Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida (3018-son)
01.06.2018
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining
buyrugʻi
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2018-yil 1-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3018]
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 29-maydagi PF-5059-son “Elektr energiyasi va tabiiy gaz yetkazib berish hamda isteʼmol qilish sohasida toʻlov intizomini yanada mustahkamlash, shuningdek, ijro ishi yuritish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq buyuraman:
1. Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Boshliq N. AGZAMOV
Toshkent sh.,
2018-yil 21-may,
5-son
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshligʻining 2018-yil 21-maydagi 5-son buyrugʻiga ILOVA
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi
YOʻRIQNOMA
Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 29-maydagi PF-5059-sonli “Elektr energiyasi va tabiiy gaz yetkazib berish hamda isteʼmol qilish sohasida toʻlov intizomini yanada mustahkamlash, shuningdek, ijro ishi yuritish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishda tabiiy gaz sarfi va yoʻqotishlarni hisoblashning asosiy usullarini belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Yoʻriqnoma tabiiy gazni magistral gaz transport tizimi orqali transportirovka qilishdagi ehtiyoj va texnologik yoʻqotishlar hamda tabiiy gaz yetkazib berish, taqsimlash va sotishdagi ehtiyoj va texnologik yoʻqotishlarga sarflanadigan gaz sarfini hisoblashni belgilaydi.
2. Gazdan oqilona foydalanish maqsadida, oʻz ehtiyojlari, texnologik ehtiyojlar va yoʻqotishlarga gaz sarfini rejalashtirishda, gazni hisobga olish priborlari yoʻqligi yoki nosozligida hamda gaz sarfi boʻyicha hisobotlarni yuritishda ushbu hujjatni qoʻllash majburiydir.
2-bob. Asosiy tushunchalar
magistral gaz quvuri (MGQ) — lupinglar, otvodlar, kompressor va gazni taqsimlash stansiyalaridan iborat, gazni tashish va isteʼmolchilarga yetkazish uchun moʻljallangan gaz quvuri.
kompressor stansiyasi (KS) — magistral gaz quvurining gazni siqish (kompresslash) uchun moʻljallangan inshootlari majmuasi.
kompressor sexi (KS) — magistral gaz quvuri orqali gazni rejalashtirilgan hajmda bosim ostida yetkazib berilishini taʼminlash maqsadida gazni tortib chiqaruvchi agregatlarga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan sex.
gazni taqsimlash stansiyasi (GTS) — magistral gaz quvurining isteʼmolchiga yetkazib berishdan avval gaz bosimini pasaytirish, tozalash, odorizatsiyalash va hisobga olish uchun moʻljallangan inshootlar majmuasi.
oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlar — gaz quvurlaridan foydalanish rejimi va uskunaning texnik koʻrsatkichlari bilan belgilanadigan, gazni tashishda texnologik jarayonlar uchun zarur tabiiy gazning sarflanishi.
yoqilgʻi ehtiyojlari uchun gazning sarflanishi — gazni bosim ostida siqish (kompresslash) agregatlari uchun yoqilgʻi sifatida sarflanadigan tabiiy gaz hajmi.
gazni texnologik ehtiyojlar uchun sarflanishi — magistral gaz quvuridan foydalanishning zarur rejimini taʼminlash boʻyicha boshqa texnologik operatsiyalarni oʻtkazish uchun zarur boʻlgan tabiiy gaz hajmi.
gaz texnologik yoʻqotishlari — gaz tashishning belgilangan sxemasi va texnologiyasi bilan bogʻliq boʻlgan hamda texnologiya mukammallik darajasi, asbob-uskuna ahvoli va gaz sarfini pasaytirish boʻyicha chora-tadbirlarni oʻtkazilishi bilan belgilanadigan tabiiy gazning muqarrar yoʻqotishi.
gazni yerostida saqlash omborlari (GESO) — tabiiy gazni yer ostida saqlash uchun moʻljallangan tabiiy joylar.
yoqilgʻi gazning sarflanishining individual meʼyori — konkret rusumdagi uskuna uchun amaldagi ish rejimlariga nisbatan tabiiy gazning eng yuqori isteʼmol qilinishini tavsiflovchi, ilmiy va texnik asoslantirilgan tabiiy gazni sarflash meʼyori koʻrsatkichi.
produvka (siqilgan gaz oqimi bilan tozalash) uchun gaz sarflanishi individual meʼyori — bosim farqi 0,98 MRa va oʻrtacha mutlaq harorat va bosim sharoitida, diametri 1400 mm dan ortiq boʻlmagan gaz quvurining bir kilometrini produvka qilish uchun gazning eng yuqori sarflanishini hisobga oladigan, ilmiy va texnik asoslantirilgan gazni sarflash meʼyori.
gaz balansi — gaz manbalarini hamda gazning magistral gaz quvurlari tizimlari doirasida yetkazib berish boshlanish nuqtasidan tashishning eng yakuniy nuqtasiga qadar gaz harakatlanishini koʻrsatadigan gaz tashish yoʻnalishlarini tavsiflovchi koʻrsatkichlar tizimi.
truboprovodlar tizimida gaz qoldiqlari oʻzgarishi — truboprovodlar tizimida hisob-kitob oyining boshi va oxiri uchun gaz zaxiralari koʻrsatkichlari oʻrtasidagi tafovut.
hisob-kitob oyi — yilning gazni yetkazib berish va qabul qilish dalolatnomalari rasmiylashtirilishi hamda xoʻjalik yurituvchi subyektlar, uning tuzilmalari xoʻjalik faoliyati (tovar-transport ishi, gazni oʻz ehtiyojlariga sarflash va h.k.) baholanishi, shuningdek yetkazib beruvchi va isteʼmolchi oʻrtasida yetkazib berilgan gaz uchun oʻzaro hisob-kitoblar amalga oshirilishi shart boʻlgan oyi.
gaz taʼminoti tashkiloti — 1,2 MRa gacha bosimdagi gaz tarmoqlarining egasi.
tashkilot — tabiiy gazni magistral gaz transport tarmoqlari hamda bosimi 1,2 MRa gacha boʻlgan gaz tarmoqlari tizimiga xizmat koʻrsatuvchi tashkilot.
gaz taʼminoti tizimi — gaz taʼminoti tarmoqlaridagi barcha gaz tarmoqlari, oʻlchov uzellari, berkituvchi-sozlovchi zulfinlar va boshqa qurilmalar.
oʻlchov uzeli — gazning miqdorini hisobga olish, hamda uning koʻrsatkichlarini nazorat qilish va qayd etishni taʼminlovchi oʻlchash vositalari va moslamalar majmuasi.
moslamalar (armatura) — gaz quvurlari, rezervuarlar, apparatlar, asboblarga oʻrnatilgan va ishchi muhitning oqimlarini boshqarish uchun moʻljallangan turli xil moslamalar.
gaz tartiblash punkti (GTP) va gazni tartiblash qurilmasi (GTQ) — gazning bosimini pasaytirish va uni gaz taqsimlash tarmoqlarida belgilangan darajada ushlab turish uchun moʻljallangan texnologik qurilmalar.
saqlagich-berkitish klapani (SBK) — sozlangan bosim meʼyoridan oʻzgarganda, gaz berilishini toʻxtatishni taʼminlovchi moslama.
saqlagich-tashlash klapani (STK) — tarmoqdagi sozlangan gaz bosimini haddan ortiq koʻtarilib ketishidan himoyalashni taʼminlovchi moslama.
yetkazuvchi gaz quvuri — kirish gaz quvuridan oldin, uzib qoʻyish moslamasigacha yoki yer ostidan binoga olib kirishda himoya gʻilofigacha, binodan tashqarida yotqizilgan yer osti va yer ustida joylashgan gaz quvuri.
gaz bilan tozalash (produvka) — texnologik kommunikatsiyalar, gaz quvurlari va undagi qurilmalarni ishga tushirish, sozlash va ishlatishda, gazni tashqariga chiqarish svechasi orqali atmosferaga chiqarish bilan bajariladigan, doimiy bosim ostidagi tabiiy gaz bilan tozalash texnologik jarayoni.
tashlash moslamasi (svecha) — gazni atmosferaga tartibli chiqarib tashlashni amalga oshirish uchun xizmat qiluvchi, kallakli vertikal quvur koʻrinishidagi, texnik moslama.
tabiiy gazni chiqarib tashlash — sigʻim uskunalari,texnologik kommunikatsiyalar, gaz quvurlari qismlarini uskunani toʻxtatish yoki gaz quvurining qismini uzib qoʻyishda, gazni tashlash moslamasi “svecha” orqali atmosferaga birdaniga tashlash bilan boradigan, gazdan boʻshatish texnologik jarayoni.
ishlatish ehtiyojlariga gazning sarfi — ishlatuvchi tashkilotga tegishli boʻlgan binolar va texnologik gaz uskunalari oʻrnatilgan imoratlarni isitish, issiq suv bilan taʼminlash va boshqa (laboratoriya, stend, mexanik-taʼmirlash ustaxonasi va poʻlatni kesish va ishlash)larga sarflanadigan gazning hajmi.
texnologik ehtiyojlarga gazning sarfi — gaz taqsimlash tarmogʻi obyektlarini talab etilgan ish rejimini bir maromda ushlab turish boʻyicha majburiy texnologik (taʼmirlash-tiklash, sozlash-ishga tushirish va profilaktika) ishlarni olib borishda sarflanadigan gazning hajmi.
avariya holatlarida gazning yoʻqotishlari — gaz quvurlari, uy ichidagi gaz quvurlari va uskunalarning shikastlanishida (korroziya natijasida hosil boʻlgan tirqishlar, uzilishlar, teshiklar orqali) shuningdek, gaz taʼminoti tizimidagi texnik qurilma va ulanmalarda ob-havoning keskin taʼsirida foydalanish jarayoni buzilishi bilan bogʻliq gaz qurilmalarining ishdan chiqishi yoki buzilishi natijasida gazning meʼyorlab boʻlmaydigan yoʻqotishlari.
gazning mavhum yoʻqotishi — alohida tanlangan davr oraligʻida oxirgi isteʼmolchida oʻrnatilgan oʻlchov uskunasining konstruktiv xatoligi oqibatida, tarmoq operatori oʻlchov uskunasining xatoligi, gaz tarkibi oʻzgarish holatidagi oʻzgarishlarni hisobga olmaslik, GTPning saqlovchi-tashlash klapanlarini ishga tushishi, mikro yoriqlar va boshqa yuzaga kelgan yoʻqotishlarni gaz taqsimlash tarmoqlarining aniq hududlarida oʻtkazilgan monitoringlari natijasida aniqlanadigan, avvalgi hisob-kitoblarda aniqlanmagan gaz hajmi.
hisobot davri — yetkazib berilgan gaz uchun, yetkazib beruvchi va isteʼmolchi oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar amalga oshirilishi lozim boʻlgan yilning oyi.
Mazkur hujjatda foydalanilgan qisqartmalar Yoʻriqnomaning 1-ilovasida keltirilgan.
3-bob. Magistral gaz transportida oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlarga tabiiy gaz sarfini hisoblash (bosimi 1,2MRa dan yuqori)
3. Magistral gaz tashishning oʻz ehtiyojlari uchun gaz sarflanishi asosiy yoʻnalishlari:
gazni yoqilgʻi ehtiyojlari uchun sarflash;
gazni texnologik ehtiyojlar uchun sarflash.
4. Magistral gaz tashishning oʻz ehtiyojlari hamda texnologik yoʻqotishlari uchun gaz sarflanishi qismlari Yoʻriqnomaning 2-ilovasida keltirilgan.
5. Tabiiy gazni oʻz ehtiyojlari uchun sarflashning alohida yoʻnalishlari boʻyicha individual meʼyorlarini aniqlash hisoblash-tahlil uslubi, hisoblash-statistik uslubi va oxirgi uch yil uchun hisobot maʼlumotlariga asoslanib, uskunaning pasport koʻrsatkichlari va turli foydalanish sharoitlarida haqiqiy gaz sarflanishi tajriba-statistik maʼlumotlaridan (Yoʻriqnomaning 3-ilovasidagi 1 — 8-jadvallar) foydalaniladi.
6. Yoqilgʻi va texnologik ehtiyojlar uchun gaz sarfini hisoblash 3-ilovaga muvofiq amalga oshiriladi.
7. Gazning texnologik yoʻqotishini hisoblash Yoʻriqnomaning 5-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.
8. Changtutgichlar, filtr-separatorlarni tozalashda va gaz quvurlaridan porshen oʻtkazilishida toʻkilgan suyuqlik hajmini hisoblash Yoʻriqnomaning 7-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.
9. Oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlarga gaz sarfini rejalashtirish va hisobini yuritish Yoʻriqnomaning 8-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.
4-bob. Magistral gaz quvurlarida gaz balansini tuzish
10. Magistral gaz quvurlari tizimlari doirasida tabiiy gazning yetkazib berilishi va taqsimlanishi solishtirma balansini shakllantirish, “Oʻztransgaz” AJ tarkibiga kiradigan tarkibiy tuzilmalar axborot bazasi negizida yaratiladi.
11. Magistral gaz quvurlari tizimlari orqali tabiiy gazning yetkazib berilishi va taqsimlanishi solishtirma balansi bevosita boʻysunuvi ostidagi tashkilotlarning, shuningdek, yer ostida saqlash stansiyalari boʻyicha gazning yetkazib berilishi va taqsimlanishi balanslari asosida tuziladi.
Gaz transport tizimida gaz balansining matematik tenglamasi:
bunda, Qp — tuzilgan yetkazib berish shartnomalariga muvofiq GTSga kelib tushgan gaz hajmi, 1×10 m3;
Qotgeso — hisobot oyida GESO dan olib qoʻyilgan gaz hajmi, 1×10 m3;
Qnost — hisobot oyi boshida GTSda qolgan gaz hajmi, 1×10 m3;
Qr — isteʼmolchilarga, shu jumladan eksportga yetkazib berilgan gaz haji, 1×10 m3;
Qzgeso — GESOga bosim ostida kiritilgan gaz hajmi, 1×10 m3;
Qkost — GTSda hisobot oyi oxirida qolgan gaz hajmi, 1×10 m3;
Qsn — oʻz ehtiyojlari
Qtp — texnologik yoʻqotishlar
Qras — hisobotdagi nuqsonlar hisobidan balansning daromad va xarajat qismi oʻrtasidagi tafovut.
