Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida (199-son)
04.04.2020
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
“Notariat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuniga muvofiq, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasida notariat tizimini tubdan isloh qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 9-sentabrdagi PF-5816-son Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri J.A. Qoʻchqorov hamda adliya vaziri R.Q. Davletov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2020-yil 4-aprel,
199-son
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 4-apreldagi 199-son qaroriga ILOVA
Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish
QOIDALARI
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Qoidalar xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish tartibini belgilaydi.
2. Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notarius tomonidan amalga oshirilgan notarial harakatlar natijasida zarar koʻrgan shaxslarning mulkiy manfaatlarini sugʻurta toʻlovlari orqali himoya qilishni taʼminlashga qaratilgan.
3. Ushbu Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notarius (keyingi oʻrinlarda notarius deb ataladi) — yuridik shaxs tashkil etmasdan xususiy amaliyot bilan shugʻullanish huquqini beruvchi litsenziya asosida notarial faoliyatni amalga oshiruvchi va hududiy adliya organida hisob roʻyxatidan oʻtgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi;
notariusning fuqarolik javobgarligi — xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariusning notarial harakatlarni amalga oshirishi natijasida notarial harakatni amalga oshirish uchun murojaat qilgan jismoniy hamda yuridik shaxsga va (yoki) notarial harakatni amalga oshirishdagi uchinchi shaxslarga yetkazilgan mulkiy zararni qoplash majburiyati;
notariusning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish shartnomasi (keyingi oʻrinlarda majburiy sugʻurta shartnomasi deb ataladi) — sugʻurta shartnomasi boʻlib, unga koʻra sugʻurtalovchi sugʻurta hodisasi sodir boʻlganda mazkur Qoidalarga muvofiq mulkiy zarar koʻrgan shaxslarga ushbu sugʻurta hodisasi oqibatida yetkazilgan zararning oʻrnini shartnomada shartlashilgan haq (sugʻurta mukofoti) evaziga sugʻurta badali (sugʻurta summasi) doirasida qoplash majburiyatini oladi;
naf oluvchi — mazkur Qoidalarga muvofiq majburiy sugʻurta shartnomasi asosida yuz bergan sugʻurta hodisasi natijasida sugʻurta tovonini olish huquqiga ega shaxs;
sugʻurta hodisasi — majburiy sugʻurta shartnomasi amal qilishi davrida qonunchilik hujjatlariga zid notarial harakatni amalga oshirish natijasida notariusning harakatlari (harakatsizligi) tufayli jismoniy yoki yuridik shaxsga mulkiy zarar yetkazilganligining sudning qonuniy kuchga kirgan qarori bilan belgilangan yoki sugʻurta qiluvchi tomonidan tan olingan fakti;
sugʻurta summasi — sugʻurtalovchi sugʻurta hodisasi sodir boʻlganda mazkur Qoidalarga muvofiq mulkiy zarar koʻrgan shaxslarga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash majburiyatini olgan summa;
sugʻurta mukofoti — sugʻurta qildiruvchi majburiy sugʻurta shartnomasiga muvofiq sugʻurtalovchiga toʻlashi shart boʻlgan pul mablagʻlari summasi;
sugʻurta tovoni — sugʻurtalovchi tomonidan naf oluvchiga majburiy sugʻurta shartnomasiga muvofiq sugʻurta summasi doirasida toʻlashi shart boʻlgan pul mablagʻlari summasi;
sugʻurtalovchi — tegishli turdagi sugʻurtani amalga oshirish uchun litsenziyaga ega boʻlgan va majburiy sugʻurta shartnomasiga muvofiq sugʻurta tovonini amalga oshirish majburiyatini oluvchi tijorat tashkiloti boʻlgan yuridik shaxs;
sugʻurta qildiruvchi — sugʻurtalovchi bilan majburiy sugʻurta shartnomasini tuzgan xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notarius;
uchinchi shaxs — majburiy sugʻurta shartnomasining tarafi boʻlmagan, notarius notarial harakatlarni amalga oshirishi natijasida mulkiy zarar koʻrgan shaxs.
4. Notarius notarial faoliyatni amalga oshirishda majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishi shart.
Majburiy sugʻurta shartnomasi mavjud boʻlmaganligi yoki tuzilgan shartnoma qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq boʻlmaganligi — bunday shartnoma tuzilgan yoki tuzilgan shartnoma qonun hujjatlariga muvofiq holga keltirilgan kunga qadar “Notariat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuniga muvofiq notariusning litsenziyasini toʻxtatib turishga asos hisoblanadi.
