Oʻzbekiston Respublikasi don mahsulotlari davlat konserni ustavini tasdiqlash toʻgʻrisida (275-son)

09.06.1992

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

Oʻzbekiston Respublikasi don mahsulotlari (“Oʻzdonmahsulot”) davlat konsernining ilova qilinayotgan Ustavi tasdiqlansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. MUTALOV

Toshkent sh.,

1992-yil 9-iyun,

275-son

Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 9-iyundagi 275-son qarori bilan TASDIQLANGAN

Oʻzbekiston Respublikasi don mahsulotlari (“Oʻzdonmahsulot”) davlat konsernining

USTAVI

I. UMUMIY QOIDALAR

1. Oʻzbekiston Respublikasi don mahsulotlari (“Oʻzdonmahsulot”) davlat konserni, keyingi oʻrinlarda konsern deb ataladi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1992-yil 6-fevraldagi Farmoniga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 21-fevraldagi 75-son qaroriga muvofiq va don mahsulotlari tarmoqlari, birlashmalari, korxonalari, tashkilotlari va muassasalarining qarori boʻyicha (taʼsis konferensiyasining 1992-yil 29-fevraldagi 1-son qarori) tashkil etilgan.

2. Konsern turli mulkchilik shakllariga ega boʻlgan, keyingi oʻrinlarda ishtirokchilar deb ataladigan mustaqil birlashmalar, korxonalar, tashkilotlar va muassasalarning koʻp tarmoqli ixtiyoriy birlashmasi hisoblanadi.

Konsern ishlab chiqarish, xoʻjalik va moliyaviy faoliyatni ilmiy-texnikaviy va ishlab chiqarish rivojlanishi, shuningdek, investitsiya, moliya, tashqi iqtisodiy faoliyat va boshqa faoliyat boʻyicha funksiyalarning bir qismi konsern muassislari tomonidan ixtiyoriy ravishda unga berilishi asosida amalga oshiradi.

3. Konsern tarkibiga qiruvchi birlashmalar, korxonalar, tashkilotlar va muassasalar xoʻjalik mustaqilligini, yuridik shaxs huquqini saqlab qoladilar, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga va mazkur Ustavga muvofiq faoliyat koʻrsatadilar. Ular bilan konsern oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar taʼsis shartnomasi, Ustav bilan belgilanadi.

4. Konsern yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va mazkur Ustavga muvofiq faoliyat koʻrsatadi, mustaqil va yigʻma balansga, bank va tashqi iqtisodiy bank muassasalarida hisob-kitob va boshqa schyotlariga, Oʻzbekiston Respublikasi davlat tamgʻasi tushirilgan va oʻz nomi oʻzbek va rus tillarida yozilgan muhrga ega boʻladi. Konsernni roʻyxatga olish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Konsernning asosiy faoliyati xoʻjalik hisobi, oʻzini oʻzi mablagʻ bilan taʼminlash va oʻzini oʻzi boshqarish prinsiplari asosida amalga oshiriladi.

5. Konsern oʻz majburiyatlariga koʻra qonunchilik boʻyicha jazo qoʻllanilishi mumkin boʻlgan oʻziga tegishli mol-mulk uchun javob beradi.

Konsern davlat va uning organlarining majburiyatlari uchun javob bermaganidek, davlat va uning organlari konsernning majburiyatlari uchun javob bermaydi.

Agar konsern bilan uning ishtirokchilari oʻrtasida tuziladigan shartnomalarda boshqacha hol nazarda tutilmasa, konsern ishtirokchilari konsernning majburiyatlari uchun javob bermaganidek, konsern konsern ishtirokchilari boʻlgan birlashmalar, korxonalar va tashkilotlarning majburiyatlari uchun javob bermaydi.

6. Konsern oʻz tarkibiga qiruvchi birlashmalar, korxonalar, tashkilotlarning hududiy joylashuvidan qatʼi nazar, oʻz vakolatiga tegishli boʻlgan masalalar boʻyicha faoliyatini yagona ishlab chiqarish — xoʻjalik va ilmiy kompleks sifatida amalga oshiradi.