12. Oʻz texnologik ehtiyojlari uchun sarflangan, hisob-kitob asboblari va mazkur tartibga muvofiq aniqlanadigan gaz hajmi, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda, Qttn — yoqilgʻi texnologik ehtiyojlarga sarflangan gaz hajmi, m3;
Qptn — boshqa texnologik ehtiyojlarga sarflangan gaz hajmi, m3 .
13. Balansning kirim va chiqim qismi oʻrtasidagi tafovut yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan 1,5 % xatolik darajasidan ortib ketishi mumkin emas.
14. Agar tafovut 13-bandda koʻrsatib oʻtilgan yoʻl qoʻyish mumkin boʻlgan xatolik darajasidan oshmasa, gaz yetishmovchiligi tuzilmaning shu davrdagi sarf-xarajatlariga oʻtadi.
15. Agar tafovut yoʻl qoʻyish mumkin boʻlgan nuqson darajasidan ortib ketsa, gaz yetishmovchiligi aybdor shaxslar zimmasiga yuklanadi.
Agar aybdor shaxslar aniqlanmasa yoki sud zararni ularning hisobidan undirishni rad etsa, gaz yetishmovchiligi boʻyicha zararlar tashkilotning moliyaviy natijalari hisobidan chiqariladi.
5-bob. Gaz bosimi 1,2 MRa gacha boʻlgan gaz tarmoqlaridagi yetkazib berish, taqsimlash va sotishdagi gaz yoʻqotishlarni hisoblash
§1. Yoʻqotishlarni hisoblashdagi asosiy mezonlar
16. Gaz quvurlari gaz taqsimlash tizimining asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi. Gaz quvurlari, ulardagi maksimal ishchi bosimga bogʻliq holda, quyidagilarga boʻlinadi:
past bosim ostidagi (0,05∙105 Ra gacha yoki 0,05 kgf/cm2 gacha);
oʻrtacha bosim ostidagi (0,05∙105 dan yuqori 3,0∙105 Ra gacha yoki 0,05 kgf/cm2dan yuqori 3,0 kgf/cm2 gacha);
II kategoriya yuqori bosim ostidagi (3,0∙105 dan yuqori 6,0∙105 Ra gacha yoki 3,0 kgf/cm2 dan yuqori 6,0 kgf/cm2 gacha);
I kategoriya yuqori bosim ostidagi (6,0∙105 dan yuqori 12,0∙105 Ra gacha yoki 6,0 kgf/cm2 dan yuqori 12,0 kgf/cm2 gacha).
17. Gaz quvurlarining asosiy tavsifi, uning materiali (metall yoki polietilen) ishlatishdagi ishchi koʻrsatkichlari (bosim, temperatura, tezlik) gazning maʼlum miqdorini oʻtishi uchun zarur boʻlgan, uning oʻtkazish qobiliyatini belgilovchi quvurlarning ichki diametri hisoblanadi.
18. Har xil bosim ostidagi gaz quvurlari, tarmoqdagi gaz bosimini tartibga solish uchun xizmat qiluvchi GTP va GTQ orqali oʻzaro bogʻlanadi.
GTP va GTQlarida filtr, saqlagich-berkitish klapani (SBK), gaz bosimi tartiblagichi, saqlagich-tashlash klapani (STK), berkitish moslama (armatura)si, nazorat oʻlchash asboblari, zarur boʻlganda gaz sarfini hisobga olish asboblari oʻrnatish, hamda aylanma gaz quvurlari (baypaslar) boʻlishi koʻzda tutiladi.
Aylanma gaz quvuri (baypas)da ketma-ket joylashgan ikki berkitish moslamasini oʻrnatish koʻzda tutiladi.
19. Tashkilot boʻyicha ishlatish va reglamentga asoslangan texnologik ehtiyojlar va yoʻqotishlarga gazning sarfi, Yoʻriqnomaning 9-ilovasidagi 9.1-jadvalga muvofiq rasmiylashtiriladi.
20. Sarflar quyidagilarga boʻlinadi:
oʻz ehtiyojlariga ishlatish;
reglamentga asoslangan texnologik ehtiyojlar;
tabiiy gazni taqsimlash va yetkazib berishdagi texnologik yoʻqotishlar;
avariya holatlaridagi yoʻqotishlar;
mavhum gaz yoʻqotishlar.
§ 2. Tabiiy gaz taqsimlashdagi tashkilotning oʻz ehtiyojlari va gaz tarmoqlaridagi yoʻqotishlariga tabiiy gaz sarflari tarkibi
21. Oʻz ehtiyojlari (maishiy) va foydalanishdagi taʼmirlash-profilaktika jarayonidagi gaz sarflari hisobga olish priborlari koʻrsatkichlari boʻyicha aniqlanadi.
Oʻz ehtiyojlari (maishiy) quyidagi sarflarni oʻz ichiga oladi:
tashkilotning boʻlinmalarida (xizmatlar, idoralar, boʻlinmalar, boʻlimlar, ustaxonalar, sexlar, laboratoriyalar va boshqa) joylashgan binolarni isitish;
ishchi xodimlarga taom tayyorlashda (tashkil etilgan ishchilar oshxonalari).
Foydalanish ehtiyojlari quyidagilardan iborat:
laboratoriyalar, stendlar, xonalar va gaz quvurlarini izolyatsiyalash ishlarini bajaruvchi boʻlinmaning ehtiyojlari;
ustaxonaning ehtiyojlari;
metallni payvandlash va kesish boʻlinmalarining ehtiyojlari;
pechlar va boshqa metallga ishlov berish.
Gazni hisobga olish pribori yoʻqligi (taʼmirlash, almashtirish yoki qiyoslashdan oʻtkazish vaqtida) oʻz ehtiyojlari (maishiy) va foydalanishdagi (taʼmirlash-profilaktika) gaz sarflari belgilangan meʼyorlarga asosan hisoblanadi.
22. Reglamentga asoslangan texnologik ehtiyojlar uchun gazning sarflari tarkibiga quyidagilar kiradi:
saqlagich klapanlarni sozlashda gazni chiqarib tashlash;
uy ichidagi gaz uskunalariga xizmat koʻrsatish va ishlatishda texnologik ehtiyojlar (faqat gazni hisobga olish asbobi mavjud boʻlmagan yoki ishdan chiqqan holatda hisoblash usuli bilan aniqlanadi);
gaz quvurlari, BTM, GTPning bogʻlovchi quvurlari va uskunalarini ishga tushirishda, ularni gaz bilan tozalash va toʻldirish;
profilaktik va taʼmirlash ishlarini olib borishda, gaz quvurlari, BTM, GTPning bogʻlovchi quvurlari va uskunalaridan gazni chiqarib tashlash, ularni gaz bilan tozalash va toʻldirish;
Reglamentga asoslangan texnologik ehtiyojlar sarflarining tarkibi tashkilot ishining aniq sharoitlaridan kelib chiqib aniqlanadi.
Texnologik ehtiyojlar uchun sarflangan gaz sarfi mazkur Yoʻriqnomaning 10-ilovasida belgilangan usulda hisob-kitob orqali aniqlanadi.
23. Texnologik yoʻqotishlar tarkibi oʻz ichiga gaz tarmoqlarining tashqi ekstremal ob-havo harorati taʼsiri va foydalanish parametrlari buzilishi bilan bogʻliq texnologik jarayonning belgilangan rejimdan chekinishi natijasida gaz tarmoqlarining germetikligini buzilishi bilan bogʻliq yoʻqotishlarni oladi, bular:
tarmoqdagi bosim ruxsat etilganidan ortib ketganda, saqlagich tashlash klapanlari orqali gazni atmosferaga chiqarib tashlash;
gaz quvurlari, GTP ning inshootlari va uskunalaridan, odatdagi sharoitlarda ishlatishda gaz quvurlarining (flanetsli va rezbali birikmalar, salniklar) germetikligini buzilishi bilan bogʻliq boʻlgan gaz yoʻqotishlari;
Texnologik yoʻqotishlarga sarflangan gaz hajmi ularning kelib chiqish sabablari boʻyicha belgilangan tartibda tuzilgan dalolatnoma asosida hisobdan chiqariladi.
Texnologik yoʻqotishlarda sarflangan gaz hajmlari mazkur Yoʻriqnomaning 12 — 23-ilovalarida keltirilgan hisoblash usullari orqali aniqlanadi.
24. Avariyalarda gaz yoʻqotishlarga gaz tarmoqlaridagi avariyalar, uy ichi va qurilmalaridagi korroziya yoki boshqa mexanik taʼsirlar natijasida vujudga kelgan yoriqlar, uzilishlar, nosozliklar kiradi.
Avariya natijasida yoʻqotilgan gaz hajmi avariya kelib chiqish sababi boʻyicha belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan dalolatnomalar asosida hisobdan chiqariladi.
Avariyada yoʻqotilgan gaz hajmi mazkur Yoʻriqnomaning 24 — 26-ilovalarida keltirilgan hisob-kitob usullari orqali aniqlanadi.
25. Gazning mavhum yoʻqotishlariga quyidagilar kiradi:
gaz tarmoqlarining alohida uchastkalaridagi xar xil oʻlchov uzellari va (yoki) priborlarning aniqlik darajasidagi farq natijasida (gaz miqdorini oʻlchashdagi noaniqliklar sababli) yuzaga kelgan, hisobga olinmagan (yoʻqotilgan) gaz hajmi;
gaz tarmoqlarining alohida uchastkalariga kirishdagi hisob uzellari yoki zamonaviy gazni hisobga olish priborlari bilan tarmoqdagi isteʼmolchilarda oʻrnatilgan bosim va (yoki) haroratga nisbatan korreksiya qilish imkoniyati boʻlmagan gazni hisobga olish priborlari orasidagi hisobga olinmagan (yoʻqotilgan) gaz hajmi;
isteʼmolchidagi oʻlchash qurilmasining konstruktiv xatoligidan hosil boʻlgan hisobga olinmagan (yoʻqotilgan) gaz hajmi;
gaz tarkibidagi oʻzgarishlarni hisobga olmaslik natijasida hosil boʻlgan hisobga olinmagan (yoʻqotilgan) gaz hajmi;
mikro yoriqlar va boshqalar natijasida vujudga kelgan hisobga olinmagan (yoʻqotilgan) gaz hajmi.
Mavhum yoʻqotishlar ular aniqlanganligi yuzasidan belgilangan tartibda rasmiylashtirilgan dalolatnomalar asosida hisobdan chiqariladi.
Mavhum yoʻqotishlar hajmi asoslangan oʻtkazilgan monitoring natijalari asosida aniqlanadi.
Gaz tarmoqlarining maʼlum bir alohida uchastkasidagi mavhum yoʻqotishlar hajmi mazkur Yoʻriqnomaning 27-ilovasida keltirilgan hisob-kitob usuli orqali aniqlanadi.
26. Ishlatish va texnologik ehtiyojlar va yoʻqotishlarga gazning sarfini tahlil va nazorat qilish uchun sarflangan gazning umumiy hajmi, isteʼmolchilardan gazni qabul qilish-topshirish dalolatnomasi boʻyicha, qabul qilingan gazning umumiy hajmiga nisbatan, quyidagi formula boʻyicha foizlar koʻrinishida Rg, (%), taqdim etiladi:
bunda: Ve.n.— ishlatish ehtiyojlariga sarflangan gazning hajmi, m3;
Vt.n.— texnologik ehtiyojlarga sarflangan gazning hajmi, m3;
Vpot. — gazning yoʻqotishlari, m3;
Vobsh — yetkazib beruvchilardan olingan va ikki tomonlama qabul qilish-topshirish dalolatnomasi bilan rasmiylashtirilgan gazning umumiy miqdori, m3.
27. Hisobot davri uchun, tashkilot boʻyicha gazni taqsimlash va yetkazib berishdagi ishlatish va reglamentga asoslangan texnologik ehtiyojlar va yoʻqotishlarga sarflangan tabiiy gaz hajmining (Ve.n., Vt.n., Vpot.) hisob-kitobi (keyingi oʻrinlarda — “Hisob-kitob”) tashkilotning gaz tarmoqlari, gaz taqsimlash punktlari va qurilmalardan foydalanish xizmatining yetakchi muhandisi tomonidan amalga oshiriladi.
28. “Hisob-kitob” Tashkilot boʻyicha ishlatish va reglamentga asoslangan texnologik ehtiyojlar va yoʻqotishlar uchun gaz sarflarining yigʻindisi, uning soʻnggi varagʻida tashkilotining quyidagi xodimlari tomonidan imzolanadi:
isteʼmolchilar gaz tarmoqlari, qurilmalariga xizmat koʻrsatish va metrologik taʼminot brigadasi muhandisi;
gaz tarmoqlari, gaz taqsimlash punktlari va qurilmalardan foydalanish xizmatining yetakchi muhandisi .
29. “Hisob-kitob” tashkilotning bosh muhandisi tomonidan “TASDIQLAYMAN” grifi ostida, muhr bilan tasdiqlangan uning shaxsiy imzosi bilan, “Hisob-kitob”ning birinchi varagʻida tasdiqlanadi.
30. Imzolangan va tasdiqlangan hisob-kitoblar tashkilot gazni hisobga olish va gaz balansini ishlab chiqish xizmatiga taqdim etiladi. Hisob-kitoblarga tegishli dalolatnomalar va boshqa hujjatlar tashkilotda saqlanadi.
6-bob. Yakuniy qoidalar
31. Mazkur Yoʻriqnoma talablarini buzgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgardir.
32. Mazkur Yoʻriqnoma “Oʻzbekneftegaz” AJ, “Oʻztransgaz” AJ va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Majburiy ijro byurosi bilan kelishilgan.
