Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarining joriy etilishini nazorat qilish, ularni himoya qilish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (PQ-4024-son)

21.11.2018

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Qarori

[Koʻchirma]

Davlat va jamiyat boshqaruvi sohasiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya tizimlarini joriy etish mamlakatimizda olib borilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy islohotlar va oʻzgarishlarni samarali amalga oshirishning muhim sharti hisoblanadi.

Shu bilan birga, davlat organlari va tashkilotlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish, axborot xavfsizligini taʼminlash tizimini takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrilayotganiga qaramasdan “Elektron hukumat” tizimining joriy etilishi va samarali faoliyat koʻrsatishiga, axborot sohasidagi tahdidlarga qarshi kurashishga toʻsqinlik qiluvchi qator muammolar saqlanib qolmoqda. Jumladan:

birinchidan, axborotlashtirish subyektlari tomonidan qonun hujjatlari, normativ hujjatlar va davlat standartlarining ijro etilishi ustidan nazorat va tekshirishning amaldagi mexanizmi zamonaviy talablarga muvofiq emasligi koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatining pasayishiga olib kelmoqda;

ikkinchidan, axborot xavfsizligi sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishga masʼul yagona vakolatli organning mavjud emasligi mazkur yoʻnalishda amalga oshirilayotgan ishlarning samarasizligiga sabab boʻlmoqda;

uchinchidan, davlat organlari va tashkilotlari tomonidan joriy etilayotgan apparat vositalari va dasturiy mahsulotlarni ekspertiza va sertifikatsiyadan oʻtkazish tizimidagi kamchiliklar ularning “Elektron hukumat” tizimiga jadal integratsiyalashuvini susaytirmoqda;

toʻrtinchidan, telekommunikatsiya, axborot va kiberxavfsizlik sohasidagi nazorat tizimi, muhim axborot infratuzilmasining mukammal emasligi davlat axborot tizimlari obyektlari, raqamli iqtisodiyot va shaxsiy maʼlumotlarning zaiflashuviga olib kelmoqda;

beshinchidan, buzgʻunchi kuchlarning zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va Internet tarmogʻidan faol foydalanishi aholi, ayniqsa, oʻsib kelayotgan avlodning dunyoqarashi va ongiga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda;

oltinchidan, axborot va kiberxavfsizlikni taʼminlash sohasidagi ilgʻor xorijiy tajribani oʻrganish va joriy qilish boʻyicha tizimli ishlarning mavjud emasligi milliy axborot makonini himoya qilishning zamonaviy usullarini joriy qilish imkonini bermayapti.

Axborot sohasida yagona davlat siyosati roʻyobga chiqarilishining samaradorligini oshirish, telekommunikatsiya, axborot va kiberxavfsizlikni taʼminlash sohasidagi nazorat tizimini yanada takomillashtirish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining:

Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi huzuridagi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat boʻyicha inspeksiyani;

Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining Axborot xavfsizligi va jamoat tartibini taʼminlashga koʻmaklashish markazini tugatish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

2. Quyidagilar:

davlat unitar korxonasi shaklida Texnik koʻmaklashish markazi (keyingi oʻrinlarda — Markaz);

Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining “Xavfsiz shahar” jamoat tartibiga koʻmaklashish markazi” davlat muassasasi (keyingi oʻrinlarda — “Xavfsiz shahar” markazi) tashkil etilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining Axborot xavfsizligi va jamoat tartibini taʼminlashga koʻmaklashish markazining boʻshayotgan 135 nafar shtat birligi Markazga oʻtkazilsin.

4. Belgilab qoʻyilsinki:

Davlat inspeksiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi huzuridagi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat boʻyicha inspeksiyaning huquq va majburiyatlari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblanadi;

Markaz Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining Axborot xavfsizligi va jamoat tartibini taʼminlashga koʻmaklashish markazining huquq va majburiyatlari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblanadi, “Xavfsiz shahar” loyihasini amalga oshirish bilan bogʻliq huquq va majburiyatlari bundan mustasno.

Davlat inspeksiyasi Markazning taʼsischisi hisoblanadi.