7. “Oʻzdonmahsulot” konserni tarkibiga quyidagilar kiradi:

don mahsulotlari hududiy ishlab chiqarish birlashmalari;

loyiha-sanoat-qurilish birlashmalari;

“Toshkentdonsanoat” ishlab chiqarish birlashmasi;

Toshkent bulka-qandolatchilik kombinati;

ishlab chiqarish-texnologiya komplektlash birlashmasi;

respublika axborot-hisoblash va joriy etish markazi;

don mahsulotlarini himoya qilish boʻyicha respublika ekspeditsiyasi;

Qoʻqon ijarachi non kombinati;

omixta ozuqa sanoati boʻyicha respublika nazorat-ishlab chiqarish laboratoriyasi;

don mahsulotlari boʻyicha respublika nazorat-ishlab chiqarish laboratoriyasi;

Toshkent texnologiya texnikumi;

rahbarlar, mutaxassislar va ishchi kadrlarning malakasini oshirish kurslari.

Idoraviy boʻysunishi va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, iqtisodiy manfaatlarining umumiyligi asosida boshqa korxonalar, tashkilotlar ham ixtiyoriy ravishda konsern tarkibiga kirishlari mumkin.

8. Konsernning manzilgohi: Toshkent-60, Lohutiy koʻchasi, 36.

II. KONSERN FAOLIYATINING MAQSAD VA VAZIFALARI

9. Konsern respublika xalq xoʻjaligi va aholisini don, un, non, non-bulka, makaron va qandolatchilik mahsulotlari hamda omixta ozuqa bilan taʼminlaydi.

10. Quyidagilar konsernning asosiy vazifalari hisoblanadi:

don qabul qilish va donni qayta ishlash korxonalari bilan kolxozlar, sovxozlar va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, fermer xoʻjaliklari oʻrtasida tuzilgan shartnomalar boʻyicha, davlat buyurtmalariga muvofiq, shuningdek aholidan don, moyli urugʻlar, don va moyli oʻsimliklarning navdor va duragay urugʻlarini, oʻt urugʻlarini, pichan va oʻt unini xarid qilish;

don resurslarini, shu jumladan, davlat va safarbarlik resurslarini, shuningdek, konsern Ustavi bilan belgilangan vazifalarni bajarish uchun zarur boʻlgan moliyaviy va boshqa rezervlarni markazlashtirilgan jamgʻarish, oqilona hududiy joylashtirish va saqlash;

tuzilgan shartnomalar va savdo tashkilotlarining talabnomalari boʻyicha un, yorma, non, non-bulka, makaron va qandolatchilik mahsulotlari, omixta ozuqa yetishtirish va yetkazib berish davlat buyurtmasi topshiriqlarini bajarish, oʻz doʻkonlari boʻlgan kichik novvoyxonalar tarmogʻini rivojlantirish;

don, un, yorma, non-bulka, makaron va qandolatchilik mahsulotlari va omixta ozuqa sifatini muntazam tekshirish;

yagona ilmiy-texnika va texnologiya siyosatini olib borish, ichki va tashqi bozor konyunkturasini oʻrganish, tashqi iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish;

davlat tashkilotlari va boshqa tashkilotlarda, shu jumladan xorijiy va xalqaro tashkilotlarda konsern va uning muassislarining manfaatlarini ifodalash;

ishlab chiqarishni barcha choralar bilan intensivlashtirish, fan-texnika taraqqiyotini jadallashtirish, ishlab turgan korxonalarni texnika bilan qayta jihozlash, moddiy resurslardan tejamkorlik bilan foydalanish, ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning sifatini oshirish chora-tadbirlarini ishlab chiqish;

mavjud ishlab chiqarish imkoniyatlari: asosiy fondlar, mehnat, moddiy va moliyaviy resurslardan samarali foydalanishga koʻmaklashish, elevator, tegirmon, yorma, non pishirish, makaron, qandolatchilik va omixta ozuqa sanoatini jadal rivojlantirish, ishlab chiqarish rivojlanishining yuksak surʼatlarini va mehnat unumdorligining oʻsishini taʼminlash;

investitsiyalardan oqilona foydalanish va ularning samaradorligini oshirishga, qurilish qiymatini kamaytirish va muddatini qisqartirishga, ishlab chiqarish quvvatlari va asosiy fondlarini oʻz vaqtida ishga tushirish va belgilangan muddatlarda oʻzlashtirishga koʻmaklashish;

buyurtmachi funksiyasini amalga oshirish va don mahsulotlari tarmoqlari uchun bajariladigan ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini mablagʻ bilan taʼminlash;

tarmoqning favqulodda sharoitlarda barqaror ishlashini tashkil etish;

amaldagi meʼyoriy hujjatlar asosida harbiy-safarbarlik ishlari va fuqaro mudofaasini tashkil etish va oʻtkazish chora-tadbirlarini taʼminlash;