“Oʻzbekneftgaz” AJ Boshqaruv raisi A. SULTANOV
2018-yil 18-may
“Oʻztransgaz” AJ Boshqaruv raisi A. MUSTAFAYEV
2018-yil 18-may
Bosh prokuraturasi huzuridagi Majburiy ijro byurosi direktori B. QUDRATXODJAYEV
2018-yil 18-may
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 1-ILOVA
Foydalanilgan qisqartmalar
GMK — gaz motokompressor;
GBA — gazni bosim ostida uzatuvchi agregat;
GTS — gazni taqsimlovchi stansiya;
GTU — gaz turbina uskunasi;
GTT — gaz transport tashkiloti;
OʻU — oʻlchash uzeli;
FIK — foydali ish koeffitsiyenti;
KS — kompressor stansiyasi;
KS — kompressor sexi;
MGQ — magistral gaz quvuri;
YOER — yoqilgʻi-energiya resurslari;
MGQB — magistral gaz quvurlar boshqarmasi;
MQN — markazdan qochiradigan nagnetatel;
MIDB — markaziy ishlab chiqarish dispetcherlik boshqarmasi;
OʻEES — oʻz ehtiyojlari elektr stansiyasi;
GTP — gaz tartiblash punkti;
GTQ — gaz tartiblash qurilmasi;
SBK — saqlovchi-berkituvchi klapan;
STK — saqlovchi-tashlash klapani;
BTM — berkitish tartibga solish moslamasi (armatura)
ROT — rejali ogohlantiruvchi taʼmirlash
GESO — tabiiy gazni yer ostida saqlash uchun moʻljallangan tabiiy joylar.
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 2-ILOVA
(majburiy) Oʻz ehtiyojlari va magistral tashishdagi texnologik yoʻqotishlar uchun gaz sarflanishi qismlari
Sarflash qismlari 1. Yoqilgʻi ehtiyojlar uchun gazni sarflash GSA, GMK, GTU isteʼmol qiladigan gaz Sanoat maydonchalari qozonxonalari, KS, REP, temirchilik ustaxonalari, kimyo laboratoriyalari, mexanika ustaxonalari isteʼmol qiladigan gaz Liniya qismi obyektlari isitish agregatlari, KS (AGV, PGA, gaz plitalari, suv isitish kolonkalari va boshqa) isteʼmol qiladigan gaz Elektr energiyani ishlab chiqarish uchun sarflanadigan gaz 2. Texnologik ehtiyojlar uchun gazni sarflash Pnevmoprivod va pnevmoagregatlar ishida siqib chiqariladigan gaz Changushlagichlar, dripplar, kondensat-otvodchiklarni produvka qilish uchun sarf qilinadigan gaz GSA ishga tushirish va toʻxtatishda svecha orqali siqib chiqariladigan, nagnetatel konturlarini produvka qilish uchun sarf qilinadigan gaz Gaz quvurlari uchastkalarini chang, suv va kondensatdan tozalash uchun produvka qilish va tozalashda sarf qilinadigan gaz Tarkibida oltingugurti kam GTS ishi vaqtida mashʼallarda (“navbatchi olov”) yoqiladigan gaz * GTS ish qobiliyatini tiklashga sarf qilinadigan gaz — gadrat tuzilmalarini bartaraf etishda, armaturani taʼmirlash, almashtirish va reviziya qilish chogʻida siqib chiqariladi ** PXG (KS mavjud boʻlmaganda) oʻz ehtiyojlari uchun sarf qilinadigan gaz 3. Gazning texnologik yoʻqotishlari, jami MG LCH va liniya armaturasidan texnologik yoʻqotishlari KS va GTS kommunikatsiyalari va armaturalaridan texnologik yoʻqotishlari * Teshiklar orqali va gaz quvurlar yorilishlarida * Liniya kranlari zich boʻlmagan joylaridan yoʻqotishlar
Izoh — Ishora qoʻyilgan gaz sarflanishi moddalari:
* — rejalashtirilmaydi,
** — hisoblar RN 39.5-69:2009 ga asosan amalga oshiriladi.
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 3-ILOVA
Oʻz ehtiyojlariga gaz sarfini hisoblash
§ 1. Yoqilgʻi ehtiyojlariga gaz sarfini hisoblash
GBA, GMK, GTU isteʼmol qiladigan gaz sarfini hisoblash
a) KS (gaz turbina uzatmali GBA) isteʼmol qiladigan gaz miqdori quyidagicha aniqlanadi:
KSning yoqilgʻi gazga boʻlgan normativ ehtiyoji (Qyog), shartli yoqilgʻiga nisbatan quyidagi formula asosida aniqlanadi [3]:
bunda Nyogks — KS da gazni kompress siqish uchun sarflash meʼyori, t/kW∙h;
Lnks — KS uchun siqishning politrop ishi, kW∙h.
KS da gazni kompress siqish uchun sarflash meʼyori, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [4]:
bunda Qrn — tabiiy gaz yonishi eng past ishchi harorati, kcal/m3;
7000 — shartli yoqilgʻini yonishi eng past harorati, kcal/kg;
Nyogks — KS da gazni kompress siqish uchun sarflash meʼyori, m3/kW∙h.
KSning yoqilgʻi gazga boʻlgan normativ ehtiyoji Qyog quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Gaz turbina uzatmali KS da gazni kompress siqish uchun sarflash meʼyori, shartli yoqilgʻiga nisbatan Nyogks, kg/(kW∙h), quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [3]:
bunda Nyogo — shartli yoqilgʻiga nisbatan yoqilgʻi gazni sarflashning individual meʼyori, quyidagi rusumdagi GBA (1-jadval) uchun, kg/(kW∙h);
1 jadval — Gaz turbina uzatmali GBA uchun yoqilgʻi gazni sarflash individual meʼyorlari, shartli yoqilgʻiga nisbatan keltirilgan
GBA rusumi Noyog, kg/kWh GT-6-750, GTN-6 0,531 GT-750-6M 0,453 GPA-S-6,3 (NK-12-ST) 0,583 LM-1600 0,369 GTN-9-750 0,61 GPA-S-16S (DG-90L2) 0,385 GTK-10-4 0,422 GTK-25-I 0,454 TKA-S-6,3 0,372
* Konkret KS agregatlari tomonidan amalda siqib chiqariladigan gaz hajmini aniqlash imkoni boʻlmagan taqdirda, yoqilgʻi gazini sarflanishini formula (3) oʻrniga quyidagi soddalashtirilgan formula (3a) boʻyicha rejalashtirish zarur
bunda Qyog.rj — rejalashtirilgan davr uchun yoqilgʻi gaz sarflanishi;
Qyog.h.avv. — avvalgi mavsumning rejalashtirilayotgan davriga mos davrida yoqilgʻi gazning haqiqatda sarflanishi;
Qrj — gaz uzatishning rejalashtirilgan hajmi (KS boʻyicha yoki butun gaz transport tizimi boʻyicha — KS yoki butun gaz transport tizimi boʻyicha maʼlumot mavjud yoxud mavjud emasligiga bogʻliq);
Qh.avv. — avvalgi mavsumning rejalashtirilayotgan davriga mos davrida haqiqatda uzatilgan gaz hajmi (KS boʻyicha yoki butun gaz transport tizimi boʻyicha).Kk — KS ishlash sharoitlarini hisobga oladigan koeffitsiyent (Kk):
bunda Ka — atmosfera sharoitlari taʼsirini hisobga oladigan koeffitsiyent, 2-jadval boʻyicha aniqlanadi.
2-jadval — atmosfera havosi taʼsirini hisobga oladigan Ka koeffitsiyent koʻrsatkichlari
Agregat rusumi Tashqi havo harorati, oS +50 +40 +30 +25 +20 +15 +10 +5 0 -5 -10 -15 -20 -25 GTN6, GT-6-750 1,27 1,2 1,14 1,11 1,09 1,07 1,05 1,03 1,015 1,0 0,99 0,98 0,97 0,95 GT-750-6 1,355 1,265 1,195 1,165 1,14 1,12 1,1 1,075 1,06 1,04 1,025 1,01 1,0 0,98 GPA-S-6,3 1,08 1,07 1.06 1,05 1,05 1.045 1,04 1,035 1,03 1,025 1,02 1.015 1,01 1,005 GTN-9-750 1,295 1,21 1.145 1,12 1,1 1,075 1,055 1,04 1,02 1,005 0,99 0,98 0,97 0,96 GTK-10 1,295 1,21 1,145 1,12 1,1 1,075 1,055 1,1 1.08 1,065 1,05 1,03 1,02 1,01 GPA-S-16 1,08 1,07 1,06 1,055 1,05 1,045 1,04 1,035 1,03 1,025 1,02 1,015 1,01 1,005 GTN-25I 1,085 1,065 1,045 1,036 1,025 1,015 1,01 1 1,005 1,005 1,005 1,005 1,005 1,005 LM-1600 1,085 1,065 1,045 1,036 1,025 1,015 1,01 1 1,005 1,005 1,005 1,005 1,005 1,005
Rejalashtirilgan davr uchun atmosfera havosi oʻrtacha harorati oS, V.1-jadval boʻyicha belgilanadi.
Ku — utilizator qozonlardan foydalanish taʼsirini hisobga oladigan koeffitsiyent [3], quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda nu/nr — sexda ishlayotgan gregatlarning umumiy soni ichida utilizator qozonlar ulushi nr;
1 va 0,025 — utilizator qozonning yoqilgʻi gaz sarfiga taʼsirini hisobga oladigan empirik koeffitsiyentlar;
Ke — GBA yeyilishi (eskirishi) koeffitsiyentiquyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [3]:
Bunda τishlh, τishlm — tegishlicha, GBAning haqiqatdagi va meʼyoriy ishlovi, h;
1 va 0,04 — haqiqatdagi ishlovning meʼyoriy ishlovga nisbatini hisobga oladigan empirik koeffitsiyentlar;
Kf — MQN ni ikki va uch bosqichli ish rejimida foydalanish xususiyatlarini hisobga oladigan koeffitsiyent, 3-jadval boʻyicha aniqlanadi.
Krets — retsirkulyatsiya (qulflovchi armaturaning germetik emasligi tufayli gazning bosim berish tomonidan soʻrib tortish tomoniga sizib oʻtishi, shuningdek rejimlilik tusi tufayli gazning baypaslanishi)ni hisobga oladigan koeffitsiyent. Kretsson koʻrsatkichi gaz transport tashkiloti tomonidan har yili har bir KS boʻyicha individual ravishda avvalgi yilda foydalanish haqidagi maʼlumotlar asosida belgilanib, 1,05 ÷ 1,15 oraligʻida boʻladi.
3-jadval — MQN dan foydalanish xususiyatlarini hisobga oladigan koeffitsiyent Kf koʻrsatkichlari
Foydalanish rejimi GBA rusumi GTN-6, GT-6-750 GT-750-6 GTN-10 GPA-S-6,3 Ikki bosqichli 1,014 1,036 1,016 1,069 Uch bosqichli 1,05 1,05 1,05 1,069
KS siqilishi politrop ishlashi (Lnks), quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi [4]:
bunda z1 — KS kirishidagi sharoitlar boʻyicha gazning siqilishi koeffitsiyenti;
T1 — KS kirishida gaz harorati, K;
Q — rejalashtirilgan davr ichida gaz turbinali KS tomonidan bosim ostida uzatiladigan gaz hajmi, 1×106 m3;
εks = R2/R1 — KS bosim ortishi darajasi;
R1, R2 — birinchi bosqich nagnetatellari kirish qismida hamda soʻnggi siqish bosqichida nagnetallari chiqish qismida oʻrtacha mutlaq (absolyut) bosim, MRa;
320,25 — oʻlchamli koeffitsiyent.
(εks0,3 — 1) ifoda V.2. jadval asosida aniqlanadi.
Gaz siquvchanligi koeffitsiyenti formula 9 boʻyicha [4] yoki V.3. jadval boʻyicha aniqlanadi:
bunda Δv — tabiiy gazning havo boʻyicha nisbiy zichligi;
T1, R1 — nagnetatellar kirish qismidagi harorat va mutlaq bosim.
Darajalari koʻrsatib oʻtilgan maʼlumotlar doirasida boʻlgan, havo boʻyicha nisbiy zichlik (Δv), harorat (T) va bosim (P) koʻrsatkichlari uchun, quyidagicha yaxlitlashga yoʻl qoʻyiladi: Δv uchun — yuzdan birigacha, T va P uchun V.3.jadvalda berilgan eng yaqin darajasigacha.
1-misol — tabiiy gazning siquvchanlik koeffitsiyenti z darajasini havo boʻyicha nisbiy zichlik Δv=0,562, T=305 K (t=32°S) va P=4,45 MPa darajada boʻlgan holatda aniqlanishi.
Quyidagi yaqin darajalarni qabul qilamiz:
Δv ≈ 0,56
t ≈ 30 °C
P ≈ 4,4 MPa
Shundan soʻng z darajasini jadval boʻyicha topiladi: z ≈ 0,926.
Koeffitsiyentni yanada aniqroq topish uchun quyidagi formula qoʻllanadi:
bunda t1 — berilgan harorat yotgan diapazonning eng quyi darajasi;
t2 — berilgan harorat yotgan diapazonning eng yuqori darajasi;
P1 — berilgan bosim yotgan diapazonning eng quyi darajasi;
P2 — berilgan bosim yotgan diapazonning eng yuqori darajasi;
tf — berilgan harorat;
Pf — berilgan bosim;
Zt1P1, Zt2P1, Zt1P2, Zt3P2 — tabiiy gazning siquvchanlik koeffitsiyentlari, 9 formula boʻyicha aniqlanadi.
2-misol — tabiiy gazning siquvchanlik koeffitsiyenti z darajasini havo boʻyicha nisbiy zichlik Δv=0,562, t=32°S va P=4,45 MPa darajada boʻlgan holatda aniqlanishi.
Bunda hisob uchun V.3. jadval boʻyicha Δ=0,56, t.k. Δv = 0,562 ≈ 0,56 amalga oshirilishi sharti qabul qilinadi.
