Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (2-sonli BHS) “Yagona schyotlar rejasi”ni tasdiqlash toʻgʻrisida (3078-son)
20.10.2018
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirining
buyrugʻi
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2018-yil 20-oktabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3078]
Oʻzbekiston Respublikasi Budjet kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq va budjet hisobini davlat sektorida moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari bilan muvofiqlashtirish maqsadida buyuraman:
1. Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (2-sonli BHS) “Yagona schyotlar rejasi” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur buyruq 2021-yil 1-yanvardan kuchga kiradi.
Vazir D. KUCHKAROV
Toshkent sh.,
2018-yil 10-sentabr,
125-son
Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2018-yil 10-sentabrdagi 125-son buyrugʻiga ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (2-sonli BHS)
“Yagona schyotlar rejasi”
Mazkur Oʻzbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (2-sonli BHS) “Yagona schyotlar rejasi” (bundan buyon matnda Standart deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining Budjet kodeksi va Oʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq budjet hisobini normativ tartibga solish tizimining elementi hisoblanadi.
I BOʻLIM. BUDJET HISOBIDA YAGONA SCHYOTLAR REJASINI QOʻLLASH SOHASI
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Standart gʻaznachilik xizmati boʻlinmalari (bundan buyon matnda gʻaznachilik boʻlinmalari deb yuritiladi), iqtisodiyot va moliya organlari, davlat va boshqa maqsadli jamgʻarmalarini taqsimlovchi organlar, barcha budjet tashkilotlariga tatbiq etiladi.
2. Ushbu Standartda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllanadi:
aktiv schyot (A) — bu aktivlarni aks ettirishga moʻljallangan schyot boʻlib, unda iqtisodiy resurslarning qoldigʻi va koʻpayishi schyotning debetida, kamayishi esa kreditida aks ettiriladi;
analitik schyot — budjet hisobi obyektlari haqidagi batafsil hisob axborotini shakllantiruvchi schyot. Budjet tashkilotlari yagona schyotlar rejasiga qoʻshimcha analitik schyotlardan foydalanishi mumkin;
balansdan tashqari schyotlar (BTC) — bu budjet tashkilotiga qarashli boʻlmagan, lekin uning vaqtinchalik tasarrufida boʻlgan, aktivlarning mavjudligi va harakati, shartli huquq va majburiyatlar haqidagi axborotlarni umumlashtirishga moʻljallangan schyotlar. Bu schyotlar boshqa schyotlar bilan oʻzaro bogʻlanmaydi va budjet tashkilotining hisobotlarida aks ettirilmaydi;
daromadlar boʻyicha debitorlik — budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalariga daromadlarni hisoblanishi asosida yuzaga keladigan debitorlik;
daromadlar tushumi — budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalariga soliqlar va yigʻimlar hamda qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa daromadlar sifatida oʻtkazilgan pul mablagʻlari;
ichki hisob-kitob markazlari — oʻzida gʻaznachilik boʻlinmalarining tegishli filiallari mablagʻlarini hisobini yurituvchi, gʻaznachilik boʻlinmalarining bir filialini ichida hamda filiallari oʻrtasida toʻlovlarni amalga oshirilishini taʼminlovchi axborot tizimi;
kassa metodi — buxgalteriya hisobida barcha operatsiyalar, daromadlar, xarajatlar va boshqa hodisalar, ular uchun pul va uning ekvivalentlari qabul qilinganida yoki toʻlanganida qayd etiladigan buxgalteriya hisobi metodi;
kontr-aktiv schyot (KA) — aktiv schyotning saldosidan chegiriladigan moliyaviy hisobotda aktivning sof qiymatini aks ettiruvchi schyot;
kontr-passiv schyot (KP) — passiv schyotning saldosidan chegiriladigan moliyaviy hisobotda majburiyat yoki sarmoyaning sof qiymatini aks ettiruvchi schyot;
passiv schyot (P) — bu majburiyat va sarmoyani aks ettirishga moʻljallangan schyot boʻlib, unda majburiyat va sarmoyaning qoldigʻi va koʻpayishi schyotning krediti boʻyicha, kamayishi esa debetida aks ettiriladi;
sintetik schyot — budjet hisobi obyektlari haqidagi maʼlumotlarni muayyan iqtisodiy belgilari boʻyicha umumlashtirilgan axborotni shakllantiruvchi schyot;
tranzit schyotlar (T) — bu hisobot yili davrida foydalaniladigan, lekin hisobot davri oxirida qoldiqqa ega boʻlmaydigan vaqtinchalik hisobga oluvchi hamda moliyaviy natijalarni aks ettiruvchi schyotlar;
tranzit hisobvaraq — pul mablagʻlarini vaqtinchalik hisobga oluvchi hisobvaraq;
xarajatlar — budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarining pul mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan xarajatlar;
xarajatlar boʻyicha majburiyatlar — budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarining mablagʻlari hisobidan xarajatlarning hisoblanishi asosida yuzaga keladigan majburiyatlar;
hisob-kitoblar markazi — oʻzida yagona gʻazna hisobvaragʻini hamda ichki hisob-kitob markazlarini qamrab olgan, yagona gʻazna hisobvaragʻiga mablagʻlarni kirim qilinishini, xarajatlarini amalga oshirilishini va qaytarilishini hamda ichki hisob-kitob markazlari orqali gʻaznachilik boʻlinmalarining bir filialini ichida hamda filiallari oʻrtasida toʻlovlarni amalga oshirilishini taʼminlovchi axborot tizimi;
hisoblangan daromadlar — budjet tizimi budjetlariga yoki boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarga oʻtkazib berilishi hisobga olingan daromadlar;
hisoblangan xarajatlar — budjet tizimi budjetlari va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlaridan gʻaznachilik boʻlinmalarida hisobga olingan moliyaviy majburiyatlar;
hisoblangan haqiqiy xarajatlar — budjet tashkilotlari tomonidan budjet yoki budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisoblangan xarajatlar;
hisoblash metodi — buxgalteriya hisobida sodir boʻlgan barcha operatsiyalar va boshqa hodisalar, ular sodir boʻlgan paytda qayd etiladigan (pul mablagʻlari va uning ekvivalenti kelib tushgan yoki toʻlanishidan oldin) buxgalteriya hisobi metodi.
3. Yagona schyotlar rejasi moliyaviy hisobot elementlariga muvofiq guruhlashtirilgan aktivlar, majburiyatlar, daromadlar, xarajatlar, kapital va moliyaviy natijani oʻzida ichiga oladi.
4. Yagona schyotlar rejasi uning tarkibiy qismi boʻlgan schyotlarga va subschyotlarga ajratiladi.
5. Tarkibiy schyotlar tegishli subschyotlarga boʻlinmasa, ushbu tarkibiy schyot subschyot sifatida foydalaniladi.
2-bob. Qoʻllash yoʻnalishlari
6. Gʻaznachilik boʻlinmalari, davlat maqsadli jamgʻarmalarini taqsimlovchi organlar Oʻzbekiston Respublikasining budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarining hamda budjet tashkilotlari moliyaviy-xoʻjalik faoliyatining budjet hisobini mazkur Standartning 1-ilovasida keltirilgan yagona schyotlar rejasiga muvofiq yuritadi.
7. Gʻaznachilik boʻlinmalari, iqtisodiyot va moliya organlari, davlat maqsadli jamgʻarmalarini taqsimlovchi organlar mazkur Standartda keltirilgan Oʻzbekiston Respublikasining budjet tizimi budjetlari va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarining budjet hisobida yagona schyotlar rejasini qoʻllash tartibiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarining budjet hisobini yuritadi.
8. Budjet tashkilotlari mazkur Standartda keltirilgan Budjet tashkilotlarining budjet hisobida yagona schyotlar rejasini qoʻllash tartibiga muvofiq budjet hisobini tashkil etadi.
9. Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning budjet hisobida yagona schyotlar rejasini qoʻllash mazkur bob hamda ushbu Standartning 2-ilovasidagi naʼmunaviy oʻtkazmalar asosida amalga oshiriladi.
10. Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning yagona gʻazna hisobvaragʻidagi mablagʻlarini ichki hisob-kitob markazlarida toʻliq aks ettirish maqsadida mazkur Standartning 3-ilovasida nazarda tutilgan gʻaznachilik boʻlinmalari kodlari va budjet tizimi budjetlari mablagʻlarining manbalari tasnifi (qoʻshimcha analitik schyotlar) bilan quyidagi koʻrinishda yuritiladi:
Schyotlar rejasi Gʻaznachilik boʻlinmalari kodlari Budjet tizimi budjetlari mablagʻlarining manbalari tasnifi Sintetik schyot Analitik schyot XXX XXX XXX X XXX
11. Tegishlicha gʻaznachilik boʻlinmalarining:
0-darajasi Oʻzbekiston Respublikasining respublika darajasidagi;
1-darajasi Qoraqalpogʻiston Respublikasining respublika darajasidagi, viloyatlarning viloyat darajasidagi va Toshkent shahrining shahar darajasidagi;
2-darajasi shaharlar darajasidagi;
3-darajasi tumanlar darajasidagi budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning budjet hisobi boʻyicha hisob va hisobotlari yuritiladi.
12. Yagona schyotlar rejasi daromadlarni turlari boʻyicha hisoblash, tushumini yuritish, xarajatlarni esa moddalari boʻyicha hisoblash, amalga oshirish hamda daromadlar va xarajatlar boʻyicha budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblarini amalga oshirishda maʼlumotlarni toʻliq aks ettirish maqsadida daromadlarning turlari va xarajatlarning iqtisodiy tasnifi (qoʻshimcha analitik schyotlar) bilan quyidagi koʻrinishda yuritiladi:
Schyotlar rejasi Daromadlarning turlari yoki xarajatlarning moddalari Sintetik schyot Analitik schyot XXX XXX XX XX XXX
II BOʻLIM. OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING BUDJET TIZIMI BUDJETLARINING VA BOSHQA BUDJETDAN TASHQARI JAMGʻARMALARNING BUDJET HISOBIDA YAGONA SCHYOTLAR REJASINI QOʻLLASH TARTIBI
1-bob. Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning budjet hisobida yagona schyotlar rejasini qoʻllash tartibi
1-§. Joriy aktivlar
13. 101 000 “Hisob-kitoblar markazidagi pul mablagʻlari” schyotining:
101 100 “Yagona gʻazna hisobvaragʻining milliy valyutadagi pul mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlari yagona gʻazna hisobvaragʻiga milliy valyutada kelib tushgan budjet tizimi budjetlarining daromadlari, tushumlari va budjet tizimi budjetlarining yagona gʻazna hisobvaragʻi orqali milliy valyutadagi xarajatlari hamda milliy valyutadagi aniqlanmagan tushumlarning tushishi va qaytarilishi;
101 200 “Yagona gʻazna hisobvaragʻining xorijiy valyutadagi pul mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlari yagona gʻazna hisobvaragʻiga xorijiy valyutada kelib tushgan budjet tizimi budjetlarining daromadlari, tushumlari va budjet tizimi budjetlarining yagona gʻazna hisobvaragʻi orqali xorijiy valyutadagi xarajatlari hamda xorijiy valyutadagi aniqlanmagan tushumlarning tushishi va qaytarilishi hisobi yuritiladi.
101 110 “Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning milliy valyutadagi mablagʻlari” yoki 101 210 “Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning xorijiy valyutadagi mablagʻlari” subschyotlariga daromad va tushumlarni qabul qilinganda oʻz navbatida tegishli ichki hisob-kitob markazlarining 301 100 “Hisob-kitoblar markazining ichki hisob-kitob markazlari mablagʻlari boʻyicha majburiyatlari” subschyoti orqali mablagʻlar 102 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari” yoki 105 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning xorijiy valyutadagi mablagʻlari” schyotlarining tegishli subschyotlarida aks ettiriladi. Aksincha 102 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari” yoki 105 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning xorijiy valyutadagi mablagʻlari” schyotlarining tegishli subschyotlari orqali xarajatlar amalga oshirilganda (Yagona gʻazna hisobvaragʻining ichida, yaʼni ichki hisob-kitob markazlarining oʻzida amalga oshiriladigan xarajatlar bundan mustasno) mablagʻlar 101 110 “Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning milliy valyutadagi mablagʻlari” yoki 101 210 “Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning xorijiy valyutadagi mablagʻlari” subschyotlari orqali yoʻnaltiriladi.
101 190 “Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi milliy valyutadagi aniqlanmagan tushumlar” va 101 290 “Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi xorijiy valyutadagi aniqlanmagan tushumlar” subschyotlarida yagona gʻazna hisobraqamga kirim qilingan ammo tegishli budjetlarga oʻtkazish uchun yetarli asos (maʼlumotlar) mavjud boʻlmagan toʻlovlar vaqtinchalik hisobga olinadi. Ushbu mablagʻlar 301 900 “Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi aniqlanmagan tushumlar boʻyicha majburiyatlar” subschyotining kreditida aks ettirilib, yuqoridagi aktiv subschyotlardagi qoldiqlardan xarajatlar (aniqlanmagan tushumlarni qaytarishdan tashqari) amalga oshirilmaydi.
14. 102 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari” va 105 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning xorijiy valyutadagi mablagʻlari” schyotlarining tegishli subschyotlarida yagona gʻazna hisobvaragʻi orqali qamrab olingan hamda ichki hisob-kitob markazlari orqali yoʻnaltirilgan budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning milliy va xorijiy valyutadagi pul mablagʻlari hisobi yuritiladi.
15. 103 000 “Davlat budjeti, davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning boshqa hisobraqamlardagi mablagʻlari” va 106 000 “Davlat budjeti, davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning boshqa hisobraqamlardagi xorijiy valyutadagi mablagʻlari” schyotlarining tegishli subschyotlarida yagona gʻazna hisobvaragʻi orqali qamrab olinganmagan pul mablagʻlarining hisobi yuritiladi.
Boshqa hisobraqamlardagi davlat budjeti mablagʻlari tegishli gʻaznachilik boʻlinmalari, davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalar mablagʻlari esa ushbu jamgʻarmalarning taqsimlovchilari tomonidan hisobi yuritiladi.
16. 111 000 “Yoʻldagi pul mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarida hisob raqamdan chiqib ketgan, ammo moʻljallangan joyiga yetib bormagan pul mablagʻlari (naqd pul mablagʻlari, konvertatsiya uchun oʻtkazib berilgan mablagʻlar, pul oʻtkazmalari va boshqalar) hisobga olinadi.
111 100 “Budjet hisobidan naqd pul olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlar”, 111 200 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalar mablagʻlari hisobidan naqd pul olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlari”, 111 300 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan naqd pul olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlar” schyotlarida naqd pul olish uchun oʻtkazib berilgan mablagʻlar aks ettiriladi.
Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan xorijiy valyutadagi mablagʻlari boʻyicha 111 400 “Konvertatsiya uchun tranzit hisob raqamga oʻtkazib berilgan mablagʻlar” schyotiga yoʻnaltirilgan mablagʻlar tegishli bankning bank koʻchirma hujjatiga asosan 330 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning xarajatlari boʻyicha majburiyatlar” schyotining tegishli subschyotlariga konvertatsiya xarajatlari boʻyicha majburiyatlarni yopish uchun yoʻnaltiriladi.
17. 120 000 “Moliyaviy mablagʻlar boʻyicha joriy debitor qarzlar” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalari hisobidan joylashtirilgan qisqa muddatli depozit majburiyatlarini, davlat budjeti va davlat maqsadli jamgʻarmalari mablagʻlaridan berilgan qisqa muddatli kreditlar boʻyicha majburiyatlarni hamda olingan qisqa muddatli qimmatli qogʻozlar (aksiyalar bundan mustasno) boʻyicha majburiyatlarni aks ettiruvchi subschyotlarni qamrab oladi.
18. 131 000 “Berilgan qisqa muddatli ssudalar” schyoti tegishli subschyotlarida qaytarish sharti bilan yuqori turuvchi budjetdan quyi turuvchi budjetga, budjet mablagʻlaridan rezident-yuridik shaxsga, Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarga hamda davlat maqsadli jamgʻarmalaridan boshqa davlat maqsadli va budjetdan tashqari jamgʻarmalariga ajratiladigan pul mablagʻlari hisobi yuritiladi.
19. 132 000 “Budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlar” schyotining tegishli subschyotlarida budjet jarayonida yuzaga keladigan yuqori va quyi budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar mablagʻlarining debiti aks ettirilsa, oʻz navbatida debitorlikni yuzaga keltiruvchi daromad va xarajatlarga berilgan oʻzgarishlar 610 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjetlararo olingan va berilgan mablagʻlar” schyotining tegishli subschyotlarida aks ettiriladi.
20. 133 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlar” schyotining tegishli subschyotlarida davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning respublika darajasidagi, Qoraqalpogʻiston Respublikasining respublika darajasidagi, viloyatlarning viloyat darajasidagi va Toshkent shahrining shahar darajasidagi hamda tumanlar va shaharlar darajasidagi mablagʻlar boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha debitorliklar hisobi yuritiladi.
21. Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari:
respublika darajasidan hududiy darajalarga yoʻnaltirilganda 133 300 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning tumanlar va shaharlar darajasidagi mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlar” subschyoti;
hududiy darajadan respublika darajasiga mablagʻlar yoʻnaltirilganda 133 100 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning respublika mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlar” subschyoti boʻyicha hisob yuritilmaydi.
Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha debitorlikni yuzaga keltiruvchi olingan va berilgan daromadlar turlari 620 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblar” schyotining tegishli subschyotlarida aks ettiriladi.
22. 132 000 “Budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlar” va 133 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlar” schyotlarining tegishli subschyotlari mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
221. 134 000 “Budjet tizimi budjetlaridan ajratiladigan transfertlar boʻyicha debitor qarzlar” schyotining tegishli subschyotlari mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
23. 140 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning daromadlari boʻyicha debitor qarzlari” schyoti oʻz ichiga budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning, taqsimlanadigan daromadlar boʻyicha hamda oʻtgan yilgi debitorlik qarzdorliklar, kamomadlar, tekshiruv natijasiga koʻra toʻlovlar boʻyicha hisoblangan daromadlarning debitor qarzdorliklarini hamda aniqlanmagan tushumlarning miqdorini hisobini yuritadi.
140 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning daromadlari boʻyicha debitor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlarining debitida vakolatli organlarning maʼlumotlari asosida hisoblangan daromadlardan boʻlgan haqdorliklar, budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha va boshqa turdagi tushumlarning hisoblangan miqdorlari boʻyicha debitorliklar aks ettirilsa, 500 000 “Hisoblangan daromadlar” schyotining tegishli subschyotlarida ushbu mablagʻlarning krediti yuritiladi.
140 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning daromadlari boʻyicha debitor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida mablagʻlar hisobi kelib tushgan daromadlarning, debitida esa qaytarilgan mablagʻlarning hisobi aks ettiriladi.
140 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning daromadlari boʻyicha debitor qarzlari” schyotining subschyotlari mazkur Standartning 10-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
231. 149 000 “Budjet tizimi budjetlari va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning kelib tushmagan hisoblangan daromadlari boʻyicha debitor qarzdorliklari” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tizimi budjetlari va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalariga kelib tushmagan taqsimlanishi lozim boʻlgan Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi mablagʻlar boʻyicha debitorlik qarzdorliklar aks ettiriladi hamda mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
24. 154 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan debitor qarzlari” subschyotida budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlarining taqsimlanishi boʻyicha debitorliklar hisobi yuritiladi.
2-§. Uzoq muddatli aktivlar schyotlari
25. 210 000 “Moliyaviy mablagʻlar boʻyicha uzoq muddatli debitor qarzlar” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tizimi budjetlari va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalari hisobidan joylashtirilgan uzoq muddatli depozit majburiyatlarini, berilgan oʻrta va uzoq muddatli kreditlar boʻyicha majburiyatlarni, aksiya va kapitalda ishtirok etish boʻyicha majburiyatlarni, olingan oʻrta va uzoq muddatli qimmatli qogʻozlar (aksiyalar bundan mustasno) boʻyicha majburiyatlarni hamda berilgan uzoq muddatli ssudalar boʻyicha debitor qarzdorliklarni qamrab oladi.
3-§. Joriy majburiyatlar schyotlari
26. 301 000 “Hisob-kitoblar markazining majburiyatlari” schyotining:
301 100 “Hisob-kitoblar markazining ichki hisob-kitob markazlari mablagʻlari boʻyicha majburiyatlari” subschyoti tegishli ichki hisob-kitob markazlarining Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi milliy yoki xorijiy valyutadagi pul mablagʻlarining ulushi, daromad yoki tushumlarning tushumi hamda amalga oshirilgan xarajatlar;
301 300 “Hisob-kitoblar markazining depoziti va Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi vaqtinchalik boʻsh turgan mablagʻlarni jalb etish boʻyicha majburiyatlar” schyoti depozit va Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi vaqtinchalik boʻsh turgan mablagʻlarning ichki hisob-kitob markazlarida va tegishli gʻaznachilik filiallarida ochilgan gʻazna hisobvaraqlariga yoʻnaltirilishi;
301 900 “Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi aniqlanmagan tushumlar boʻyicha majburiyatlar” subschyoti Yagona gʻazna hisobvaragʻiga kelib tushgan yoki tegishli ichki hisob-kitob markazlari tomonidan oʻtkazilgan aniqlanmagan tushumlar va ularning qaytarilishi hisobini yuritadi.