don mahsulotlari tarmoqlarining istiqboldagi rivojlanishini va ishlab chiqarish kuchlarini oqilona joylashtirishni oldindan belgilash;

davlat mulkini xususiylashtirishga koʻmaklashish, aksionerlik jamiyatlari tashkil etish;

don, moyli urugʻlar va tayyor mahsulotning ilmiy asoslangan narxlarini ishlab chiqish, koʻrib chiqish va tasdiqlashda qatnashish;

qoʻshma va kichik korxonalar barpo etish ishlarini tashkil qilish;

kadrlar siyosatini ishlab chiqish va roʻyobga chiqarish, kadrlar rezervlarini shakllantirish, kadrlar tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish;

konsern tarkibiga qiruvchi birlashmalar, korxonalar va tashkilotlarda amaldagi qonunchilikning toʻgʻri qoʻllanilishini tashkil etish, shuningdek, konsern ichida birlashmalar, korxonalar, tashkilotlar oʻrtasida, qishloq xoʻjaligi va boshqa korxonalar va tashkilotlar bilan iqtisodiy munosabatlarni takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish.

III. KONSERNNING FUNKSIYALARI

11. Asosiy vazifalariga muvofiq konsern quyidagilarni taʼminlaydi:

mehnat jamoalarining iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishi, ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarni sotishlari, ishlarni bajarishi va xizmat koʻrsatishlari uchun eng qulay sharoitlar yaratish hamda ularning faoliyatiga amaliy yordam berish;

tadqiqotlarni bajarish va mahsulotlar, xomashyo, texnika va texnologiyaning yangi turlarini ishlab chiqish hamda ularning ishlab chiqarishga joriy etilishini jadallashtirish maqsadida yagona ilmiy-texnika va texnologiya siyosatini oʻtkazish;

oʻz mahsulotlarini va konsern aʼzolarining mahsulotlarini sotish boʻyicha eksport-import aʼmollarini bajarish;

bozor konyunkturasini oʻrganish, savdoni rivojlantirish, xorijiy sheriklar bilan savdo-iqtisodiy va ilmiy-texnikaviy aloqalarni yanada rivojlantirish va takomillashtirish, oʻzining tashqi iqtisodiy xizmatini tashkil etish;

isteʼmolchilar talabiga chaqqon javob berish imkonini beruvchi ishlab chiqarish-xoʻjalik tuzilmalarini shakllantirish;

oqilona ixtisoslashtirish va kooperativlashtirish, oʻzaro foydali toʻgʻridan toʻgʻri aloqalar oʻrnatish;

konsern birlashmalari, korxonalari va tashkilotlarini davlat buyurtmalarida nazarda tutilgan xomashyo, moddiy-texnika va tovar resurslar bilan barqaror taʼminlash, taʼminotning progressiv tashkiliy va tijorat shakllarini qoʻllash;

ishlab turgan korxonalar va tashkilotlarning ishlab chiqarish bazasini rivojlantirish, kengaytirish, rekonstruksiyalash va texnika bilan qayta jihozlash uchun konsern investitsiya siyosatini amalga oshirishga koʻmaklashish;

xoʻjalik hisobi munosabatlarini hamda birlashmalar, korxonalar va tashkilotlarning oʻzini oʻzi mablagʻ bilan taʼminlashini rivojlantirish;

boshqaruv tizimini takomillashtirish ishlarini amalga oshirish, xoʻjalik mexanizmining yangi shakllarini joriy etish, ishlab chiqarish, ilmiy va boshqa tashkilotlarning oʻzaro hamkorligi va integratsiyasi samaradorligini oshirish;

istiqbolda oʻzining bank kredit-hisob-kitob xizmatini tashkil etish hamda konsern va uning tarkibiga qiruvchi birlashmalar, korxonalar, tashkilotlar va muassasalarning barqaror iqtisodiy holatini taʼminlashga qaratilgan yagona tijorat va moliya siyosatini oʻtkazish;

mutaxassislar tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish boʻyicha faol kadrlar siyosatini yurgizish;

konsern birlashmalari, korxonalari va tashkilotlarini mashinalar, asbob-uskunalar va boshqa moddiy-texnika vositalari bilan taʼminlashda vositachilik funksiyalarini amalga oshirish;

respublika don mahsulotlari tarmogʻida qonunchilikning qoʻllanilishi amaliyotini umumlashtirish va takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish;

konsern tarkibiga kiruvchi birlashmalar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarda huquqiy ishlarni yaxshilash.