Bu holda:
tf = 32°C,
Pf = 4.45 MPa,
P1 = 4,4 MRa,
P2 = 4,6 MRa,
t1 = 30°C,
t2 = 35°C,
V.3. jadval boʻyicha aniqlanadi:
Natijada:
b) GMK isteʼmol qiladigan yoqilgʻi gaz miqdori
KS ning shartli yoqilgʻiga nisbatan meʼyoriy ehtiyoji Qks, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [4]:
bunda A — KS siqishning potensial ishi, kW∙h;
Nogmk — ushbu rusumli GBA uchun yoqilgʻi gazini sarflash individual meʼyori, shartli yoqilgʻiga nisbatan keltiriladi, kg/(kW∙h) (4-jadval);
Ke — yoyilish (eskirish) koeffitsiyenti formula boʻyicha aniqlanadi (7);
Kf — GMK kompressor qismi rusumining xususiyatlarini hisobga oladigan foydalanish ustamasi koeffitsiyenti, 4-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
4-jadval — Gazomotorkompressorlari uchun yoqilgʻi gazini sarflashning individual meʼyorlari (normativlari) va GMK kompressor qismi rusumining xususiyatlarini hisobga oladigan foydalanish ustamasi koeffitsiyenti
Gaz sarflash individual meʼyori Nogmk* quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [4]:
bunda Qnr — tabiiy gaz yonishining eng past ishchi issiqligi, kcal/m3;
7000 — shartli yoqilgʻi yonishining eng past issiqligi, kcal/kg.
KSning yoqilgʻi gazga normativ ehtiyoji Qks, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [4]:
bunda A — KS siqishning potensial ishi, kW∙h;
Nogmk* — ushbu rusumli GBA uchun yoqilgʻi gazini sarflash individual meʼyori, shartli yoqilgʻiga nisbatan keltiriladi, m3/(kW∙h) (formula 11);
Ke — yoyilish (eskirish) koeffitsiyentiformula boʻyicha aniqlanadi (7);
Kf — GMK kompressor qismi rusumining xususiyatlarini hisobga oladigan foydalanish ustamasi koeffitsiyenti, 4-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Gaz oqimi rejim darajalari (stansiya kirish va chiqish qismidagi bosim va harorati) boʻyicha siqish jarayonining oʻrtacha mutlaq bosimi va oʻrtacha harorati aniqlanadi [3]:
bunda R1 va R2 — KS kirish va chiqish qismida gaz bosimi, tegishlicha, MRa;
T1 i T2 — KS kirish va chiqish qismida gaz harorati, tegishlicha, K.
Bosim Rm, harorat Tm va gazning havodagi nisbiy zichligi ∆v oʻrtacha darajalari boʻyicha gazning siquvchanlik koeffitsiyenti oʻrtacha darajasi zm (formula (9), V.3.jadval) aniqlanadi.
Bosimlarning berilgan nisbatini aniqlash uchun solishtirma siqish potensial ishi w topiladi, quyidagi formula boʻyicha [3]:
bunda 0,2215 — sonli koeffitsiyent;
R1, R2 — stansiya kirish va chiqish qismidagi mutlaq bosim, tegishlicha, MRa.
KS siqishning potensial ishi, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [3]:
bunda Q — bosim ostida uzatilayotgan gaz hajmi, 1×103 m3.
v) Sanoat maydonchalari qozonxonalari tomonidan isteʼmol qilinadigan gazning miqdori, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [4]:
bunda q — qozonlar quvvati, Gsal/h, (5-jadval);
T — rejalashtirilgan davr ichida qozonlar ishi, h;
n — ishlayotgan qozonlar soni;
Qnr — tabiiy gaz yonishi eng past ishchi issiqligi, kcal/m3.
5-jadval- Qozonlarning texnik tavsifi
Issiqlik uskunasi rusumi Qozon FIK, η Qozon quvvati, q, Gsal/h Qozon DKVR 2,5/13 0,89 2,380 Qozon DKVR 4,0/13 0,858 3,791 Qozon DKVR 6,0/13 0,856 6,128 Qozon DKVR 10/13 0,913 9,393 Qozon DKVR 20/13 0,906 17,150 Qozon “Universal — 6M” 0,86 0,280-0,527 Qozon “Energiya — 6” 0,86 0,442-0,834 Qozon VVD — 1,8 0,82 1,275 Qozon NR — 18 0,83 0,323 Qozon NR — 18M 0,83 1,386
Izoh — Qozonlarning pasport koʻrsatkichlari boʻyicha maʼlumotlarni qoʻllash tavsiya qilinadi.
g) Temirchilik ustaxonalari, kimyo laboratoriyalari, mexanika ustaxonalari tomonidan isteʼmol qilinadigan gazning miqdori, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [3]:
bunda N — bir dona asbob tomonidan gazning solishtirma sarflanishi, standart sharoitlarda, m3/h (6-jadval);
n — bir rusumli asbob (uskuna)lar soni;
τ — rejalashtirilgan davr ichida ish vaqti, h.
6-jadval — Gazning solishtirma sarflanishi
Asbob rusumi Gazning solishtirma sarflanishi m3/h Qozon AGV 0,75 Qozon AGV-80 1,5 Gaz plita (2 konforkali) 0,75 Gaz plita (3 konforkali) 0,95 Gaz plita (4 konforkali) 1,25 Gaz isitish qurilmasi PGA 4,5
d) Magistral gaz quvurlari (MQG) va KS liniya qismi isitish agregatlari (gaz isitish qurilmalari) tomonidan isteʼmol qilinadigan gazning miqdori, standart sharoitlarda, formula boʻyicha hisoblanadi (18).
e) Elektr stansiyalari tomonidan elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun isteʼmol qilinadigan gazning miqdori, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi [6]:
bunda W — rejalashtirilgan davr ichida elektrni isteʼmol qilish, kW∙h;
Nyogmg — gazni sarflash meʼyori, m3/(kW∙h).
W va Nyogmg darajalari quyidagi tartibda aniqlanadi:
1) rejalashtirilgan davr ichida, yangi elektr isteʼmolchilarni kiritish va taʼminlashni hisobga olgan holda, elektr isteʼmol qilish jadvali tuziladi, shuningdek unda elektr stansiyaga tushadigan oʻrtacha yuklamani aniqlashga imkon beradigan oʻziga xos davriy qismlar (masalan, chorak, oy boʻyicha) ajratiladi;
2) elektr stansiyaga tushadigan elektr yuklama boʻyicha har bir davr uchun ishlaydigan motor-generatorlar soni va ularning yuklamasi aniqlaadi;
3) motor-generatorlar yuklamasi asosida, 7-jadvaldan foydalangan holda, yoqilgʻi gazini sarflashning individual differensiyalashgan meʼyori, standart yoqilgʻiga nisbatan (N′yogmg), kg/(kW∙h) aniqlanadi, shundan soʻng gaz yonishi eng past issiqligi darajasini hisobga olgan holda, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha gazning sarflanishi meʼyori m3/(kW∙h) aniqlanadi:
bunda Qrn — tabiiy gaz yonishining eng past ishchi issiqligi, kcal/m3, standart sharoitlarda;
7000 — shartli yoqilgʻi yonishining eng past issiqligi, kcal/kg.
7 jadval — Elektr stansiyalari tomonidan isteʼmol qilinadigan yoqilgʻi gazini saflashning individual meʼyorlari
Motor-generator rusumi Yoqilgʻi gaz sarflash meʼyorlari, shartli yoqilgʻiga nisbatan keltirilgan, N′yogmg, kg/(kW·h) Ish rejimi, % 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 DG-400 (6GCHN36/45) 0,39 0,41 0,43 0,45 0,49 0,56 0,66 0,86 1,19 2,29 11GD100 (n=750 r/min) 0,36 0,37 0,39 0,43 0,49 0,58 0,71 0,93 1,39 2,76 MG-3500 0,36 0,37 0,39 0,44 0,51 0,59 0,73 0,96 1,43 2,84 PAES-2500 0,77 0,78 0,82 0,89 1,01 1,18 1,45 1,91 2,82 5,58
§ 2. Texnologik ehtiyojlarga gaz sarfini hisoblash
a) Pnevmokranlar va pnevmoregulatorlar ishlashi vaqtida siqib chiqariladigan gaz miqdori hisobi, standart sharoitlarda, quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
1) Pnevmokranlar ishlashi vaqtida siqib chiqariladigan gaz miqdorini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi [5]:
bunda R, T, z — gaz koʻrsatkichlari (MRa boʻyicha mutlaq bosim, K boʻyicha harorat),
z — siqiluvchanlik koeffitsiyenti;
Vs — silindr hajmi, m3;
n — pnevmokranlar soni;
k — rejalashtirilgan davr uchun joyini oʻzgartirishlar soni;
2865 — standart sharoitlarga keltirish koeffitsiyenti.
2) Pnevmoregulatorlar ishlashi vaqtida siqib chiqariladigan gaz miqdorini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi [5]:
bunda N — bir asbob tomonidan (N=14,4 m3/d — pasport koʻrsatkichlari) solishtirma gazni isteʼmol qilish, standart sharoitlarda;
n — asboblar soni;
τ — rejalashtirilgan davr uchun ish vaqti, d.
b) Changushlagichlar, dripplar, kondensat-yigʻuvchilarni tozalash (produvka) uchun sarflanadigan gaz miqdorini m3da hisoblash, quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi [5] (formula 50):
bunda f — drenaj chizigʻi kesimi maydoni, m2;
τ — bir martalik produvka vaqti, s;
R — oʻrtacha mutlaq bosim, MRa;
n — rejalashtirilgan davr ichida produvkalarning umumiy soni;
3293 — empirik koeffitsiyent.
Gaz transport tashkiloti tomonidan τ va n miqdor darajalari har yili har bir KS va GTS boʻyicha individual ravishda oʻtgan yilgi foydalanish maʼlumotlari asosida belgilanadi.
v) KS da gazni bosim ostida uzatuvchi agregatlarni ishga solish va ishdan toʻxtatishda svechalar orqali siqib chiqariladigan gaz miqdorini hisoblash, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi:
bunda n — siqish bosqichlari soni;
Qi — KS siqishning 1-bosqichida gazni bosim ostida uzatuvchi agregatlarni ishga solish va ishdan toʻxtatishda svechalar orqali siqib chiqariladigan gaz miqdorini hisoblash, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi [5]:
bunda ni — siqishning 1-bosqichida GBAning ishga solish va ishdan toʻxtatish soni;
nxpi — siqishning 1-bosqichida GBAning sovuq holda aylanishi soni;
V'i— siqishning 1-bosqichida GBA kirish kranidan nagnetatel kirish qismiga qadar texnologik kommunikatsiyalar geometrik hajmi, m3 (8-jadval);
V"i — siqishning 1-bosqichida GBA nagnetatel chiqish qismidan chiqish kraniga qadar texnologik kommunikatsiyalar geometrik hajmi, m3 (8- jadval);
T'i, T"i — tegishlicha, koʻrib chiqilayotgan davr ichida siqishning 1-bosqichida GBAning kirish va chiqish qismida gazning oʻrtacha harorati, K;
P'i, P"i — tegishlicha, koʻrib chiqilayotgan davr ichida siqishning 1-bosqichida GBAning kirish va chiqish qismida gazning oʻrtacha mutlaq bosimi, MRa;
z'i, z"i — tegishlicha, koʻrib chiqilayotgan davr ichida siqishning 1-bosqichida GBAning kirish va chiqish qismida gazning siquvchanligi koeffitsiyenti oʻrtacha oʻlchami;
VTD — turbodetander ishi uchun sarflanadigan gaz hajmi, m3, standart sharoitlarda (8-jadval);
Qnpi — ishga tushirishda nagnetatel konturini produvka qilish uchun gaz sarflanishi, m3, standart sharoitlarda (8-jadval);
2865 — standart sharoitlarga keltirish koeffitsiyenti.
Svechalar orqali siqib chiqariladigan gaz miqdorini, ishga tushirish va ishdan toʻxtatishda, quyidagi formulalar boʻyicha alohida hisoblashga yoʻl qoʻyiladi:
Ishdan toʻxtatishda [5]
Ishga tushirishda [5]
Bu yerda formula (25) da qoʻllanadigan belgilardan foydalaniladi.
Ishga tushirish va ishdan toʻxtatishda siqib chiqariladigan gaz miqdorini alohida aniqlashda, formula (24) quyidagi koʻrinishga ega [5]:
Xuddi shu formula har bir siqish bosqichi uchun ishga tushirish va ishdan toʻxtatishda siqib chiqariladigan gaz miqdorini alohida hisoblashda foydalanishi mumkin. Bunda formulada (28) n=1 deb beriladi.