5. Notariuslar fuqarolik javobgarligining quyidagilar oqibatida yuzaga kelishi sugʻurta hodisasi hisoblanmaydi:
notariusga murojaat qilgan shaxs tomonidan notarial harakat amalga oshirish bilan bogʻliq yolgʻon maʼlumotlar, haqiqiy boʻlmagan yoki soxta hujjatlar taqdim etilishi;
agar notarial harakatni amalga oshirishni soʻrab murojaat qilgan shaxs notariusga ushbu notarial harakat huquq va qonuniy manfaatlariga taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan uchinchi shaxslarning yoʻqligi yoki mavjudligini bildirmagan boʻlsa.
2-bob. Sugʻurta obyekti va subyekti, sugʻurta summasi miqdori
6. Notariusning notarial harakatni amalga oshirish uchun murojaat qilgan jismoniy yoki yuridik shaxsga va (yoki) notarial faoliyatni amalga oshirishdagi uchinchi shaxslarga mulkiy zarar yetkazilganligi oqibatida yuzaga keladigan majburiyatlari boʻyicha javobgarligi xavfi bilan bogʻliq mulkiy manfaatlar majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta obyekti hisoblanadi.
Sugʻurtalovchi, sugʻurta qildiruvchi va notarius tomonidan amalga oshirilgan notarial harakatlar natijasida zarar koʻrgan uchinchi shaxslar notariusning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish subyektlaridir.
7. Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta summasi:
Toshkent, Nukus shaharlarida va viloyatlarning maʼmuriy markazlarida xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notarius faoliyatini tashkil etish uchun — bazaviy hisoblash miqdorining kamida ming baravaridan;
boshqa aholi punktlarida xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notarius faoliyatini tashkil etish uchun — bazaviy hisoblash miqdorining kamida besh yuz baravaridan kam boʻlishi mumkin emas.
3-bob. Majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish, oʻzgartirish va muddatidan oldin toʻxtatish tartibi
8. Notarius majburiy sugʻurta shartnomasini tuzmasdan oʻzining majburiyatlarini va notarial harakatlarni amalga oshirishga haqli emas.
9. Majburiy sugʻurta shartnomasida sugʻurta qildiruvchi notarial harakatlarni amalga oshirganda naf oluvchiga yetkazilgan zarar tufayli kelib chiqadigan majburiyatlar boʻyicha sugʻurta toʻlovlarini amalga oshirish nazarda tutiladi, maʼnaviy zarar, boy berilgan foyda va jarima toʻlovlari bundan mustasno.
10. Majburiy sugʻurta shartnomasi sugʻurta qildiruvchi va sugʻurtalovchi oʻrtasida ushbu Qoidalarga 1-ilovaga muvofiq shaklda tuziladi.
11. Majburiy sugʻurta shartnomasi sugʻurta qildiruvchining ushbu Qoidalarga 2-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish toʻgʻrisidagi arizasi asosida tuziladi.
12. Sugʻurta qildiruvchi majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish uchun sugʻurtalovchini ixtiyoriy tanlaydi.
13. Agar majburiy sugʻurta shartnomasida boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, u sugʻurta qildiruvchi tomonidan sugʻurta mukofoti toʻlangan vaqtdan, boʻlib-boʻlib toʻlashda esa birinchi sugʻurta mukofoti toʻlangan vaqtdan boshlab kuchga kiradi va taraflar uchun majburiy hisoblanadi.
14. Majburiy sugʻurta shartnomasi u kuchga kirgan kundan boshlab bir yil muddatga tuziladi.
Sugʻurta himoyasining amal qilish muddati sugʻurta shartnomasining amal qilish muddatiga toʻgʻri keladi.
15. Sugʻurta polisi sugʻurta qildiruvchiga sugʻurtalovchining hisobvaragʻiga majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofoti kelib tushgan kundan keyingi uch ish kunidan kechikmay beriladi.
Sugʻurta polisi blankasi qatʼiy hisobda turadigan hujjat boʻlib, hisobga olish seriyasiga, raqamiga va himoyalanganlikning kamida 3 darajasiga ega boʻlishi kerak. Sugʻurta polisi blankasi sugʻurtalovchining buyurtmasi boʻyicha, bosmaxona usulida, A4 (210 — 297 mm) formatda “Davlat belgisi” davlat-ishlab chiqarish birlashmasida ushbu Qoidalarga 3-ilovada keltirilgan namunaga muvofiq tayyorlanadi.