27. 301 100 “Hisob-kitoblar markazining ichki hisob-kitob markazlari mablagʻlari boʻyicha majburiyatlari” subschyoti Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi mablagʻlarini ichki hisob-kitob markazlarida toʻliq aks ettirish, tegishli gʻaznachilik filiallarda ochilgan gʻazna hisobvaraqlariga mablagʻlarni manbalari tasnifi boʻyicha yoʻnaltirish maqsadida mazkur Standartning 10-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
271. 301 300 “Hisob-kitoblar markazining depoziti va Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi vaqtinchalik boʻsh turgan mablagʻlarni jalb etish boʻyicha majburiyatlar” schyoti depozit va Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi vaqtinchalik boʻsh turgan mablagʻlarni ichki hisob-kitob markazlarida toʻliq aks ettirish, tegishli gʻaznachilik filiallarida ochilgan gʻazna hisobvaraqlariga mablagʻlarni manbalari tasnifi boʻyicha yoʻnaltirish maqsadida mazkur Standartning 10-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
28. 310 000 “Moliyaviy mablagʻlar boʻyicha joriy majburiyatlar” schyotining tegishli subschyotlari oʻzida olingan qisqa muddatli kreditlar boʻyicha majburiyatlarni hamda chiqarilgan qisqa muddatli qimmatli qogʻozlar (aksiyalar bundan mustasno) boʻyicha majburiyatlarni aks ettiruvchi subschyotlarni qamrab oladi.
29. 320 000 “Budjetlararo munosabatlar boʻyicha kreditor qarzlar” schyoti oʻz tarkibiga olingan ssudalar va budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha majburiyatlarni hamda davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblarini aks ettiruvchi subschyotlarni qamrab oladi.
30. 320 000 “Budjetlararo munosabatlar boʻyicha kreditor qarzlar” schyoti tarkibiga kiruvchi 322 000 “Budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlar” va 323 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlar” schyotlarining subschyotlari mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
31. 321 000 “Olingan qisqa muddatli ssudalar” schyotining tegishli subschyotlarida qaytarish sharti bilan yuqori turuvchi budjetdan olingan, davlat budjeti mablagʻlari hisobidan davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarga olingan hamda davlat maqsadli jamgʻarmalaridan davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarga olingan pul mablagʻlari hisobi yuritiladi.
32. 322 000 “Budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlar” schyotining tegishli subschyotlarida budjet jarayonida yuzaga keladigan yuqori va quyi budjetlar oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar mablagʻlarining krediti aks ettirilsa, oʻz navbatida kreditorlikni yuzaga keltiruvchi daromad va xarajatlarga berilgan oʻzgarishlar 610 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjetlararo olingan va berilgan mablagʻlar” schyotining tegishli subschyotlarida aks ettiriladi.
33. 323 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlar” schyotining tegishli subschyotlarida davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning respublika darajasidagi, Qoraqalpogʻiston Respublikasining respublika darajasidagi, viloyatlarning viloyat darajasidagi va Toshkent shahrining shahar darajasidagi hamda tumanlar va shaharlar darajasidagi mablagʻlar boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha kreditorliklar hisobi yuritiladi.
34. Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari:
respublika darajasidan hududiy darajalarga yoʻnaltirilganda 323 300 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning tumanlar va shaharlar darajasidagi mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlar” subschyoti;
hududiy darajadan respublika darajasiga mablagʻlar yoʻnaltirilganda 323 100 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning respublika mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlar” subschyoti boʻyicha hisob yuritilmaydi.
Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlaridan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha kreditorlikni yuzaga keltiruvchi olingan va berilgan daromadlar turlari 620 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblar” schyotining tegishli subschyotlarida aks ettiriladi.
341. 324 000 “Budjet tizimi budjetlaridan ajratiladigan transfertlar boʻyicha kreditor qarzlar” schyotining tegishli subschyotlari mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
35. 330 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning xarajatlari boʻyicha majburiyatlar” schyotining tegishli subschyotlari Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasining gʻaznachilikda milliy valyutadagi depozit shaxsiy hisobvaragʻi mablagʻlari boʻyicha, budjet tashkilotlari va budjet mablagʻlarini oluvchilarning budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari hamda hisoblangan xarajatlar boʻyicha majburiyatlarni oʻz ichiga oladi.
330 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning xarajatlari boʻyicha majburiyatlar” schyotining tegishli subschyotlari kreditidagi majburiyatlar 800 000 “Hisoblangan xarajatlar (moliyaviy majburiyat)” schyotlarining tegishli subschyotlari debetida hisoblangan moliyaviy majburiyatlar asosida yuzaga keladi.
330 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning xarajatlari boʻyicha majburiyatlar” schyotining subschyotlari debitida amalga oshirilgan xarajatlar, kreditida esa tiklangan xarajatlarning hisobi aks ettiriladi va mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
36. 337 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlariga yoʻnaltirilgan xarajatlar” va 338 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjetdan mablagʻ oluvchilarga va budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlariga moliyalashtirish” subschyotlari boʻyicha moliyaviy majburiyatlar hisobga olinmaydi. 337 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlariga yoʻnaltirilgan xarajatlar” subschyoti debetida davlat budjetidan moliyalashtirilgan mablagʻlar, kreditida esa budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlariga yoʻnaltirilgan pul mablagʻlari hisobi yuritiladi. 338 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjetdan mablagʻ oluvchilarga va budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlariga moliyalashtirish” subschyoti debetida ham debetida davlat budjetidan moliyalashtirilgan mablagʻlar, kreditida esa budjetdan mablagʻ oluvchilarga va budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlariga yoʻnaltirilgan pul mablagʻlari hisobi yuritiladi.
37. 338 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjetdan mablagʻ oluvchilarga va budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlariga moliyalashtirish” subschyoti boʻyicha budjetdan mablagʻ oluvchilarga moliyalashtirilgan mablagʻlar ularning hisobotlari asosida moliyaviy natijalarga yoʻnaltiriladi.
38. 344 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan kreditor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlarining taqsimlanishi boʻyicha kreditorliklar hisobi yuritiladi.
4-§. Uzoq muddatli majburiyatlar
39. 410 000 “Moliyaviy mablagʻlar boʻyicha uzoq muddatli kreditor qarzlari” schyoti oʻzida olingan oʻrta va uzoq muddatli kreditlar boʻyicha majburiyatlarni, chiqarilgan oʻrta va uzoq muddatli qimmatli qogʻozlar (aksiyalar bundan mustasno) hamda olingan uzoq muddatli ssudalar boʻyicha majburiyatlarni aks ettiruvchi subschyotlarni qamrab oladi.
5-§. Hisoblangan daromadlar
40. 500 000 “Hisoblangan daromadlar” schyotining tegishli subschyotlarida davlat budjeti, davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalar budjetlari hamda budjet tashkilotlari budjetdan tashqari jamgʻarmalariga va boshqa turdagi daromadlar boʻyicha vakolatli organlar tomonidan hisoblangan daromadlar aks ettiriladi.
500 000 “Hisoblangan daromadlar” schyotining subschyotlari mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
Hisoblangan daromadlar boʻyicha maʼlumotlar — davlat budjeti, davlat maqsadli va boshqa jamgʻarmalar budjetlari hamda budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari jamgʻarmalari daromadlar qismi ijrosi boʻyicha maʼlumotlarni oʻzida ifodalaydi hamda masʼul vakolatli organlar tomonidan hisoblangan daromadlar boʻyicha maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda hududiy iqtisodiyot va moliya organlariga elektron shaklda dasturiy taʼminot orqali taqdim qilinadi. Ushbu hujjatlarda har bir daromad turi boʻyicha hisoblangan daromadlar maʼlumotlari keltiriladi.
Hisoblangan daromadlar boʻyicha maʼlumotlarni shakllantirish va taqdim etish normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Budjet tashkilotlari tomonidan hisoblangan daromad va boshqa turdagi tushumlar boʻyicha maʼlumotlari UzASBO DM orqali budjet ijrosi jarayonida hisoblangan daromadlarga aks ettirish uchun elektron shaklda taqdim etiladi. Hisoblangan daromad va boshqa turdagi tushumlar boʻyicha maʼlumotlar budjet tashkilotlari tomonidan bir kun davomida elektron shaklda joʻnatilishi lozim. Bir kun davomida elektron shaklda joʻnatilganmagan hisoblangan daromad va boshqa turdagi tushumlar boʻyicha maʼlumotlar UzASBO DM dan avtomat tarzda oʻchirib yuboriladi.
Ushbu hisoblangan daromad va boshqa turdagi tushumlarni 140 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning daromadlari boʻyicha debitor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetlash hamda 500 000 “Hisoblangan daromadlar” schyotining tegishli subschyotlarini kreditlash orqali qabul qilinadi.
41. Soliq organining xulosalari davlat budjeti va davlat maqsadli jamgʻarmalariga ortiqcha toʻlangan mablagʻlarni qaytarish yoki kelib tushgan daromadlarni bir turidan boshqa turiga oʻtkazish uchun toʻlov hujjatlarini rasmiylashtirilishiga asos boʻladi. Ushbu qaytarilgan mablagʻlar navbatdagi oy uchun soliq organlari tomonidan taqdim etiladigan daromadlarni hisoblash maʼlumotlarida nazarda tutiladi.
Soliq organi xulosalarini rasmiylashtirish shartlari va tartibi hamda uni ijro etish normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
6-§. Oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha olingan va berilgan mablagʻlar
42. 610 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjetlararo olingan va berilgan mablagʻlar” schyotining tegishli subschyotlarida moliya yili mobaynida budjetlar parametrlari oʻzgarganda yuqori va quyi turuvchi budjetlar oʻrtasida yuzaga keladigan oʻzaro pul munosabatlarini aks ettiradi.
610 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjetlararo olingan va berilgan mablagʻlar” schyoti tarkibiga kiruvchi schyotlarning subschyotlari hisobi mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
610 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan budjetlararo olingan va berilgan mablagʻlar” schyotining tegishli subschyotlari budjet darajalariga muvofiq tarzda Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti va Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti, viloyatlar viloyat budjetlari va Toshkent shahri shahar budjeti oʻrtasidagi shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti, viloyatlar viloyat budjetlari va Toshkent shahri shahar budjeti bilan tumanlar va shaharlar budjetlari oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblarni hisobga oladi.
43. 611 000 “Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetidan olingan va berilgan mablagʻlar” schyotining tegishli subschyotlarida Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti, viloyatlar viloyat budjetlari va Toshkent shahri shahar budjetiga Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetidan berilgan yoki ulardan olinadigan mablagʻlar hisobga olinadi.
44. 612 000 “Qoraqalpogʻiston Respublikasining respublika budjeti, viloyatlarning viloyat budjeti va Toshkent shahrining shahar budjetidan olingan va berilgan mablagʻlar” schyotining tegishli subschyotlarida Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti, viloyatlar viloyat budjetlari va Toshkent shahri shahar budjetidan Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetiga hamda tegishli tumanlar va shaharlar budjetlariga berilishi yoki ulardan olinishi lozim boʻlgan mablagʻlar hisobi yuritiladi.
45. 620 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblar” schyotining tegishli subschyotlarida davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning respublika darajasidagi, Qoraqalpogʻiston Respublikasining respublika darajasidagi, viloyatlarning viloyat darajasidagi va Toshkent shahrining shahar darajasidagi hamda tumanlar va shaharlar darajasidagi mablagʻlar boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha olingan va berilgan mablagʻlarining hisobi yuritiladi.
620 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblar” schyotining subschyotlari mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari:
respublika darajasidan hududiy darajalarga yoʻnaltirilganda 623 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning tumanlar va shaharlar darajasidagi mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblar” subschyoti;
hududiy darajadan respublika darajasiga mablagʻlar yoʻnaltirilganda 621 000 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning respublika mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblar” subschyoti boʻyicha hisob yuritilmaydi.
46. 630 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblari” subschyotida vazirliklar va idoralarning ajratmalari, shuningdek turli xil jarimalari va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlarining budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlanishi hisobi yuritiladi.
461. 640 000 “Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan olingan transfertlar boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblar” schyotining tegishli subschyotlari mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
7-§. Hisoblangan xarajatlar (moliyaviy majburiyat)
47. 800 000 “Hisoblangan xarajatlar (moliyaviy majburiyat)” schyotining tegishli subschyotlari budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasining gʻaznachilikda milliy valyutadagi depozit shaxsiy hisobvaragʻi mablagʻlari boʻyicha, budjet tashkilotlari va budjet mablagʻlarini oluvchilarning budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari boʻyicha hisoblangan xarajatlarni oʻz ichiga oladi.
800 000 “Hisoblangan xarajatlar (moliyaviy majburiyat)” schyotining subschyotlari mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
8-§. Moliyaviy natijalar
48. 920 000 “Kurs farqi boʻyicha foyda yoki zararlar” schyotining tegishli subschyotlarida gʻaznachilik tomonidan qamrab olingan valyuta schyotlarining, davlat budjeti, davlat maqsadli jamgʻarmalari va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarining boshqa (bank) hisobraqamlardagi xorijiy valyutadagi pul mablagʻlarining kurs farqi boʻyicha hisoblangan zarar va foydalarini aks ettiradi.
49. 990 000 “Budjet ijrosining moliyaviy natijalari” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasining gʻaznachilikdagi depozit mablagʻlari hamda oʻtgan yilgi debitorlik qarzdorliklar, kamomadlar, tekshiruv natijasiga koʻra toʻlovlar boʻyicha moliyaviy natijalarning hisobi yuritiladi.
993 100 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalar mablagʻlari tushumining moliyaviy natijalari” subschyoti mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
50. Budjet tashkilotining budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha xarajatlarining moliyaviy natijalari tarkibidan ushbu budjetdan tashqari mablagʻlarga davlat budjeti mablagʻlaridan yoʻnaltirilgan qismining tegishli moliyaviy natijalarini davlat budjeti mablagʻlari boʻyicha xarajatlarning moliyaviy natijalariga oʻtkazish budjet tashkilotlari tomonidan moliya yilining qoʻshimcha davri yakuniga qadar UzASBO DM da taqdim etiladigan elektron maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi.
501. 590 000 “Budjet tizimi budjetlarining va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning kelib tushmagan hisoblangan daromadlari” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tizimi budjetlari va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalariga kelib tushmagan taqsimlanishi lozim boʻlgan Yagona gʻazna hisobvaragʻidagi mablagʻlar boʻyicha hisoblangan daromadlar aks ettiriladi hamda mazkur Standartning 12-bandiga muvofiq 13 ta raqamda yuritiladi.
III BOʻLIM. BUDJET TASHKILOTLARINING BUDJET HISOBIDA YAGONA SCHYOTLAR REJASINI QOʻLLASH TARTIBI
1-bob. Joriy aktivlar
1-§. Pul mablagʻlari
51. Mazkur paragrafning schyotlari va tegishli subschyotlarida budjet tashkilotlarining:
Milliy va xorijiy valyutadagi budjetdan tashqari pul mablagʻlari;
boshqa hisobraqamlaridagi milliy va xorijiy valyutadagi budjet hamda budjetdan tashqari pul mablagʻlari;
milliy va xorijiy valyutadagi naqd pul mablagʻlari;
budjet va budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan naqd pul mablagʻlari olish uchun tranzit hisobvaraqlaridagi pul mablagʻlari;
konvertatsiya uchun maxsus hisob raqamga (blok-schyotga) oʻtkazib berilgan pul mablagʻlari;
yoʻldagi boshqa pul mablagʻlari;
akkreditivlar;
pul ekvivalentlari;
budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari jamgʻarmalari hisobidan qisqa muddatli ichki va tashqi depozit mablagʻlari boʻyicha debitor qarzlari;
budjet tashkilotlarining turli debitor qarzlari, shu jumladan budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlar;
tovar-moddiy zaxiralar va ularga xarajatlar;
tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar hisobi yuritiladi.
52. Mazkur paragrafda keltirilgan tegishli schyot va subschyotlarda chet el valyutasidagi pul mablagʻlari va ularga tegishli operatsiyalar milliy valyutada — soʻmda, chet el valyutasini operatsiya amalga oshirilgan sanadagi (tegishli bank koʻchirmasi va boshqa tasdiqlovchi hujjatlarda koʻrsatilgan sanadagi) Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki kursi boʻyicha qayta hisoblash orqali hisobga olinadi.
53. Budjet tashkilotlari budjetdan tashqari mablagʻlarini 102 400 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarida hisobini yuritadi.
54. 102 401 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi” subschyotida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha daromadlar, tushumlari va ushbu subschyotlardan amalga oshiriladigan xarajatlar hisobi yuritiladi.
Yuqoridagi mablagʻlarning kelib tushishi 102 401 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi” subschyotining debetida va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar”, 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotlari, shuningdek 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyoti hamda boshqa schyotlarning tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
Mablagʻlarning sarflanishi 102 401 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi” subschyotining kreditida va hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetida aks ettiriladi.
55. 102 402 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi” subschyotida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tibbiyot muassasalarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha daromadlar, tushumlari va ushbu subschyotlardan amalga oshiriladigan xarajatlar hisobi yuritiladi.
Yuqoridagi mablagʻlarning kelib tushishi 102 402 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi” subschyotining debetida va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar”, 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotlari, shuningdek 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyoti hamda boshqa schyotlarning tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
Mablagʻlarning sarflanishi 102 402 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi” subschyotining kreditida hamda hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetida aks ettiriladi.
57. 102 404 “Budjet tashkilotlarining budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari” subschyotida tashkilotning ixtiyoriga vaqtinchalik tushgan va budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan mablagʻlar hisobga olinadi.
Tashkilotning ixtiyoriga vaqtinchalik tushgan va budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan summalar 102 404 “Budjet tashkilotlarining budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari” subschyotining debetida va 146 000 “Oʻtgan yilgi debitorlik qarzdorliklar, kamomadlar, tekshiruv natijasiga koʻra toʻlovlar boʻyicha daromadlarning debitor qarzdorliklari” subschyotining kreditida aks ettiriladi. Ushbu mablagʻlar budjetga oʻtkazilganda 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetida, 102 404 “Budjet tashkilotlarining budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari” subschyotining esa kreditida aks ettiriladi.
58. 102 405 “Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotida budjet tashkilotlarining hisobvaraqlariga kirim qilingan maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi bolalarning ota-onalari tomonidan toʻlanadigan badallari hisobga olinadi.
Mablagʻlarni ota-onalardan kirim qilinishi 102 405 “Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotining debetida va 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida, belgilangan maqsadlarga xarajati esa hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetida va 102 405 “Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
59. 102 406 “Qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotida budjet tashkilotlarining hisobvaraqlariga kirim qilingan davlat qoʻshimcha taʼlim tashkilotlaridagi bolalarning ota-onalari tomonidan toʻlanadigan badallari hisobga olinadi.
Mablagʻlarni ota-onalardan kirim qilinishi 102 406 “Qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotining debetida va 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida, belgilangan maqsadlarga xarajati hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetida va 102 406 “Qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
60. 102 407 “Ish joyida ovqat bilan taʼminlanganligi uchun xodimlar bilan hisob-kitoblardan tushumlar” subschyotida budjet tashkilotlarining hisobvaraqlariga ishlayotgan joyida ovqatlanganligi uchun xodimlardan tushgan mablagʻlari hisobga olinadi.
Mablagʻlarni ovqatlanganligi uchun xodimlardan kirim qilinishi 102 407 “Ish joyida ovqat bilan taʼminlanganligi uchun xodimlar bilan hisob-kitoblardan tushumlar” subschyotining debetida va 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida, belgilangan maqsadlarga xarajati esa hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetida va 102 407 “Ish joyida ovqat bilan taʼminlanganligi uchun xodimlar bilan hisob-kitoblardan tushumlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
61. 102 408 “Maktab-internatlar va litseylarda bolalarning taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotida budjet tashkilotlarining hisobvaraqlariga kirim qilingan maktab-internatlar va litseylardagi bolalarning ota-onalari tomonidan toʻlanadigan badallari hisobga olinadi.
Mablagʻlarni ota-onalardan kirim qilinishi 102 408 “Maktab-internatlar va litseylarda bolalarning taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotining debetida va 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida, belgilangan maqsadlarga xarajati esa hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetida va 102 408 “Maktab-internatlar va litseylarda bolalarning taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
62. 102 409 “Davlat taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushumlar” subschyotida budjet tashkilotlari tomonidan oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushumlar hisobga olinadi.
Oʻqitishning toʻlov kontrakt shaklidan tushumlar hisobda 102 409 “Davlat taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushumlar” subschyotning debetida va 153 600 “Budjet tashkilotlarining talabalar bilan boshqa debitor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi. Mazkur mablagʻlarning ishlatilishi hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetiga va 102 409 “Davlat taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushumlar” subschyotining kreditiga yoziladi.
Davlat taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan pul mablagʻlarining analitik hisobi talabalarning kurslari (bosqichlari), fakultetlar (dekanatlar, oʻqish yoʻnalishlari), guruhlar, shuningdek talabalar (familiyasi, ismi, otasining ismi) boʻyicha alohida holda yuritiladi.
63. 102 410 “Vazirliklar va idoralarning ajratmalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari” subschyotida vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari hisobga olinadi.
Vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlarining kirimi 102 410 “Vazirliklar va idoralarning ajratmalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari” subschyotining debetiga hamda:
mablagʻlar toʻliq miqdorda budjet tashkilotining ixtiyorida qoldirilganda va boshqa budjet tashkilotlariga taqsimlanishi nazarda tutilmagan boʻlsa 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditiga;
mablagʻlar boshqa budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlanishi nazarda tutilgan boʻlib, budjet tashkiloti tomonidan oʻz ixtiyorida qoldirilgan miqdori 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining kreditiga;
mablagʻlar boshqa budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlanib, budjet tashkilotiga belgilangan normativlar boʻyicha oʻzaro hisob-kitob orqali oʻtkazib berilgan miqdori 154 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan debitor qarzlari” subschyotining kreditiga yoziladi.
Vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari boʻyicha daromadlar hisoblanganda 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyoti debetlanadi va 520 430 “Ajratmalar hisobiga shakllanadigan vazirliklar va idoralarning budjetdan tashqari jamgʻarmalari boʻyicha hisoblangan daromadlar” subschyoti kreditlanadi.