IV. KONSERNNING HUQUQLARI

12. Konsern quyidagi huquqlarga egadir:

oʻz tarkibiga kiruvchi ishtirokchi korxonalarning manfaatlarini davlat organlarida, sudda va hakamlik sudi organlarida, shuningdek, xalqaro tashkilotlar va birlashmalarda himoya qilish;

davlat mulkiga egalik qilish va uni boshqarish bilan bogʻliq masalalarda davlat manfaatlarini himoya qilish;

belgilangan tartibda konsern filiallari va vakolatxonalari, shuningdek xorijiy sheriklar bilan qoʻshma korxonalar, firmalar, birlashmalar tashkil etish. Tashqi iqtisodiy bitimlar (shartnomalar) tuzish va ulardan foydalanish boʻyicha xizmat koʻrsatish uchun xorijiy firmalarni jalb etish.

Filiallar va vakolatxonalarga konsern mol-mulki hisobidan asosiy va aylanma mablagʻlar beriladi hamda ular konsern tomonidan tasdiqlangan nizomlar asosida faoliyat koʻrsatadilar;

konsern xodimlarini belgilangan tartibda chet elga xizmat safariga yuborish;

konsern Kengashining qaroriga koʻra umuman konsern va uning alohida ishtirokchilari manfaatlari yoʻlida foydalanish uchun markazlashtirilgan maqsadli jamgʻarmalar, moliyaviy mablagʻlar rezervlari, shu jumladan valyuta mablagʻlari rezervlari tashkil etish;

oʻz mablagʻlarini qoʻshma va kichik korxonalar tashkil etilishiga sarflash hamda foyda (daromad)ning tegishli ulushini, dividendlar yoki ijtimoiy neʼmatlar olgan holda boshqa tadbirlarni amalga oshirish;

ishtirokchilarning birgalikdagi faoliyatini muvofiqlashtirish;

ishtirokchilarning roziligi bilan ayrim funksiyalarning bajarilishini va huquqlarning amalga oshirilishini taʼminlash;

tarkibiga kiruvchi birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar tomonidan ishonib topshirilgan mol-mulkdan samarali foydalanishni taʼminlash;

belgilangan tartibda aksiyalar va boshqa qimmatdor qogʻozlar chiqarish, ular bilan qonunchilikda yoʻl qoʻyilgan aʼmollar oʻtkazish;

oʻz nomidan shartnomalar tuzish, sudda, hakamlik va hakamlar sudida daʼvogar va javobgar boʻlish;

maqsadli dasturlarni mablagʻ bilan taʼminlash uchun tashqi bozorda realizatsiya qilingan tovarlar va xizmatlardan birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar olgan valyuta tushumi hisobidan belgilangan tartibda valyuta jamgʻarmasi tashkil etish;

sotishning bozor talablarini hisobga olgan holda konsern non yopish tarmoqlari korxonalari mahsulotlar uchun normativ-texnika hujjatlarini belgilangan tartibda ishlab chiqish va tasdiqlash;

konsern tarkibiga kiruvchi birlashmalar, korxonalar, tashkilotlar va muassasalardan konsern zimmasiga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun zarur boʻlgan axborot va maʼlumotlarni talab qilib olish;

zarur boʻlgan hollarda respublikaning boshqa vazirliklari, idoralari, davlat qoʻmitalari va konsernlari bilan birgalikda qoʻshma yoʻriqnomalar va koʻrsatmalar chiqarish.

“Oʻzdonmahsulot” konsernining oʻz vakolatiga qiruvchi davlat don resurslarining sifati, ularning harakati va ulardan foydalanish masalalari boʻyicha yoʻriqnoma va koʻrsatmalari idoraviy boʻysunishlaridan qatʼi nazar, barcha tashkilotlar uchun majburiy hisoblanadi.

V. KONSERN IShTIROKChILARINING HUQUQ VA MAJBURIYATLARI

13. Yuridik shaxs huquqidan foydalanuvchi, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga amal qiluvchi, konsern Ustavini eʼtirof etuvchi va konsernning maqsad va vazifalariga muvofiq ishlab chiqarish-xoʻjalik va boshqa faoliyatni amalga oshirish yuzasidan oʻz zimmasiga majburiyat qabul qilgan, 1992-yil 1-yanvardagi roʻyxatdagi tarkib boʻyicha bir ishlovchi hisobiga 50 soʻm miqdorida kirish badali toʻlagan mulkchilikning har qanday shaklidagi birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar iqtisodiy manfaatlarining umumiyligi asosida konsern ishtirokchilari boʻlishlari mumkin.