16. Sugʻurta polisi yoʻqolgan yoki yaroqsiz holga kelgan taqdirda sugʻurta qildiruvchi uning dublikatini olish huquqiga ega.
17. Majburiy sugʻurta shartnomasiga oʻzgartirishlar tomonlarning kelishuviga binoan ulardan birining yozma arizasi asosida kiritiladi. Shartnomaga kiritilgan barcha oʻzgartirish va qoʻshimchalar ular yozma ravishda yozilgan va har ikki tomonning vakolatli vakillari tomonidan imzolangan taqdirda qonuniy kuchga ega.
18. Majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilishi quyidagi hollarda muddatidan oldin toʻxtatiladi:
notarius tugatilganda yoki vafot etganda;
majburiy sugʻurta shartnomasi sud qaroriga koʻra haqiqiy emas deb eʼtirof etilganda.
Majburiy sugʻurta qilish shartnomasining amal qilishi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa holatlarda ham muddatidan oldin toʻxtatilishi mumkin.
4-bob. Sugʻurta qildiruvchi va sugʻurtalovchining huquq va majburiyatlari
19. Sugʻurta qildiruvchi:
sugʻurtalovchini erkin tanlash;
sugʻurtalovchidan majburiy sugʻurta shartnomasi shartlarini, shu jumladan oʻz huquq va majburiyatlarini tushuntirishni talab qilish;
sugʻurtalovchining moliyaviy hisoboti bilan tanishish;
ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan tartibda va shartlarda sugʻurta tovonini olish;
sugʻurtalovchining sugʻurta tovonini toʻlashni rad etish toʻgʻrisidagi qarori yuzasidan shikoyat qilish huquqiga ega.
Sugʻurta qildiruvchi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
20. Sugʻurta qildiruvchi:
majburiy sugʻurta shartnomasida belgilangan miqdorda, tartibda va muddatlarda sugʻurtalovchiga sugʻurta mukofotini toʻlashi;
majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishda sugʻurtalovchiga ushbu Qoidalarda belgilangan maʼlumotlarni taqdim etishi;
sugʻurtalovchiga sugʻurta hodisasi munosabati bilan unga nisbatan qoʻyilayotgan barcha talablar yoki unga qarshi boshlangan sud muhokamasi toʻgʻrisida darhol xabar qilish, zarar yetkazilishi holatlari toʻgʻrisidagi barcha maʼlumotlarni va vakolatli organlardan olingan sugʻurta hodisasining sabablari hamda oqibatlarini, zararning xususiyati va miqdorini belgilash uchun zarur boʻlgan hujjatlarni sugʻurtalovchiga taqdim etishi;
sugʻurta hodisasi yuz berganda zararning oldini olish va (yoki) kamaytirish yuzasidan mumkin boʻlgan barcha choralarni koʻrishi;
sugʻurtalovchiga zararni qoplash toʻgʻrisidagi uchinchi shaxslarning talabi bilan bogʻliq masalalarni hal qilishda ishtirok etish imkoniyatini berishi;
sugʻurta hodisasi yuz berganligi uchun javobgar shaxsga nisbatan regress talab qilish huquqini sugʻurta tovonini toʻlagan sugʻurtalovchiga oʻtishini taʼminlashi shart.
Sugʻurta qildiruvchi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin.
21. Sugʻurtalovchi:
majburiy sugʻurta shartnomasini tuzishda sugʻurta qildiruvchi shaxsdan xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha oldingi shartnomalar, sugʻurta holatlari, sugʻurta toʻlovlari va majburiy sugʻurta shartnomasini tuzish uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlarni taqdim etishini talab qilish;
sugʻurta qildiruvchi tomonidan yetkazilgan zararni qoplash toʻgʻrisidagi uchinchi shaxslarning talablari bilan bogʻliq masalalarni hal qilishda ishtirok etish;
ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan hollarda zarar yetkazganlik uchun javobgar shaxsga nisbatan regress talab qilish huquqini taqdim etish;
ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan asoslar boʻyicha sugʻurta tovonini toʻliq yoki qisman toʻlashni rad etish huquqiga ega.