64. 102 411 “Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida darsliklar ijarasi toʻlovi” subschyotida umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlaridagi darsliklar ijarasi toʻlovidan tushgan mablagʻlar va ularning harakati hisobi yuritiladi.
Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlaridagi darsliklar ijarasi toʻlovi hisoblanganda 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyoti debetlanadi va 345 000 “Budjet tashkilotining ixtiyorida vaqtincha boʻladigan mablagʻlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyoti kreditlanadi. Mazkur ijara toʻlovi budjet tashkilotiga tushganda, 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyoti kreditlanadi va 102 411 “Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida darsliklar ijarasi toʻlovi” subschyoti debetlanadi.
Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari tomonidan undirilgan ijara toʻlovlari Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Respublika maqsadli kitob jamgʻarmasiga oʻtkazib berilganda, 345 000 “Budjet tashkilotining ixtiyorida vaqtincha boʻladigan mablagʻlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyoti debetlanadi va 102 411 “Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarida darsliklar ijarasi toʻlovi” subschyoti kreditlanadi.
65. 102 413 “Turgʻun davolash-profilaktika muassasalarida davolanayotgan bemorlardan ovqatlanish uchun undiriladigan toʻlovlar” subschyotida tibbiyot muassasalarida davolanayotgan bemorlardan ovqatlanish uchun undiriladigan toʻlovlar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari hamda boshqa qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan tushumlar boʻyicha mablagʻlari hisobga olinadi. Tibbiyot muassasalarida ovqatlanish uchun haq toʻlash qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Mazkur subschyotga kelib tushgan summalar 102 413 “Turgʻun davolash-profilaktika muassasalarida davolanayotgan bemorlardan ovqatlanish uchun undiriladigan toʻlovlar” subschyotining debetiga va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar”, 341 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan kreditor qarzlari” subschyotlarining kreditiga yoziladi.
Ovqatlanish uchun toʻlangan haqning foydalanilmagan mablagʻlari toʻlovchiga qaytarilganda 341 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan kreditor qarzlari” subschyoti debetlanadi va 102 413 “Turgʻun davolash-profilaktika muassasalarida davolanayotgan bemorlardan ovqatlanish uchun undiriladigan toʻlovlar” subschyoti kreditlanadi.
Turgʻun davolash-profilaktika muassasalarida davolanayotgan bemorlardan ovqatlanish uchun undiriladigan toʻlovlar boʻyicha pul mablagʻlari hisoblanganda 341 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan kreditor qarzlari” subschyoti debetlanadi va 520 160 “Budjet tashkilotlari tomonidan statsionar davolash-profilaktika muassasalarida davolanayotganlar tarkibi ovqatlanishi uchun undiriladigan toʻlovlar boʻyicha hisoblangan daromadlar” subschyoti kreditlanadi.
66. 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotida budjet tashkilotlari tomonidan mahsulot (ish, xizmat) realizatsiya qilishdan hamda budjet tashkilotlarining eskirgan va keraksiz moddiy qimmatliklarini sotishdan tushumlar, shuningdek budjet tashkilotlarining vaqtincha ixtiyorida boʻladigan hamda belgilangan tartibda taqsimlanadigan mablagʻlar hisobi yuritiladi.
Budjet tashkilotlari tomonidan mahsulotlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan hamda budjet tashkilotlarining eskirgan va keraksiz moddiy qimmatliklarini sotishdan tushumlarni kirim qilinishi 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” yoki 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyoti (toʻlovlar naqd pul yoki budjet tashkilotiga biriktirilgan toʻlov terminali orqali amalga oshirilsa) debetida hamda 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” kreditida aks ettiriladi.
Budjet tashkilotlari tomonidan mahsulotlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiyasi amalga oshirilganda 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti debetlanadi va 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyoti (tayyor mahsulot realizatsiya qilinganda 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyoti) kreditlanadi, shuningdek, bir vaqtning oʻzida 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyoti debetlanadi va 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti kreditlanadi.
Realizatsiya natijasida koʻrilgan foyda hamda budjet tashkilotlarining eskirgan va keraksiz moddiy qimmatliklarini sotishdan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlarni 102 401 “Budjet tashkilotlarini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” yoki 102 402 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi” subschyotlariga yoʻnaltirishdan avval quyidagi oʻtkazmalar beriladi:
realizatsiya natijasida olingan foyda boʻyicha 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti debetlanadi va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari”, 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotlarning tegishlisining kreditiga oʻtkaziladi;
budjet tashkilotlarining eskirgan va keraksiz moddiy qimmatliklarini hamda nomoddiy aktivlarni sotishdan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlar boʻyicha 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyoti debetlanadi va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” subschyotlari kerditlanadi.
Budjet tashkilotlari tomonidan mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) realizatsiyasi jarayonida qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovini amalga oshirsa quyidagi oʻtkazmalarni amalga oshiradi:
boshqa mahsulot yetkazib beruvchi yoki xizmat koʻrsatuvchilardan mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) qoʻshilgan qiymat soligʻi bilan sotib olinganda mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) qoʻshilgan qiymat soligʻisiz kirim qilinadi hamda qoʻshilgan qiymat soligʻi summasiga 152 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha budjet bilan debitor qarzlari” subschyoti debetlanadi va 151 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha debitor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlari kreditlanadi;
realizatsiyasi jarayonida qoʻshilgan qiymat soligʻi hisoblanganda 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotini debetlanadi va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotini kreditlanadi. Bunda qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha 151 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha debitor qarzlari” subschyotidagi debitorlik 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotiga hisobdan chiqariladi.
Analitik hisob realizatsiya qilingan mahsulotlar turlari boʻyicha alohida holda yuritiladi.
Vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari belgilangan normativlar asosida budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlansa, mablagʻlar kirimi 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining debetida hamda 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
Vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari boʻyicha daromadlar hisobi birlamchi mablagʻlar tushumini hisobga oluvchi budjet tashkilotida yuritiladi.
Vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari belgilangan normativlar asosida budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlishi 630 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblari” subschyotida aks ettiriladi.
67. 102 415 “Boshqa davlat taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotida tashkilotlarning hisobvaraqlariga kirim qilingan davlat taʼlim tashkilotlaridagi bolalarning ota-onalari tomonidan toʻlanadigan badallari hisobga olinadi.
Mablagʻlarni ota-onalardan kirim qilinishi 102 415 “Boshqa davlat taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotining debetida va 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida, belgilangan maqsadlarga xarajati hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetida va 102 415 “Boshqa davlat taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
68. 102 416 “Boshqa depozitlar” subschyotida tegishli normativ-huquqiy hujjatlar talablariga asosan joriy moliya yilida ijrosi yakunlanmagan hamda keyingi moliya yilida ijro etilishi nazarda tutilgan budjet mablagʻlari boʻyicha depozitlar hisobi yuritiladi.
Mablagʻlar kirim qilinganda 102 416 “Boshqa depozitlar” subschyoti debetlanadi va 503 000 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyotlari kreditlanadi.
Mablagʻlardan xarajatlar amalga oshirilganda tegishli hisob-kitoblarni aks ettiruvchi subschyotlar debetlanadi.
69. 102 418 “Grantlar, insonparvarlik yordami va texnik koʻmaklashish vositalari boʻyicha ajratilgan mablagʻlar” subschyotida normativ-huquqiy hujjatlar talablariga asosan budjet tashkilotlariga ajratilgan grant, insonparvarlik yordami va texnik koʻmaklashish vositalari boʻyicha berilgan mablagʻlar hisobi yuritiladi.
Mablagʻlar kirim qilinganda 102 418 “Grantlar, insonparvarlik yordami va texnik koʻmaklashish vositalari boʻyicha ajratilgan mablagʻlar” subschyoti debetlanadi va 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotlari kreditlanadi.
Mablagʻlardan xarajatlar amalga oshirilganda tegishli hisob-kitoblarni aks ettiruvchi subschyotlar debetlanadi.
70. 102 419 “Kreditlar” subschyotida normativ-huquqiy hujjatlar talablariga asosan budjet tashkilotlariga ajratilgan kredit mablagʻlari hisobi yuritiladi.
Mablagʻlar kirim qilinganda 102 419 “Kreditlar” subschyoti debetlanadi va 341 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan kreditor qarzlari” yoki 421 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblar boʻyicha uzoq muddatli kreditor qarzlari” subschyoti kreditlanadi.
Mablagʻlardan xarajatlar amalga oshirilganda tegishli hisob-kitoblarni aks ettiruvchi subschyotlar debetlanadi.
Kredit mablagʻlarining analitik hisobi har bir olingan kredit liniyalari boʻyicha alohida yuritiladi.
701. 102 420 “Davlat muassasalari mablagʻlari” subschyotining debetida davlat muassasalariga pul mablagʻlarining kelib tushishi va subschyotning kreditida pul mablagʻlarining hisobdan chiqarilishi aks ettiriladi.
702. 102 421 “Davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalarning mablagʻlari” subschyotida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda davlat maqsadli va boshqa budjetdan tashqari jamgʻarmalar boʻyicha daromadlar, tushumlar va ushbu subschyotlardan amalga oshiriladigan xarajatlar hisobi yuritiladi.
703. 102 422 “Boshqa jamgʻarmalar mablagʻlari” subschyotida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda budjet tashkilotlarining boshqa jamgʻarmalari boʻyicha daromadlar, tushumlar va ushbu subschyotdan amalga oshiriladigan xarajatlar hisobi yuritiladi.
71. 104 000 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarida gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi budjet va budjetdan tashqari mablagʻlari hisobi yuritiladi.
72. 104 100 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi budjet boʻyicha mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tashkilotlari tomonidan budjetdan moliyalashtirish maqsadiga muvofiq holda xizmat koʻrsatuvchi banklarda ochilgan talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻidagi tasdiqlangan xarajatlar smetasiga asosan moliyalashtirib berilgan pul mablagʻlarining harakati va holati hisobga olinadi.
104 100 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi budjet boʻyicha mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga moliyalashtirilgan mablagʻlar summalari va kassa xarajatlarini qayta tiklash uchun kelib tushgan summalar, kreditiga esa tegishli maqsadlar uchun sarflangan budjet mablagʻlari va qaytarib olingan mablagʻlar summasi yoziladi.
Tasdiqlangan xarajatlar smetasiga muvofiq moliyalashtirib berilgan mablagʻlar budjet mablagʻlarini oluvchilar tomonidan 104 110 “Tashkilotni saqlash uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” va 104 120 “Boshqa maqsadlar uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” subschyotlarning debetiga hamda 503 000 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyotining kreditiga yoziladi. Xizmat koʻrsatuvchi bankda ochilgan talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlarga kassa xarajatlarini tiklash uchun tushgan mablagʻlar 104 110 “Tashkilotni saqlash uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” va 104 120 “Boshqa maqsadlar uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” subschyotlarning debetiga va kassa, hisob-kitob, hisobdor shaxslar hamda boshqalarni hisobga oluvchi tegishli subschyotlarning kreditiga yoziladi. Bankdan olingan yoki hisobvaraqlardan toʻlov hujjatlariga asosan toʻlangan mablagʻlar summasi 104 110 “Tashkilotni saqlash uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” va 104 120 “Boshqa maqsadlar uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” subschyotlarning kreditiga va kassa, hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetiga yoziladi.
73. 104 110 “Tashkilotni saqlash uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” subschyotida gʻazna ijrosiga oʻtilmagan ayrim tashkilotlarning markaziy apparatini saqlash uchun tasdiqlangan xarajatlar smetasiga muvofiq sarflanadigan mablagʻlarning harakati hisobga olinadi.
74. 104 120 “Boshqa maqsadlar uchun moliyalashtirilgan budjet mablagʻlari” subschyotida bosh mablagʻ taqsimlovchilar tomonidan qaramogʻidagi muassasalarga oʻtkazish uchun va markazlashtirilgan tadbirlarga sarflash uchun moʻljallangan mablagʻlar, shuningdek kapital qoʻyilmalar va boshqa tadbirlarni mablagʻ bilan taʼminlash uchun (kapital qoʻyilmalarning hisobi xarajatlar smetasining ijrosi bilan yagona balansda yuritilgan hollarda) ajratilgan mablagʻlar harakati hisobga olinadi. Quyi mablagʻ taqsimlovchilar tomonidan bu subschyotda ular ixtiyoriga ochilgan va muassasalarni saqlash uchun, shuningdek qaramogʻidagi muassasalarga oʻtkazish uchun moliyalashtirilgan mablagʻlar hisobga olinadi.
75. 104 400 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi budjetdan tashqari mablagʻlari” schyotida gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan budjet tashkilotlarining:
toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan tushgan mablagʻlari;
oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlari;
budjet tashkilotini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari, shuningdek tibbiyot muassasalarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari;
boshqa budjetdan tashqari mablagʻlari;
vaqtincha ixtiyorida boʻladigan, shu jumladan budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan mablagʻlar;
taqsimlanadigan mablagʻlar hamda boshqa kirim qilingan budjetdan tashqari mablagʻlarning hisobi olib boriladi.
76. 104 410 “Toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan tushgan mablagʻlar” subschyotida gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan budjet tashkilotlarining hisobvaraqlariga kirim qilingan davlat taʼlim tashkilotlaridagi bolalarning ota-onalari tomonidan toʻlanadigan badallari, shuningdek ovqatlanganligi uchun xodimlardan tushgan mablagʻlari hisobga olinadi.
Mablagʻlarni ota-onalardan kirim qilinishi 104 410 “Toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan tushgan mablagʻlar” subschyotining debetida va 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida, belgilangan maqsadlarga xarajati esa hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetida va 104 410 “Toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan tushgan mablagʻlar” subschyotning kreditida aks ettiriladi.
77. 104 420 “Davlat taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushumlar” subschyotida gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan budjet tashkilotlari tomonidan oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan tushumlar hisobga olinadi.
Oʻqitishning toʻlov kontrakt shaklidan tushgan tushumlar hisobda 104 420 “Davlat taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushumlar” subschyotning debetida va 153 600 “Budjet tashkilotlarining talabalar bilan boshqa debitor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi. Mazkur mablagʻlarning ishlatilishi hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetiga va 104 420 “Davlat taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushumlar” subschyotining kreditiga yoziladi.
Davlat taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushgan pul mablagʻlarining analitik hisobi talabalarning kurslari (bosqichlari), fakultetlar (dekanatlar, oʻqish yoʻnalishlari), guruhlar, shuningdek talabalar (familiyasi, ismi, otasining ismi) boʻyicha alohida holda yuritiladi.
78. 104 430 “Budjet tashkilotining rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyotida gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda rivojlantirish jamgʻarmasi, shuningdek tibbiyot muassasalarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha daromadlar, tushumlari hamda ular boʻyicha xarajatlar hisobi yuritiladi.
Yuqoridagi mablagʻlarning hisobraqamlarga kelib tushishi 104 430 “Budjet tashkilotining rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyotining debetida va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar”, 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari”, 503 000 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyotlari, shuningdek 104 470 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyoti hamda boshqa schyotlarning tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
Mablagʻlarning sarflanishi 104 430 “Budjet tashkilotining rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyotining kreditida va hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetida aks ettiriladi.
79. 104 440 “Boshqa budjetdan tashqari mablagʻlar” subschyotida gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan budjet tashkilotlarining turli xil jarimalar va penyalar hamda boshqa qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan tushumlar boʻyicha mablagʻlari hisobga olinadi.
Vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlarining kirimi 104 440 “Boshqa budjetdan tashqari mablagʻlar” subschyotining debetiga hamda:
mablagʻlar toʻliq miqdorda budjet tashkilotining ixtiyorida qoldirilganda va boshqa budjet tashkilotlariga taqsimlanishi nazarda tutilmagan boʻlsa, 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditiga;
mablagʻlar boshqa budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlanishi nazarda tutilgan boʻlib, budjet tashkiloti tomonidan oʻz ixtiyorida qoldirilgan miqdori 104 470 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining kreditiga;
mablagʻlar boshqa budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlanib, budjet tashkilotiga belgilangan normativlar boʻyicha oʻzaro hisob-kitob orqali oʻtkazib berilgan miqdori 154 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan debitor qarzlar” subschyotining kreditiga yoziladi.
Boshqa qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan tushumlar boʻyicha summalar 104 440 “Boshqa budjetdan tashqari mablagʻlar” subschyotining debetiga va 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyoti yoki boshqa schyotlarning tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
Mazkur mablagʻlarning ishlatilishi hisob-kitoblar va boshqa tegishli subschyotlarning debetiga va 104 440 “Boshqa budjetdan tashqari mablagʻlar” subschyotining kreditiga yoziladi.
80. 104 450 “Budjet tashkilotlarining vaqtincha ixtiyorida boʻladigan mablagʻlar” subschyotida gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan budjet tashkilotlarining ixtiyoriga vaqtinchalik tushgan va maʼlum shartlar bajarilgandan keyin qaytarilishi yoki tegishli hisobvaraqlarga oʻtkazilishi lozim boʻlgan mablagʻlar hisobga olinadi.
Tashkilotning ixtiyoriga vaqtinchalik tushgan summalar 104 450 “Budjet tashkilotlarining vaqtincha ixtiyorida boʻladigan mablagʻlar” subschyotining debetida va 345 000 “Budjet tashkilotining ixtiyorida vaqtincha boʻladigan mablagʻlar boʻyicha kreditor qarzlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi. Belgilangan shart uchun berilgan yoki oʻtkazib berilgan summalar 104 450 “Budjet tashkilotlarining vaqtincha ixtiyorida boʻladigan mablagʻlar” subschyotining kreditida va 345 000 “Budjet tashkilotining ixtiyorida vaqtincha boʻladigan mablagʻlar boʻyicha kreditor qarzlar” subschyotining debetida aks ettiriladi.
82. 104 470 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotida gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan budjet tashkilotlari tomonidan budjet tashkilotlari tomonidan mahsulotlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan hamda budjet tashkilotlarining eskirgan va keraksiz moddiy qimmatliklarini sotishdan tushumlar, shuningdek budjet tashkilotlarining vaqtincha ixtiyorida boʻladigan hamda belgilangan tartibda taqsimlanadigan mablagʻlar hisobi yuritiladi.
Budjet tashkilotlari tomonidan mahsulotlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan hamda budjet tashkilotlarining eskirgan va keraksiz moddiy qimmatliklarini sotishdan tushumlarni kirim qilinishi 104 470 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” yoki 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyoti (toʻlovlar naqd pul yoki budjet tashkilotiga biriktirilgan toʻlov terminali orqali amalga oshirilsa) debetida hamda 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” kreditida aks ettiriladi.
Budjet tashkilotlari tomonidan mahsulotlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiyasi amalga oshirilganda 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti debetlanadi va 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyoti (tayyor mahsulot realizatsiya qilinganda 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyoti) kreditlanadi, shuningdek, bir vaqtning oʻzida 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyoti debetlanadi va 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti kreditlanadi.
Realizatsiya natijasida koʻrilgan foyda hamda budjet tashkilotlarining eskirgan va keraksiz moddiy qimmatliklarini sotishdan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlarni 104 430 “Budjet tashkilotining rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari” subschyotiga yoʻnaltirishdan avval quyidagi oʻtkazmalar beriladi:
realizatsiya natijasida olingan foyda boʻyicha 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyoti debetlanadi va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari”, 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotlari kreditlanadi;
budjet tashkilotlarining eskirgan va keraksiz moddiy qimmatliklarini hamda nomoddiy aktivlarni sotishdan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlar boʻyicha 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyoti debetlanadi va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” subschyotlari kerditlanadi.
Budjet tashkilotlari tomonidan mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) realizatsiyasi jarayonida qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovini amalga oshirsa quyidagi oʻtkazmalarni amalga oshiradi:
boshqa mahsulot yetkazib beruvchi yoki xizmat koʻrsatuvchilardan mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) qoʻshilgan qiymat soligʻi bilan sotib olinganda mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) qoʻshilgan qiymat soligʻisiz kirim qilinadi hamda qoʻshilgan qiymat soligʻi summasiga 152 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha budjet bilan debitor qarzlari” subschyoti debetlanadi va 151 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlari kreditlanadi;
realizatsiya jarayonida qoʻshilgan qiymat soligʻi hisoblanganda 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotini debetlanadi va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotini kreditlanadi. Bunda qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha 151 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotidagi debitorlik 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotiga hisobdan chiqariladi.
Analitik hisob realizatsiya qilingan mahsulotlar turlari boʻyicha alohida holda yuritiladi.
Vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari belgilangan normativlar asosida budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlansa, mablagʻlar kirimi 104 470 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining debetida hamda 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
Vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari boʻyicha daromadlar hisobi birlamchi mablagʻlar tushumini hisobga oluvchi budjet tashkilotida yuritiladi.
Vazirliklar va idoralarning ajratmalar, shuningdek turli xil jarimalar va penyalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari mablagʻlari belgilangan normativlar asosida budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlishi 630 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan oʻzaro hisob-kitoblar” subschyotida aks ettiriladi.
83. 105 300 “Budjet tashkilotlarining xorijiy valyutadagi budjetdan tashqari mablagʻlari” subschyotida gʻazna ijrosi bilan qamrab olingan budjet tashkilotlarining chet el valyutasi boʻyicha budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha operatsiyalarning hisobi olib boriladi. Ushbu subschyotning debet tomonida budjet tashkilotlarning chet el valyutasidagi budjetdan tashqari mablagʻlarining kirimi, kredit tomonida esa chiqimi aks ettiriladi.
105 300 “Budjet tashkilotlarining xorijiy valyutadagi budjetdan tashqari mablagʻlari” subschyoti orqali amalga oshiriladigan buxgalteriya oʻtkazmalari mos ravishda 102 400 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlari boʻyicha bir xilda amalga oshiriladi.