14. Konsern ishtirokchilari quyidagi huquqlarga egadir:

konsern, uning xoʻjalik boʻlinmalari tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlar va beriladigan axborotdan, ularning buxgalteriya uchyoti maʼlumotlaridan, hisobot va boshqa hujjatlaridan, shuningdek, konsernning boshqa ishtirokchilari mahsulotlari, ishlari va xizmatlaridan birinchi navbatda foydalanish;

konsern va uning ishtirokchilari faoliyati masalalari boʻyicha konsern rahbar organlarining koʻrib chiqishi uchun takliflar kiritish;

oʻzining moliyaviy ahvolini mustahkamlash va xoʻjalik faoliyati samaradorligini oshirish uchun konserndan Kengash qaroriga koʻra belgilangan tartibda moliyaviy va boshqa yordam olish;

konsern apparati xodimining noqonuniy faoliyati tufayli yetkazilgan zararning qoplanishini belgilangan tartibda talab qilish;

foyda (daromad)ning tegishli ulushi, dividendlar yoki ijtimoiy neʼmatlar olgan holda oʻz mablagʻlarini konsern tomonidan oʻtkazilayotgan tadbirlarga sarflash.

15. Konsern ishtirokchilari quyidagilarga majburdir:

taʼsis shartnomasi qoidalariga va konsern Ustaviga rioya qilish;

konsern rahbar organlarining qarorlarini bajarish;

konsernning markazlashtirilgan jamgʻarmalari va rezervlarini qoʻllab-quvvatlash uchun zarur boʻlgan badallar va ulushlari taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda, miqdorda va usulda oʻz vaqtida va toʻla hajmda toʻlash;

tasdiqlangan davlat statistika axborotiga muvofiq oʻz moliya-xoʻjalik faoliyati va moliyaviy ahvoli toʻgʻrisida axborot taqdim qilish;

konsern va uning ishtirokchilari uchun tuzilgan shartnomalarga muvofiq mahsulotlar, ishlar, xizmatlarni birinchi navbatda amalga oshirish;

soliqlar va toʻlovlar toʻgʻrisida respublikada amal qiluvchi qonunchilikka muvofiq budjet bilan hisob-kitoblarni amalga oshirish;

konsernning tijorat siriga rioya qilish.

Konsern ishtirokchilariga uning Kengashi qarori bilan qoʻshimcha ravishda boshqa huquq va majburiyatlar berilishi mumkin.

16. Konsern boshqaruvining tashkiliy tuzilmasiga quyidagilar kiradi: konsern ishtirokchilari vakillarining konferensiyasi, konsern Kengashi, rais boshchilik qiladigan konsern boshqaruvi va ijroiya ishchi apparat.

Konferensiya konsernning yuqori organi hisoblanadi.

Konferensiya quyidagilarni amalga oshiradi:

konsern raisini, uning oʻrinbosarlarini, Kengash aʼzolarini va 7 nafardan iborat konsern boshqaruvi aʼzolarini 5 yil muddatga saylash;

konsern faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini belgilash;

konsern Ustavini oʻzgartirish;

taftish komissiyasini saylash;

Konsern konferensiyasi rais tomonidan bir yilda kamida bir marta chaqiriladi.

Konferensiya qarori ochiq yoki yashirin ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi, bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi va konsern raisining buyruqlari, farmoyishlari bilan hayotga tatbiq etiladi.

17. Birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar (muassislar) vakillari konferensiyasi tomonidan saylanadigan konsern Kengashi boshqaruvning yuqori organi hisoblanadi.

Konsern Kengashining maqomi va ishi Kengash toʻgʻrisidagi nizom bilan tartibga solinadi. Konsern Kengashining belgilangan tartibda qabul qilingan qarori konsern tarkibiga kiruvchi birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar uchun majburiy hisoblanadi.