8-jadval — Texnologik ehtiyojlar uchun gaz sarflanishi boshlangʻich individual meʼyorlarini hisoblash koʻrsatkichlari
GBA rusumi Oʻrnatilgan joy Turbodetander ishi uchun gaz sarflanishi, VTD, m3 GBA kirish kranidan MQN ga kirish qismiga qadar texnologik kommunikatsiyalar geometrik hajmi V1, m3 MQNchiish qismidan GBA chiqish kraniga qadar texnologik kommunikatsiyalar geometrik hajmi VII,m3 Ishga tushirishda nagnetatel konturini produvka qilish uchun gazning sarflanishi Qp, m3 1 2 3 4 5 6 GTN-6 STG Gazli DKS-2 1800 6,0 6,4 40 GT-6-750 STG Gazli DKS-2, KS Tuley, KS-6 Qoʻngʻirot 1800 7,0 8,0 40 GT-750-6 KS Xiva, KS Tuley, KS-6 Qoʻngʻirot, KS Qoraqalpogʻiston 4150 5,6 6,5 35 GPA-S-6,3 KS-0 Muborak 500 4,8 5,2 40 GPA-S-6,3 KS-2 Zirabuloq KS-3B Yangiyer 500 5,5 6,2 40 GPA-S-6,3 STG, DKS-3,4,5, KS-7 Ustyurt, KS Qoraqalpogʻiston, KS Akchalok 500 6,5 7,5 40 GTN-9-750 KS-3 Urganch 20750 9,5 10,5 60 GTK-10 KS Xiva, KS Akchalok, KS Tuley, KS Qoraqalpogʻiston 1400 9,5 10,3 60 GTN-25I KS Akchalok 850 12,5 13,4 80 GPA-S-16 KS-0 Muborak 0 12,4 16,2 80 LM-1600 SPXG Xoʻjaobod 0 8,0 4,0 60 STMP-4000-2 KS-1 Kogon KS-3 Gʻallaorol 0 3,3 4,0 30 STM-4000-2 KS-2 Zirabuloq KS-3B Yangiyer 0 4,0 4,5 30 STDP-4000-2 KS-2 Zirabuloq 0 2,5 3,0 30 STDP-4000-2 KS-3 Gʻallaorol KS-3B Yangiyer 0 1,5 1,8 30 EGPA-S-6,3 LKS Shim. Sox 0 5,0 6,0 50 10GKNA-1-25/125 SPXG Shim. Sox 0 1,2 1,2 - 10GKNA-1-50/150 SPXG Shim. Sox 0 1,1 1,2 -
g) Porshenlashtirish orqali tozalash, mexanik aralashmalar, suv va kondensatdan ozod etish uchun gaz quvurlari uchastkalarini produvka qilish hamda metanol qurilmalarni gaz bilan toʻldirish uchun sarflanadigan gaz miqdorini hisoblash, quyidagi formulalar boʻyicha amalga oshiriladi:
1) Gaz quvurlari uchastkalarini porshenlashtirish orqali tozalash uchun sarflanadigan ga miqdorini hisoblash, quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi [5]:
bunda V1, V2 — porshenni ishga tushirish va qabul qilish uzellari geometrik hajmi, m3;
R1, R2 — porshenni ishga tushirish va qabul qilish uzellarida gazning mutlaq bosimi, MRa;
T1, T2 — porshenni ishga tushirish va qabul qilish uzellarida gazning mutlaq harorati, K;
z1, z2 — gazning siquvchanligi oʻrtacha koeffitsiyenti;
f — porshenni qabul qilish uzelida produvka chizigʻi kesimi maydoni, m2;
τ — porshenni qabul qilish qismida svecha orqali produvka qilishning umumiy vaqti, s;
Rpr — produvka qilishda gazning oʻrtacha mutlaq bosimi MRa, produvka boshi va yakunidagi bosimning oʻrtacha arifmetik darajasi sifatida qabul qilinadi;
n — rejalashtirilgan davr ichidagi oʻtkaziladigan jami produvkalar soni;
2865 — standart sharoitlarga keltirish koeffitsiyenti;
3293 — empirik koeffitsiyent.
Agar porshenni ishga tushirish uzeli bir MGB uchastkasida, porshenni qabul qilish uzeli esa boshqasining uchastkasida joylashgan boʻlsa, u holda porshenlashtirish uchun sarf qilinadigan gaz miqdori birinchi MGB uchun quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi [5]:
ikkinchi MGB uchun esa quyidagi formula boʻyicha:
Bu yerda formula (29) da berilgan darajalar mavjud.
Alohida holatda, porshen tiqilib qolgani uchun, uning ketidan ikkinchi porshen ishga tushirilgan boʻlsa, porshenlashtirish uchun sarf qilinadigan gaz miqdori, birinchi MGB uchun R1 va T1 darajalari oʻzgargan taqdirda, formula (30) boʻyicha ikki marta hisoblanadi; basharti ushbu darajalar oʻzgarmagan boʻlsa — natija ikkiga koʻpaytiriladi. Ikkinchi MGB uchun formula (31) hisoblanishi oʻzgarishsiz qoldiriladi.
Yangi qurilishda gaz quvurini porshenlashtirish orqali tozalashda, gaz miqdori, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [5]:
bunda D — truboprovodning ichki diametri, mm;
R — truboprovodda porshenni harakatga keltiruvchi oʻrtacha mutlaq bosim, MRa;
∆B — gazning havo boʻyicha nisbiy zichligi;
∆S — porshen va truba oʻrtasidagi zazor (tirqish) oʻrtacha qalinligi, mm;
τ — porshenning harakatlanishi boshidan truboprovoddan chiqishiga qadar yurish vaqti, h;
τotsech — otsechka (kesib qoʻyish) vaqti — porshenni truboprovoddan chiqish vaqtidan yakuniy liniya krani toʻsigʻi vaqtiga qadar, s.
6105,3 va 0,424 — empirik koeffitsiyentlar.
2) Metanol qurilmalarni gaz bilan toʻldirish uchun sarflanadigan gaz miqdori, quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi [6]:
bunda V — bir metanol qurilma oʻrtacha geometrik sigʻimi, m3;
R — metanol qurilmalar ishlashida oʻrtacha mutlaq bosim, MRa;
n — metanol qurilmalar soni;
k — rejalashtirilgan davr ichida har bir metanol qurilmalarni yoqilgʻi bilan toʻldirish oʻrtacha soni;
11,31 — SI tizimida oʻlchamlarni hisobga olish koeffitsiyenti.
3) Gaz quvurlari uchastkalarini rejali ravishda svechalar orqali produvka qilish uchun gazning sarflanishi, standart sharoitlarda, quyidagi formula [5] boʻyicha hisoblanadi:
bunda K∆r — bosimning haqiqatda pasayishini hisobga oladigan koeffitsiyent, quyidagiformula [5] boʻyicha aniqlanadi:
bunda ∆Rf — bosimning haqiqatda pasayishi, MRa;
Kz — gaz bosimiga bogʻliq holda gazning siquvchanligi oʻzgarishini hisobga oladigan koeffitsiyent, quyidagi formula [5] boʻyicha aniqlanadi:
bunda zf — gazning haqiqatda siquvchanlik koeffitsiyenti;
Kt — gaz haroratini oʻzgarishini hisobga oladigan koeffitsiyent, quyidagi formula [5] boʻyicha aniqlanadi:
bunda Tf — gazning haqiqatda mutlaq harorati, K;
Nopr — gaz quvurini bir kilometrini produvka qilish uchun gaz sarflanishi boshlangʻich meʼyorlari, 9-jadvali boʻyicha aniqlanadi.
9 jadval — diametrli Dy gaz quvurining bir kilometrini produvka qilish uchun (svecha orqali) gaz sarflanishi individual meʼyorlari, 1×103 m3, (bunda∆R = 0,98 MRa, Tsr = 293 K, Rsr = 5,49 MRa)
Dy, mm 400 500 700 800 1000 1200 1400 Nop, 103 m3/km 1,40 2,22 4,42 5,76 9,04 13,04 17,67
d) Gaz quvurlarini qirqib olinadigan latkalar orqali rejali produvka qilish uchun gaz sarflanishini hisoblash, standart sharoitlarda, gaz quvuri uchastkasini boʻshatish uchun ketadigan gaz sarfi hamda yaqin uchastkalardan gaz sizib chiqishiga ketadigan gaz sarfi yigʻindisi tariqasida quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [5]:
bunda Kr — gaz bosimi oʻzgarishini hisobga oladigan koeffitsiyent, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [5]:
bunda Rf — gazning haqiqatda mutlaq bosimi, MRa;
zf — gazning haqiqatda siquvchanligi koeffitsiyenti;
Kz, Kt — gaz bosimiga bogʻliq holda uning harorati va siquvchanligi oʻzgarishini hisobga oladigan koeffitsiyentlar, quyidagi formulalar (36) va (37) boʻyicha aniqlanadi;
Noop va Nosm — tegishlicha gaz quvuri uchastkasini boʻshatish uchun ketadigan hamda yaqin uchastkalardan gaz sizib chiqishiga ketadigan gazning sarflanishi boshlangʻich meʼyorlari, 10-jadval boʻyicha aniqlanadi;
Nop.pl va Nsm.pl — gaz quvuri uchastkasini boʻshatish hamda yaqin uchastkalardan gaz sizib chiqishiga sarf qilinadigan rejalashtirilgan gaz meʼyorlari, 1× 103 m3/km.
10 — jadval — Gaz quvurining bir kilometrini qirqib olinadigan latkalar orqali produvka qilish uchun gazni sarf qilinishning individual meʼyorlari, 1 × 103 m3, (bunda Rsr = 5,49 MRa, Tsr = 293 K)
Dy, mm 400 500 700 800 1000 1200 1400 Noop, 1× 103 /km 7,93 12,64 25,18 32,85 51,51 74,31 100,74 Nosm, 1× 103 /km 1,40 2,22 4,42 5,76 9,04 13,04 17,67 Nopr, 1× 103 /km 9,33 14,86 29,6 38,61 60,55 87,35 118,41
e) Tarkibida oltingugurti kam GTS ishi vaqtida mashʼallar (navbatchi olov) orqali yoqiladigan gaz miqdori, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [5]:
bunda: R — mashʼalning yondiruvchi chizigʻida gazning ortiqcha bosimi, MRa;
f — yondiruvchi chiziq kesimi, m2;
n — mashʼallar soni;
τ — koʻrib chiqilayotgan davr ichida mashʼal ishlaydigan kunlar soni, d;
86400 — bir sutka ichida sekundalar soni;
3293 — empirik koeffitsiyent.
j) Gaz transport tizimini ish qobiliyatini tiklash uchun (avariyalar, teshiklar, gidrat tuzilmalari bartaraf etilishi, taʼmirlash, reviziya va armaturani almashtirish vaqtida bosim ostida gazni siqib chiqarishda) sarflanadigan gazni hisoblash, quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
1) Avariyalarni bartaraf etishda gazning sarf etilishi, standart sharoitlarda, quyidagicha hisoblanadi [6]:
bunda V — gaz quvuri uchastkasi geometrik hajmi, m3;
T — gaz oʻrtacha mutlaq harorati, K;
R′, R′′ — alohida kesib olingan gaz quvuri uchastkasida avariyadan avvalgi va keyingi gaz oʻrtacha mutlaq bosimi, MRa;
Z′, Z′′ — alohida kesib olingan gaz quvuri uchastkasida avariyadan avvalgi va keyingigaz siquvchanligi oʻrtacha koeffitsiyenti;
Qpos — gaz quvuriga avariya vaqtidan boshlab yaqindagi KS (OʻU, MGB) dan yetkazib berilgan gaz miqdori, standart sharoitlarda, m3/h;
Qotb — shu vaqt ichida yaqin uchastkalardagi yoʻlovchi isteʼmolchilar tomonidan olib qolingan gaz miqdori, standart sharoitlarda, m3/h;
τ — yorilish vaqtidan boshlab kranlarni burab qoʻyish va KS ni oʻchirishga qadar boʻlgan vaqt, h;
2865 — standart sharoitlarga keltirish koeffitsiyenti.
Oʻlchash uzeli mavjud boʻlmagan holatda, avariya vaqtidan KS oʻchirib qoʻyilguniga qadar KSdan MGQ liniya qismiga kelib tushgan gaz miqdori, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [3]:
bunda 10,14 — empirik daraja;
PH1, PK1, — uchastkada avariya yuz berishi vaqtida boshlangʻich va yakuniy bosim, MRa;
PH2, PK2, — xuddi shu KS ni oʻchirib qoʻyish vaqtida;
τKS — avariya yuz berishidan KSni oʻchirishga qadar boʻlgan vaqt, min;
1440 — sutkadagi minutlar soni, min;
le — gaz quvuri uchastkasi ekvivalent uzunligi, km;
k — gaz quvuri gidravlik holatini tavsiflovchi koeffitsiyent, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [3]:
bunda D — gaz quvurining ichki diametri, mm;
∆V — havo boʻyicha nisbiy zichligi;
zsr — tabiy gazning siquvchanlik oʻrtacha koeffitsiyenti;
Tsr — gazning oʻrtacha mutlaq harorati, K;
λ — gidravlik itarilish koeffitsiyenti,
Agar avariya holatidagi gaz quvuri parallel gaz quvuri bilan oʻzaro tutashma orqali bogʻlangan taqdirda, parallel gaz quvuridan avariya gaz quvriga tutashma orqali kelib tushgan gaz miqdori, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [3]:
bunda Pcp1, zcp1, Tcp1 — parallel gaz quvuridagi KS ni oʻchirish vaqtidagi gazning termobarik darajalari;
Pcp2, zcp2, Tcp2 — xuddi shu darajalar tutashmani yopib qoʻyish vaqtida.
Agar tutashma kranlarida bosim oʻlchovlari mavjud boʻlmasa, u holda gaz quvuri uchastkasining istalgan nuqtasida bosimni aniqlash uchun moʻljallangan quyidagi formuladan foydalanish mumkin [3]:
bunda RN — uchastka boshidagi bosim;
RK — uchastka oxiridagi bosim;
x — gaz quvuri uchastkasi boshidan uchastkaning tegishli nuqtasiga qadar masofa, u yerdagi bosimni aniqlash zarur, km;
l — gaz quvuri uchastkasi masofasi, km.
2) Gidrat tuzilmalarini bosimdagi farq usuli orqali bartaraf etishda gaz sarfi hisoblanishi [6]:
bunda V — gaz quvuri uchastkasi geometrik hajmi, m3;
T′, T′′ — gaz quvuri uchastkasida gidrat tuzilmalarini bartaraf etishdan avvalgi va keyingi gazning oʻrtacha mutlaq harorati, K;
R′, R′′ — gaz quvuri uchastkasida gidrat tuzilmalarini bartaraf etishdan avvalgi va keyingi gazning oʻrtacha mutlaq bosimi, MRa;
Z′, Z′′ — gaz quvuri uchastkasida gidrat tuzilmalarini bartaraf etishdan avvalgi va keyingi gazning siquvchanlik oʻrtacha koeffitsiyenti;
2865 — standart sharoitlarga keltirish koeffitsiyenti.