84. 107 000 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi xorijiy valyutadagi mablagʻlari” subschyotida gʻazna ijrosi bilan qamrab olinmagan chet el valyutasi boʻyicha operatsiyalarning hisobi olib boriladi. Ushbu subschyotning debet tomonida chet el valyutalarining kirimi, kredit tomonida chet el valyutalarining chiqimi aks ettiriladi.
Budjet tashkilotlari tomonidan budjet yoki budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan chet el valyutasini sotib olishda 107 000 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi xorijiy valyutadagi mablagʻlari” subschyotining debeti va pul mablagʻlarini hisobga oluvchi tegishli subschyotlar krediti boʻyicha buxgalteriya oʻtkazmasi bilan rasmiylashtiradi. Chet el valyutasini milliy valyutaga sotishda pul mablagʻlarini hisobga oluvchi tegishli subschyotlar debeti va 107 000 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi xorijiy valyutadagi mablagʻlari” subschyotining krediti boʻyicha buxgalteriya oʻtkazmasi beriladi.
85. 109 100 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” va 109 200 “Xorijiy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” subschyotlarida tashkilot kassasidagi naqd pul mablagʻlarining (milliy va xorijiy valyutada) mavjudligi va ularning harakati hisobga olinadi. Kassa operatsiyalarining hisobini yuritish qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
109 100 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” va 109 200 “Xorijiy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” subschyotlar kassaga kelib tushgan summalarga debetlanadi va kassadan berilgan summalarga kreditlanadi.
Xizmat koʻrsatiladigan tashkilotning uzoqda joylashganligi sababli toʻlov yoki hisob-kitob toʻlov vedomostini uch kun muddat ichida tashkilot kassasiga qaytarish imkoni boʻlmasa, unda ish haqi toʻlash hisobdor shaxs orqali amalga oshirilishi mumkin. Bunday hollarda ish haqi toʻlash uchun zarur boʻlgan summa hisobdor shaxsga kassadan kassa chiqim orderi boʻyicha beriladi va 153 300 “Budjet tashkilotlarining hisobdor shaxslar bilan debitor qarzlari” subschyotiga oʻtkaziladi.
86. 110 000 “Boshqa pul mablagʻlari” schyotida budjet tashkilotlarining yoʻldagi pul mablagʻlari, akkreditivlari va pul ekvivalentlari hisobi yuritiladi.
87. 111 000 “Yoʻldagi pul mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tashkilotlarining budjet va budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan naqd pul mablagʻlari olish uchun tranzit hisobvaraqlaridagi mablagʻlari, konvertatsiya uchun maxsus hisob raqam (blok-schyot)ga oʻtkazib berilgan pul mablagʻlari hamda yoʻldagi boshqa pul mablagʻlari hisobi aks ettiriladi.
111 000 “Yoʻldagi pul mablagʻlari” schyotining subschyotlari tranzit subschyotlar hisoblanadi va pul mablagʻlarining harakati ustidan uzluksiz nazoratni oʻrnatish uchun bogʻlovchi vazifasini bajaradi.
88. 111 100 “Budjet hisobidan naqd pul olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlar” va 111 300 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan naqd pul olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlar” subschyotlarida budjet tashkilotlarining budjet va budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan naqd pul mablagʻlari olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlari hisobi yuritiladi.
Budjet tashkilotlari tomonidan naqd pul mablagʻlari olish uchun tranzit hisobvaraqlariga mablagʻlar oʻtkazilganda, 111 100 “Budjet hisobidan naqd pul olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlar” va 111 300 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan naqd pul olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlar” subschyotlari debetlanadi va tegishli pul mablagʻlarini aks ettiruvchi schyotlarning subschyotlari kreditlanadi.
Xizmat koʻrsatuvchi bank tomonidan naqd pul toʻlanganda, ushbu mablagʻlar budjet tashkilotining kassasiga kirim qilingunga qadar 111 100 “Budjet hisobidan naqd pul olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlar” va 111 300 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan naqd pul olish uchun tranzit hisobvaraqlariga oʻtkazilgan mablagʻlar” subschyotlarida kreditlanadi va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyoti debetlanadi.
Naqd pul mablagʻlari budjet tashkilotining kassaga kirim qilinganda 109 100 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” va 109 200 “Xorijiy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” subschyotlari debetlanadi va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyoti kreditlanadi.
89. 111 400 “Konvertatsiya uchun tranzit hisob raqamga oʻtkazib berilgan mablagʻlar” subschyotida konvertatsiyani amalga oshirish uchun xizmat koʻrsatuvchi bankning hisob raqamlariga oʻtkazib berilgan pul mablagʻlari hisobi yuritiladi.
Konvertatsiyani amalga oshirish uchun mablagʻlar xizmat koʻrsatuvchi bankning tranzit hisob raqamiga oʻtkazib berilganda 111 400 “Konvertatsiya uchun tranzit hisob raqamga oʻtkazib berilgan mablagʻlar” subschyoti debetlanadi va pul mablagʻlarini aks ettiruvchi tegishli subschyotlar kreditlanadi.
Konvertatsiya amalga oshirilgandan soʻng mablagʻlar budjet tashkilotining hisob raqamiga oʻtkazib berilganda tegishli pul mablagʻlarini aks ettiruvchi subschyotlar debetlanadi va 111 400 “Konvertatsiya uchun tranzit hisob raqamga oʻtkazib berilgan mablagʻlar” subschyoti kreditlanadi.
Xizmat koʻrsatuvchi bank tomonidan xorijiy valyutaga konvertatsiya qilingan mablagʻlar naqd valyuta berilganda 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyoti debetlanadi va 111 400 “Konvertatsiya uchun tranzit hisob raqamga oʻtkazib berilgan mablagʻlar” subschyoti kreditlanadi.
90. 111 500 “Hisob-kitob kliring palatasiga oʻtkazilgan va tashqi hisob-kitoblar boʻyicha maqsadli mablagʻlar” subchyotida budjet tashkilotlarining budjet va budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan davlat xaridlari boʻyicha Hisob-kitob kliring palatasining tranzit schyotlariga toʻlovlari va tashqi hisob-kitoblar boʻyicha maqsadli mablagʻlari hisobi yuritiladi.
Budjet tashkilotlari tomonidan davlat xaridlari boʻyicha toʻlovlar amalga oshirilganda 111 500 “Hisob-kitob kliring palatasiga oʻtkazilgan va tashqi hisob-kitoblar boʻyicha maqsadli mablagʻlar” subchyoti debetlanadi va tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlar kreditlanadi, mablagʻlar qaytarilganda esa aksincha oʻtkazma beriladi.
Davlat xaridlari boʻyicha tovar (ish, xizmat) yetkazib beruvchilar tomonidan shartnoma shartlari toʻliq bajarilganda va tovar (ishlar, xizmatlar) budjet tashkilotiga toʻliq yetkazilganda 111 500 “Hisob-kitob kliring palatasiga oʻtkazilgan va tashqi hisob-kitoblar boʻyicha maqsadli mablagʻlar” subschyoti kreditlanadi va 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli subschyoti debetlanadi.
Davlat xaridlari boʻyicha aʼzolik badallari va mahsulot yetkazib beruvchilar foydasiga oʻtkazilgan mablagʻlar budjet tashkilotlari tomonidan haqiqiy xarajatlarga olib boriladi.
91. 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” schyotida tegishli subschyotida saqlash joyidan chiqib ketgan, ammo moʻljallangan joyiga yetib bormagan pul mablagʻlari (inkassatorga berilgan tashkilotlarning naqd pul mablagʻlari, yuqorida nazarda tutilmagan pul oʻtkazmalari va boshqalar) hisobga olinadi.
Pulni inkassatorlarga topshirish, boshqa turdagi pul oʻtkazmalari va boshqa hollar 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyotining debetida pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlar bilan bogʻlangan holda aks ettiriladi. Pul mablagʻlari kirim qilingandan keyin 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyoti kreditlanib pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlar debetlanadi.
92. 112 000 “Akkreditivlar” subschyoti moddiy qimmatliklar yetkazib berganliklari, shuningdek ishlar, xizmatlar bajarilganligi uchun boshqa shaharlardagi mahsulot yetkazib beruvchilar va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro tuzilgan shartnomalar asosida qoʻyilgan akkreditivlar summasi hisobga olinadi.
Akkreditivlar budjet mablagʻlari hisobidan ham, budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan ham qoʻyilishi mumkin. Akkreditivlarni rasmiylashtirish va ularning amal qilish muddatlari qonunchilik hujjatlariga muvofiq tartibga solinadi.
Akkreditiv qoʻyilganda 112 000 “Akkreditivlar” subschyoti debetlanadi hamda pul mablagʻlarini hisobga oluvchi schyotlarning tegishli subschyotlar kreditlanadi. Foydalanilgan akkreditivlar summasi 151 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” va boshqa subschyotlarning tegishlisini debetiga hamda 112 000 “Akkreditivlar” subschyotining kreditiga yoziladi. Akkreditivlarning foydalanilmagan summalari pul mablagʻlarini hisobga oluvchi schyotlarning tegishli subschyotlarining debetiga hamda 112 000 “Akkreditivlar” subschyotining kreditiga yoziladi.
93. 113 000 “Pul ekvivalentlari” subschyotida maʼlum pul mablagʻiga tez va oson almashtiriladigan hamda yuqori likvidlikka ega boʻlgan aktivlar hisobga olinadi.
Bunday hujjatlarni kassaga qabul qilish va kassadan berish kassa orderlari bilan rasmiylashtiriladi. Bu operatsiyalarning hisobi pul mablagʻlari boʻyicha operatsiyalardan alohida holda yuritiladi.
Pul ekvivalentlari sotib olinganda 113 000 “Pul ekvivalentlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga va pul mablagʻlari yoki hisob-kitoblar subschyotlarining kreditiga yoziladi.
Pul ekvivalentlari hisobdor shaxslarga berilganda 153 300 “Budjet tashkilotlarining hisobdor shaxslar bilan debitor qarzlari” subschyotlarining debetiga va 113 000 “Pul ekvivalentlari” subschyotining kreditiga yoziladi.
Pul ekvivalentlarining sotilishi tegishli hisob-kitoblar subschyotlarining debetida hamda 113 000 “Pul ekvivalentlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
Pul ekvivalentlarining hisobdan chiqarilishi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va 113 000 “Pul ekvivalentlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida aks ettiriladi.
2-§. Debitor qarzlar
94. Mazkur paragrafning schyotlari va tegishli subschyotlarida budjet tashkilotlarining:
budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan qisqa muddatli ichki va tashqi depozit mablagʻlari boʻyicha debitor qarzlar;
turli hisob-kitoblari boʻyicha debitor qarzlari;
budjet va budjetdan tashqari jamgʻarmalar bilan debitor qarzlari;
xodimlar va stipendiya oluvchilar bilan debitor qarzlari;
budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan debitor qarzlar hisobi yuritiladi.
95. 121 000 “Qisqa muddatli depozitlar” schyotining tegishli 121 100 “Qisqa muddatli ichki depozitlar” va 121 200 “Qisqa muddatli tashqi depozitlar” subschyotlarida tashkilotlarning vaqtincha boʻsh turgan budjetdan tashqari mablagʻlarini banklarga depozitga qoʻyilishi aks ettiriladi.
Vaqtincha boʻsh turgan mablagʻlarning banklarga depozitga qoʻyilishi 102 400 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va 121 100 “Qisqa muddatli ichki depozitlar” yoki 121 200 “Qisqa muddatli tashqi depozitlar” subschyotining debetida aks ettiriladi. Ushbu mablagʻlarning tashkilot hisobvaraqlariga qaytarilishi 102 400 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va 121 100 “Qisqa muddatli ichki depozitlar” yoki 121 200 “Qisqa muddatli tashqi depozitlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
Depozitga qoʻyilgan mablagʻlar boʻyicha foiz koʻrinishidagi daromadlarning hisoblanishi 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining debetida va 520 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” schyotining tegishli subschyoti kreditida aks ettiriladi. Ushbu foiz koʻrinishidagi daromadlarning kelib tushishi pul mablagʻlarini hisobga oluvchi tegishli subschyotlarning debetida va 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
Tashkilotlar tomonidan vaqtincha boʻsh turgan mablagʻlarini banklarga depozitga qoʻyilishi qonunchilik hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi.
96. 150 000 “Budjet tashkilotlarining debitor qarzlari” schyoti hisobi yuritiladi.
97. 151 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyoti mahsulot yetkazib beruvchilar bilan yetkazib berilgan moddiy va nomoddiy qimmatliklar, shuningdek kapital qoʻyilmalar hisobiga xarid qilinadigan qurilish materiallari, konstruksiyalar va detallar, oʻrnatish uchun jihozlar, yetkazib berilgan boshqa tovar-moddiy qimmatliklar qiymati va shu kabilar, pudratchilar bilan ularga qurilish va montaj uchun berilgan konstruksiyalar va detallar, bajarilgan qurilish-montaj ishlari uchun budjet tashkilotlarining debitor qarzlari hisobi olib boriladi.
Mahsulot yetkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblarda 151 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining debetiga qurilish materiallari, konstruksiyalar va detallar, boshqa tovar-moddiy qimmatliklar uchun oldindan toʻlangan mablagʻlar summasi yoziladi. Bunda, 503 000 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyoti kreditlanadi. Mahsulot yetkazib beruvchilardan omborga kelib tushgan moddiy qimmatliklar summasiga moddiy qimmatliklarni hisobga oluvchi tegishli subschyotlar debetlanadi, bunda 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyoti kreditlanadi.
151 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotidagi debetorliklarni hisobdan chiqarishda ushbu subschyotdagi mablagʻlar kreditlanadi, 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyoti esa debetlanadi. Bunda 151 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyoti debetlangan hamda 161 600 “Qurilish materiallari” subschyoti va boshqa tegishli subschyotlar kreditlangan holda pudratchiga qurilish-montaj ishlari uchun berilgan konstruksiya va detallar, qurilish materiallarining summalari hisobga olinishi lozim.
Agarda mahsulot yetkazib beruvchilardan olingan moddiy qimmatliklar omborga kirim qilinmasdan toʻgʻridan-toʻgʻri pudratchi tashkilotlarga berilsa, u holda 151 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotlari debetlanadi, bunda 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotlari kreditlanadi.
Pudratchilar bilan yakuniy hisob-kitoblarni amalga oshirish jarayonida 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetiga bajarilgan qurilish-montaj va boshqa ishlar uchun oʻtkaziladigan summalar yoziladi. Bunda, 503 000 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyoti kreditlanadi.
Pudratchilarning bajargan qurilish-montaj ishlari summasiga yozuvlar 241 100 “Bino va inshootlarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli qurilishi tugallanmagan bino va inshootlarni aks ettiruvchi subschyotlarning debeti va 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining krediti boʻyicha yoziladi.
98. 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotida budjet tashkilotlari tomonidan bajarilgan ishlar, koʻrsatilgan xizmatlar va ishlab chiqargan mahsulotlarni (ishlarni, xizmatlarni) sotish jarayonida xaridorlar va buyurtmachi tashkilotlar bilan olib boradigan hisob-kitoblari aks ettiriladi.
Xaridor va buyurtmachilardan oʻzaro tuzilgan shartnomada belgilangan toʻlovlar kelib tushganda pul mablagʻlarini hisobga oluvchi tegishli subschyotlar debetlanadi va 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyoti kreditlanadi.
99. 151 300 “Budjet tashkilotlarining sugʻurta toʻlovlari boʻyicha hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyoti budjet tashkilotlarining sugʻurta boʻyicha toʻlovlarga doir hisob-kitoblardagi debitor qarzlarni, jumladan ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish boʻyicha operatsiyalarni buxgalteriya hisobida aks ettirish uchun qoʻllaniladi.
Ushbu subschyotning debet tomonida hisoblangan majburiy sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha oldindan toʻlab beriladigan sugʻurta mukofoti summalari, shuningdek boshqa sugʻurta majburiyatlarining toʻlanishi (bajarilishi) aks ettiriladi. Bunda, 503 000 “Budjetdan moliyalashtirish” subschyoti kreditlanadi. Shuningdek, sugʻurta mukofoti summasi haqiqiy xarajatlarga olib borilganda, ushbu oldindan oʻtkazib berilgan mablagʻlar 341 300 “Budjet tashkilotlarining sugʻurta toʻlovlari boʻyicha hisob-kitoblardan kreditor qarzlari” subschyotidagi debitorliklar soʻndiriladi.
100. 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotida quyidagilar boʻyicha:
xodimlar ish joyida ovqat bilan taʼminlanganligi;
bolalarning maktabgacha taʼlim tashkilotlarida (bolalar bogʻchalarida) saqlanganligi;
bolalarning musiqa va sanʼat maktablarida oʻqitilganligi;
tarbiyalanuvchilar maktab-internatlarda va boshqa davlat taʼlim tashkilotlarida saqlanganligi uchun ota-onalar bilan olib boriladigan hisob-kitoblar hisobi yuritiladi.
Ota-onalar tomonidan toʻlangan mablagʻlarga 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyot kreditlanadi va 102 405 “Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar”, 102 406 “Qoʻshimcha taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar”, 102 408 “Maktab-internatlar va litseylarda bolalarning taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” yoki 102 415 “Boshqa davlat taʼlim tashkilotlarida bolalar taʼminoti uchun ota-onalardan olinadigan toʻlovlar” subschyotlari debetlanadi. Bunda, toʻlovlar naqd pulda budjet tashkilotining kassasiga amalga oshirilganda tegishli kassa bilan bogʻliq oʻtkazmalar beriladi.
Toʻlovlar hisoblanganda esa 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining debetida va 520 100 “Toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblar boʻyicha hisoblangan daromadlar” schyotining tegishli subschyotlari kreditida aks ettiriladi.
Bolalar maktabgacha taʼlim tashkilotidan chiqarib olingan taqdirda oldindan toʻlangan summa ota-onalarga qaytarilganda 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining debetiga va pul mablagʻlarini aks ettiruvchi subschyotlarning kreditiga yoziladi. Bir vaqtning oʻzida hisoblangan toʻlovlar farq summasiga storno oʻtkazmasi beriladi.
Analitik hisob har bir tarbiyalanuvchi boʻyicha alohida yuritiladi.
Xodimlar bilan ularning ish joylaridan ovqatlanish uchun olib boriladigan hisob-kitoblarda qonunchilik hujjatlariga koʻra kasalxonalar, maktabgacha taʼlim tashkilotlari, nogironligi boʻlgan shaxslar, shuningdek qariyalar uylari va boshqa tashkilotlar joylashgan yerda umumiy ovqatlanish korxonalari boʻlmagan hollarda ularning xodimlariga toʻlov hisobiga ovqatlanish ruxsat etilgan boʻlib ushbu tashkilotlarning xodimlari bilan ovqatlanganlik uchun hisob-kitob olib boriladi.
Xodimlar bilan ular olgan ovqatlar uchun hisob-kitob yuritganda 151 400 “Budjet tashkilotlarining toʻlovlarning maxsus turlariga doir hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotning debetiga sarf qilingan oziq-ovqat mahsulotlarining qiymati yoziladi, bunda, 161 110 “Joriy oziq-ovqat mahsulotlari” subschyot kreditlanadi.
Kreditga xodimlardan ovqat uchun olingan summalar yozib boriladi, bunda tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlar debetlanadi.
101. 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotida budjet tashkilotlarining yuqorida keltirilmagan va moddiy qiymatliklardan tashqari barcha hollardagi debitor qarzlari boʻyicha hisob-kitoblar hisobi olib boriladi.
102. 152 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha budjet bilan debitor qarzlari” subschyotida budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha hisob-kitoblaridan soʻng yuzaga keladigan debitor qarzlar, budjetga oldindan oʻtkazib berilgan toʻlovlar, shuningdek budjet tashkilotlari tomonidan mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) realizatsiyasi jarayonida qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovini amalga oshirishda yuzaga keladigan debitor qarzlar hisobga olinadi.
Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlari boʻyicha debitor qarzlar kelgusi hisob-kitoblarda inobatga olinadi.
103. 152 200 “Budjet tashkilotlarining ijtimoiy soliq boʻyicha debitor qarzlari” subschyotida budjet tashkilotlarining ijtimoiy soliqlari boʻyicha hisob-kitoblardan soʻng yuzaga keladigan debitor qarzlar hisobga olinadi.
Budjet tashkilotlarining ijtimoiy soliqlari boʻyicha debitor qarzlar kelgusi hisob-kitoblarda inobatga olinadi.
104. 152 300 “Budjet tashkilotlarining shaxsiy jamgʻarib boriladigan Pensiya hisobvaragʻi badallari boʻyicha debitor qarzlari” subschyotida budjet tashkilotlarining shaxsiy jamgʻarib boriladigan Pensiya hisobvaragʻi badallari boʻyicha hisob-kitoblardan soʻng yuzaga keladigan debitor qarzlar hisobga olinadi.
Budjet tashkilotlarining shaxsiy jamgʻarib boriladigan Pensiya hisobvaragʻi badallari boʻyicha debitor qarzlar kelgusi hisob-kitoblarda inobatga olinadi.
106. 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotida kamomadlar, talon-toroj qilingan pul mablagʻlari va moddiy qimmatliklar qiymati, shuningdek aybdor shaxslar hisobiga yozilgan va oʻrnatilgan tartibda undirib olinishi lozim boʻlgan moddiy qimmatliklar qiymati va qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa hollar hisobi olib boriladi.
Inventarizatsiya jarayonida aniqlangan mol-mulk kamomadi va ortiqchasining buxgalteriya hisobi qonunchilik hujjatlariga muvofiq tartibga solinadi.
Aniqlangan kamomadlar, talon-torojlar, nobudgarchiliklar va shu kabilar, agarda aybdor shaxsning hisobiga olib borilsa 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetiga va moddiy qimmatliklar hamda boshqa tegishli subschyotlarning kreditiga yoziladi. 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining kreditiga yetkazilgan zararni qoplash uchun tashkilotga kirim qilingan summalar yoziladi, bunda tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlar debetlanadi.