Sugʻurtalovchi qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
22. Sugʻurtalovchi:
sugʻurta qildiruvchini majburiy sugʻurta shartnomasi shartlari bilan tanishtirishi, shu jumladan uning huquq va majburiyatlarini tushuntirishi;
qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollarda va tartibda majburiy sugʻurta shartnomasi muddatidan oldin bekor qilinganda sugʻurta qildiruvchiga sugʻurta mukofotini toʻliq yoki qisman qaytarib berishi;
sugʻurta hodisasi yuz berganligi va sugʻurtalovchi tomonidan toʻlanishi lozim boʻlgan zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar yetarli boʻlmagan taqdirda, ular olingan kundan boshlab uch ish kuni mobaynida ariza beruvchiga taqdim etilmagan va (yoki) notoʻgʻri rasmiylashtirilgan hujjatlarning toʻliq roʻyxati koʻrsatilgan holda xabar berishi;
sugʻurta hodisasi yuz berganda ushbu Qoidalarda nazarda tutilgan tartibda va shartlarda sugʻurta toʻlovini amalga oshirishi;
sugʻurta qildiruvchidan (naf oluvchidan) ariza olinganda sugʻurta qildiruvchining (naf oluvchining) talablarini koʻrib chiqish va besh ish kuni ichida nizoni hal etishning keyingi tartibi koʻrsatgan holda yozma javob berishi;
sugʻurta hodisasi yuz berganda zararni oldini olish va (yoki) kamaytirish maqsadida sugʻurta qildiruvchiga yetkazilgan xarajatlarni qoplashi;
oʻz faoliyatini amalga oshirish natijasida sugʻurta qildiruvchi va uchinchi shaxs yoki naf oluvchi toʻgʻrisida olingan maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlashi shart.
Sugʻurtalovchi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin.
5-bob. Sugʻurta mukofotini aniqlash va uni toʻlash tartibi
23. Majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha sugʻurta mukofotining hajmi tomonlarning kelishuvi bilan belgilanadi, biroq majburiy sugʻurta shartnomasida belgilangan sugʻurta summasining bir foizidan kam boʻlmasligi kerak.
24. Sugʻurtalovchi naf oluvchiga sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun sugʻurtalovchiga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
sugʻurta tovonini olish toʻgʻrisida ushbu Qoidalarga 4-ilovaga muvofiq shaklda ariza;
uchinchi shaxslarning yetkazilgan zararni va uning miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilingan zararni qoplash toʻgʻrisidagi talabi yoki sugʻurta qildiruvchi tomonidan notarial harakatlar sodir etilishi natijasida yetkazilgan zararni qoplash toʻgʻrisidagi sudning qonuniy kuchga kirgan qarori;
naf oluvchining shaxsini tasdiqlovchi hujjat yoki yuridik shaxs vakiliga berilgan ishonchnoma;
yetkazilgan zararning oldini olish va (yoki) kamaytirish choralarini koʻrish bilan bogʻliq xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar.
25. Hujjatlarni qabul qilgan sugʻurtalovchi ariza beruvchiga taqdim etilgan hujjatlarning toʻliq roʻyxati va qabul qilingan sana koʻrsatilgan maʼlumotnoma berishi shart.
Ariza beruvchi tomonidan sugʻurta tovonini olish toʻgʻrisidagi murojaat elektron shaklda yuborilgan taqdirda, unga ushbu maʼlumotnoma elektron shaklda taqdim etilishi mumkin.
26. Sugʻurta hodisasi sugʻurta qildiruvchi tomonidan yetkazilgan zararni qoplash toʻgʻrisidagi sudning qarori qonuniy kuchga kirgan yoki sugʻurta qildiruvchi tomonidan zararni qoplash toʻgʻrisidagi uchinchi shaxslarning talablari asosli ekanligi tan olingan va bu haqda sugʻurtalovchining roziligi olingan kundan boshlab yuz bergan hisoblanadi.
27. Sugʻurtalovchi sugʻurta qildiruvchining tashabbusi bilan yoki sugʻurtalovchining talabiga binoan zararni bartaraf qilish va (yoki) kamaytirish yuzasidan kechiktirib boʻlmaydigan choralar koʻrilishi munosabati bilan yuzaga kelgan sugʻurta qildiruvchining barcha bildirilgan va isbotlanadigan xarajatlarini, hatto bu choralar muvaffaqiyatsiz boʻlgan hollarda ham qoplaydi.
28. Zararni bartaraf qilish va (yoki) kamaytirish boʻyicha xarajatlar sugʻurta tovoni miqdoridan ortiq boʻlishi mumkin emas.