3) Gaz quvurlarini taʼmirlash, reviziya qilish va armaturani almashtirishda gaz sarfi hisoblanishi [6]:
bunda V — boʻshatilayotgan gaz quvuri uchastkasi geometrik hajmi, m3;
T — gaz oʻrtacha mutlaq harorati, K;
P′, P′′ — gaz quvuri uchastkasida taʼmirlashdan avvalgi va taʼmir jarayoni vaqtidagi gazning oʻrtacha mutlaq bosimi, MRa;
Z′, Z′′ — gaz quvuri uchastkasida taʼmirlashdan avvalgi va taʼmir jarayoni vaqtidagi gazning siquvchanlik oʻrtacha koeffitsiyenti;
F — uchastkani produvka qilish uchun foydalanilayotgan truba (svecha)ning kesimi maydoni, m2;
P′′′ — olovli ishlari tugaganidan soʻng trubadan gaz va havo aralashmasini siqib chiqarishda produvka qilinayotgan kesim oldida mavjud gazning oʻrtacha mutlaq bosimi, MRa (oʻrtacha P′′′ = 0,103 MRa);
τ — produvka vaqti, s;
2865 — standart sharoitlarga keltirish koeffitsiyenti;
1121 — SI tizimida oʻlchamlarni hisobga olish koeffitsiyenti.
Gaz quvurlarini taʼmirlash, reviziya qilish va armaturani almashtirishda gaz sarfi hisoblanishi namunasi 4-ilovada keltirilgan.
Olovli ishlari tugaganidan soʻng trubadan gaz va havo aralashmasini siqib chiqarishda produvka qilinayotgan kesim oldida mavjud gazning oʻrtacha mutlaq bosimi, qabul qilingan formula (47) (P′′′ = 0,103 MRa) darajasidan jiddiy ravishda farq qilsa, hisoblash gazning haqiqatdagi mutlaq bosimi boʻyicha amalga oshiriladi P′′′.
Olovli ishlarni oʻtkazish va gaz quvurlari yorilishida, qulfli liniyali kranlar germetik holati buzilishi tufayli gazni svechalar orqali siqib chiqarish bilan bogʻliq gaz yoʻqotishlari hajmi, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [5]:
bunda F — sizib chiqayotgan kesim maydoni, m2;
R — sizib chiqayotgan gazning mutlaq bosimi, MRa;
1121 — empirik koeffitsiyent.
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 4-ILOVA
(maʼlumot tariqasida) Gazni sarflanishini hisoblash namunasi
D.1 Gaz quvurlarini taʼmirlash, reviziya va armaturani almashtirishda gazning sarflanishi
Boshlangʻich maʼlumotlar:
Teshikni bartaraf etish uchun taʼmirlash ishlari oʻtkaziladi.
Uchastka sxemasi
Liniya kranlari L oʻrtasidagi uchastka uzunligi = 22 km
Gaz quvuri uchastkasi ichki diametri D = 700 mm
GAz quvuri uchastkasida taʼmirlashdan avvalgi oʻrtacha mutlaq gaz bosimi R′ = 3,8 MRa
Xuddi shu koʻrsatkich taʼmilash davomida R′′ = 0,101 MRa
Oʻrtacha mutlaq harorat T = 290 K
Gazning havodagi nisbiy zichligi ∆v = 0,60
Olovlash ishlari tugaganidan soʻng trubadan gaz va havo aralashmasini siqib chiqarishda produvka qilinayotgan kesim oldida mavjud gazning oʻrtacha mutlaq bosimi P′′′ = 0,103 MRa
Produvka vaqti τ = 3900 s
Produvka svechasi ichki diametri d = 150 mm
Gaz quvurida mavjud 3,8 MRa gaz hajmini uchastka oxiridagi gaz quvuriga maksimal ravishda siqib boʻshatish, foydalanish imkoni boʻlmagan 0,101 MRa bosimga ega qolgan gaz hajmini svecha orqali atmosferaga siqib chiqarish lozim.
Hisoblash 6.2.7.3. bandida berilgan formula (47) boʻyicha amalga oshiriladi
1) Boʻshatiladigan uchastka geometrik hajmi aniqlanadi
2) P′ = 3,8 MRa, P′′ = 0,101 MRa, T = 290 K darajalari uchun V.3 jadvalida ∆v = 0,60 uchun z′ = 0,918 i z′′ = 0,992 darajalari berilgan
3) produvka svechasi kesimi maydoni aniqlanadi
4) Gaz sarflanishi aniqlanadi
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 5-ILOVA
Gazning texnologik yoʻqotilishini hisoblash
1. MGQ liniya qismi va liniya armaturasidan texnologik yoʻqotishlar hisoblanishi, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [10]:
bunda M — gaz quvuri germetiklik darajasi;
L — gaz quvuri uzunligi,km;
D — gaz quvuri ichki diametri, m;
Tcp, Pcr, zsr — hisoblanayotgan davr uchun gazning oʻrtacha mutlaq harorati, mutlaq bosimi vagaz siquvchanligi koeffitsiyenti, K, MRa, tegishlicha;
τ — hisoblanayotgan davr uchun gaz quvurining ish vaqti, d;
11350,7 — SI tizimida oʻlchamlarni hisobga olish koeffitsiyenti.
Gaz quvuri germetiklik darajasi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi
bunda 0,15 — trubaning tashqi va ichki korroziyasi taʼsirini hisobga oladigan koeffitsiyent;
15 — yoʻqotish meʼyorlari belgilangan gaz quvurining yaroqlilik muddati, y;
τu — gaz quvuridan foydalanish muddati, u.
Ulama magistral gaz quvuri uchastkasi foydalanish muddati (τe) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda n — gaz quvurining turli vaqtda ishga tushirilgan uchastkalari soni;
τi — gaz quvuri 1-uchastka foydalanish muddati, y;
li — gaz quvuri 1-uchastka uzunligi, km;
L — nuchastkadan iborat gaz quvurining toʻliq uzunligi, km.
2. GS va GTS kommunikatsiyalari va armaturalaridan texnologik yoʻqotishlarni hisoblash, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi [10]:
bunda F′ va F′′ — KS (GTS) kommunikatsiyalari trubalarining, loyiha hujjatlari asosida aniqlanadigan geometrik ustki sirti, tegishlicha KS uchun kompressor sexidan avval va keyin, GTS uchun esa — bosim regulatorlaridan avval va keyin, m2;
P′, T′, z′ va P′′, T′′, z′′ — gaz koʻrsatkichlari (mutlaq bosim MRa, harorat K, z — gaz siquvchanlik koeffitsiyenti) tegishlicha KS uchun kompressor sexidan avval va keyin, GTS uchun esa — bosim regulatorlaridan avval va keyin;
τ — rejalashtirilgan davr uchun KS (GTS) ish vaqti, d;
M — KS (GRS) kommunikatsiyalar germetiklik darajasi, formula (50) boʻyicha aniqlanadi;
66,36 — SI tizimida oʻlchamlarni hisobga olish koeffitsiyenti.
Agar teshiklar hajmi aniq boʻlsa, ular orqali gaz yoʻqotishlari formula (55) boʻyicha aniqlanadi.
Formula (52) oʻrniga quyidagi soddalashtirilgan formula qoʻllanishi mumkin:
a — tuzatuvchi koeffitsiyent (V.5. jadval).
Qolgan belgilar formula (49) bilan bir xil boʻladi.
ε siqish darajasi 1,4 gacha hamda sirtlar nisbati va taxminan
3. Faza oʻzgarishlari vaqtida gazning yashirin yoʻqotishlarini hisoblash, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha aamalga oshiriladi [3]:
bunda A — oʻlchamni hisobga oladigan koeffitsiyent, 10-3 • m3/kg ga teng;
Qg — rejalashtirilgan davr uchun gaz quvuri orqali bosim ostida uzatiladigan gazning hajmi, standart sharoitlarda, m3;
Wn — rejalashtirilgan davr uchun gaz quvurining hisoblanayotgan uchastkasiga kirish qismida gazning oʻrtacha namlik darajasi, g/m3;
Wk — rejalashtirilgan davr uchun gaz quvurining hisoblanayotgan uchastkasidan chiqish qismida gazning oʻrtacha namlik darajasi, g/m3.
Gaz namligi darajalari 6-ilovasi boʻyicha aniqlanadi.
Izoh — Agar gaz quvuri orqali bosim ostida uzatiladigan gazning hajmi Qgnormal sharoitlarda (t = 0 ˚C, P = 760 mmNg) m3 oʻlchovida hisoblansa, bu holda Qoʻlchami ham normal sharoitlarda m3oʻlchovida aniqlanadi.
4. Gaz quvuri yorilishida gaz yoʻqotishlarini hisoblash formula (41) boʻyicha amalga oshiriladi.
5. Gazning teshiklar orqali yoʻqolishi, standart sharoitlarda, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda μsr — gaz sizib chiqayotgan teshik orqali oʻrtacha yoʻqotish koeffitsiyenti (0,9);
du — gaz sizib chiqayotgan teshikning shartli diametri, mm;
R — gaz quvuridagi gazning mutlaq bosimi, MRa;
τ — teshik orqali gaz yoʻqotish vaqti, d;
T — gaz quvuridagi gazning mutlaq harorati, K;
z — gaz siquvchanlik koeffitsiyenti;
2174 — SI tizimida oʻlchamlarni hisobga olish koeffitsiyenti;
Psr — gazning havodagi oʻrtacha nisbiy zichligi, ishchi sharoitda:
bunda p — gaz quvurida gaz zichligi, kg /m3;
1,2047 — havo zichligi, standart sharoitlarda, kg /m3.
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 6-ILOVA
(maʼlumot tariqasida) Gaz namligi darajasini aniqlash (W) maʼlum rosa nuqtasi harorati (RNH) boʻyicha gaz quvuridagi bosim R=5,5 MRa i R=4,0 MRa
RNH, oS W, g/m3 TTR, oS W, g/m3 R=5,5 R=4,0 R=5,5 R=4,0 -5 0,09 0,11 25 0,58 0,74 -3 0,105 0,13 26 0,62 0,78 0 0,13 0,16 27 0,65 0,84 1 0,135 0,17 28 0,70 0,88 2 0,145 0,18 29 0,72 0,92 3 0,155 0,19 30 0,76 0,98 4 0,165 0,205 31 0,82 1,05 5 0,18 0,22 32 0,85 1,10 6 0,19 0,23 33 0,90 1,15 7 0,205 0,25 34 0,95 1,22 8 0,215 0,27 35 1,00 1,30 9 0,225 0,29 36 1,05 1,35 10 0,24 0,30 37 1,10 1,45 11 0,26 0,32 38 1,15 1,50 12 0,275 0,34 39 1,20 1,60 13 0,29 0,37 40 1,30 1,65 14 0,31 0,39 41 1,35 1,85 15 0,33 0,42 42 1,45 1,85 16 0,35 0,44 43 1,50 2,0 17 0,37 0,46 44 1,60 2,05 18 0,40 0,49 45 1,65 2,15 19 0,42 0,52 46 1,75 2,25 20 0,45 0,56 47 1,80 2,40 21 0,48 0,60 48 1,90 2,50 22 0,50 0,63 49 2,0 2,60 23 0,52 0,66 50 2,10 2,75 24 0,55 0,70
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 7-ILOVA
Changtutgichlar, filtr-separatorlarni tozalashda va gaz quvurlaridan porshen oʻtkazilishida toʻkilgan suyuqlik xajmini hisoblash
1. Changtutgichlar, filtr-separatorlarni produvka qilishda va gaz quvurlarini porshenlashtirishda toʻqilgan suyuqlik hajmini hisoblanishi, quyidagi formula boʻyicha aamalga oshiriladi:
bunda, Qj — toʻqilgan suyuqlik hajmi, m3;
τ — suyuqlikni toʻkish vaqti, min;
Rizb — gaz quvuridagi ortiqcha bosim, MRa;
L — produvka patrubkasi uzunligi, m;
α va β — produvka patrubkasi shartli diametriga bogʻliq holda, darajalari 11-jadvalda keltirib oʻtilgan koeffitsiyentlar;
15 — empirik koeffitsiyent;
0,0981 — SI tizimida oʻlchamlarni hisobga olish koeffitsiyenti.
Produvka patrubkasi shartli diametri, mm Koeffitsiyentlar α β 1 2 3 20 0,65 0,76 30 1,05 0,60 40 1,51 0,48 50 2,1 0,39 80 5,39 0,22 100 8,42 0,17 150 18,9 0,103 200 33,7 0,073 250 52,6 0,056 300 75,8 0,045 400 134,7 0,032 500 210 0,024 700 412 0,015 1000 856 0,01 1200 1122 0,0095
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 8-ILOVA
Oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlarga gaz sarfini rejalashtirish va hisobini yuritish
1. Tabiiy gazni oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlar uchun sarf qilishni rejalashtirishda tashkilotdagi mavjud barcha agregatlar, asbob-uskuna va kommunikatsiyalarni, ularning texnik koʻrsatkichlarini inobatga olish zarur.
2. Rejalashirilgan davr uchun tabiiy gazni oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlar uchun sarf qilish meʼyori, m3/106 m3∙km koʻrinishida, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
3. Tabiiy gazni oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlar uchun umumiy rejalashtirilgan sarfini tabiiy gaz sarflash meʼyorini tovar transport ishi rejalashtirilgan oʻlchamiga nisbatan hisoblash orqali aniqlanadi.
4. Gaz transport tashkiloti uchun tabiiy gazni oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlar uchun sarflash meʼyorlari, gaz transport tashkiloti (“Oʻztransgaz”AJ) taqdim etadigan maʼlumotlar asosida maxsus ilmiy tashkilot (“OʻzLITIneftgaz” OAJ) tomonidan ishlab chiqiladi va yuqori turuvchi tashkilot (“Oʻzbekneftegaz” AJ) tomonidan tasdiqlanadi.