18. Konsern Kengashi:

konsern ishlab chiqarish-xoʻjalik, ilmiy-texnika va ijtimoiy rivojlanishi strategiyasini belgilaydi, xoʻjalik faoliyatining, fan-texnika taraqqiyotini jadallashtirishning, boshqaruv tuzilmasini takomillashtirishning, mehnat jamoalarini ijtimoiy rivojlantirishning, respublika aholisining don mahsulotlariga, chorvachilikning omixta ozuqaga boʻlgan ehtiyojini qondirishning muhim masalalarini hal etadi;

konsern boshqaruvi ishchi apparatining xodimlari soni va tuzilmasini hamda uni saqlash xarajatlarini belgilaydi;

konsern aʼzolarining takliflari asosida konsern iqtisodiy rivojlanishining istiqbol rejalari konsepsiyasi va prognozlarini tasdiqlaydi;

boshqaruv tomonidan qonun chiqaruvchi organlarga kiritiladigan muhim meʼyoriy hujjatlarning loyihalarini koʻrib chiqadi;

korxonalar va tashkilotlar uchun davlat buyurtmalari Nizomga muvofiqligini belgilaydi;

konsern tarkibiga kiruvchi birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar oʻrtasidagi xoʻjalik nizolarini koʻrib chiqish uchun hakamlar sudini tasdiqlaydi;

konsern boshqaruvining moliya-xoʻjalik faoliyatini nazorat qilishni amalga oshirish uchun besh yil muddatga taftish komissiyasini saylaydi;

konsern tarkibiga yangi aʼzolar qabul qilish va uning tarkibidan chiqish masalalarini hal etadi;

konsernning investitsiya siyosatini tasdiqlaydi;

konsernning, uning boshqaruvining, shuningdek, birlashmalar, korxonalar va tashkilotlarning asosiy vazifalari va funksiyalari bajarilishini koʻrib chiqadi va baho beradi;

konsern moliya-xoʻjalik faoliyati toʻgʻrisidagi yillik hisobotni tasdiqlaydi;

zarar koʻrib va samarasiz ishlayotgan ayrim birlashmalar, korxonalar va tashkilotlarning faoliyatini toʻxtatish toʻgʻrisidagi masalalarni belgilangan tartibda hal etadi.

19. Konsern Kengashining majlislari bir yilda kamida ikki marta oʻtkaziladi.

Konsern Kengashining qarori ochiq yoki yashirin ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi. Kengashning har bir aʼzosi bitta hal qiluvchi (muassislar) va maslahat ovozi huquqidan foydalanadi. Kengash majlisida Kengash aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi qatnashishi shart.

Konsern Kengashi tomonidan qabul qilinadigan yechim qaror bilan rasmiylashtiriladi va uni konsern Kengashi raisi imzolaydi.

20. Konsern Kengashi qarorlarini hayotga tatbiq etish uchun konsern boshqaruvi va uning ishchi apparati tashkil etiladi. Konsern boshqaruvi va ishchi apparati kelishilgan normativlar boʻyicha birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar foydasidan ajratmalar, shuningdek, oʻzining tijorat faoliyatidan olinadigan mablagʻlar hisobidan saqlanadi.

21. Konsern boshqaruvi:

ilmiy-texnika, iqtisodiy rivojlanish va tashqi iqtisodiy faoliyat sohasida birgalikdagi faoliyat yoʻnalishlari va shakllarini ishlab chiqadi;

tarmoq davlat buyurtmasini joylashtirishni tashkil etadi;

Kengashning roziligi bilan konsernning markazlashtirilgan jamgʻarmalari va rezervlaridan, shu jumladan valyuta jamgʻarmalari va rezervlaridan foydalanish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;

konsern ishchi apparati xodimlari mehnatiga haq toʻlash va mukofotlash tartibi va shartlarini tasdiqlaydi;

konsern zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun davlat, mehnat jamoalari va konsern Kengashi oldida toʻla javob beradi;

konsern Kengashining majlislari oʻrtasidagi davrda konsernni boshqarishni amalga oshiradi.

22. Boshqaruv majlislari har oyda kamida bir marta oʻtkaziladi. Boshqaruv konsern faoliyatining har qanday masalalari boʻyicha qaror qabul qilish huquqiga ega boʻladi, konferensiya va konsern Kengashi vakolatiga tegishli boʻlgan masalalar bundan mustasnodir.

Boshqaruv qarori koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi.

23. Konsern Raisi va uning oʻrinbosarlari konferensiya tomonidan saylanadi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

Konsern raisi:

Kengash tomonidan qabul qilingan qarorlarning ijro etilishini tashkil etadi, konsernning birgalikdagi faoliyatini muvofiqlashtiradi va oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlar va farmoyishlariga, direktiv organlarning boshqa qarorlariga amal qiladi;

konsern Kengashi va uning ijroiya apparati ishiga boshchilik qiladi, davlat buyurtmasini joylashtirish uchun davlat boshqaruvi organlari oldida javob beradi;

obyektlarni meʼyoriy muddatlarda ishga tushirishga qaratilgan konsern investitsiya siyosatini amalga oshiradi;

oʻz vakolatlari doirasida buyruq va farmoyishlar chiqaradi, Nizom va ustavlarni tasdiqlaydi, moliyaviy hisobot va boshqa hujjatlarni tasdiqlaydi, ishonchnomalar beradi, shartnomalar tuzadi, davlat boshqaruvi organlarida konsern manfaatlarini ifodalaydi, amaldagi qonunlar va konsern Ustavi doirasida uning mol-mulkini va mablagʻlarini boshqaradi, bitimlar tuzadi va aʼmollarni bajaradi;

konsern ishtirokchilari boʻlgan birlashmalar, korxonalar, tashkilotlar va muassasalarning xoʻjalik faoliyati uchun iqtisodiy shart-sharoitlarning (investitsiyalar, kredit berish va boshqalarni tartibga solish) kompleks hal etilishini taʼminlaydi;

konsern Kengashi bilan birgalikda xoʻjalik hisobidagi firmalar, aksionerlik jamiyatlari, tijorat banklari va tijorat, tashqi savdo, moliya, yuridik va boshqa xizmatlar koʻrsatish boʻyicha boʻlinmalar tashkil etadi, shuningdek MDHda va xorijda konsern firmalari, vakolatxonalarining, qoʻshma korxonalarning, shu jumladan xorijiy firmalar bilan birgalikda, muassisi boʻladi.

progressiv texnologiyalar, mahsulotlar va texnikaning yangi turlarini ishlab chiqish va joriy etish boʻyicha fan-texnika siyosatini amalga oshiradi;

belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga konsern vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha qonunchilik va boshqa meʼyoriy hujjatlarning loyihalarini kiritadi;

oʻziga berilgan vakolatlarga muvofiq konsern birlashmalari, korxonalari, tashkilotlari va muassasalari tomonidan amaldagi qonunchilikka, respublika hukumatining va konsern Kengashining qarorlariga zid ravishda chiqarilgan buyruqlar, yoʻriqnomalarni bekor qiladi;

konsernga kirgan davlat birlashmalari, korxonalari, tashkilotlari va muassasalarining rahbarlarini konsern boshqaruvining taqdimnomasi boʻyicha ishga tayinlaydi va ishdan boʻshatadi;

konsern ishchi apparatining shtatlarini, shuningdek, uning tarkibiy boʻlinmalari toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlaydi, apparat xodimlarini ishga tayinlaydi va ishdan boʻshatadi, lavozim maoshlari va ularga ustamalarni belgilaydi, apparat xodimlari taʼtilining qancha davom etishini belgilaydi, ragʻbatlantirish chora-tadbirlarini koʻradi va intizomiy jazo beradi. Konsern raisi oʻrinbosarlarining va apparat tarkibiy boʻlinmalari rahbarlarining xizmat vazifalari doirasini belgilaydi;

konsern vakolatiga kiruvchi ayrim masalalarning hal etilishini ishchi apparat boʻlinmalariga, shuningdek, konsern birlashmalari, korxonalari va tashkilotlariga topshiradi;

konsern boshqaruvi organlarining qarorlari loyihalarini tayyorlash bilan bogʻliq analitik, muvofiqlashtiruvchi va rejali ishlarni yuritadi;

Kengash, konferensiya va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi oldida konsern zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun toʻla javob beradi. Raisning vakolatiga kiruvchi masalalar doirasi boʻyicha ular oldida vaqt-vaqti bilan hisob beradi.

VI. KONSERNNING MOL-MULKI

24. Konsernning mol-mulki uning ustav fondini tashkil etuvchi asosiy fondlar va aylanma mablagʻlardan, shuningdek, konsern ishtirokchilari tomonidan unga ulush, badal koʻrinishida berilgan mol-mulkdan, konsern ishtirokchilari tomonidan xoʻjalik faoliyati natijasida yetishtirilgan mahsulotlardan va olingan daromadlardan, konsern tomonidan boshqa asoslar boʻyicha olingan hamda qonunchilikka zid boʻlmagan boshqa mol-mulkdan iborat boʻladi.

25. Konsernga birkitilgan mol-mulk uning mustaqil balansida hisobga olinadi.

26. Konsern har bir ishtirokchisining ulushlari va badallari miqdori, ularning tarkibi, berish muddatlari va tartibi taʼsis shartnomasi yoki boshqa shartnomalar, konsern Kengashining qarori bilan belgilanadi.

