Uch tomonlama maslahatlashuvlar (xalqaro mehnat standartlari) toʻgʻrisida

21.06.1976

Xalqaro mehnat tashkilotining

Konvensiyasi

Xalqaro Mehnat Tashkilotining Bosh konferensiyasi, Xalqaro Mehnat Byurosining Maʼmuriy kengashi tomonidan Jenevada chaqirilib va 1976-yilning 2-iyunida oʻzining Oltmish birinchi Sessiyasiga toʻplanib, mehnat sohasidagi mavjud xalqaro konvensiyalar va tavsiyalar, jumladan, ish beruvchilar va mehnatkashlarning erkin va mustaqil tashkilotlar taʼsis etish huquqlarini tasdiqlovchi hamda davlat hokimiyat organlari bilan ish beruvchilar va mehnatkashlar tashkilotlari oʻrtasida milliy darajadagi maslahatlashuvlar samaradorligini oshirish choralarini koʻrishni talab etadigan “Birlashish erkinligi va birlashish huquqini himoya qilish toʻgʻrisidagi 1948-yilgi Konvensiya”, “Jamoa muzokaralarini olib borish va birlashish huquqi toʻgʻrisidagi 1949-yilgi Konvensiya” hamda “Sanoatda va milliy darajada maslahatlashuvlar toʻgʻrisidagi 1960-yilgi Tavsiya” qoidalarini eʼtirof etib, shuningdek, ushbu konvensiyalar va tavsiyalarni qoʻllash uchun ish beruvchilar va mehnatkashlar tashkilotlari oʻrtasida maslahatlashuvlar oʻtkazishni koʻzda tutadigan koʻplab xalqaro mehnat konvensiyalari va tavsiyalari qoidalarini qayd qilib, Sessiya kun tartibidagi toʻrtinchi bandida “Xalqaro mehnat standartlarini qoʻllashga koʻmaklashish uchun uch tomonlama mexanizmni yaratish” deb nomlangan masalani eʼtiborga olib hamda xalqaro mehnat standartlarini qoʻllashga koʻmaklashish uchun uch tomonlama maslahatlashuvlar toʻgʻrisida bir qancha takliflarni qabul qilishga qaror chiqarib, mazkur takliflarga xalqaro konvensiya shaklini berishga qaror qilib, bir ming toʻqqiz yuz yetmish oltinchi yil iyun oyining yigirma birinchi kunida kuyidagi “Uch tomonlama maslahatlashuvlar (xalqaro mehnat standartlari) toʻgʻrisidagi 1976-yilgi Konvensiya” deb nomlanishi mumkin boʻlgan Konvensiyani qabul qildi:

1-modda

Ushbu Konvensiyada “vakolatli tashkilotlar” atamasi birlashish erkinligi huquqidan foydalanadigan ish beruvchilar va mehnatkashlarning eng vakolatli tashkilotlarini anglatadi.

2-modda

1. Ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qiladigan Tashkilotning har bir aʼzosi Xalqaro Mehnat Tashkiloti faoliyatiga taalluqli boʻlgan, kuyidagi 5-modda 1-bandda qayd etilgan masalalar boʻyicha hukumat, ish beruvchilar va mehnatkashlar vakillari oʻrtasida samarali maslahatlashuvlarni taʼminlaydigan tartibni amalga oshirish majburiyatini oʻz zimmasiga oladi.

2. Qar bir mamlakat, mazkur modda 1-bandida koʻzda tutilgan tartib mohiyati va shaklini, vakolatli tashkilotlar bilan maslahatlashuvlardan soʻng, agar bunday tashkilotlar mavjud boʻlsa va bunday tartiblar hali oʻrnatilmagan boʻlsa, milliy amaliyotga muvofiq belgilanadi.