“Xavfsiz shahar” markazi jamoat xavfsizligini taʼminlash va ichki tartibni saqlash sohasiga raqamli texnologiyalarni joriy etishda “Elektron hukumat” tizimini davlat organlari va boshqa tashkilotlarning axborot tizimlari bilan integratsiya qilish boʻyicha Yagona integrator hisoblanadi.

“Xavfsiz shahar” markazi Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining Axborot xavfsizligi va jamoat tartibini taʼminlashga koʻmaklashish markazining “Xavfsiz shahar” yagona integratsiyalangan tizimini yaratish loyihasini amalga oshirish bilan bogʻliq huquq va majburiyatlari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblanadi.

5. Quyidagilar:

b) Markazning asosiy vazifalari etib belgilansin:

axborot xavfsizligiga hozirgi vaqtdagi tahdidlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish, tahlil qilish va toʻplash, davlat organlari va tashkilotlari axborot tizimlari, resurslari va maʼlumotlar bazalariga noqonuniy kirib olish holatlarining oldini olishni taʼminlaydigan samarali tashkiliy va dasturiy-texnik yechimlarni tezkor qabul qilish boʻyicha tavsiyalar va takliflar ishlab chiqish;

qonun buzuvchilarni, axborotlar makonidagi ruxsatsiz yoxud buzuvchi harakatlarni amalga oshirishda foydalaniladigan metodlar va vositalarni tahlil qilish, identifikatsiyalashda telekommunikatsiyalar tarmoqlarining operatorlari va provayderlari, huquqni muhofaza qilish organlari bilan hamkorlik qilish;

axborotlashtirish obyektlarida (davlat sirlari bundan mustasno) apparat vositalari va dasturiy mahsulotlarni, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, telekommunikatsiya jihozlari va boshqa texnik vositalarni attestatsiya, ekspertiza va sertifikatsiyadan oʻtkazish;

davlat organlari va tashkilotlari axborot tizimlari va resurslari axborot xavfsizligi siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirishda koʻmaklashish;

davlat axborot tizimlari va resurslari, shuningdek, Internet tarmogʻi milliy segmentining axborot xavfsizligini taʼminlash sohasidagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

Internetning milliy foydalanuvchilarini Internet tarmogʻi milliy segmentida axborot xavfsizligiga paydo boʻlayotgan tahdidlar toʻgʻrisida oʻz vaqtida xabardor qilish, shuningdek, axborotlarni himoya qilish boʻyicha maslahat xizmatlari koʻrsatish.

v) “Xavfsiz shahar” markazining asosiy vazifalari etib belgilansin:

Oʻzbekiston Respublikasida “Xavfsiz shahar” yagona integratsiyalangan tizimini yaratish va undan foydalanishni nazorat qilish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirish;

jamoat xavfsizligini taʼminlash va ichki tartibni saqlash sohasiga raqamli texnologiyalarni joriy etish va ularning “Elektron hukumat” tizimi bilan integratsiyasini amalga oshirish;

jamoat xavfsizligini taʼminlash va ichki tartibni saqlash sohasida joriy etilayotgan raqamli texnologiyalar boʻyicha yagona texnologik yondashuvni amalga oshirishda yagona talablar, meʼyorlar va mezonlarni belgilash;

davlat organlari va tashkilotlari, shuningdek, xoʻjalik yurituvchi subyektlarga jamoat xavfsizligini taʼminlash va ichki tartibni saqlash sohasida raqamli texnologiyalar joriy etishda koʻmaklashish;

jamoat xavfsizligi va huquq tartibotni taʼminlash sohasida davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan amalga oshiriladigan loyihalarni kelishish va xulosalar berish.

6. Belgilansinki, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 27-iyuldagi “Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5490-son Farmoni 5 va 6-bandlari talablari Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat inspeksiyasi tomonidan amalga oshiriladigan tekshirishlarga tatbiq etilmaydi.

