini hisobga olgan holda Agroportalda yerdan foydalanuvchilar tomonidan qishloq xoʻjaligi ekinlarini mustaqil joylashtirish imkoniyatini yaratadi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda yerdan foydalanuvchilarning barcha turdagi qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish maʼlumotlari bilan isteʼmolchilar talabini tahlil qiladi va muvofiqlashtirish choralarini koʻradi;

qishloq xoʻjaligi ekinlarining navlar boʻyicha joylashtirilishini, konturlar boʻyicha ekin turlari toʻliq ekilishini, belgilangan agrotexnik tadbirlar oʻtkazilishini, mineral oʻgʻitlar, yoqilgʻi-moylash materiallari va boshqa moddiy-texnika resurslarining qishloq xoʻjaligi yelaridan foydalanuvchilarga belgilangan tartibda yetkazib berilishi monitoringini yuritadi va ularning natijalari boʻyicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqadi.

yer hisoboti boʻyicha qishloq xoʻjaligi ekinlari joylashtiriladigan yer maydonlarini tahlil qiladi;

qishloq xoʻjaligi ekinlari joylashtiriladigan maydonlarning chegaralari va yerdan foydalanuvchilar kesimidagi xaritalarni tuman (Quvasoy shahar) hokimliklariga va tuman qishloq xoʻjaligi boʻlimlariga Agroportal orqali taqdim etadi;

qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtiradi hamda ekin maydonlarining joylashgan chegaralari boʻyicha tuproq ball-boniteti toʻgʻriligini va ishonchliligini taʼminlaydi.

Bunda, yer hisoboti, qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish uchun yer maydonlari va ularning foydalanuvchilari kesimidagi xaritalar Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi tomonidan elektron shaklda ishlab chiqiladi hamda Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etiladi.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi:

har bir hudud boʻyicha ekin maydonlarining meliorativ holati va suv bilan taʼminlash imkoniyatlari toʻgʻrisidagi obyektiv maʼlumotlar (suv yetkazib berishning minimal va maksimal limitlari)ni yer uchastkalarining konturlari kesimida shakllantiradi hamda Agroportalga joylashtiradi;

Agroportalda shakllantirilgan yer uchastkalarining konturlar kesimidagi qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirishga oid zarur maʼlumotlarni “Suv hisobi” axborot tizimi bilan integratsiya qiladi.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi ichki va tashqi bozor talablarini inobatga olgan holda, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarishning yillik prognoz hajmlarini tumanlar kesimida shakllantiradi va Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etadi.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi:

tashqi bozorlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari va undan qayta ishlangan tayyor mahsulotlar marketingini olib boradi;

tashqi bozorlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari turlari boʻyicha savdo aylanmasi va hajmlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni davlatlar kesimida shakllantiradi va Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etadi.

10. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hamda tumanlar (Quvasoy shahar) hokimliklari:

hududlarda ekinlarni oqilona joylashtirish ishlarini muvofiqlashtiradi;

ekinlarni joylashtirishda hududning oziq-ovqat xavfsizligi va eksport imkoniyatlari toʻliq hisobga olinishini taʼminlaydi.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi:

oʻz vazifa va funksiyalarini bajarishi uchun operator bilan, u bilan tuziladigan shartnoma asosida Agroportaldagi bajaradigan funksiyalarini ishlab chiqadi, ushbu tizimga Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi markaziy apparati va hududiy boʻlinmalarining ulanishi va foydalanishini tashkil etadi;

qishloq xoʻjaligi ekinlarining oqilona joylashtirilishi hamda agrotexnik tadbirlarning sifatli bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi hamda har chorak yakunlari boʻyicha maʼlumotlarni Vazirlar Mahkamasiga hamda manfaatdor vazirlik va idoralarga taqdim etib boradi.

111. Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Suv xoʻjaligi obyektlari xavfsizligini va suvdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi suv resurslaridan samarali foydalanish holatini muntazam oʻrganib boradi hamda har chorak yakuni boʻyicha maʼlumotlarni Vazirlar Mahkamasiga taqdim etib boradi.

3-bob. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish

12. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish ishlari ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi oxirgi uch yillik statistik maʼlumotlarga asoslangan holda xorijiy davlatlar kesimida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining aniq turlarini eksport qilish talablari va hajmlari toʻgʻrisidagi takliflarni har yili aprel oyida Qishloq xoʻjaligi vazirligiga takdim etadi.