Tabiiy gazni oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlar uchun davriy tarzda (oy, chorak, yil) sarflash rejali hajmlari hisobi (“Oʻztransgaz”AJ) tomonidan idoraviy boʻysunuv ostidagi tashkilotlar talabnomalari asosida amalga oshiriladi. Tabiiy gazni oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlar sarflash hisoblari “Oʻzbekneftegaz” AJga koʻrib chiqish va tasdiqlash uchun yuboriladi. “Oʻzbekneftegaz” AJ tomonidan rejali koʻrsatkichlar tasdiqlanib, “Oʻztransgaz”AJ ga yuborilganidan soʻng, mazkur hajmlar, tuzilmalar talabnomalariga muvofiq, oʻtgan davrdagi haqiqatda tabiiy gazni oʻz ehtiyojlari va texnologik yoʻqotishlar uchun gaz sarfini inobatga olgan holda, “Oʻztransgaz”AJ tuzilmalari va sarflash qismlari boʻyicha taqsimlanadi (2-ilova).
V.1 jadval (maʼlumot tariqasida) Turli aholi punktlarida tashqi (atmosfera) havo oʻrtacha harorati darajalari (KMK 2.01.01-94 boʻyicha) Respublika, viloyat, punkt Tashqi havo harorati, 0S Oʻrtacha oylar boʻyicha Oʻrtacha choraklar boʻycha Oʻrtacha yil boʻyicha I II III IV Yanv. Fev. Mart Aprel May Iyun Iyul Avg. Sent. Okt. Noyabr. Dek. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qoraqalpogʻiston -8,2 -7,9 -0,5 10,3 18,6 24,0 27,0 24,6 17,3 8,0 0,7 -4,4 -5,5 17,6 23,0 1,4 9,1 Moʻynoq -5,9 -5,5 0,1 9,4 18,1 23,7 26,6 25,0 19,1 10,8 3,2 -2,4 3,8 17,1 23,6 3,9 10,2 Nukus -4,9 -3,3 3,8 13,4 21,1 25,9 28,0 25,4 19,1 10,7 2,9 -2,9 -1,5 20,1 24,2 3,6 11,6 Chimboy -6,1 -4,5 2,4 12,4 19,9 24,4 26,4 24,1 17,9 9,8 2,1 -3,8 2,7 18,9 22,8 2,7 10,4 Andijon viloyati Andijon -2,2 1,2 8,1 16,1 21,1 25,7 27,2 25,0 19,8 13,1 5,6 0,5 2,4 21,1 24,0 6,4 13,5 Xonobod -2,9 -0,1 7,0 14,8 19,4 24,1 25,4 23,1 18,3 11,9 5,0 0,4 1,3 19,4 22,3 5,8 12,2 Buxoro viloyati Buxoro 0,4 2,7 8,4 16,5 22,3 26,7 28,4 25,7 20,1 13,1 6,7 2,3 3,8 21,8 24,7 7,4 14,4 Gʻijduvon 0,2 2,5 8,3 16,4 22,4 26,6 28,8 26,1 20,3 13,1 6,6 2,0 3,7 21,8 25,1 7,2 14,4 Qorakoʻl 0,6 3,4 8,9 16,8 23,1 27,5 29,3 26,9 21,0 13,8 6,9 2.2 4,3 22,5 25,7 7,6 15,0 Jizzax viloyati Gʻallaorol -2,3 0,5 6,2 13,1 18,5 24,0 26,9 24,6 18,3 11,1 4,2 -0,3 1,5 18,5 23,3 5,0 12,1 Jizzax -0,4 2,0 7,9 15,1 21,2 26,4 28,6 26,6 20,9 13,7 6,8 2,2 3,2 20,9 25,4 7,6 14,3 Doʻstlik 0,2 1,5 8,1 16,3 21,6 26,5 28,1 25,3 20,0 13,2 7,2 2,5 3,3 21,5 24,5 7,6 14,2 V.1 jadvali davomi 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Qashqadaryo viloyati Gʻuzor 2,9 5,3 9,8 16,6 22,6 27,7 29,9 28,2 22,9 16,2 9,6 5,0 6,0 22,3 29,7 10,3 16,4 Qarshi 1,1 4,3 9,3 16,4 22,6 27,6 30,0 27,5 21,3 14,3 8,0 3,2 4,9 22,2 26,3 8,5 15,5 Minchuqur -3,1 -2,7 1,0 7,1 11,6 17,0 19,9 18,7 14,0 8,0 3,0 -0,8 -1,6 11,9 17,5 3,4 7,8 Muborak 1,5 4,0 9,1 16,7 23,5 28,9 31,8 29,4 22,7 14,6 7,3 2,6 4,9 23,0 28,0 8,2 16,0 Shahrisabz 1,7 4,3 9,0 15,5 20,9 25,9 28,5 26,5 20,9 14,3 8,5 4,1 5,0 20,8 25,3 9,0 15,0 Navoiy viloyati Zarafshon -2,1 0 6,3 14,8 21,6 25,8 28,7 27,0 20,7 13,0 5,1 1,0 1,4 14,1 25,5 6,4 13,5 Navoiy 0,9 3,6 8,4 15,8 21,7 26,3 28,3 25,9 19,9 13,3 7,1 2,7 4,3 21,3 24,7 7,7 14,5 Nurota -0,1 2,2 7,0 14,3 20,4 25,8 28,1 25,8 19,7 12,4 6,0 1,5 3,0 20,2 24,5 6,6 13,6 Uchquduq -2,2 -0,2 5,6 14,7 21,7 27,3 29,9 27,4 21,2 12,5 5,0 0 1,1 21,2 26,2 5,8 13,5 Namangan viloyati Kosonsoy -1,4 0,9 6,6 13,9 18,8 22,9 25,4 24,0 19,0 12,6 5,7 0,8 2,0 18,5 22,8 6,4 12,4 Namangan -2,0 1,1 8,5 16,2 21,5 25,7 27,2 25,2 20,2 13,5 5,9 0,2 2,5 21,1 24,2 6,5 13,7 Pop -1,1 1,8 8,7 16,6 21,8 26,0 27,7 25,8 20,8 13,7 6,4 0,9 3,1 21,5 24,8 7,0 14,1 Samarqand viloyati Kataqoʻrgʻan -0,2 2,3 7,5 14,4 20,4 25,5 27,9 25,8 20,0 12,7 6,2 1,8 3,2 20,1 24,6 6,9 13,7 Qoʻshrabod -1,5 0,3 6,1 13,1 18,1 24,3 27,3 25,4 19,4 11,6 5,4 1,1 1,6 18,5 24,0 6,0 12,6 Samarqand 0,5 2,8 7,4 14,2 19,3 23,9 25,9 24,0 19,0 12,7 6,6 2,6 3,6 19,8 23,0 7,3 13,3 Surxondaryo viloyati Denov 3,6 6,1 10,7 17,1 22,3 27,0 28,4 26,1 21,3 15,5 9,9 5,6 6,8 22,1 25,3 10,3 16,2 Termiz 2,6 6,0 11,4 18,4 24,3 28,2 30,4 28,1 22,4 15,8 9,9 5,1 6,7 14,6 27,0 10,3 16,9 Sherobod 4,0 6,9 11,6 18,7 24,9 29,0 31,8 29,7 24,5 18,0 11,2 6,3 7,5 24,5 28,7 11,8 18,1 V.1 jadvali davomi 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Sirdaryo viloyati Guliston -2,0 1,5 8,0 15,1 21,1 25,4 26,8 24,4 18,9 12,7 5,8 0,8 2,5 20,5 23,4 6,4 13,2 Sirdaryo -1,5 1,0 7,7 15,2 21,0 25,4 26,8 24,3 18,8 12,3 5,3 0,2 2,4 20,5 23,3 5,9 13,1 Yangiyer 0,1 2,7 8,6 16,0 22,0 27,2 29,4 27,2 21,5 14,6 7,5 2,2 3,8 21,7 26,0 8,1 14,9 Toshkent viloyati Olmaliq 1,5 3,0 8,2 16,5 20,9 26,2 28,2 26,0 20,9 13,9 8,1 4,1 4,2 21,2 25,0 8,3 14,8 Angren 0,1 1,1 6,4 13,7 18,3 23,7 26,2 24,1 19,3 12,6 6,9 2,6 2,5 18,6 23,2 7,4 12,9 Bekobod 1,3 2,5 8,8 16,6 21,3 26,1 27,5 24,8 19,9 13,6 9,0 3,1 4,2 21,3 24,1 8,6 14,5 Oygaing -10,6 -9,7 -4,9 1,7 7,6 11,9 15,0 15,2 10,1 3,3 -4,0 -7,9 -8,4 7,01 13,4 -2,9 2,3 Toshkent -0,4 2,0 7,9 14,7 20,2 24,9 27,1 25,1 19,6 12,8 6,7 2,0 3,2 19,9 23,9 7,2 13,6 Chorvoq -1,6 0,1 5,2 12,5 17,1 21,7 24,8 23,6 18,5 12,1 5,7 0,7 1,2 17,1 22,3 6,2 11,7 Chirchiq -0,3 1,6 7,4 14,4 19,7 24,3 26,9 25,5 20,7 13,8 7,1 2,3 2,9 19,5 24,4 7,7 13,6 Fargʻona viloyati Qoʻqon -1,8 1,6 8,4 16,4 21,6 25,6 27,4 25,5 20,1 13,1 5,5 0,4 2,7 21,2 24,3 6,3 13,7 Fargʻona -1,7 1,5 7,9 15,6 20,8 25,0 26,9 25,0 19,7 13,1 5,7 0,7 2,6 20,5 23,9 6,5 13,3 Shoximardon -3,6 -1,7 3,2 10,4 14,4 18,7 22,2 21,3 16,4 10,3 3,9 -1,1 0,7 14,5 20,0 4,4 9,6 Xorazm viloyati Urganch -3,7 -2,3 4,9 14,4 21,6 26,4 28,2 25,7 19,4 11,4 3,8 -1,6 0,4 20,8 24,4 4,5 12,4 Xiva -3,3 -0,9 5,6 14,8 21,7 26,1 27,8 25,1 19,1 11,7 4,2 1,3 0,5 20,9 24,0 4,9 12,5
V.2 jadvali ε0,3-1 darajalari ε 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ε 1,04 0,0118 0,0121 0,0124 0,0127 0,0130 0,0133 0,0136 0,0139 0,0142 0,0145 1,04 1,05 0,0147 0,0150 0,0153 0,0156 0,0159 0,0162 0,0165 0,0168 0,0171 0,0173 1,05 1,06 0,0176 0,0179 0,0182 0,0185 0,0188 0,0191 0,0194 0,0196 0,0199 0,0202 1,06 1,07 0,0205 0,0208 0,0211 0,0214 0,0216 0,0219 0,0222 0,0225 0,0228 0,0231 1,07 1,08 0,0234 0,0236 0,0239 0,0242 0,0245 0,0248 0,0251 0,0253 0,0256 0,0259 1,08 1,09 0,0262 0,0265 0,0268 0,0270 0,0273 0,0276 0,0279 0,0282 0,0284 0,0287 1,09 1,10 0,0290 0,0293 0,0296 0,0298 0,0302 0,0304 0,0307 0,0310 0,0312 0,0315 1,10 1,11 0,0318 0,0321 0,0324 0,0326 0,0329 0,0332 0,0335 0,0338 0,0340 0,0343 1,11 1,12 0,0346 0,0349 0,0351 0,0354 0,0357 0,0360 0,0362 0,0365 0,0368 0,0371 1,12 1,13 0,0373 0,0376 0,0379 0,0382 0,0384 0,0387 0,0390 0,0393 0,0395 0,0398 1,13 1,14 0,0401 0,0404 0,0406 0,0409 0,0412 0,0415 0,0417 0,0420 0,0423 0,0425 1,14 1,15 0,0428 0,0431 0,0434 0,0436 0,0439 0,0442 0,0444 0,0447 0,0450 0,0453 1,15 1,16 0,0455 0,0458 0,0461 0,0463 0,0466 0,0469 0,0472 0,0474 0,0477 0,0780 1,16 1,17 0,0482 0,0485 0,0488 0,0490 0,0493 0,0496 0,0498 0,0501 0,0504 0,0506 1,17 1,18 0,0509 0,0512 0,0514 0,0517 0,0520 0,0522 0,0525 0,0528 0,0530 0,0560 1,18 1,19 0,0536 0,0538 0,0541 0,0544 0,0546 0,0549 0,0552 0,0554 0,0557 0,0560 1,19 1,20 0,0562 0,0565 0,0567 0,0570 0,0573 0,0575 0,0578 0,0581 0,0583 0,0586 1,20 1,21 0,0589 0,0591 0,0594 0,0596 0,0599 0,0602 0,0604 0,0607 0,0609 0,0612 1,21 1,22 0,0615 0,0617 0,0620 0,0623 0,0625 0,0628 0,0630 0,0633 0,0636 0,0638 1,22 1,23 0,0641 0,0643 0,0646 0,0649 0,0651 0,0654 0,0656 0,0659 0,0661 0,0664 1,23 1,24 0,0667 0,0669 0,0672 0,0674 0,0677 0,0679 0,0682 0,0685 0,0687 0,0690 1,24 1,25 0,0692 0,0695 0,0697 0,0700 0,0703 0,0705 0,0708 0,0710 0,0713 0,0715 1,25 1,26 0,0718 0,0720 0,0723 0,0726 0,0728 0,0731 0,0733 0,0736 0,0738 0,0741 1,26 1,27 0,0743 0,0746 0,0748 0,0751 0,0754 0,0756 0,0759 0,0761 0,0764 0,0766 1,27 1,28 0,0769 0,0771 0,0774 0,0776 0,0779 0,0781 0,0784 0,0786 0,0789 0,0791 1,28 1,29 0,0794 0,0796 0,0799 0,0801 0,0804 0,0806 0,0809 0,0811 0,0814 0,0816 1,29 1,30 0,0819 0,0821 0,0824 0,0826 0,0829 0,0831 0,0834 0,0836 0,0839 0,0841 1,30 1,31 0,0844 0,0846 0,0849 0,0851 0,0854 0,0856 0,0859 0,0861 0,0864 0,0866 1,31 1,32 0,0869 0,0871 0,0874 0,0876 0,0879 0,0881 0,0883 0,0886 0,0888 0,0891 1,32 1,33 0,0893 0,0896 0,0898 0,0901 0,0903 0,0906 0,0908 0,0910 0,0913 0,0915 1,33 1,34 0,0918 0,0820 0,0823 0,0925 0,0927 0,0930 0,0932 0,0935 0,0937 0,0940 1,34 1,35 0,0942 0,0945 0,0947 0,0949 0,0952 0,0954 0,0957 0,0959 0,0961 0,0964 1,35 1,36 0,0966 0,0969 0,0971 0,0974 