27. Konsern ishtirokchilarining mol-mulki tarkibiga pul mablagʻlari, shu jumladan, vatan va xorijiy valyutada ham, binolar, asbob-uskunalar, transport vositalari, xomashyo, materiallar, boshqa moddiy resurslar va qimmatdor qogʻozlar kirishi mumkin.

Qoʻshiladigan mol-mulkning qiymati konsern ishtirokchilari komissiyasining qoʻshma qarori bilan belgilanadi.

Mol-mulkni baholash boʻyicha xarajatlarni uni ulush sifatida taklif qilayotgan konsern aʼzosi toʻlaydi.

Har qanday ulush soʻmlarda baholanadi va ustav fondida ishtirokchining ulushini tashkil etadi.

Mol-mulk konsern ishtirokchilariga faqat foydalanish uchun berilgan hollarda ishtirokchilarning badali va tegishli ulushi miqdori shartnomada koʻrsatilgan mol-mulkdan foydalanishning butun davri uchun hisoblab chiqilgan bu mol-mulkdan foydalanganlik uchun toʻlanadigan ijara haqidan kelib chiqib belgilanadi.

28. Markazlashtirilgan fondlar va konsernning rezervlari konsern ishtirokchilarining daromadlari hisobidan hosil boʻladi, ularning miqdori va ularni berish tartibi konsern Kengashi tomonidan belgilanadi.

29. Konsern tomonidan yangidan tashkil etiladigan firmalar va korxonalarning ustav fondlari quyidagilar hisobidan shakllanadi:

aksiyalarni sotish;

markazlashtirilgan fondlar va konsern rezervlari;

amortizatsiya ajratmalari, banklarning kreditlari sifatida ijaraga topshirilgan davlat mulkidan konsernga kelib tushuvchi ijara haqi.

30. Aksionerlik kapitali hosil qilish va undan foydalanish, chiqariladigan aksiyalarning toifalari, ularning nominal qiymati, turli toifalardagi aksiyalarning nisbati, konsern ishtirokchilari tomonidan sotib olinadigan aksiyalar soni, ularni chiqarish muddatlari toʻgʻrisidagi masalalar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq konsern Kengashi tomonidan belgilanadi.

VII. KONSERNDAN ChIQISh VA FAOLIYATNI TOʻXTATISh

31. Konsern ishtirokchilari yozma ariza berilgandan olti oy keyin, lekin ilgari qabul qilingan shartnoma majburiyatlarini albatta bajarish sharti bilan konsern tarkibidan chiqish huquqiga egadirlar.

32. Konsern faoliyatining toʻxtatilishi konsern ishtirokchilari konferensiyasining majlisida ishtirok etgan aʼzolarning uchdan ikki qismi ovozidan iborat koʻpchilik ovoz boʻyicha konsernni qayta tashkil etish yoki tugatish yoʻli bilan, shuningdek, boshqa hollarda qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda yuz beradi.

33. Konsern qayta tashkil etilganda konsernga tegishli boʻlgan barcha huquq va majburiyatlar uning huquqiy vorisiga oʻtadi.

34. Konsernning tugatilishi toʻgʻrisida qaror qabul qilgan organ tugatish komissiyasini tayinlaydi.

35. Tugatish komissiyasi mavjud mol-mulkni baholaydi, tugatish balansi tuzadi va uni konsern konferensiyasiga taqdim etadi.

36. Konsernning pul mablagʻlari, tugatish paytida sotilgan mol-mulkdan tushgan tushum ham shu jumlaga kiradi, ishchi apparat xodimlari bilan hisob-kitob qilingandan va banklar, budjet va boshqa kredit beruvchilar oldidagi majburiyatlar bajarilgandan keyin tugatish komissiyasi tomonidan konferensiya tomonidan belgilangan tartibda konsern ishtirokchilari oʻrtasida taqsimlanadi.

37. Konsern oʻzining mavjud boʻlishini Davlat roʻyxatga olish daftaridan chiqarilgan vaqtdan boshlab toʻxtatadi.

VIII. KONSERNNING TASDIQLANGAN USTAVIGA OʻZGARTISh VA QOʻShIMChALAR KIRITISh TARTIBI

38. Qabul qilingan Ustavga konsernni tashkil etish toʻgʻrisidagi shartnomaga va amaldagi qonunchilikka zid boʻlmagan oʻzgartish va qoʻshimchalar konsern aʼzolari tomonidan konsern Kengashining koʻrib chiqishi va tasdiqlashi uchun taqdim etilishi mumkin.

1992-yil 29-fevralda “Oʻzdonmahsulot” konserni Taʼsis konferensiyasi tomonidan maʼqullangan