107. 153 200 “Budjet tashkilotlarining xodimlar bilan ijtimoiy nafaqalar boʻyicha debitor qarzlari” subschyoti budjet tashkilotlari tomonidan xodimlarga ijtimoiy nafaqalar boʻyicha toʻlovlardan keyingi hisob-kitoblardan yuzaga keladigan debitor qarzlar hisobga olinadi. Ushbu debitor qarzlar kelgusi hisob-kitoblarda inobatga olinadi.
108. 153 300 “Budjet tashkilotlarining hisobdor shaxslar bilan debitor qarzlari” subschyotida hisobdor shaxslar bilan ularga naqd pul toʻlamasdan hisob-kitob qilish imkoni boʻlmaydigan xarajatlarga toʻlash uchun beriladigan avanslar boʻyicha olib boriladigan hisob-kitoblar hamda qonunchilik hujjatlariga muvofiq xizmat safari boʻyicha berilgan avans toʻlovlari hisobi yuritiladi.
Hisobdor shaxslarga berilgan avans summalarga 153 300 “Budjet tashkilotlarining hisobdor shaxslar bilan debitor qarzlari” subschyoti debitiga va 109 100 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” (agarda avans summalari xorijiy valyutada berilsa 109 200 “Xorijiy valyutadagi naqd pul mablagʻlari”) yoki tegishli pul mablagʻlarini aks ettiruvchi subschyotlar kreditlanadi. Berilgan avans toʻlovlar mablagʻlar sarfi orqali 343 300 “Budjet tashkilotlarining hisobdor shaxslar bilan kreditor qarzlari” subschyotining debetiga hisobdan chiqariladi.
Shuningdek, ushbu subschyotda tashkilotning shtatlar jadvalida kassirlik lavozimlari belgilanmagan hollarda ish haqi va boshqa toʻlovlarni naqd pulda toʻlashi uchun javobgar shaxslarga berilgan naqd pul mablagʻlarining ham hisobi olib boriladi.
109. 153 400 “Budjet tashkilotlarining xodimlar bilan mehnatga haq toʻlash boʻyicha debitor qarzlari” subschyotida budjet tashkilotning xodimlari bilan ish haqi toʻlovlari boʻyicha berilgan avans hisobi yuritiladi.
Xodimlarga ish haqi hisoblab yozish vaqtida berilgan avans toʻlovlari 343 400 “Budjet tashkilotlarining xodimlar bilan mehnatga haq toʻlash boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetiga hisobdan chiqariladi.
Analitik hisob tashkilotning har bir xodimi boʻyicha alohida yuritiladi.
110. 153 500 “Budjet tashkilotlarining stipendiya oluvchilar bilan debitor qarzlari” subschyotida davlat oliy taʼlim tashkilotlari, ilmiy-tadqiqot muassasalarining studentlari, stajyor-tadqiqotchi-izlanuvchilar hamda kurs tinglovchilari va boshqalar bilan stipendiyalar boʻyicha toʻlovlardan keyingi hisob-kitoblardan yuzaga keladigan debitor qarzlar hisobga olinadi. Ushbu debitor qarzlar kelgusi hisob-kitoblarda inobatga olinadi.
111. 153 600 “Budjet tashkilotlarining talabalar bilan boshqa debitor qarzlari” subschyotida davlat taʼlim tashkilotlarida talabalar bilan toʻlov-kontrakt mablagʻlari boʻyicha va oʻquv jarayonida yuzaga keladigan debitor qarzlar hisobi olib boriladi.
Davlat taʼlim tashkilotlari tomonidan toʻlov-kontrakt mablagʻlarining hisoblanishi 153 600 “Budjet tashkilotlarining talabalar bilan boshqa debitor qarzlari” subschyotining debetida va 520 150 “Oliy va oʻrta maxsus, professional taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi. Toʻlov-kontrakt mablagʻlarining kelib tushishi 153 600 “Budjet tashkilotlarining talabalar bilan boshqa debitor qarzlar” subschyotining kreditida va 102 409 “Davlat taʼlim tashkilotlarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shaklidan tushumlar” subschyotida aks ettiriladi.
Analitik hisob har bir talaba boʻyicha alohida holda tashkil qilinadi.
112. 154 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan debitor qarzlari” subschyotlarida budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlarining taqsimlanishi boʻyicha debitor qarzlar hisobi yuritiladi.
Budjet tashkilotlari oʻrtasida taqsimlangan mablagʻlar 154 000 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan debitor qarzlari” subschyotining kreditiga va 102 410 “Vazirliklar va idoralarning ajratmalar hisobiga shakllanadigan budjetdan tashqari jamgʻarmalari” subschyotining debetiga yoziladi.
1121. 155 000 “Majburiy kelishuvlar boʻyicha aktivlar” subschyotida budjet tashkiloti tomonidan shartnoma yoki boshqa yuridik kuchga ega bitim boʻyicha oʻz majburiyatlari qisman yoki toʻliq bajarilgan, biroq hisobot sanasida toʻlovni talab qilish huquqi muayyan shartlarning bajarilishiga (qabul qilish, tasdiqlash, ekspertizadan oʻtkazish, sertifikatlash yoki shartnoma yoxud bitimda nazarda tutilgan boshqa talablarning bajarilishiga) bogʻliq boʻlgan aktivlar hisobi yuritiladi.
Ushbu subschyotda hisobga olingan aktivlar boʻyicha toʻlovni talab qilish huquqi shartsiz yuzaga kelgan sanada mazkur aktivlar debitorlik qarzlari tarkibiga qayta tasniflanadi.
3-§. Tovar-moddiy zaxiralar
113. 160 000 “Tovar-moddiy zaxiralar” schyotining tegishli schyot va subschyotlarida joriy yoki oldingi davrda xarid qilingan yoki ishlab chiqarilgan budjet tashkiloti faoliyatida yoki ishlab chiqarishda foydalaniladigan, sotish yoki qayta sotish uchun moʻljallangan tovar-moddiy zaxiralar, shuningdek davlat strategik ahamiyatiga ega boʻlgan davlat zaxiralari,oziq-ovqat va boshqa strategik zaxiralar hisobi yuritiladi.
114. 161 000 “Xom ashyo va materiallar” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tashkilotlariga tegishli boʻlgan, faoliyati davomida foydalaniladigan, tegishli yuridik shaxslarga beriladigan hamda ishlab chiqarish uchun xom ashyo boʻlib xizmat qiladigan barcha turdagi zaxiralar, shuningdek davlat strategik ahamiyatiga ega boʻlgan davlat zaxiralari hisobi yuritiladi.
115. Budjet tashkilotlariga tegishli boʻlmagan vaqtinchalik foydalanishda boʻlgan shartnoma asosida masʼul saqlashga olingan tovar-moddiy zaxiralar buxgalteriya hisobida balansdan tashqari 02 “Masʼul saqlashga olingan tovar-moddiy qimmatliklar” schyotida shartnomada koʻrsatilgan qiymat boʻyicha hisobga olinadi.
116. 161 100 “Oziq-ovqat mahsulotlari” schyotining tegishli subschyotlarida joriy va qish-bahor mavsumiga gʻamlanadigan oziq-ovqat hamda budjet tashkilotining ehtiyoji uchun foydalaniladigan qishloq xoʻjalik mahsulotlari hisobga olinadi.
117. 161 200 “Dori-darmonlar, tibbiyotda foydalaniladigan vositalar, vaksinalar va bakteriologik preparatlar” schyotining tegishli subschyotlarida kasalxonalardagi, davolash-profilaktika, davolash-veterinariya va xarajatlar smetalarida ushbu maqsadlar uchun mablagʻ ajratish koʻzda tutilgan tashkilotlardagi dori-darmonlar, tibbiyotda foydalaniladigan vositalar, komponentlar, vaksinalar, bakteriologik preparatlar, zardoblar, vaksinalar, qon va yarani bogʻlash vositalari, ambulatoriya sharoitida davolanuvchi imtiyozli bemorlar kontingentiga retsept asosida bepul beriluvchi dori-darmonlar, ijtimoiy ahamiyatga ega boʻlgan dori vositalari, tibbiyot buyumlari va boshqa dori-darmonlar hisobga olinadi.
Bu subschyotda oʻz dorixonalariga ega boʻlgan meditsina tashkilotlaridagi yordamchi va dorixona materiallari ham hisobga olinadi.
118. 161 300 “Yonilgʻi, yoqilgʻi-moylash materiallari” schyotining tegishli subschyotlarida omborlarda, shuningdek bevosita moddiy javobgar shaxslar ixtiyorida turadigan barcha turdagi yonilgʻi, yoqilgʻi-moylash materiallari (oʻtin, koʻmir, torf, benzin, kerosin, mazut, avtol va boshqalar) hisobga olinadi.
119. 161 400 “Inventar va xoʻjalik jihozlari” schyotining tegishli subschyotlarida tashkilotning kundalik ehtiyojlari uchun foydalaniladigan xoʻjalik materiallari, kanselyariya buyumlari (elektr lampalari, sovun, choʻtka va boshqalar), shuningdek boshqa inventar va xoʻjalik jihozlari hamda qogʻoz va boshqa matbaa mahsulotlari hisobga olinadi.
120. 161 500 “Kiyim-kechak, poyabzal va choyshab-gʻiloflar” subschyotida budjet tashkilotlari omborlaridagi hamda bevosita moddiy javobgar shaxslar ixtiyorida turadigan mavjud kiyimlar, koʻrpa toʻshaklar, kiyim-kechak va poyabzallar quyidagi guruhlarga ajratilib analitik hisobga olinadi :
kiyimlar (koʻylaklar, xalatlar va shunga oʻxshashlar);
koʻrpa-toʻshaklar va koʻrpa-toʻshak buyumlari (matraslar, yostiqlar, koʻrpalar, choyshablar, koʻrpa va yostiq jildlari, yopingʻichlar, qop-koʻrpa) va h.k;
kiyim-bosh va shaklli ust-bosh hamda maxsus kiyimlar (kostumlar, koftalar, yubkalar, kurtkalar, shimlar) va boshqalar;
poyabzallar, maxsus poyabzallar (botinkalar, etiklar, sandallar, piymalar va boshqalar) bilan birga;
sport kiyimlari va poyafzallari (kostumlar, botinkalar) va boshqalar.
121. 161 600 “Qurilish materiallari” subschyotida qurilish va montaj ishlari jarayonida foydalaniladigan qurilish materiallari hisobga olinadi.
Qurilish materiallari sifatida silikat materiallar (sement, qum, shagʻal, ohak, tosh, gʻisht va boshqalar) yogʻoch materiallar (xodalar, arralangan yogʻoch-taxtalar, fanerlar va boshqalar), qurilish metali (temir, tunuka, poʻlat, listli rux va boshqalar), metall buyumlar (mixlar, gaykalar, boltlar, halqali buyumlar va shu kabilar), sanitariya-texnika materiallari (joʻmraklar, muftalar va boshqalar), elektrotexnika materiallari (lampalar, patronlar, sim va saqlagichlar va boshqalar), kimyo-boʻyoq moddalari (boʻyoqlar, aliflar va boshqalar) va boshqa shu kabi materiallar hisobga olinadi.
122. 161 700 “Mashina va asbob-uskunalarning ehtiyot qismlari, butlovchi buyumlar va sotib olinadigan yarim tayyor mahsulotlar” subschyotida mashinalarning (tibbiyot, elektron-hisoblash va shu kabi) uskunalari, traktorlar, kombaynlar, transport vositalarining (motorlar, avtomobil shinalari, kamera va aylana shakldagi lentalar va shu kabilar) eskirgan qismlarini almashtirish va taʼmirlash uchun moʻljallangan ehtiyot qismlar hisobga olinadi.
Eskirgan ehtiyot qismlarini almashtirish uchun ombordan berilgan avtomobil shinalari va pokrishkalari balansdan tashqari 10 “Eskirganlarining oʻrniga berilgan transport vositalarining ehtiyot qismlari” schyotida hisobga olinadi hamda oluvchining familiyasi, ismi va otasining ismi, mansabi, olingan kuni va zavod raqami koʻrsatiladi.
123. 161 800 “Biologik aktivlar” schyotining tegishli subschyotlarida hayvonlar yoki oʻsimliklar hisobi yuritiladi.
1231. 161 810 “Foydalaniladigan (isteʼmol qilinadigan) biologik aktivlar” subschyotida qishloq xoʻjaligi mahsuloti sifatida yigʻib olinadigan yoki biologik aktiv sifatida sotish, begʻaraz yoxud nominal qiymat boʻyicha berish uchun moʻljallangan hayvonlar va oʻsimliklar hisobi yuritiladi.
Masalan, foydalaniladigan (isteʼmol qilinadigan) biologik aktivlarga bir martalik foydalanish uchun hayvon yoki oʻsimliklar, xususan goʻsht yoʻnalishida yirik shoxli qoramol, sotish uchun moʻljallangan qoramol, baliq yetishtirish xoʻjaliklaridagi baliq, makkajoʻxori va bugʻdoy kabi donli mahsulotlar, shuningdek yogʻoch tayyorlash maqsadida oʻstiriladigan daraxtlar kiradi.
1232. 161 820 “Unumdor (nasldor) biologik aktivlar” subschyotida qishloq xoʻjaligi faoliyatida bir yildan ortiq muddat davomida mahsulot yoki nasl olish uchun uzluksiz yoxud takroran foydalaniladigan va asosiy vositalar tarkibida hisobga olinmaydigan biologik aktivlar hisobi yuritiladi.
Unumdor (nasldor) biologik aktivlarning oʻzi qishloq xoʻjaligi mahsuloti hisoblanmaydi, balki mahsulot yoki nasl olish uchun qayta foydalaniladigan biologik obyekt hisoblanadi. Ularga nasl qoldirish uchun saqlanadigan hayvonlar, baliqlar va parrandalar, sut olish uchun saqlanadigan yirik shoxli qoramol, jun olish uchun saqlanadigan qoʻylar hamda boshqa shunga oʻxshash hayvonlar kiradi.
124. 161 900 “Boshqa xom ashyo va materiallar” subschyotida yuqoridagi guruhlarga kirmagan bir operatsion sikl mobaynida foydalaniladigan mol-mulklar, ilmiy-tadqiqot ishlari va laboratoriya sinovlari uchun uzoq muddat ishlatiladigan materiallar, chorva hayvonlarining ozuqalari, shartnoma asosida bajariladigan ilmiy-tadqiqot ishlari uchun maxsus asbob-uskunalar, oʻquv, ilmiy va boshqa maqsadlarga moʻljallangan reaktivlar va ximikatlar, oyna va kimyoviy idishlar, metallar, elektr va radio materiallari, radiolampalar, fotobuyumlari, oʻquv dasturlari hamda qoʻllanmalar, tajriba qilinadigan hayvonlar hamda oʻquv maqsadlari va ilmiy-tadqiqot ishlari uchun moʻljallangan boshqa materiallar, shuningdek protez uchun ishlatiladigan qimmatbaho va boshqa tovar-moddiy zaxiralar hisobga olinadi.
125. Sotib olingan xom ashyo va materiallarning qiymati (sotib olish narxi, shuningdek yetkazib berish va boshqa qoʻshimcha xarajatlar) hisobda 170 000 “Tovar-moddiy zaxiralarga xarajatlar” subschyotining debetiga va 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditiga yoziladi.
126. Yuridik va jismoniy shaxslardan begʻaraz olingan xom ashyo va materiallar buxgalteriya hisobiga kirim qilish vaqtida belgilangan tartibda aniqlangan joriy bozor qiymati boʻyicha 170 000 “Tovar-moddiy zaxiralarga xarajatlar” subschyotining debetiga va 902 200 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan tovar-moddiy zaxiralar” subschyotining kreditiga yoziladi.
127. Markazlashgan tartibda yuqori turuvchi budjet tashkilotidan xom ashyo va materiallarni qabul qilinishida 170 000 “Tovar-moddiy zaxiralarga xarajatlar” subschyoti debetlanadi va 901 200 “Markazlashgan holda olingan yoki berilgan tovar-moddiy zaxiralar” subschyoti kreditlanadi.
128. Tovar-moddiy zaxiralarning qiymati (sotib olish narxi, shuningdek yetkazib berish va boshqa qoʻshimcha xarajatlar) boʻyicha kirim qilinishi 161 000 “Xom ashyo va materiallar” schyotning tegishli subschyotlarining debetiga va 170 000 “Tovar-moddiy zaxiralarga xarajatlar” subschyotining kreditiga yoziladi. Bunda ushbu xom ashyo va materiallar boʻyicha yetkazib berish va shu bilan bogʻliq boshqa xarajatlar amalga oshirilsa, u holda ushbu xarajatlar mazkur xom ashyo va materiallarning qiymatini oshiradi va hisobda 170 000 “Tovar-moddiy zaxiralarga xarajatlar” subschyotining debetiga hamda 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlari yoki boshqa tegishli schyotlarning subschyotlarining kreditiga yoziladi.
129. Xom ashyo va materiallar ish jarayonida foydalanish, asosiy vositalarni ishga tushirish jarayonida qoʻshimcha foydalanish begʻaraz berilganda, markazlashgan tartibda quyi budjet tashkilotlariga oʻtkazilganda, ishlab chiqarishga olinganda yoki boshqa hollarda belgilangan tartibda hisobdan chiqariladi.
Xom ashyo va materiallarni foydalanish jarayonida ularni qiymatini hisobdan chiqarilishi 161 000 “Xom ashyo va materiallar” schyotning tegishli subschyotlarining kreditiga va ushbu xom ashyo va materiallarning sotib olinish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida yoziladi.
Asosiy vositalarni ishga tushirish jarayonida xom ashyo va materiallardan foydalanilganda ularni qiymatini hisobdan chiqarilishi 161 000 “Xom ashyo va materiallar” schyotning tegishli subschyotlarining kreditiga va 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi.
Xom ashyo va materiallarni begʻaraz berilganda 161 000 “Xom ashyo va materiallar” schyotning tegishli subschyotlarining kreditida va 902 200 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan tovar-moddiy zaxiralar” subschyotining debetiga hisobga olinadi.
Quyi budjet tashkilotlari yuqori budjet tashkilotlaridan xom ashyo va materiallarni markazlashgan tartibda olganda, 161 000 “Xom ashyo va materiallar” schyotning tegishli subschyotlari debitlanadi va 901 200 “Markazlashgan holda olingan yoki berilgan tovar-moddiy zaxiralar” subschyotining kreditiga hisobga olinadi.
Xom ashyo va materiallarni markazlashgan tartibda quyi budjet tashkilotlariga oʻtkazilganda 161 000 “Xom ashyo va materiallar” schyotning tegishli subschyotlari kreditlanadi va 901 200 “Markazlashgan holda olingan yoki berilgan tovar-moddiy zaxiralar” subschyotining debetiga hisobga olinadi.
Xom ashyo va materiallar ishlab chiqarishga olinganda 161 000 “Xom ashyo va materiallar” schyotning tegishli subschyotlari kreditlanadi va 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar subschyoti debetlanadi.
130. 162 000 “Tugallanmagan ishlab chiqarish” subschyotida tayyor mahsulot holatiga kelishi uchun yetarli ishlov berilmagan, budjet tashkilotida tayyor mahsulot holatiga keltiriladigan yoki tayyor mahsulot mahsulot holatiga keltirish uchun boshqa ishlab chiqaruvchiga taqdim etiladigan mahsulotlar hisobi yuritiladi.
Hisobot oyining oxirgi kuni tugallanmagan ishlab chiqarish, ularning tannarxi toʻgʻrisida maʼlumotlarni aks ettirish maqsadida hamda tugallanmagan ishlab chiqarishni tovar holatiga yetkazish yoki qayta ishlash uchun boshqa subyektga oʻtkazilganda 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyoti boʻyicha qoldiq 162 000 “Tugallanmagan ishlab chiqarish” subschyotining debetida aks ettiriladi.
Tugallanmagan ishlab chiqarish tovar holatiga yetkazish yoki qayta ishlash uchun boshqa subyekt oʻtkazilganda, ushbu tugallanmagan ishlab chiqarishning tannarxi 162 000 “Tugallanmagan ishlab chiqarish” subschyotini kreditlagan hamda 750 000 “Boshqa daromadlar boʻyicha haqiqiy xarajatlar” subschyotini debetlagan holda hisobdan chiqariladi.
131. 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyotida tayyor mahsulotlar haqiqiy ishlab chiqarish tannarxi boʻyicha hisobga olinadi.
Sotish uchun tayyorlangan (olingan) tayyor mahsulotlar, shu jumladan qisman tashkilotning oʻz ehtiyojlari uchun moʻljallangan mahsulotlarning kirim qilinishi 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyotining debetida 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyoti bilan bogʻlangan holda aks ettiriladi.
Xaridorlarga (buyurtmachilarga) ortib joʻnatilgan tayyor mahsulotlarning haqiqiy tannarxi ushbu xaridorlar (buyurtmachilar) tomonidan hisob-kitob hujjatlari taqdim etilganda 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyotining kreditidan 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyotining debetiga hisobdan chiqariladi.
Shuningdek, ushbu subschyotda yordamchi qishloq va oʻquv xoʻjaliklarining mahsulotlari ham hisobga olinadi. Yordamchi qishloq xoʻjalik va oʻquv-tajriba xoʻjaliklarining mahsulotlari rejadagi bahosi boʻyicha yil davomida hisobga olib boriladi va bu mahsulotlar kirimga olinganda 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyotning debetiga va 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotining kreditiga yoziladi.
Mahsulotlarni sotishda sotilgan mahsulotlarning rejadagi tannarxi 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyotining kreditidan 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyotining debetiga yoziladi. Tashkilot oʻzining ehtiyojlari uchun moʻljallangan mahsulotlari 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyotning kreditiga va 161 000 “Xom ashyo va materiallar” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga yoziladi.