3-modda

1. Ushbu Konvensiyada koʻzda tutilgan tartiblarni amalga oshirish maqsadlari uchun ish beruvchilar va mehnatkashlar vakillari oʻz vakolatli tashkilotlari tomonidan, agar bunday tashkilotlar mavjud boʻlsa, erkin saylanadi.

2. Ish beruvchilar va mehnatkashlar maslahatlashuvlar amalga oshiriladigan har qanday organlarda tenglik asosida vakillik qiladilar.

4-modda

1. Vakolatli hokimiyat organi mazkur Konvensiyada koʻzda tutilgan tartiblarni maʼmuriy jihatdan taʼminlash uchun masʼul boʻladi.

2. Ushbu tartib ishtirokchilarini har qanday zarur boʻlgan oʻqitish jarayonini moliyalashtirish uchun vakolatli hokimiyat organi bilan vakolatli tashkilotlar oʻrtasida, agar bunday tashkilotlar mavjud boʻlsa, tegishli tadbirlar oʻtkaziladi.

5-modda

1. Mazkur Konvensiyada koʻzda tutilgan tartib maqsadi kuyidagi sohalarda maslahatlashuvlar oʻtkazishni koʻzda tutadi:

a) hukumatning Xalqaro Mehnat Konferensiyasi kun tartibiga taalluqli savolnomalarga javoblari boʻyicha hamda hukumatning konferensiyada muhokama etish uchun taqdim etilgan matnlarga mulohazalari boʻyicha;

b) Xalqaro Mehnat Tashkiloti Ustavi 19-moddasiga muvofiq vakolatli hokimiyat organiga yoki organlariga konvensiyalar va tavsiyalar taqdim etish munosabati bilan takliflar bilan chiqish boʻyicha;

s) hali ratifikatsiya qilinmagan va qoʻllanilmayotgan konvensiyalar va tavsiyalarni koʻllashga hamda ratifikatsiya qilishga tegishlicha koʻmaklashish uchun qabul qilinishi mumkin boʻlgan choralarni aniqlash maqsadida muayyan vaqt oraligʻida ushbu konvensiyalar va tavsiyalarni qaytadan koʻrib chiqish boʻyicha;

d) Xalqaro Mehnat Tashkiloti Ustavining 22-moddasiga muvofiq Xalqaro Mehnat Byurosiga taqdim etiladigan maʼruzalar munosabati bilan yuzaga chiqayotgan masalalar boʻyicha;

e) ratifikatsiya qilingan konvensiyalarni denonsatsiya qilish yuzasidan takliflar boʻyicha.

2. Mazkur modda 1-bandida qayd etilgan masalalarning zarur darajada koʻrib chiqilishini taʼminlash uchun maslahatlashuvlar oʻzaro kelishuvga muvofiq belgilangan tegishli vaqt oraligida, lekin kamida yiliga bir marta oʻtkaziladi.

6-modda

Zarur deb topilgan hollarda, vakolatli hokimiyat organi mazkur Konvensiyada koʻzda tutilgan tartibni amalga oshirish toʻgʻrisidagi har yilgi maʼruzani vakolatli tashkilotlar bilan, agar bunday tashkilotlar mavjud boʻlsa, maslahatlashuvlardan soʻng chop etadi.

7-modda

Ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi rasmiy hujjatlar roʻyxatga olinishi uchun Xalqaro Mehnat Byurosi Bosh direktoriga yuboriladi.

8-modda

1. Ushbu Konvensiya faqatgina ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatlari Bosh direktor tomonidan roʻyxatga olingan Xalqaro Mehnat Tashkilotining aʼzolarinigina birlashtiradi.

2. Ushbu Konvensiya Tashkilot ikki aʼzosining ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatlari Bosh direktor tomonidan roʻyxatga olingan sanadan keyin oʻn ikki oy oʻtgach kuchga kiradi.

3. Keyinchalik ushbu Konvensiya Tashkilotning har bir aʼzosi uchun uning ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjati roʻyxatga olingan sanadan keyin oʻn ikki oy oʻtgach kuchga kiradi.