7. Quyidagi tartib oʻrnatilsinki, unga koʻra:

a) Joriy taʼminot (ish haqiga davlat qoʻshimcha toʻlovlari va ustama pullar saqlangan holda), Davlat inspeksiyasi va Markazning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, ular xodimlarining mehnatini qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish boʻyicha xarajatlarni moliyalashtirish Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamgʻarmasining mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi;

b) Markaz xodimlariga axborot va kiberxavfsizlik sohasidagi alohida mehnat sharoitlari uchun xodim lavozim maoshining kamida 100 foizi miqdorida oylik ustama belgilanadi;

v) 2019-yil 1-yanvardan:

axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, apparat vositalari va dasturiy mahsulotlar, himoya vositalari va boshqa texnik vositalarga texnik topshiriqlar boʻyicha xulosalar Markaz bilan majburiy tartibda kelishiladi;

davlat organlari va tashkilotlarining axborotlashtirish obyektlarida (davlat sirlari bundan mustasno) joriy etiladigan va foydalaniladigan apparat vositalari va dasturiy mahsulotlar majburiy ravishda Markazda attestatsiya va ekspertizadan oʻtkazilishi zarur;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, apparat vositalari va dasturiy mahsulotlar, himoya vositalari hamda boshqa texnik vositalarga texnik topshiriqlar boʻyicha xulosalarni Markaz bilan majburiy kelishilgandan soʻng berilishini taʼminlasin.

g) jamoat xavfsizligini taʼminlash va ichki tartibni saqlash sohasida:

raqamli texnologiyalarni joriy etish, taʼlim muassasalariga kirish test sinovlari jarayonini oshkora va shaffof oʻtkazish, shuningdek, “112” Yagona dispetcherlik xizmatini tashkil etish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan mahalliy budjet hisobidan moliyalashtiriladi;

davlat ahamiyatiga ega tadbirlarda va obyektlarda, shuningdek, davlat organlari va tashkilotlarida raqamli texnologiyalarni joriy etish Ichki ishlar vazirligi tomonidan muvofiqlashtiriladi;

raqamli texnologiyalarni joriy etish boʻyicha yagona texnologik yondashuvni amalga oshirishda yagona talablar, meʼyorlar va mezonlarni belgilash va ularni “Elektron hukumat” tizimi bilan integratsiyalashga koʻmaklashish Yagona integrator tomonidan amalga oshiriladi.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi:

Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi huzuridagi Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat boʻyicha inspeksiyaga biriktirilgan transport vositalari va boshqa mol-mulkni Davlat inspeksiyasiga;

Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining Axborot xavfsizligi va jamoat tartibini taʼminlashga koʻmaklashish markaziga biriktirilgan texnik va transport vositalari, shuningdek, boshqa mol-mulkni Markaz balansiga begʻaraz oʻtkazsin, Xavfsiz shahar loyihasini amalga oshirish uchun moʻljallangan mol-mulk bundan mustasno.

12. Fanlar akademiyasi Davlat inspeksiyasi va Markazni joylashtirish uchun Toshkent shahri, Doʻrmon yoʻli koʻchasi, 29 va 31-uylari manzili boʻyicha joylashgan maʼmuriy bino va inshootlarini tutash hududlari bilan birgalikda operativ boshqaruv huquqi asosida Davlat inspeksiyasiga oʻtkazsin.

13. Quyidagilar:

“Oʻzbektelekom” AKga Markazni zarur aloqa vositalari va yuqori tezlikdagi Internet tarmogʻi bilan taʼminlash;

“Oʻzbekenergo” AJga Markazga ajratilgan binoni majburiy tartibda zaxira qilingan uzluksiz energiya taʼminoti bilan taʼminlash tavsiya etilsin.

14. Markaz axborot sohasida davlat xavfsizligini taʼminlash uchun olib kiriladigan zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, kompyuter texnikasi, dasturiy mahsulotlar, apparat-dasturiy komplekslar, oʻquv va laboratoriya jihozlari, ehtiyot qismlar, butlovchi qismlar va radiodetallarga bojxona toʻlovlarini (bojxona rasmiylashtiruvi uchun yigʻimlardan tashqari) toʻlashdan ozod etilsin.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda:

Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining “Xavfsiz shahar” jamoat tartibiga koʻmaklashish markazi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarori loyihasini kiritsin;

qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin;

oʻzlari qabul qilgan idoraviy hujjatlarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ushbu qaroriga muvofiqlashtirsin.

16. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati Raisi I.B. Abdullayev zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2018-yil 21-noyabr,

PQ-4024-son