Mahsulotning rejadagi tannarxi yil oxirida yillik hisobot kalkulyatsiyasiga asosan, haqiqiy tannarxi bilan muvofiqlashtiriladi. Agar yil davomida olingan qishloq xoʻjalik mahsulotlarining haqiqiy tannarxi rejadagidan yuqori boʻlsa, sotilmagan mahsulotlarga taalluqli boʻlgan qismida haqiqiy va rejadagi tannarxi oʻrtasidagi farq summasiga qoʻshimcha oʻtkazma qilinadi, bunda ushbu farq summa 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyotning debetiga va 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotning kreditiga yoziladi, sotilgan mahsulotlarga taalluqli qismi 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyotining debetiga va 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotning kreditiga yoziladi.
Yil davomida olingan qishloq xoʻjalik mahsulotlarining haqiqiy tannarxi rejadagidan kam boʻlganda rejadagi va haqiqiy tannarxi oʻrtasidagi farq summasiga (tejalgan summaga) sotilmagan mahsulotlarga taalluqli boʻlgan qismida storno bilan (qizil siyoh bilan) buxgalteriya yozuvi qilinadi va ushbu farq summa 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyotning debetiga va 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotning kreditiga yoziladi, sotilgan mahsulotlarga taalluqli qismida 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyotining debetiga va 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotning kreditiga yoziladi.
132. 164 000 “Qayta sotish uchun tovarlar” subschyotida qayta ishlov berilmagan holda boshqa subyektga qayta sotish maqsadida sotib olingan tovarlar hisobga olinadi.
133. 165 000 “Harbiy zaxiralar” subschyoti hisobi belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
1331. 166 000 “Tovarlar” subschyotida boshqa tashkilotlarga markazlashgan tartibda berilishi uchun moʻljallangan, tashkilot faoliyatida foydalanishi nazarda tutilmagan tovar-moddiy qiymatliklar hisobga olinadi.
1332. 170 000 “Tovar-moddiy zaxiralarga xarajatlar” subschyotida tovar-moddiy zaxiralarni xarid qilish va yetkazib berish bilan bogʻliq barcha xarajatlar hisobga olinadi.
Ushbu subschyotning debetida tovar-moddiy zaxiralarning qiymati aks ettiriladi va 421 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha uzoq muddatli kreditor qarzlari” yoki 341 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan kreditor qarzlari” schyotlarining tegishli subschyotlari kreditlanadi.
Tovar-moddiy zaxiralarni xarid qilishning haqiqiy qiymati boʻyicha 170 000 “Tovar-moddiy zaxiralarga xarajatlar” subschyoti kreditlanadi va tovar-moddiy zaxiralarni hisobga oluvchi subschyotlar debetlanadi.
134. 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotida ishlab chiqarish, yordamchi qishloq va oʻquv-tajriba xoʻjaliklarining buyum va mahsulotlarni tayyorlash, bosma mahsulotlarni nashr qilish va xizmat koʻrsatishi uchun rejalashtiriladigan xarajatlar, yuridik va jismoniy shaxslar bilan tuzilgan shartnomalar asosida ilmiy-tadqiqot va konstruktorlik ishlarini bajarishga doir xarajatlar, eksperimental qurilishlarni tayyorlash xarajatlari, shuningdek boshqa bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlar uchun qilingan xarajatlar hisobga olinadi.
Mahsulot ishlab chiqarish, xizmat koʻrsatish hamda ishlar bajarishga qilinadigan xarajatlar va ularning tannarxini shakllantirish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 5-fevraldagi 54-son qarori bilan tasdiqlangan Mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish xarajatlarining tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
Oldindan (ijara, abonent toʻlovi va boshqalar) yoki keyingi davrlardagi (hisobdor summasining ortiqcha xarajatlari uchun toʻlovlar va boshqalar) budjet tashkiloti xarajatlari mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) tannarxiga ularning toʻlangan muddatidan qatʼi nazar qaysi davrga taalluqli boʻlsa, oʻsha hisobot davrida kiritiladi.
180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotning debeti boʻyicha mahsulot ishlab chiqarish, ishlar bajarish va xizmatlar koʻrsatish bilan bevosita bogʻliq boʻlgan xarajatlar, shuningdek yaroqsiz mahsulot hisobiga yoʻqotishlar aks ettiriladi.
Mazkur xarajatlar 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotning debetiga tovar-moddiy zaxiralar, mehnatga haq toʻlash boʻyicha xodimlar bilan hisob-kitoblar va boshqalarni hisobga oluvchi tegishli subschyotlarning kreditidan hisobdan chiqariladi. Taqsimlanadigan xarajatlar 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotning debetiga 912 100 “Taqsimlanmagan xarajatlar” subschyotining kreditidan hisobdan chiqariladi.
Kelgusida ishlab chiqarish jarayonida foydalanish mumkin boʻlgan chiqindilarning kirim qilinishi 161 900 “Boshqa xom ashyo va materiallar” subschyotining debetida va 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotining debetida tugallangan mahsulot ishlab chiqarish, ish va xizmatlarni bajarishning haqiqiy tannarxi aks ettiriladi. Ushbu summalar 180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyotdan 163 000 “Tayyor mahsulot” subschyoti yoki 911 200 “Mahsulot (ish, xizmat)lar realizatsiyasi” subschyotining debetiga hisobdan chiqarilishi mumkin.
180 000 “Tovarlarga (ishlarga, xizmatlarga) xarajatlar” subschyoti boʻyicha hisobot oyining soʻngi kunida qoldiq tugallanmagan ishlab chiqarishning tannarxini koʻrsatadi.
135. Inventarizatsiya natijasida ortiqcha chiqqan tovar-moddiy zaxiralarning kirim qilinishi tovar-moddiy zaxiralarni hisobga oluvchi tegishli subschyotlarning debetida va 903 000 “Inventarizatsiya natijasida ortiqcha chiqqan mol-mulklar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
136. Inventarizatsiya natijasida aniqlangan kamomadning aniq aybdori topilmagan yoki moddiy-javobgar shaxslardan undirib olish imkoni boʻlmagan hollarda, kam chiqqan tovar-moddiy zaxiralarning hisobdan chiqarilishidan koʻrilgan zarar tashkilot hisobiga olib boriladi va hisobda tovar-moddiy zaxiralarni hisobga oluvchi subschyotlarning kreditiga va ushbu tovar-moddiy zaxiralarning kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda, haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi.
137. Moddiy javobgar shaxs (yoki boshqa xodim) aybdor deb tan olingan va agarda tovar-moddiy zaxiralar budjet mablagʻlari hisobidan xarid qilingan boʻlsa yoki xarid qilingan manbasini aniqlashning imkoni boʻlmasa, aybdor shaxsdan undiriladigan summa qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tegishli budjet daromadiga oʻtkazib beriladi va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
kam chiqqan tovar-moddiy zaxiralarning qiymatini hisobdan chiqarilishi tovar-moddiy zaxiralarni hisobga oluvchi subschyotlarning kreditida va ushbu tovar-moddiy zaxiralarning kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida;
aybdor shaxsdan undiriladigan summaning budjet daromadlariga hisoblanishi 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditida;
aybdor shaxs tomonidan kamomad summasining toʻlanishi tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning debetida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining kreditida;
mablagʻlarni budjet daromadiga oʻtkazib berilishi 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetida va pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning kreditida aks ettiriladi.
138. Moddiy javobgar shaxs (yoki boshqa xodim) aybdor deb tan olingan holda (agarda tovar-moddiy zaxiralar budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan xarid qilingan boʻlsa), aybdor shaxsdan undiriladigan summa tashkilotning budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobvaragʻiga kirim qilinadi va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
kam chiqqan tovar-moddiy zaxiralarning qiymatini hisobdan chiqarilishi tovar-moddiy zaxiralarni hisobga oluvchi subschyotlarning kreditida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetida aks ettiriladi. Agarda mazkur tovar-moddiy zaxiralarning qiymati va moddiy javobgar shaxs hisobiga olib borilgan summa oʻrtasida farq mavjud boʻlsa, ushbu farq summa 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetida (yoki kreditida) va 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” (yoki tovar-moddiy zaxiralarning sotib olinish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida) aks ettiriladi;
aybdor shaxs tomonidan kamomad summasining toʻlanishi tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning debetida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
2-bob.Uzoq muddatli aktivlar
1-§. Uzoq muddatli debitor qarzlar
139. Mazkur paragrafning schyotlari va ularga tegishli subschyotlarida budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan uzoq muddatli ichki va tashqi depozit mablagʻlari boʻyicha debitor qarzlari hisobi yuritiladi.
140. 211 000 “Uzoq muddatli depozitlar” schyotining 211 100 “Uzoq muddatli ichki depozitlar” va 211 200 “Uzoq muddatli tashqi depozitlar” subschyotlarida tashkilotlarning vaqtincha boʻsh turgan budjetdan tashqari mablagʻlarini banklarga uzoq muddatli depozitga qoʻyilishi aks ettiriladi.
Vaqtincha boʻsh turgan mablagʻlarning banklarga uzoq muddatli depozitga qoʻyilishi 102 400 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va 211 100 “Uzoq muddatli ichki depozitlar” yoki 211 200 “Uzoq muddatli tashqi depozitlar” subschyotining debetida aks ettiriladi. Ushbu mablagʻlarning tashkilot hisobvaraqlariga qaytarilishi 102 400 “Budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va 211 100 “Uzoq muddatli ichki depozitlar” yoki 211 200 “Uzoq muddatli tashqi depozitlar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
Depozitga qoʻyilgan mablagʻlar boʻyicha foiz koʻrinishidagi daromadlarning hisoblanishi 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining debetida va 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi. Ushbu foiz koʻrinishidagi daromadlarning kelib tushishi pul mablagʻlarini hisobga oluvchi tegishli subschyotlarning debetida va 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
2-§. Nomoliyaviy aktivlar
141. Mazkur paragrafning schyotlari va tegishli subschyotlarida budjet tashkilotlarining:
nomoliyaviy aktivlar, shu jumladan konservatsiyalashgan hamda moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan nomoliyaviy aktivlar;
nomoliyaviy aktivlar amortizatsiyasi;
nomoliyaviy aktivlarga qoʻyilmalar hisobi yuritiladi.
142. 220 000 “Nomoliyaviy aktivlar” schyotining tegishli subschyotlarida budjet tashkilotlarining nomoliyaviy aktivlari, shu jumladan, ijaraga berilgan va moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha nomoliyaviy aktivlarning holati, harakati, amortizatsiyasi va ularga qoʻyilmalar hamda konservatsiya qilingan nomoliyaviy aktivlar toʻgʻrisidagi axborotlar umumlashtiriladi.
143. 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlari qonunchilik hujjatlariga muvofiq budjet tashkilotlarining zimmasiga yuklatilgan vazifalarini amalga oshirishi maqsadida uzoq vaqt davomida (bir yildan ortiq) foydalanadigan, shuningdek ijaraga berishi mumkin boʻlgan asosiy vositalarining hisobini yuritadi.
Tashkilotlar oʻzlarining zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarish bilan bogʻliq boʻlgan faoliyatlarini amalga oshirishi, shuningdek ishlab chiqarish (ishlar bajarish, xizmatlar koʻrsatish) jarayonida foydalaniladigan, qiymatidan qatʼi nazar 1 yildan ortiq xizmat qilish muddatiga ega boʻlgan moddiy aktivlarni, shu jumladan moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan yoki konservatsiya qilingan aktivlarni buxgalteriya hisobida 220 000 “Nomoliyaviy aktivlar” schyotining tegishli subschyotlarida hisobga oladi va aks ettiradi.
144. 221 110 “Turarjoy binolari” subschyotida toʻliq yoki asosan turarjoy uchun belgilangan binolar hisobga olinadi. Shuningdek, ushbu schyotda tashkilotlarning balansida boʻlgan va oʻz xodimlarining, jumladan harbiy xizmatchilarning yashashi uchun foydalaniladigan binolari ham hisobga olinadi.
145. 221 120 “Noturarjoy binolari” subschyotida turarjoy boʻlmagan barcha imoratlar, shu jumladan ishlab-chiqarish xoʻjalik binolari, boshqaruv organlari, ijtimoiy-madaniy (oʻquv yurtlari, kasalxonalar, poliklinikalar va ambulatoriyalar, internatlar, qariyalar va nogironlar uylari, maktabgacha taʼlim tashkilotlari, kutubxonalar, klublar, muzeylar, laboratoriyalar va boshqalar) va tashkilotlar tomonidan band qilingan boshqa binolar hisobga olinadi.
146. 221 130 “Boshqa inshootlar” subschyotida binolardan tashqari barcha inshootlarni hisobga olinadi.
147. 221 140 “Yerni obodonlashtirish” subschyotida noinventar tusdagi xarajatlarga kiruvchi (inshootlar qurilishi bilan bogʻliq boʻlmagan) yerni yaxshilashga doir kapital qoʻyilmalar hisobidan amalga oshirilgan, qishloq xoʻjaligida foydalanish uchun yerning ustki qismini yaxshilashga doir madaniy-texnikaviy tadbirlar (yer uchastkalarini rejalashtirish, maydonlarni haydovga tayyorlash uchun kundakov qilish, dalalarni toshlar va xarsanglardan tozalash, suv havzalarini tozalash va boshqalar) aks ettiriladi.
1471. 221 150 “Konsessiya bino va inshootlari” subschyotida konsedent tomonidan xizmat koʻrsatish boʻyicha konsessiya kelishuvlari talablariga muvofiq tan olingan binolar, inshootlar va boshqa infratuzilma obyektlari hisobga olinadi.
Ushbu subschyotda konsessiya shartnomasi asosida qurilgan, yaratilgan, rivojlantirilgan yoki modernizatsiya qilingan hamda konsedent tomonidan nazorat qilinadigan va asosiy vosita sifatida tan olinadigan aktivlar aks ettiriladi.
148. 221 200 “Mashina va jihozlar” schyotining tegishli subschyotlarida transport vositalarni, informatsion, kompyuter va telekommunikatsion uskunalarni, shuningdek boshqa barcha turdagi mashina va jihozlarni hisobga olinadi.
149. 221 300 “Boshqa turdagi asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarida asosiy vosita sifatida hisobga olinadigan oʻsimliklar va hayvonlar, intellektual mulk obyektlari va kutubxona fondi hisobga olinadi.
150. 221 400 “Harbiy asosiy vositalar” subschyotida belgilangan tartibda harbiy asosiy vositalar hisobi yuritiladi.
151. 221 000 “Asosiy vositalar” schyoti tegishli schyotlarining debet tomonida asosiy vositalarning kirimi (dastlabki qiymatining oshishi), kredit tomonida asosiy vositalarning hisobdan chiqarilishi (dastlabki qiymatining kamayishi) aks ettiriladi.
152. Sotib olingan asosiy vositalarning sotib olish narxi hisobda 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli asosiy vositalarni xarid qilishni aks ettiruvchi subschyotlari, yetkazib berish va boshqa qoʻshimcha xarajatlari 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli asosiy vositalarga boshqa kapital qoʻyilmalarni aks ettiruvchi subschyotlarining debetiga (ushbu xarajatlar mazkur asosiy vositaning dastlabki qiymatini oshiradi) va amalga oshirilgan operatsiyaning mazmunidan kelib chiqqan holda 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli schyotlarining hamda boshqa schyotlarning tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi. Asosiy vositaning dastlabki qiymati boʻyicha kirim qilinishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotlarining tegishli subschyotining debetiga va 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
153. Yuridik va jismoniy shaxslardan begʻaraz olingan asosiy vositalar buxgalteriya hisobiga kirim qilish vaqtida belgilangan tartibda aniqlangan joriy bozor qiymati boʻyicha 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli qabul qilish bilan bogʻliq subschyotlarining debetiga va 902 100 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlar” subschyotining kreditiga yoziladi. Agarda ushbu asosiy vosita boʻyicha yetkazib berish va ishchi holatga keltirish bilan bogʻliq boshqa xarajatlar amalga oshirilganda, ushbu xarajatlar mazkur asosiy vositaning dastlabki qiymatini oshiradi va hisobda 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli asosiy vositalarga boshqa kapital qoʻyilmalarni aks ettiruvchi subschyotlarining debetiga va amalga oshirilgan operatsiyaning mazmunidan kelib chiqqan holda 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli schyotlarining hamda boshqa schyotlarning tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi. Asosiy vositaning dastlabki qiymati boʻyicha kirim qilinishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotlarining tegishli subschyotining debetiga va 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
154. Boshqa budjet tashkilotlaridan begʻaraz olingan va avval foydalanishda boʻlgan asosiy vositalar-inventar obyektlar kelib tushganda, qabul qilib oluvchi tomon buxgalteriya hisobida ularning dastlabki (tiklanish) qiymatidan amortizatsiyasini ayirmagan holda 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli qabul qilish bilan bogʻliq subschyotlarining debetiga va ularning dastlabki (tiklanish) qiymatidan amortizatsiyasini ayirgan holda 902 100 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlar” subschyotining krediti hamda beruvchi tashkilotlarning hujjatlariga muvofiq mazkur obyekt amortizatsiya summasiga 231 000 “Asosiy vositalar amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining krediti boʻyicha aks ettiriladi. Ushbu asosiy vosita boʻyicha yetkazib berish va ishchi holatga keltirish bilan bogʻliq boshqa xarajatlar amalga oshirilganda, ushbu xarajatlar mazkur asosiy vositaning dastlabki qiymatini oshiradi va hisobda 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli asosiy vositalarga boshqa kapital qoʻyilmalarni aks ettiruvchi subschyotlarining debetiga va amalga oshirilgan operatsiyaning mazmunidan kelib chiqqan holda 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlarining hamda boshqa schyotlarning tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi. Asosiy vositaning dastlabki qiymati boʻyicha kirim qilinishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotlarining tegishli subschyotining debetiga va 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
155. Budjet tashkilotlarining oʻzi tomonidan va pudrat shartnomasiga asosan qurilgan asosiy vosita obyektlarining kirim qilinishi 221 100 “Bino va inshootlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va 241 100 “Bino va inshootlarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli tugallanmagan qurilish bilan bogʻliq subschyotlarining kreditida aks ettiriladi.
156. Budjet tashkilotlarining oʻzi tomonidan yaratilgan (ishlab chiqilgan) asosiy vositalarning boshlangʻich qiymati ushbu asosiy vositalarni ishlab chiqarishga sarflangan haqiqiy xarajatlar summasi sifatida aniqlanadi. Amalga oshirilgan xarajatlar hisobda 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli asosiy vositalarga boshqa kapital qoʻyilmalarni aks ettiruvchi subschyotlarining debetiga va amalga oshirilgan operatsiyaning mazmunidan kelib chiqqan holda subschyotlarining kreditiga yoziladi. Asosiy vositaning dastlabki qiymati boʻyicha kirim qilinishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotlarining tegishli subschyotining debetiga va 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
157. Tugatilishi munosabati bilan asosiy vositalarning dastlabki (tiklanish) qiymatini hisobdan chiqarilishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditiga, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi asosiy vositaning kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 231 000 “Asosiy vositalarning amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi.
Asosiy vositalarning tugatilishi munosabati bilan keyinchalik foydalanishga yaroqli boʻlgan tovar-moddiy zaxiralarni kirim qilinishi tovar-moddiy zaxiralarning hisobga oluvchi subschyotlarning debetida va tovar-moddiy zaxiralar summasini mazkur asosiy vositaning qoldiq qiymati doirasida 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotlarining tegishli subschyotlarining kreditida (uni kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda), qoldiq qiymatidan oshgan summa 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotning kreditida aks ettiriladi.
158. Tashkilotlarda asosiy vositalarning sotilishi hisobda quyidagicha aks ettiriladi:
1) bino va inshootlar (chet elda joylashganlaridan tashqari):
asosiy vositalarning dastlabki (tiklanish) qiymatini hisobdan chiqarilishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi asosiy vositaning kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 231 000 “Asosiy vositalar amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi;
2) qolgan asosiy vositalar (chet elda joylashganlaridan tashqari):
dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va 911 000 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 231 000 “Asosiy vositalar amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
asosiy vositalarning sotish qiymati 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida, bir vaqtning oʻzida tegishli budjet daromadiga hisoblangan summa 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
pul mablagʻlarining kelib tushishi 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining kreditida va 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining debetida, budjetga hisoblangan summalarning oʻtkazib berilishi 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining kreditida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetida aks ettiriladi;
asosiy vositalarning sotilishidan tushgan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlar 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” subschyotlarining kreditida aks ettiriladi.
3) chet elda joylashgan tashkilotlarning asosiy vositalari:
dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 231 000 “Asosiy vositalar amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
asosiy vositalarning sotish qiymati 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
pul mablagʻlarining kelib tushishi 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining kreditida va 107 000 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi xorijiy valyutadagi pul mablagʻlari” subschyotining debetida aks ettiriladi;
asosiy vositalarning sotilishidan tushgan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlar 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” subschyotlarining kreditida aks ettiriladi.
159. Budjet tashkilotlar tomonidan asosiy vositalar begʻaraz berilganda uning dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi 902 100 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlar” subschyotlarning debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 231 000 “Asosiy vositalarning amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi.
160. Inventarizatsiya jarayonida aniqlangan hisobga olinmagan asosiy vositalar, ortiqcha chiqish aniqlangan sanadagi aynan shunga oʻxshash asosiy vositalarning bozor qiymati boʻyicha ularning haqiqiy ahvolini hisobga olgan holda baholanadi (ortiqcha chiqish sabablari va aybdor shaxslar keyinchalik aniqlanadi), belgilangan tartibda tashkilot hisobiga qabul qilinadi hamda buxgalteriya hisobida 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va 903 000 “Inventarizatsiya natijasida ortiqcha chiqqan mol-mulklar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
161. Inventarizatsiya natijasida aniqlangan kamomadning aniq aybdori topilmagan yoki moddiy-javobgar shaxslardan undirib olish imkoni boʻlmagan hollarda kam chiqqan asosiy vositalarni hisobdan chiqarilishidan koʻrilgan zarar tashkilot hisobiga olib boriladi va buxgalteriya hisobida uning dastlabki (tiklanish) qiymatini hisobdan chiqarilishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 231 000 “Asosiy vositalarning amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi.