29. Sugʻurta tovoni yetkazilgan zarar miqdorida, lekin sugʻurta summasidan oshmagan miqdorda sugʻurtalovchi tomonidan bevosita uchinchi shaxsga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) toʻlanadi.
30. Agar sugʻurta qildiruvchi uchinchi shaxsga yetkazilgan zararning oʻrnini sugʻurtalovchining yozma roziligi bilan oʻz hisobidan qoplasa, sugʻurta qildiruvchi yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash tartibida oʻzi amalga oshirgan toʻlovlarni tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etganidan keyin sugʻurtalovchi sugʻurta qildiruvchiga sugʻurta tovonini toʻlaydi.
Sugʻurta qildiruvchi uchinchi shaxsga yetkazilgan zararning oʻrnini oʻz hisobidan qisman qoplasa sugʻurtalovchi sugʻurta tovonining tegishli qismini sugʻurta qildiruvchiga, qolgan qismini esa — uchinchi shaxsga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) toʻlaydi.
Bankning toʻlov amalga oshirilganligi toʻgʻrisidagi belgisi qoʻyilgan toʻlov topshiriqnomasi nusxasi yetkazilgan zarar oʻrnini qoplash tartibida sugʻurta qildiruvchi toʻlaganligini tasdiqlovchi hujjatlar hisoblanadi.
31. Sugʻurta tovonini toʻlashda sugʻurtalovchi naf oluvchidan sugʻurtalovchiga nisbatan daʼvoni cheklaydigan shartlarni qabul qilishni talab qilishga haqli emas.
Notarius tomonidan amalga oshirilgan notarial harakat natijasida mulkiy manfaatlari zarar koʻrgan uchinchi shaxs vafot etgan taqdirda, uning merosxoʻrlari yoki huquqiy vorislari naf oluvchi hisoblanadi.
Sugʻurtalovchining yozma roziligi bilan sugʻurtalovchining majburiyatlari doirasida uchinchi shaxsga (uning merosxoʻrlariga yoki huquqiy vorislariga) yetkazilgan zararning oʻrnini qoplagan sugʻurta qildiruvchi ham naf oluvchi boʻlishi mumkin.
32. Sugʻurta tovonini toʻlash sugʻurtalovchining sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisidagi qarori qabul qilingan kundan eʼtiboran besh ish kuni mobaynida amalga oshiriladi.
33. Sugʻurtalovchining sugʻurta tovonini toʻlashni rad etish toʻgʻrisidagi yoki uni toʻlash haqidagi qarori sugʻurta qildiruvchiga u sugʻurta tovoni toʻlash toʻgʻrisida yozma murojaat etganidan keyin oʻn besh kundan kechiktirmay xabar qilinishi kerak, tovon toʻlash rad etilganda qarorda rad etishning asoslantirilgan sabablari koʻrsatilishi lozim.
34. Agar sugʻurta tovonini toʻlash ushbu Qoidalarda belgilangan muddatda amalga oshirilmagan boʻlsa, sugʻurtalovchi uchinchi shaxsga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) sugʻurta tovoniga qoʻshimcha ravishda sugʻurta tovonini toʻlash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundagi bank foizining hisob stavkasidan kelib chiqqan holda penya toʻlaydi.
35. Agar majburiy sugʻurta shartnomasi amalda boʻlgan davrda sugʻurtalovchi uchinchi shaxsga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) sugʻurta tovoni toʻlasa, u holda sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchidan sugʻurta tovoni toʻlanganligi toʻgʻrisidagi xabarnoma olingan kundan eʼtiboran ikki hafta muddatda toʻlangan sugʻurta tovoni summasiga va majburiy sugʻurta shartnomasi amal qilishining qolgan muddatiga mutanosib ravishda qoʻshimcha sugʻurta mukofotini toʻlaydi.
36. Sugʻurtalovchi majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilishi davrida vujudga kelgan zararlarning oʻrnini, agar uchinchi shaxs (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) zararlarni keltirib chiqargan sugʻurta hodisasi haqida zararlarning oʻrnini majburiy sugʻurta shartnomasining amal qilish muddati tugaganidan keyin uch yil ichida undirish toʻgʻrisida daʼvo arizasi bergan boʻlsa, qoplaydi.