9-modda

1. Ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qilgan Tashkilotning aʼzosi Konvensiya dastlab kuchga kirgan sanadan oʻn yil oʻtganidan keyin Xalqaro Mehnat Byurosining Bosh direktoriga roʻyxatga olish uchun yuborilgan akt orqali Konvensiyani denonsatsiya qilishi mumkin. Bunday denonsatsiya denonsatsiya akti roʻyxatga olinganidan keyin bir yil oʻtgach kuchga kiradi.

2. Ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qilgan Tashkilotning har bir aʼzosi, yuqoridagi bandda qayd etilgan oʻn yillik muddat oʻtganidan keyin, bir yil ichida mazkur moddada koʻzda tutilgan denonsatsiya huquqidan foydalanmagan boʻlsa, navbatdagi oʻn yillik muddatni kutishga majbur boʻladi va shunga muvofiq, u mazkur modda shartlariga binoan ushbu Konvensiyani har oʻn yillik muddat tugashi bilan denonsatsiya qilishi mumkin boʻladi.

10-modda

1. Xalqaro Mehnat Byurosi Bosh direktori Tashkilot aʼzolari tomonidan yuborilgan ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatlari va denonsatsiya aktlarining barchasini roʻyxatga olganligi haqida Xalqaro Mehnat Tashkilotining barcha aʼzolariga xabar beradi.

2. Bosh direktor, unga yuborilgan ikkinchi ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatni roʻyxatga olganligi haqida Tashkilot aʼzolariga xabar berganda, u Tashkilot aʼzolarining eʼtiborini Konvensiyaning kuchga kirish sanasiga qaratadi.

11-modda

Xalqaro Mehnat Byurosi Bosh direktori, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Ustavining 102-moddasiga muvofiq, yuqoridagi moddalar qoidalariga binoan oʻzi roʻyxatga olgan ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatlari va denonsatsiya aktlarining barchasiga oid toʻla maʼlumotlarni Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh kotibiga roʻyxatga olish uchun yuboradi.

12-modda

Har gal, Xalqaro Mehnat Byurosi Maʼmuriy kengashi zarur deb topganda, Bosh konferensiyaga ushbu Konvensiyaning qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi maʼruzani taqdim etadi va uni toʻla yoki qisman qayta koʻrib chiqish haqidagi masalani Konferensiya kun tartibiga kiritish kerakligini yoki kerak emasligini koʻrib chiqadi.

13-modda

1. Agar Konferensiya mazkur Konvensiyani toʻla yoki qisman qayta koʻrib chiqadigan yangi konvensiya qabul qilsa va yangi konvensiyada zid keluvchi qoidalar mavjud boʻlmasa, u holda:

a) Tashkilotning biror aʼzosi tomonidan qayta koʻrib chiqilgan yangi konvensiyaning ratifikatsiya qilinishi, qonunning oʻz kuchi bilan, 11-modda qoidalaridan qatʼiy nazar, mazkur Konvensiyaning zudlik bilan denonsatsiya qilinishiga olib keladi, bunda qayta koʻrib chiqilgan yangi konvensiya kuchga kirgan boʻlishi kerak;

b) qayta koʻrib chiqilgan yangi konvensiya kuchga kirgan sanadan eʼtiboran, mazkur Konvensiyaning Tashkilot aʼzolari tomonidan ratifikatsiya qilinishi toʻxtatiladi.

2. Mazkur Konvensiya, har qanday holatda, uni ratifikatsiya qilgan, ammo qayta koʻrib chiqilgan yangi konvensiyani ratifikatsiya qilmagan Tashkilot aʼzolari uchun amaldagi shakli va mazmuni oʻz kuchida qolaveradi.

14-modda

Mazkur Konvensiyaning inglizcha va fransuzcha matnlari bir xil kuchga ega.

(imzolar)