162. Moddiy javobgar shaxs (yoki boshqa xodim) aybdor deb tan olingan va agarda asosiy vosita budjet mablagʻlari hisobidan xarid qilingan boʻlsa yoki xarid qilingan manbasini aniqlashning imkoni boʻlmasa, aybdor shaxsdan undiriladigan summa qonunchilik hujjatlariga belgilangan tartibda tegishli budjet daromadiga oʻtkazib beriladi va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
kam chiqqan asosiy vositaning dastlabki (tiklanish) qiymatini hisobdan chiqarilishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 231 000 “Asosiy vositalarning amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi;
aybdor shaxsdan undiriladigan summaning budjet daromadlariga hisoblanishi 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditida;
aybdor shaxs tomonidan budjet tashkilotga kamomad summasining toʻlanishi 102 404 “Budjet tashkilotlarining budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari” subschyoti yoki budjet tashkilotining kassasiga naqd pulda toʻlanishi 109 100 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” subschyotining debetida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining kreditida;
naqd pulda toʻlangan kamomad summasining hisobvaraqqa kirim qilinishi 102 404 “Budjet tashkilotlarining budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari” subschyotining debetida va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyotining kreditida;
mablagʻlarning budjet daromadiga oʻtkazib berilishi 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetida va 102 404 “Budjet tashkilotlarining budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
163. Moddiy javobgar shaxs (yoki boshqa xodim) aybdor deb tan olingan holda (agarda asosiy vosita budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan xarid qilingan boʻlsa), aybdor shaxsdan undiriladigan summa tashkilotning budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobvaragʻiga kirim qilinadi va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
kam chiqqan asosiy vositaning dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 231 000 “Asosiy vositalarning amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi. Agarda, mazkur asosiy vositaning qoldiq qiymati va moddiy javobgar shaxs hisobiga olib borilgan summa oʻrtasida farq mavjud boʻlsa, ushbu farq summa 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotning debetida (yoki kreditida) va 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotining kreditida (yoki asosiy vositaning kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debetida aks ettiriladi;
aybdor shaxs tomonidan kamomad summasining toʻlanishi tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning yoki budjet tashkilotining kassasiga naqd pulda toʻlanishi 109 100 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” subschyotining debetida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
naqd pulda toʻlangan kamomad summasining hisobvaraqqa kirim qilinishi tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning debetida va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyotining kreditida.
164. Agarda asosiy vosita budjet va budjetdan tashqari mablagʻlar hisobiga sotib olingan boʻlsa, aybdor shaxsdan undiriladigan summa asosiy vosita qiymatidagi budjet va budjetdan tashqari mablagʻlarning ulushiga mos ravishda taqsimlanib mablagʻning tegishli qismi budjet daromadiga oʻtkazib beriladi, qolgan qismi tashkilotning budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobvaragʻiga kirim qilinadi.
Ushbu mablagʻlar toʻligʻicha tashkilotning moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga sarflanadi.
165. Agarda aniqlangan kamomad oʻrniga moddiy javobgar shaxsning tashkilot ixtiyoriga bergan asosiy vositasi kamomad chiqqan asosiy vosita qiymatiga teng yoki kam boʻlsa, ushbu asosiy vosita belgilangan tartibda bozor qiymatida kirim qilinadi, yetishmaydigan qismi moddiy javobgar shaxs tomonidan pul mablagʻlarini kiritish bilan qoplanadi va buxgalteriya hisobida mazkur Tartibda belgilangan ravishda aks ettiriladi.
166. Qayta baholash natijasida asosiy vositalar qiymatining oshishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining oshishi 231 000 “Asosiy vositalarning amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va moliyaviy natijalarning oshishi 909 000 “Asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlarni qayta baholash” subschyotning kreditida aks ettiriladi.
167. Budjet tashkilotlari tomonidan belgilangan tartibda konservatsiya qilingan asosiy vositalar turi boʻyicha 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarida hisobi yuritiladi va hisobotlarda aks ettiriladi.
Asosiy vositalar belgilangan tartibda konservatsiya qilingan soʻng keyingi oyning boshidan amortizatsiya hisoblanishi toʻxtatiladi.
Konservatsiya qilingan asosiy vositalarga talab qayta tiklangan taqdirda keyingi oyning boshidan amortizatsiya hisoblanishi boshlanadi.
168. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalar 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarida hisobi yuritiladi va hisobotlarda aks ettiriladi.
169. Budjet tashkiloti tomonidan operativ ijara shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalar hisobi balansdan tashqari 01 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalar va qiymatliklar” schyotida yuritiladi.
170. Ijara hisobi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
171. Budjet tashkilotiga moliyaviy ijara shartlari asosida kelib tushgan asosiy vositalar jami toʻlovlarni toʻlovlarining diskontlangan qiymatida 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining asosiy vositalarni qabul qilishni aks ettiruvchi tegishli subschyotlarning debeti va 421 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha uzoq muddatli kreditor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi. Moliyaviy ijara shartlari asosida olingan asosiy vositalarni yetkazib berish va boshqa qoʻshimcha xarajatlar mazkur asosiy vositaning dastlabki qiymatini oshiradi va 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining asosiy vositalarga boshqa kapital qoʻyilmalarni aks ettiruvchi tegishli subschyotlarining debetiga hamda 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli schyotlarining kreditiga yoziladi. Moliyaviy ijara shartnomasi asosida asosiy vositalarning dastlabki qiymati boʻyicha 221 000 “Asosiy vositalar” schyotlarining tegishli subschyotlarini debetlanganiga va 241 000 “Asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarini kreditlagan holda kirim qilinadi.
172. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalardan foydalanganlik uchun ijaraga beruvchiga toʻlanadigan joriy toʻlovlarni hisoblash joriy toʻlovlar miqdorini (toʻlanadigan foizlar bilan) 421 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha uzoq muddatli kreditor qarzlari” subschyotining debetiga, 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditiga yozish orqali, oʻz muddatida toʻlovlarni amalga oshirilganmaganligi uchun qoʻshimcha toʻlanadigan foiz va pensiyalarni hisoblash esa ushbu miqdorni 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga, 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditiga yozish orqali amalga oshiriladi.
173. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalardan foydalanganlik uchun ijaraga beruvchiga toʻlanadigan joriy toʻlovlar (penya va foizlar bilan birga) 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debeti va pul mablagʻlarini hisobga oluvchi schyotlarning kreditida aks ettiriladi.
174. Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar moliyaviy ijara shartnomasining muddati tugashiga qadar ijaraga beruvchiga qaytarilsa, avvalo hisoblangan amortizatsiya miqdori 231 000 “Asosiy vositalarning amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlari debetlangan hamda 980 000 “Budjet tashkilotlarining jamgʻarib boriluvchi moliyaviy natijalari” schyotining tegishli subschyotlari kreditlangan holda hisobdan chiqariladi.
Ijaraga beruvchidan moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni qaytarib hisobiga debitorlikni hosil qilish uchun 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyoti kreditlanganda ijara toʻlovini qoldiq miqdoriga 421 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha uzoq muddatli kreditor qarzlari” subschyoti hamda farq miqdoriga 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyoti debetladi. Bunda joriy oy uchun hisoblangan hamda asosiy vositalarni qaytarib berilguniga qadar toʻlovi amalga oshirilmagan ijara toʻlovlari 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotini debetlash hamda 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyoti kreditlagan holda oʻzaro-hisob kitob qilinadi.
Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni qaytarib berishdan hosil boʻladigan qoʻshimcha debitorlik (tomonlar kelishuviga asosan) 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining debetiga hamda 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotining kreditiga, aksincha, zarar miqdori 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga va 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotining kreditiga yoziladi.
176. Qayta baholash natijasida asosiy vositalar qiymatining kamayishi 221 000 “Asosiy vositalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida, hisoblangan amortizatsiya summasining kamayishi 231 000 “Asosiy vositalarning amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va moliyaviy natijalarning kamayishi esa 909 000 “Asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlarni qayta baholash” subschyotning debetida aks ettiriladi.
177. Barcha turdagi asosiy vositalar boʻyicha analitik hisob asosiy vositalarning turlari va alohida inventar obyektlari boʻyicha yuritiladi.
178. 216 000 “Budjet tashkilotlari tomonidan xodimlarga berilgan ssudalar” subschyotida budjet tashkiloti tomonidan belgilangan tartibda xodimlarga berilgan ssuda mablagʻlari hisobi yuritiladi.
179. 222 000 “Qiymatliklar” subschyoti ishlab chiqarish yoki isteʼmol qilish maqsadlarida foydalanilmaydigan, vaqt oʻtishi bilan qiymatini saqlanadigan aktivlar hisobi yuritiladi. Qiymatliklarga quyidagilar kiritiladi:
ishlab chiqarish jarayonida material sifatida ishlatilmaydigan oltin va boshqa qimmatbaho toshlar;
sanʼat asarlari sifati tan olingan rasmlar, haykaltaroshlik asarlari va boshqalar;
qimmatbaho toshlar va metallardan, kolleksiyalardan va boshqa qimmatbaho buyumlardan tayyorlangan zargarlik buyumlari.
180. Qiymatliklar quyidagilar natijasida budjet tashkiloti balansiga kiritiladi:
budjet tashkilotining oʻzi tomonidan yaratilgan qiymatliklarni qabul qilish;
oldi-sotdi shartnomasi boʻyicha qiymatliklarni sotib olish;
qiymatliklarni begʻaraz kelib tushishi;
ortiqcha (hisobga olinmagan) qiymatliklarni aniqlash;
qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarga koʻra.
181. Sotib olingan qiymatliklarning sotib olish narxi hisobda 242 100 “Qiymatliklarni xarid (qabul) qilish” subschyoti, yetkazib berish va boshqa qoʻshimcha xarajatlari esa 242 200 “Qiymatliklarga boshqa kapital qoʻyilmalar” subschyotining debetiga (ushbu xarajatlar mazkur qiymatliklarning dastlabki qiymatini oshiradi) va amalga oshirilgan operatsiyaning mazmunidan kelib chiqqan holda 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlari hamda boshqa schyotlarning tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi. Qiymatliklarning dastlabki qiymati boʻyicha kirim qilinishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining debetiga va 242 000 “Qiymatliklarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
182. Yuridik va jismoniy shaxslardan, shu jumladan boshqa budjet tashkilotlaridan begʻaraz olingan qiymatliklar buxgalteriya hisobiga kirim qilish vaqtida belgilangan tartibda aniqlangan joriy bozor qiymati boʻyicha 242 100 “Qiymatliklarni xarid (qabul) qilish” subschyotining debetiga va 902 100 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlar” subschyotining kreditiga yoziladi. Ushbu qiymatliklar boʻyicha yetkazib berish yoki boshqa xarajatlar amalga oshirilganda, ushbu xarajatlar mazkur qiymatliklarning dastlabki qiymatini oshiradi va hisobda 242 200 “Qiymatliklarga boshqa kapital qoʻyilmalar” subschyotining debetiga va amalga oshirilgan operatsiyaning mazmunidan kelib chiqqan holda 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli schyotlarining hamda boshqa schyotlarning tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi. Asosiy vositaning dastlabki qiymati boʻyicha kirim qilinishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining debetiga va 242 000 “Qiymatliklarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi.
183. Budjet tashkilotlarining oʻzi tomonidan yaratilgan (ishlab chiqilgan) qiymatliklarning boshlangʻich qiymati ushbu qiymatliklarni ishlab chiqarishga sarflangan haqiqiy xarajatlar summasi sifatida aniqlanadi. Amalga oshirilgan xarajatlar hisobda 242 200 “Qiymatliklarga boshqa kapital qoʻyilmalar” subschyotining debetiga va amalga oshirilgan operatsiyaning mazmunidan kelib chiqqan holda tegishli subschyotlarning kreditiga yoziladi. Qiymatliklarning dastlabki qiymati boʻyicha kirim qilinishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining debetiga va 242 200 “Qiymatliklarga boshqa kapital qoʻyilmalar” subschyotining kreditiga yoziladi.
184. Qiymatliklarning yaroqsiz holatga kelishi hamda boshqa hollarda qiymatliklarning dastlabki (tiklanish) qiymatini hisobdan chiqarilishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining kreditiga, dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi qiymatliklarning kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida yoziladi
Ushbu qiymatliklarning keyinchalik foydalanishga yaroqli boʻlgan tegishli qismi tovar-moddiy zaxiralarga kirim qilinishi tovar-moddiy zaxiralarning hisobga oluvchi subschyotlarning debetida va tovar-moddiy zaxiralar summasini mazkur qiymatliklarning qoldiq qiymati doirasida 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotlarining tegishli subschyotlarining kreditida (uni kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda), qoldiq qiymatidan oshgan summa 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotning kreditida aks ettiriladi.
185. Budjet tashkilotlarida qiymatliklarning sotilishi hisobda quyidagicha aks ettiriladi:
1) chet elda joylashgan budjet tashkilotlaridan tashqari:
dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining kreditida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida aks ettiriladi;
qiymatliklarning sotish qiymati 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida, bir vaqtning oʻzida tegishli budjet daromadiga hisoblangan summa 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
pul mablagʻlarining kelib tushishi 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining kreditida va 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining debetida, budjetga hisoblangan summalarning oʻtkazib berilishi 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining kreditida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetida aks ettiriladi;
qiymatliklarning sotilishidan tushgan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlar 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” subschyotlarining kreditida aks ettiriladi.
2) chet elda joylashgan budjet tashkilotlarining qiymatliklari:
dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining kreditida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida aks ettiriladi;
qiymatliklarning sotish qiymati 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
pul mablagʻlarining kelib tushishi 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining kreditida va 107 000 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi xorijiy valyutadagi pul mablagʻlari” subschyotining debetida aks ettiriladi;
qiymatliklarning sotilishidan tushgan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlar 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” subschyotlarining kreditida aks ettiriladi.
186. Budjet tashkilotlari tomonidan qiymatliklar begʻaraz berilganda uning dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining kreditida, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi 902 100 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan qiymatliklar va nomoddiy aktivlar” subschyotlarning debetida aks ettiriladi.
187. Inventarizatsiya jarayonida aniqlangan hisobga olinmagan qiymatliklar, ortiqcha chiqish aniqlangan sanadagi aynan shunga oʻxshash qiymatliklarning bozor qiymati boʻyicha ularning haqiqiy ahvolini hisobga olgan holda baholanadi (ortiqcha chiqish sabablari va aybdor shaxslar keyinchalik aniqlanadi), belgilangan tartibda budjet tashkiloti hisobiga qabul qilinadi hamda buxgalteriya hisobida 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining debetida va 903 000 “Inventarizatsiya natijasida ortiqcha chiqqan mol-mulklar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
188. Inventarizatsiya natijasida aniqlangan kamomadning aniq aybdori topilmagan yoki moddiy-javobgar shaxslardan undirib olish imkoni boʻlmagan hollarda, kam chiqqan qiymatliklarni hisobdan chiqarilishidan koʻrilgan zarar budjet tashkiloti hisobiga olib boriladi va buxgalteriya hisobida uning dastlabki (tiklanish) qiymatini hisobdan chiqarilishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotning kreditida, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debetida aks ettiriladi.
189. Moddiy javobgar shaxs (yoki boshqa xodim) aybdor deb tan olingan va agarda qiymatliklar budjet mablagʻlari hisobidan xarid qilingan boʻlsa yoki xarid qilingan manbasini aniqlashning imkoni boʻlmasa, aybdor shaxsdan undiriladigan summa qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tegishli budjet daromadiga oʻtkazib beriladi va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
kam chiqqan qiymatliklarning dastlabki (tiklanish) qiymatini hisobdan chiqarilishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining kreditida, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debetida aks ettiriladi;
aybdor shaxsdan undiriladigan summaning budjet daromadlariga hisoblanishi 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditida;
aybdor shaxs tomonidan budjet tashkilotga kamomad summasining toʻlanishi 102 404 “Budjet tashkilotlarining budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari” subschyoti yoki budjet tashkilotining kassasiga naqd pulda toʻlanishi 109 100 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” subschyotining debetida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining kreditida;
naqd pulda toʻlangan kamomad summasining hisobvaraqqa kirim qilinishi 102 404 “Budjet tashkilotlarining budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari” subschyotining debetida va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyotining kreditida;
mablagʻlarning budjet daromadiga oʻtkazib berilishi 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetida va 102 404 “Budjet tashkilotlarining budjetga oʻtkazilishi lozim boʻlgan (oʻtgan yilning debitor qarzdorligini, kamomadlarni, tekshiruv natijasiga koʻra aniqlangan oʻzlashtirishlarni) mablagʻlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
190. Moddiy javobgar shaxs (yoki boshqa xodim) aybdor deb tan olingan holda (agarda qiymatliklar budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan xarid qilingan boʻlsa), aybdor shaxsdan undiriladigan summa tashkilotning budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobvaragʻiga kirim qilinadi va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
kam chiqqan qiymatliklarning dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining kreditida, qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetida aks ettiriladi. Agarda, mazkur qiymatliklarning dastlabki (tiklanish) qiymati va moddiy javobgar shaxs hisobiga olib borilgan summa oʻrtasida farq mavjud boʻlsa, ushbu farq summa 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotning debetida (yoki kreditida) va 520 490 Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotining kreditida (yoki asosiy vositaning kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debetida aks ettiriladi;
aybdor shaxs tomonidan kamomad summasining toʻlanishi tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning yoki budjet tashkilotining kassasiga naqd pulda toʻlanishi 109 100 “Milliy valyutadagi naqd pul mablagʻlari” debetida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
naqd pulda toʻlangan kamomad summasining hisobvaraqqa kirim qilinishi tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning debetida va 111 900 “Yoʻldagi boshqa mablagʻlar” subschyotining kreditida.
191. Agarda qiymatliklar budjet va budjetdan tashqari mablagʻlar hisobiga sotib olingan boʻlsa, aybdor shaxsdan undiriladigan summa qiymatliklarning qiymatidagi budjet va budjetdan tashqari mablagʻlarning ulushiga mos ravishda taqsimlanib, mablagʻning tegishli qismi budjet daromadiga oʻtkazib beriladi, qolgan qismi budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha hisobvaragʻiga kirim qilinadi.
Ushbu mablagʻlar toʻligʻicha budjet tashkilotlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga sarflanadi.
192. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan qiymatliklar 222 000 “Qiymatliklar” subschyotida hisobi yuritiladi va hisobotlarda aks ettiriladi.
193. Budjet tashkilotiga moliyaviy ijara shartlari asosida kelib tushgan qiymatliklar jami toʻlovlarni toʻlovlarining diskontlangan qiymatida 242 100 “Qiymatliklarni xarid (qabul) qilish” subschyotining debeti va 421 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha uzoq muddatli kreditor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi. Moliyaviy ijara shartlari asosida olingan qiymatliklarni yetkazib berish va boshqa qoʻshimcha xarajatlar mazkur asosiy vositaning dastlabki qiymatini oshiradi va 242 200 “Qiymatliklarga boshqa kapital qoʻyilmalar” subschyotining debetiga hamda 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli schyotlarining kreditiga yoziladi. Moliyaviy ijara shartnomasi asosida qiymatliklarning dastlabki qiymati boʻyicha 222 000 “Qiymatliklar” subschyoti debetlangan va 242 000 “Qiymatliklarga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarini kreditlagan holda kirim qilinadi.
194. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan qiymatliklardan foydalanganlik uchun ijaraga beruvchiga toʻlanadigan joriy toʻlovlarni hisoblash joriy toʻlovlar miqdorini (toʻlanadigan foizlar bilan) 421 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha uzoq muddatli kreditor qarzlari” subschyotining debetiga, 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditiga yozish orqali, oʻz muddatida toʻlovlarni amalga oshirilganmaganligi uchun qoʻshimcha toʻlanadigan foiz va penyalarni hisoblash esa ushbu miqdorni 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga, 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditiga yozish orqali amalga oshiriladi.
195. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan qiymatliklardan foydalanganlik uchun ijaraga beruvchiga toʻlanadigan joriy toʻlovlar (penya va foizlar bilan birga) 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debeti va pul mablagʻlarini hisobga oluvchi schyotlarning kreditida aks ettiriladi.
196. Moliyaviy ijaraga olingan qiymatliklar moliyaviy ijara shartnomasining muddati tugashiga qadar ijaraga beruvchiga qaytarilsa, avvalo ijaraga beruvchidan moliyaviy ijaraga olingan qiymatliklarni qaytarib hisobiga debitorlikni hosil qilish uchun 222 000 “Qiymatliklar” subschyoti kreditlanadi, ijara toʻlovini qoldiq miqdoriga 421 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha uzoq muddatli kreditor qarzlari” subschyoti hamda farq miqdoriga 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyoti debetladi. Bunda joriy oy uchun hisoblangan hamda qiymatliklarni qaytarib berilguniga qadar toʻlovi amalga oshirilmagan ijara toʻlovlari 341 100 “Budjet tashkilotlarining mahsulot yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotini debetlash hamda 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyoti kreditlagan holda oʻzaro-hisob kitob qilinadi.
Moliyaviy ijaraga olingan qiymatliklarni qaytarib berishdan hosil boʻladigan qoʻshimcha debitorlik (tomonlar kelishuviga asosan) 151 900 “Budjet tashkilotlarining boshqa turdagi hisob-kitoblardan debitor qarzlari” subschyotining debetiga hamda 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotining kreditiga, zarar miqdori 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga va 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining kreditiga yoziladi.