37. Sugʻurtalovchi sugʻurta hodisasi quyidagi asoslar boʻyicha yuzaga kelgan taqdirda sugʻurta tovonini toʻlashni rad etish huquqiga ega:
sugʻurta qildiruvchining sugʻurta hodisasini yuzaga keltirishga qaratilgan qasddan qilingan harakatlari;
sugʻurta qildiruvchi tomonidan sugʻurta hodisasi yuz berganligi haqida yolgʻon maʼlumotlar taqdim etilishi;
sugʻurta qildiruvchi tomonidan “Notariat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonunida belgilangan notariusning vazifalari va majburiyatlariga muvofiq boʻlmagan faoliyatni amalga oshirishi;
sugʻurta qildiruvchi tomonidan zarar keltirib chiqarishda aybdor boʻlgan shaxsdan yetkazilgan zarar uchun tegishli kompensatsiya olinishi;
sugʻurta qildiruvchi tomonidan sugʻurtalovchiga sugʻurta hodisasi yuzaga kelishi holatlarini tekshirishda va yetkazilgan zarar miqdorini aniqlashda toʻsqinlik qilishi.
Sugʻurtalovchi ushbu bandda nazarda tutilmagan boshqa asoslar boʻyicha sugʻurta tovonini toʻlashni rad etishga haqli emas.
38. Sugʻurtalovchi tomonidan quyidagi hollarda sugʻurta tovoni qoplanmaydi:
sugʻurta qildiruvchi tomonidan tan olingan, biroq sugʻurtalovchining roziligi olinmagan uchinchi shaxsning yozma talabi bilan aniqlangan zarar;
majburiy sugʻurta shartnomasi amal qilishi davomida shartnoma kuchga kirgunga qadar yuzaga kelgan sabablarga koʻra yetkazilgan zarar;
maʼnaviy zarar, boy berilgan foyda va jarima toʻlovlari.
6-bob. Sugʻurtalovchining regress tartibida talab qilish huquqi
39. Sugʻurtalovchi zarar yetkazilgan shaxsga oʻzi toʻlagan sugʻurta tovoni miqdorida quyidagi hollarda regress tartibida talab qilish huquqiga ega, agar:
sugʻurta hodisasi sugʻurta qildiruvchining qasddan qilgan harakatlari natijasida yuzaga kelgan boʻlsa;
sugʻurta hodisasi sugʻurta qildiruvchining qasddan sodir etgan jinoyati natijasida yuzaga kelgan boʻlsa;
sugʻurta qildiruvchi tomonidan zararning oldini olish va (yoki) kamaytirish choralarini qasddan koʻrmaganligi natijasida zarar miqdori oshib ketgan boʻlsa;
sugʻurta qildiruvchi tomonidan sugʻurtalovchiga sugʻurta obyekti, sugʻurta xavfi, sugʻurta hodisasi va uning natijalari haqida yolgʻon maʼlumotlar berilgan boʻlsa.
40. Sugʻurta tovonini toʻlagan sugʻurtalovchiga sugʻurta qildiruvchining sugʻurta natijasida qoplangan zarar uchun javobgar shaxsga nisbatan toʻlangan summa doirasida regress tartibida talab qilishga boʻlgan huquqi oʻtadi.
41. Sugʻurtalovchi tomonidan undirilgan zararlar boʻyicha javobgar boʻlgan shaxsga nisbatan ega boʻlgan talab qilish huquqi sugʻurta tovonini toʻlashni amalga oshirgan sugʻurtalovchiga u toʻlagan summa doirasida oʻtadi.
42. Sugʻurta qildiruvchi sugʻurta tovonini olishda sugʻurtalovchiga uning sugʻurta hodisasi yuzaga kelishida aybdor boʻlgan shaxsga nisbatan qayta talab qilish huquqini amalga oshirishi uchun barcha zarur hujjatlarni berishi shart.
43. Agar sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchi tomonidan undirilgan zarar yuzasidan javobgar boʻlgan shaxsga nisbatan oʻzining talab qilish huquqidan voz kechsa yoki ushbu huquqni amalga oshirish sugʻurta qildiruvchining aybiga koʻra mumkin boʻlmay qolsa sugʻurtalovchi sugʻurta qildiruvchidan sugʻurta tovonining toʻlangan summasini qaytarib berishni talab qilishga haqlidir.
7-bob. Yakunlovchi qoida
44. Ushbu Qoidalarni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish qoidalariga 1-ILOVA
(1-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 4-apreldagi 153-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish qoidalariga 2-ILOVA
Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish qoidalariga 3-ILOVA
Xususiy amaliyot bilan shugʻullanuvchi notariuslarning fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish qoidalariga 4-ILOVA
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 04.04.2020-y., 09/20/199/0394-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son)