14. Yerdan foydalanuvchilar har yili 1-iyulga (2026-yil hosili uchun 1-sentabrga) qadar yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turidan kelib chiqqan holda qishloq xoʻjaligi ekinlarini yer uchastkalari kesimida Agroportalda mustaqil joylashtiradi:

141. Yerdan foydalanuvchilarga operator tomonidan ishlab chiqilgan axborot tizimlari yordamida qishloq xoʻjaligi ekinlarini mustaqil joylashtirishga koʻmaklashish, shartnomaviy munosabatlarni yoʻlga qoʻyish va boshqa yoʻnalishlarda xizmat koʻrsatish uchun xususiy sektor vakillarining koʻmagidan foydalanish imkoniyatlari joriy qilinishi mumkin.

142. Yerdan foydalanuvchilar tomonidan suv taʼminoti mavjud boʻlmagan yoki yerning normativ qiymati aniqlanmaydigan yaylov yerlarida qishloq xoʻjaligi ekinlari ushbu yerdan foydalanuvchilarning oʻz hisobidan yetishtirilishi mumkin.

18. Tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimlari irrigatsiya boʻlimlari, fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashlari, Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti, “Tuproq tarkibi va repozitoriysi, sifati tahlil markazi” davlat unitar korxonasi bilan birgalikda qishloq xoʻjaligi ekinlarining konturlar kesimida joylashtirilishini koʻrib chiqadi, zarur hollarda qoʻshimcha va toʻldirishlar kiritadi hamda elektron raqamli imzo bilan tasdiqlaydi.

Tuproqning bir bonitet balliga nisbatan normativ hosildorligi (sentner/gektar) toʻgʻrisidagi gʻoʻza ekinining normativ hosildorligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Agroportal “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJ axborot tizimiga yuboriladi.

20. Tuman (Quvasoy shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi, fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari kengashi bilan birgalikda 5 ish kunida qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish va mahsulot yetishtirish prognoz koʻrsatkichlari toʻgʻrisida tuman (Quvasoy shahar) hokimining qarori loyihasini ishlab chiqadi.

24. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarning qishloq xoʻjaligi geoportallarida onlayn tarzda aks ettiriladi.

4-bob. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish natijalari monitoringini yuritish

26. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish natijalari monitoringi qishloq xoʻjaligi tuman boʻlimlari va Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi “Oʻzdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti tomonidan yuritiladi.

Bu tadbir geoaxborot tizimlari, masofadan zondlash, kosmik va spektorli tasvirlar va boshqa innovatsion texnologiyalardan foydalangan holda amalga oshiriladi.

5-bob. Yakunlovchi qoida

27. Ushbu Nizom talablarini buzganlikda aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda javobgar boʻladi.

Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA

Qishloq xoʻjaligi ekinlarini oqilona joylashtirish ishlarini amalga oshirish

SXEMASI

Bosqichlar Subyektlar Tadbirlar Bajarish muddatlari 1-bosqichUrbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligiQishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasi kadastr raqami, foydalanuvchisi, kontur raqami, chegaralari, yer turi va geografik joylashuvi, maydoni (gektarda) va boshqa maʼlumotlarni integratsiya orqali taqdim etadi.Doimiy2-bosqich“Agrosanoatni raqamlashtirish markazi” MCHJAgroportalda maʼlumotlarni yigʻish, saqlash, ishlov berish, foydalanuvchilarni texnik jihatdan qoʻllab-quvvatlash, hisobotlarni avtomatik shakllantirish, inson omilini qisqartirish boʻyicha dasturiy yechimlarni joriy etadi va takomillashtirib boradi.Doimiy3-bosqichSuv xoʻjaligi vazirligiIqtisodiyot va moliya vazirligiEkin maydonlarining meliorativ holati va suv bilan taʼminlash imkoniyati toʻgʻrisida;ichki va tashqi bozordagi talablarni inobatga olgan holda, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini turlari boʻyicha ishlab chiqarishning yillik prognoz hajmlari toʻgʻrisida maʼlumotlarni Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etadi.Har yili 1-mayga qadar4-bosqichYerdan foydalanuvchilarAgroportal orqali qishloq xoʻjaligi ekinlarini mustaqil joylashtiradi.Har yili 1-iyulga qadar5-bosqichIrrigatsiya boʻlimi va Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti,“Tuproq tahlil markazi” DMQishloq xoʻjaligi ekinlarining konturlar kesimida joylashtirilishini koʻrib chiqadi, zarur hollarda qoʻshimcha va toʻldirishlar kiritadi hamda elektron raqamli imzo bilan tasdiqlaydi.2 ish kunida6-bosqichQishloq xoʻjaligi boʻlimlari, “Oʻzdaverloyiha” instituti va uning hududiy boʻlinmalariEkinlarning ekilishi va holati monitoringini yuritadi.Doimiy7-bosqichQishloq xoʻjaligi vazirligiQishloq xoʻjaligi ekinlarini joylashtirish maʼlumotlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarning qishloq xoʻjaligi geoportallarida onlayn tarzda aks ettiriladi.Doimiy