197. Qayta baholash natijasida asosiy vositalar qiymatining oshishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining debetida va moliyaviy natijalarning oshishi esa 909 000 “Asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlarni qayta baholash” subschyotning kreditida aks ettiriladi.
198. Qayta baholash natijasida asosiy vositalar qiymatining kamayishi 222 000 “Qiymatliklar” subschyotining kreditida va moliyaviy natijalarning kamayishi esa 909 000 “Asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlarni qayta baholash” subschyotining debetida aks ettiriladi.
199. Barcha turdagi qiymatliklar boʻyicha analitik hisob qiymatliklarning turlari va alohida inventar obyektlari boʻyicha yuritiladi.
200. 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlari budjet tashkilotlarining zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarish bilan bogʻliq boʻlgan faoliyatlarini amalga oshirishi, shuningdek ishlab chiqarish, ishlar bajarish va xizmatlar koʻrsatish jarayonida foydalanish maqsadida uzoq muddat mobaynida tutib turiladigan, moddiy-ashyoviy mazmunga ega boʻlmagan mol-mulk obyektlari boʻlgan nomoddiy aktivlarning holati va harakati toʻgʻrisidagi axborotlar umumlashtiriladi. Ushbu schyotining tegishli subschyotlari ishlab chiqarilmaydigan mol-mulklar, moddiy, tabiiy resurslar hisobini yuritadi va egalik huquqi mavjud boʻlgan tabiiy resurslar va nomoddiy noishlab chiqarish aktivlariga boʻlinadi. Tabiiy resurslar oʻz navbatida yer, mineral va energiya resurslari hamda boshqa tabiiy resurslarga boʻlinadi.
201. 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotida oʻz navbatida subschyotlarga boʻlingan holda hisobi yuritiladi.
202. 223 100 “Yer” subschyoti yerdan, shu jumladan tuproq qoplamasi va yer osti suvlari, mulk huquqi boʻyicha egalik qilish yoki ulardan foydalanish orqali iqtisodiy daromad olish imkoniyati mavjud boʻlgan yer aktivlari hisobini yuritadi.
203. 223 200 “Mineral va energiya resurslari” subschyoti mavjud boʻlgan texnologiya va narxlarni hisobga olgan holda yer yuzasidagi yoki undan pastda joylashgan foydali qazilmali mineral yoki energiya zaxiralarini hisobini yuritadi.
204. 223 300 “Boshqa turdagi tabiiy aktivlar” schyoti yuqorida nazarda tutilmagan tabiiy aktivlar hisobini yuritadi.
206. 223 320 “Suv resurslari” subschyoti tabiiy yer osti va yer usti suv resurslari hisobini yuritadi.
223 330 “Boshqa turdagi tabiiy resurslar” schyoti tovush, maʼlumot va televizion uzatishda ishlatiladigan, uzoq muddatli foydalanish huquqi berilgan radiochastotalarni hamda yuqoridagi turkumlarga kirmagan boshqa tabiiy resurslarni hisobini yuritadi.
207. 223 400 “Nomoddiy noishlab chiqarish aktivlari” schyoti muayyan faoliyat bilan shugʻullanish, muayyan maxsus tovarlar yoki xizmatlar ishlab chiqarishga hamda boshqa birliklarga foydalanish, egalik huquqini uchun amalga oshirilgan xarajatlar hisobini yuritadi.
208. 223 410 “Shartnoma, lizing va litsenziyalar” schyoti tegishli subschyotlarga boʻlingan holda hisobi yuritiladi.
209. 223 411 “Tijorat operativ lizingi” va 223 412 “Tabiiy resurslardan foydalanishga ruxsatnoma” subschyoti lizing yoki tabiiy resurslardan foydalanish boʻyicha uchinchi shaxs huquqi boʻyicha aktivlar harakatining hisobini yuritadi.
210. 223 413 “Maʼlum turdagi faoliyatni amalga oshirish uchun ruxsatnoma” subschyotida maʼlum turdagi faoliyatni amalga oshirish huquqi boʻyicha aktivlar harakati hisobga olinadi.
211. 223 414 “Kelgusi tovar va xizmatlarga imtiyozli egalik qilishga ruxsatnomalar” subschyoti kelgusida tovar va xizmatlarga imtiyozli egalik qilish uchun amalga oshirilgan xarajatlar hisobi yuritiladi.
2111. 223 430 “Konsessiya nomoddiy aktivlari” subschyotida xizmat koʻrsatish boʻyicha konsessiya kelishuvlari talablariga muvofiq xizmat konsessiyasi aktivi sifatida qayta tasniflangan nomoddiy aktivlar harakati hisobga olinadi.
212. Noishlab chiqarish aktivlarini buxgalteriya hisobiga nomoddiy aktivlar sifatida qabul qilish va ularga nisbatan qoʻyiladigan talablar qonunchilik hujjatlariga muvofiq tartibga solinadi.
213. Noishlab chiqarish aktivlari quyidagilar natijasida budjet tashkiloti balansiga kiritiladi:
oʻzida yaratilgan noishlab chiqarish aktivlarini qabul qilish;
oldi-sotdi shartnomasi boʻyicha noishlab chiqarish aktivlarini sotib olish;
noishlab chiqarish aktivlarini begʻaraz kelib tushish;
ortiqcha (hisobga olinmagan) noishlab chiqarish aktivlarini aniqlash;
qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarga koʻra.
214. Sotib olingan, shuningdek budjet tashkilotining oʻzida yaratilgan noishlab chiqarish aktivlarning dastlabki qiymatiga ularning sotib olish narxi (tannarxi) va ularga qilingan barcha xarajatlarining toʻliq summasida, jumladan mazkur noishlab chiqarish aktivlarni yetkazib berish va boshqa shu bilan bogʻliq xarajatlarni hisobga olgan holda kiritiladi.
Sotib olingan noishlab chiqarish aktivlarining boshlangʻich qiymati quyidagi xarajatlardan tashkil topadi:
huquqdan voz kechish (sotib olish) shartnomasiga muvofiq huquq egasi (sotuvchi)ga toʻlangan summalar;
huquq egasining mutlaq huquqidan voz kechishi (sotib olish) munosabati bilan amalga oshirilgan roʻyxatdan oʻtkazish yigʻimlari, davlat bojlari, patent bojlari va boshqa shunga oʻxshash toʻlovlar;
bojxona bojlari va yigʻimlari;
noishlab chiqarish aktivlarini sotib olish munosabati bilan toʻlanadigan soliqlar va yigʻimlar summalari (agar ular qoplanmasa);
noishlab chiqarish aktivlarini sotib olish bilan bogʻliq axborot va maslahat xizmatlari uchun toʻlangan summalar;
vositachilarga toʻlanadigan haqlar;
noishlab chiqarish aktivlarini yetkazib berish tavakkalchiligini sugʻurtalash boʻyicha xarajatlar;
aktivdan maqsadga koʻra foydalanish uchun uni yaroqli holatga keltirish bilan bevosita bogʻliq boshqa xarajatlar.
Sotib olingan noishlab chiqarish aktivlariga haq toʻlash bilan bogʻliq xarajatlar, sotib olish boʻyicha kontraktlarni tayyorlash va roʻyxatdan oʻtkazish bilan bogʻliq xarajatlar hamda aktivlarni sotib olish bilan bevosita bogʻliq boʻlmagan boshqa xarajatlar noishlab chiqarish aktivlarining boshlangʻich qiymatiga kiritilmaydi, balki ular sodir boʻlgan hisobot davrida haqiqiy xarajatlar sifatida hisobotlarda aks ettiriladi.
Tashkilotning oʻzi tomonidan yaratilgan (ishlab chiqilgan) noishlab chiqarish aktivlarining boshlangʻich qiymati ushbu noishlab chiqarish aktivlarini ishlab chiqarishga sarflangan haqiqiy xarajatlar summasi sifatida aniqlanadi.
215. Noishlab chiqarish aktivlari chet el valyutasi hisobiga sotib olinishida sotib olinayotgan noishlab chiqarish aktivlarining qiymati operatsiya sodir etilgan sanadagi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki kursi boʻyicha chet el valyutasini soʻmga hisoblab oʻtkazish yoʻli bilan aniqlanadi.
216. Sotib olingan noishlab chiqarish aktivlarining qiymati (sotib olish narxi, shuningdek yetkazib berish va boshqa qoʻshimcha xarajatlar) hisobda 243 000 “Noishlab chiqarish aktivlariga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotining debetiga va 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditiga yoziladi. Noishlab chiqarish aktivlarining dastlabki qiymati boʻyicha kirim qilinishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga va 243 000 “Noishlab chiqarish aktivlariga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotining kreditiga yoziladi.
217. Yuridik va jismoniy shaxslardan begʻaraz olingan noishlab chiqarish aktivlari hisobda mazkur aktivning buxgalteriya hisobiga kirim qilish vaqtida belgilangan tartibda aniqlangan joriy bozor qiymati boʻyicha 243 000 “Noishlab chiqarish aktivlariga kapital qoʻyilmalar” subschyotining debetiga va 902 100 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlar” subschyotining kreditiga yoziladi. Noishlab chiqarish aktivlari boʻyicha yetkazib berish va ishchi holatga keltirish bilan bogʻliq boshqa xarajatlar amalga oshirilganda, ushbu xarajatlar mazkur noishlab chiqarish aktivlarining qiymatini oshiradi va hisobda 243 000 “Noishlab chiqarish aktivlariga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotining debetiga va 341 000 “Budjet tashkilotlarining turli hisob-kitoblari boʻyicha kreditor qarzlari” schyotining tegishli subschyotlari yoki boshqa tegishli schyotlarning subschyotlari kreditiga yoziladi. Noishlab chiqarish aktivlarining qiymati boʻyicha kirim qilinishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga va 243 000 “Noishlab chiqarish aktivlariga kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotining kreditiga yoziladi.
218. Inventarizatsiya jarayonida aniqlangan hisobga olinmagan noishlab chiqarish aktivlari, ortiqcha chiqish aniqlangan sanadagi aynan shunga oʻxshash noishlab chiqarish aktivlarining bozor qiymati boʻyicha ularning haqiqiy ahvolini hisobga olgan holda baholanadi (ortiqcha chiqish sabablari va aybdor shaxslar keyinchalik aniqlanadi), belgilangan tartibda budjet tashkilotlari hisobiga qabul qilinadi hamda buxgalteriya hisobida 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetiga va 903 000 “Inventarizatsiya natijasida ortiqcha chiqqan mol-mulklar” subschyotining kreditida aks ettiriladi.
219. Noishlab chiqarish aktivlari foydalanishga yaroqsiz holga kelguniga qadar hisobda aks ettiriladi. Foydalanishga yaroqsiz holga kelgan nomoddiy aktivlar belgilangan tartibda hisobdan chiqariladi.
Noishlab chiqarish aktivlari quyidagilar natijasida tashkilot balansidan hisobdan chiqariladi:
tugatish;
sotish;
begʻaraz berish;
kamomad yoki yoʻqotishning aniqlanishi;
qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollar.
220. Yaroqsiz holatga kelishi munosabati bilan noishlab chiqarish aktivlarining qiymatining hisobdan chiqarilishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditiga va noishlab chiqarish aktivlarining kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda, haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida yoziladi
221. Budjet tashkilotlar tomonidan noishlab chiqarish aktivlarining begʻaraz berilishi hisobda 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va 902 100 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlar” subschyotining debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi.
Nomoddiy aktivlarni hisobdan chiqarishda asosiy vositalarni hisobdan chiqarishda toʻldiriladigan hujjat shakllaridan foydalaniladi.
222. Budjet tashkilotlarida noishlab chiqarish aktivlarining sotilishi hisobda quyidagicha aks ettiriladi:
1) chet elda joylashgan budjet tashkilotlaridan tashqari:
dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
noishlab chiqarish aktivlarining sotish qiymati 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida, bir vaqtning oʻzida tegishli budjet daromadiga oʻtkazilishi nazarda tutilgan qismi boʻyicha hisoblangan summa 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
pul mablagʻlarining kelib tushishi 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining kreditida va 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining debetida, budjetga oʻtkazilishi nazarda tutilgan qismi boʻyicha hisoblangan summalarning oʻtkazib berilishi 102 414 “Taqsimlanadigan mablagʻlar” subschyotining kreditida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetida aks ettiriladi;
noishlab chiqarish aktivlarining sotilishidan tushgan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlar 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” subschyotlarining kreditida aks ettiriladi.
2) chet elda joylashgan tashkilotlarning noishlab chiqarish aktivlari:
dastlabki (tiklanish) qiymatining hisobdan chiqarilishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
noishlab chiqarish aktivlarining sotish qiymati 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining debetida va 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining kreditida aks ettiriladi;
pul mablagʻlarining kelib tushishi 151 200 “Budjet tashkilotlarining xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblar boʻyicha debitor qarzlari” subschyotining kreditida va 107 000 “Budjet tashkilotlarining boshqa hisobraqamlardagi xorijiy valyutadagi pul mablagʻlari” subschyotining debetida aks ettiriladi;
noishlab chiqarish aktivlarining sotilishidan tushgan tushumlar hisobidan budjet tashkiloti ixtiyorida qoldiriladigan mablagʻlar 911 100 “Nomoliyaviy aktivlar realizatsiyasi” subschyotining debetida va 520 310 “Budjet tashkilotlarining rivojlantirish jamgʻarmasi boʻyicha hisoblangan daromadlari” yoki 520 320 “Tibbiyot tashkilotlarining moddiy ragʻbatlantirish va rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari boʻyicha hisoblangan daromadlari” subschyotlarining kreditida aks ettiriladi.
223. Noishlab chiqarish aktivlarining inventarizatsiyasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
224. Inventarizatsiya natijasida aniqlangan kamomadning aniq aybdori topilmagan yoki moddiy-javobgar shaxslardan undirib olish imkoni boʻlmagan hollarda, kam chiqqan noishlab chiqarish aktivlarining hisobdan chiqarilishidan koʻrilgan zarar budjet tashkiloti hisobiga olib boriladi va buxgalteriya hisobida noishlab chiqarish aktivlarining qiymatini hisobdan chiqarilishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi.
225. Moddiy javobgar shaxs (yoki boshqa xodim) aybdor deb tan olingan va agarda noishlab chiqarish aktivlari budjet mablagʻlari hisobidan xarid qilingan boʻlsa yoki xarid qilingan manbasini aniqlashning imkoni boʻlmasa, aybdor shaxsdan undiriladigan summa qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tegishli budjet daromadiga oʻtkazib beriladi va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
kam chiqqan noishlab chiqarish aktivlarining qiymatini hisobdan chiqarilishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida qoldiq qiymatining hisobdan chiqarilishi kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi;
aybdor shaxsdan undiriladigan summaning budjet daromadlariga hisoblanishi 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetida va 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining kreditida;
aybdor shaxs tomonidan kamomad summasining toʻlanishi tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning debetida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining kreditida;
mablagʻlarni budjet daromadiga oʻtkazib berilishi 342 100 “Budjet tashkilotlarining budjetga toʻlovlar boʻyicha kreditor qarzlari” subschyotining debetida va pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning kreditida aks ettiriladi.
226. Moddiy javobgar shaxs (yoki boshqa xodim) aybdor deb tan olingan holda (agarda noishlab chiqarish aktivlari budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan xarid qilingan boʻlsa), aybdor shaxsdan undiriladigan summa tashkilotning budjetdan tashqari mablagʻlari boʻyicha hisobvaragʻiga kirim qilinadi va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
kam chiqqan noishlab chiqarish aktivlarining qiymatini hisobdan chiqarilishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotining debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida aks ettiriladi. Noishlab chiqarish aktivlarining qiymati va moddiy javobgar shaxs hisobiga olib borilgan summa oʻrtasida farq mavjud boʻlganda, ushbu farq summa 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” (yoki kreditida) va 520 490 “Budjet tashkilotlarining qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa turdagi hisoblangan daromadlari” subschyotining kreditida (yoki noishlab chiqarish aktivlarining kirim qilish manbasidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarining debetida) aks ettiriladi;
aybdor shaxs tomonidan kamomad summasining toʻlanishi tegishli pul mablagʻlarini hisobga oluvchi subschyotlarning debetida va 153 100 “Budjet tashkilotlarining kamomadlarga doir debitor qarzlari” subschyotning kreditida aks ettiriladi.
227. Noishlab chiqarish aktivlari budjet va budjetdan tashqari mablagʻlar hisobiga sotib olingan boʻlganda, aybdor shaxsdan undiriladigan summa noishlab chiqarish aktivlari qiymatidagi budjet va budjetdan tashqari mablagʻlarning ulushiga mos ravishda taqsimlanib, mablagʻning tegishli qismi budjet daromadiga oʻtkazib beriladi, qolgan qismi tashkilotning budjetdan tashqari mablagʻlar boʻyicha hisobvaragʻiga kirim qilinadi va toʻligʻicha moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga sarflanadi.
228. Aniqlangan kamomad oʻrniga moddiy javobgar shaxsning tashkilot ixtiyoriga bergan noishlab chiqarish aktivlari kamomad chiqqan tegishli noishlab chiqarish aktivlari qiymatiga teng yoki kam boʻlganda, ushbu noishlab chiqarish aktivlari belgilangan tartibda bozor qiymatida kirim qilinadi, yetishmaydigan qismi moddiy javobgar shaxs tomonidan pul mablagʻlarini kiritish bilan qoplanadi va buxgalteriya hisobida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda aks ettiriladi.
229. Tegishli noishlab chiqarish aktivlari boʻyicha qonunchilik hujjatlari talablariga asosan amortizatsiya hisoblab boriladi. Hisoblangan amortizatsiya summasiga noishlab chiqarish aktivlarining kirim qilish manbasidan hamda operatsiyaning mazmunidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debeti boʻyicha va 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining krediti boʻyicha alohida memorial orderlarda tuziladi.
230. Qayta baholash natijasida noishlab chiqarish aktivlarining qiymatini oshishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetida, hisoblangan amortizatsiya summasining oshishi 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida va moliyaviy natijalarning oshishi 909 000 “Asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlarni qayta baholash” subschyotning kreditida aks ettiriladi.
Qayta baholash natijasida esa noishlab chiqarish aktivlarining qiymatini kamayishi 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining kreditida, hisoblangan amortizatsiya summasining kamayishi 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va moliyaviy natijalarning kamayishi esa 909 000 “Asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlarni qayta baholash” subschyotning debetida aks ettiriladi.
231. Noishlab chiqarish aktivlarining amortizatsiyasi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
232. Boshqa budjet tashkilotlaridan begʻaraz olingan va avval foydalanishda boʻlgan noishlab chiqarish aktivlari kirim qilinganda, qabul qilib oluvchi tomon buxgalteriya hisobida ularning dastlabki (tiklanish) qiymatidan amortizatsiyasini ayirmagan holda 223 000 “Noishlab chiqarish aktivlari” schyotining tegishli subschyotlarining debetida va ularning dastlabki (tiklanish) qiymatidan amortizatsiyasini ayirgan holda 902 100 “Begʻaraz (bepul) olingan yoki berilgan asosiy vositalar, qiymatliklar va nomoddiy aktivlar” subschyotining krediti hamda beruvchi tashkilotlarning hujjatlariga muvofiq mazkur noishlab chiqarish aktivlarining amortizatsiyasi summasiga 233 000 “Noishlab chiqarish aktivlari amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining krediti boʻyicha aks ettiriladi.
233. 230 000 “Nomoliyaviy aktivlar amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarida tashkilot hisobida (balansida) turgan asosiy vositalar, qiymatliklar va noishlab chiqarish aktivlarining eskirib borishi aks ettiriladi.
234. Budjet tashkilotlarining nomoliyaviy aktivlari amortizatsiyasi amaldagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq yillik amortizatsiya meʼyorlaridan kelib chiqqan holda hisobi yuritiladi.
235. 230 000 “Nomoliyaviy aktivlar amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining kredit tomonida asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblanishi, debet tomonida hisoblangan amortizatsiya summasining hisobdan chiqarilishi aks ettiriladi. Har oyda hisoblangan amortizatsiya summasiga asosiy vositaning kirim qilish manbasidan hamda operatsiyaning mazmunidan kelib chiqqan holda haqiqiy xarajatlarni hisobga oluvchi 700 000 “Hisoblangan haqiqiy xarajatlar” schyotining tegishli subschyotlarning debeti boʻyicha va 230 000 “Nomoliyaviy aktivlar amortizatsiyasi” schyotining tegishli subschyotlarining krediti boʻyicha alohida memorial orderlarda tuziladi.
236. 240 000 “Nomoliyaviy aktivlar kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotlarida nomoliyaviy aktivlarni xarid yoki qabul qilish, ularni ishga tushirish, yetkazib berish va shu bilan bogʻliq boshqa xarajatlar, qurilishi tugallanmagan bino va inshootlar hamda oʻrnatish uchun moʻljallangan asbob-uskunalar hisobga olinadi. Nomoliyaviy aktivlarning dastlabki qiymati boʻyicha (sotib olish, qabul qilish va boshqa qoʻshimcha xarajatlarni hisobga olgan holda) kirim qilinishi 220 000 “Nomoliyaviy aktivlar” schyotning tegishli subschyotlarining debetida va 240 000 “Nomoliyaviy aktivlar kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli subschyotining kreditida aks ettiriladi.
237. 240 000 “Nomoliyaviy aktivlar kapital qoʻyilmalar” schyotining tegishli qurilishi tugallanmagan bino va inshootlarni aks ettiruvchi subschyotlarida (qurilish pudrat yoki xoʻjalik usulida amalga oshirilishdan qatʼi nazar) kapital qurilish smetalari, smeta-loyiha hisob-kitoblarida va titul roʻyxatlarida keltirilgan bino va inshootlarni barpo etish, uskunalar, asboblar, inventarlar va boshqa jihozlarni sotib olish boʻyicha xarajatlar hisobga olinadi.
https://neolex.uz/uz/laws/law-4021369