0,0976 0,0979 0,0981 0,0983 0,0986 0,0988 1,36 1,37 0,0990 0,0993 0,0995 0,0998 0,1000 0,1002 0,1005 0,1007 0,1010 0,1012 1,37 1,38 0,1014 0,1017 0,1019 0,1022 0,1024 0,1027 0,1029 0,1031 0,1034 0,1036 1,38 1,39 0,1038 0,1041 0,1043 0,1045 0,1048 0,1050 0,1053 0,1055 0,1057 0,1060 1,39 1,40 0,1062 0,1064 0,1067 0,1069 0,1072 0,1074 0,1076 0,1079 0,1081 0,1083 1,40 1,41 0,1086 0,1088 0,1090 0,1093 0,1095 0,1098 0,1100 0,1102 0,1105 0,1107 1,41 1,42 0,1109 0,1112 0,1114 0,1116 0,1119 0,1121 0,1123 0,1126 0,1128 0,1130 1,42 1,43 0,1133 0,1135 0,1138 0,1140 0,1142 0,1145 0,1147 0,1149 0,1151 0,1154 1,43 1,44 0,1156 0,1158 0,1161 0,1163 0,1165 0,1168 0,1170 0,1172 0,1175 0,1177 1,44 1,45 0,1179 0,1182 0,1184 0,1186 0,1189 0,1191 0,1193 0,1195 0,1198 0,1200 1,45 1,46 0,1202 0,1205 0,1207 0,1209 0,1212 0,1214 0,1216 0,1219 0,1221 0,1223 1,46 1,47 0,1225 0,1228 0,1230 0,1232 0,1234 0,1237 0,1239 0,1241 0,1243 0,1246 1,47 1,48 0,1248 0,1250 0,1253 0,1255 0,1257 0,1259 0,1262 0,1264 0,1266 0,1269 1,48 1,49 0,1271 0,1273 0,1275 0,1278 0,1280 0,1282 0,1284 0,1287 0,1289 0,1291 1,49 1,50 0,1293 0,1295 0,1298 0,1300 0,1302 0,1305 0,1307 0,1309 0,1312 0,1314 1,50 1,51 0,1316 0,1318 0,1320 0,1322 0,1325 0,1327 0,1329 0,1332 0,1334 0,1336 1,51 1,52 0,1338 0,1341 0,1343 0,1345 0,1347 0,1350 0,1352 0,1354 0,1356 0,1359 1,52 1,53 0,1361 0,1362 0,1365 0,1367 0,1370 0,1372 0,1374 0,1376 0,1379 0,1381 1,53 1,54 0,1383 0,1384 0,1387 0,1389 0,1392 0,1394 0,1396 0,1399 0,1401 0,1403 1,54 1,55 0,1405 0,1407 0,1410 0,1412 0,1414 0,1416 0,1418 0,1421 0,1423 0,1425 1,55 ε 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ε V.2 jadvali davomi 1,56 0,1427 0,1429 0,1432 0,1434 0,1436 0,1438 0,1440 0,1442 0,1445 0,1447 1,56 1,57 0,1449 0,1451 0,1453 0,1456 0,1458 0,1460 0,1462 0,1464 0,1467 0,1469 1,57 1,58 0,1471 0,1473 0,1475 0,1477 0,1480 0,1482 0,1484 0,1486 0,1488 0,1490 1,58 1,59 0,1493 0,1495 0,1497 0,1499 0,1501 0,1503 0,1506 0,1508 0,1510 0,1512 1,59 1,60 0,1514 0,1516 0,1519 0,1521 0,1523 0,1525 0,1527 0,1529 0,1531 0,1534 1,60 1,61 0,1536 0,1538 0,1540 0,1542 0,1544 0,1547 0,1549 0,1551 0,1553 0,1555 1,61 1,62 0,1557 0,1559 0,1562 0,1564 0,1566 0,1568 0,1570 0,1572 0,1574 0,1576 1,62 1,63 0,1579 0,1581 0,1583 0,1585 0,1587 0,1589 0,1591 0,1594 0,1596 0,1598 1,63 1,64 0,1600 0,1602 0,1604 0,1606 0,1608 0,1610 0,1613 0,1615 0,1517 0,1619 1,64 1,65 0,1621 0,1623 0,1625 0,1627 0,1629 0,1632 0,1634 0,1636 0,1638 0,1640 1,65 1,66 0,1642 0,1644 0,1646 0,1648 0,1651 0,1653 0,1655 0,1657 0,1659 0,1661 1,66 1,67 0,1663 0,1665 0,1667 0,1669 0,1671 0,1673 0,1675 0,1678 0,1680 0,1682 1,67 1,68 0,1684 0,1686 0,1688 0,1690 0,1692 0,1694 0,1697 0,1699 0,1701 0,1703 1,68 1,69 0,1705 0,1707 0,1709 0,1711 0,1713 0,1715 0,1717 0,1719 0,1721 0,1723 1,69 1,70 0,1726 0,1728 0,1730 0,1732 0,1734 0,1736 0,1738 0,1740 0,1742 0,1744 1,70 1,71 0,1746 0,1748 0,1750 0,1752 0,1754 0,1757 0,1759 0,1761 0,1763 0,1765 1,71 1,72 0,1767 0,1769 0,1771 0,1773 0,1775 0,1777 0,1779 0,1781 0,1783 0,1785 1,72 1,73 0,1787 0,1789 0,1791 0,1793 0,1795 0,1798 0,1800 0,1802 0,1804 0,1806 1,73 1,74 0,1808 0,1810 0,1812 0,1814 0,1816 0,1818 0,1820 0,1822 0,1824 0,1826 1,74 1,75 0,1828 0,1830 0,1832 0,1834 0,1836 0,1838 0,1840 0,1842 0,1844 0,1846 1,75 1,76 0,1848 0,1850 0,1852 0,1854 0,1856 0,1858 0,1860 0,1862 0,1864 0,1866 1,76 1,77 0,1868 0,1870 0,1872 0,1874 0,1876 0,1878 0,1880 0,1882 0,1884 0,1886 1,77 1,78 0,1888 0,1890 0,1892 0,1894 0,1896 0,1898 0,1900 0,1902 0,1904 0,1906 1,78 1,79 0,1908 0,1910 0,1912 0,1914 0,1916 0,1918 0,1920 0,1922 0,1924 0,1926 1,79 1,80 0,1928 0,1930 0,1932 0,1934 0,1936 0,1938 0,1940 0,1942 0,1944 0,1946 1,80 1,81 0,1948 0,1950 0,1952 0,1954 0,1956 0,1958 0,1960 0,1962 0,1964 0,1966 1,81 1,82 0,1968 0,1970 0,1972 0,1974 0,1976 0,1978 0,1980 0,1982 0,1984 0,1986 1,82 1,83 0,1988 0,1990 0,1992 0,1994 0,1996 0,1998 0,1999 0,2001 0,2003 0,2005 1,83 1,84 0,2007 0,2009 0,2011 0,2013 0,2015 0,2017 0,2019 0,2021 0,2023 0,2025 1,84 1,85 0,2027 0,2029 0,2031 0,2033 0,2035 0,2037 0,2039 0,2040 0,2042 0,2044 1,85 1,86 0,2046 0,2048 0,2050 0,2052 0,2054 0,2056 0,2058 0,2060 0,2062 0,2064 1,86 1,87 0,2066 0,2068 0,2070 0,2072 0,2074 0,2075 0,2077 0,2079 0,2081 0,2083 1,87 1,88 0,2085 0,2087 0,2089 0,2091 0,2093 0,2095 0,2097 0,2099 0,2100 0,2102 1,88 1,89 0,2104 0,2106 0,2108 0,2110 0,2112 0,2114 0,2116 0,2118 0,2120 0,2121 1,89 1,90 0,2123 0,2125 0,2127 0,2129 0,2131 0,2133 0,2135 0,2137 0,2139 0,2141 1,90 1,91 0,2143 0,2144 0,2146 0,2148 0,2150 0,2152 0,2154 0,2156 0,2158 0,2160 1,91 1,92 0,2162 0,2163 0,2165 0,2167 0,2169 0,2171 0,2173 0,2175 0,2177 0,2179 1,92 1,93 0,2181 0,2182 0,2184 0,2186 0,2188 0,2190 0,2192 0,2194 0,2196 0,2198 1,93 1,94 0,2199 0,2201 0,2203 0,2205 0,2207 0,2209 0,2211 0,2213 0,2215 0,2216 1,94 1,95 0,2218 0,2220 0,2222 0,2224 0,2226 0,2228 0,2230 0,2232 0,2233 0,2235 1,95 1,96 0,2237 0,2239 0,2241 0,2243 0,2245 0,2246 0,2248 0,2250 0,2252 0,2254 1,96 1,97 0,2256 0,2258 0,2260 0,2262 0,2263 0,2265 0,2267 0,2269 0,2271 0,2273 1,97 1,98 0,2274 0,2276 0,2279 0,2280 0,2282 0,2284 0,2286 0,2287 0,2289 0,2291 1,98 1,99 0,2293 0,2295 0,2297 0,2299 0,2300 0,2302 0,2304 0,2306 0,2308 0,2310 1,99 2,00 0,2311 0,2313 0,2315 0,2317 0,2319 0,2321 0,2323 0,2324 0,2326 0,2328 2,00 2,01 0,2330 0,2332 0,2334 0,2335 0,2337 0,2339 0,2341 0,2343 0,2345 0,2346 2,01 2,02 0,2348 0,2350 0,2352 0,2354 0,2356 0,2357 0,2359 0,2361 0,2363 0,2365 2,02 2,03 0,2367 0,2368 0,2370 0,2372 0,2374 0,2376 0,2378 0,2380 0,2381 0,2383 2,03 2,04 0,2385 0,2387 0,2389 0,2390 0,2392 0,2394 0,2396 0,2397 0,2399 0,2401 2,04 2,05 0,2403 0,2405 0,2407 0,2408 0,2410 0,2412 0,2414 0,2416 0,2417 0,2419 2,05 2,06 0,2421 0,2423 0,2425 0,2427 0,2428 0,2430 0,2432 0,2434 0,2436 0,2437 2,06 2,07 0,2439 0,2441 0,2443 0,2445 0,2446 0,2448 0,2450 0,2452 0,2454 0,2456 2,07 2,08 0,2457 0,2459 0,2461 0,2463 0,2464 0,2466 0,2468 0,2470 0,2472 0,2478 2,08 2,09 0,2475 0,2477 0,2479 0,2480 0,2482 0,2484 0,2486 0,2488 0,2489 0,2491 2,09 2,10 0,2493 0,2495 0,2497 0,2498 0,2500 0,2502 0,2504 0,2505 0,2507 0,2509 2,10 ε 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ε
V.3 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,56 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti z darajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,989 0,990 0,990 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,2 0,987 0,987 0,988 0,989 0,989 0,990 0,991 0,991 0,992 0,993 0,993 0,994 0,995 0,995 0,996 0,997 0,997 0,4 0,982 0,983 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,996 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,974 0,975 0,976 0,978 0,979 0,980 0,982 0,983 0,984 0,986 0,987 0,988 0,989 0,991 0,992 0,993 0,995 1,0 0,969 0,971 0,972 0,974 0,975 0,977 0,979 0,980 0,982 0,983 0,985 0,986 0,988 0,989 0,991 0,992 0,994 1,2 0,965 0,967 0,968 0,970 0,972 0,974 0,975 0,977 0,979 0,981 0,982 0,984 0,986 0,988 0,989 0,991 0,993 1,4 0,961 0,963 0,965 0,966 0,968 0,970 0,972 0,974 0,976 0,978 0,980 0,982 0,984 0,986 0,988 0,990 0,992 1,6 0,956 0,958 0,961 0,963 0,965 0,967 0,969 0,971 0,974 0,976 0,978 0,980 0,982 0,985 0,987 0,989 0,991 1,8 0,952 0,954 0,957 0,959 0,961 0,964 0,966 0,969 0,971 0,973 0,976 0,978 0,981 0,983 0,985 0,988 0,990 2,0 0,947 0,950 0,953 0,955 0,958 0,961 0,963 0,966 0,968 0,971 0,974 0,976 0,979 0,982 0,984 0,987 0,989 2,2 0,943 0,946 0,949 0,952 0,954 0,957 0,960 0,963 0,966 0,969 0,971 0,974 0,977 0,980 0,983 0,986 0,988 2,4 0,939 0,942 0,945 0,948 0,951 0,954 0,957 0,960 0,963 0,966 0,969 0,972 0,975 0,978 0,981 0,985 0,988 2,6 0,934 0,938 0,941 0,944 0,947 0,951 0,954 0,957 0,961 0,964 0,967 0,970 0,974 0,977 0,980 0,983 0,987 2,8 0,930 0,933 0,937 0,940 0,944 0,947 0,951 0,954 0,958 0,961 0,965 0,968 0,972 0,975 0,979 0,982 0,986 3,0 0,926 0,929 0,933 0,937 0,940 0,944 0,948 0,952 0,955 0,959 0,963 0,966 0,970 0,974 0,978 0,981 0,985 3,2 0,921 0,925 0,929 0,933 0,937 0,941 0,945 0,949 0,953 0,957 0,960 0,964 0,968 0,972 0,976 0,980 0,984 3,4 0,917 0,921 0,925 0,929 0,933 0,938 0,942 0,946 0,950 0,954 0,958 0,962 0,967 0,971 0,975 0,979 0,983 3,6 0,912 0,917 0,921 0,926 0,930 0,934 0,939 0,943 0,947 0,952 0,956 0,960 0,965 0,969 0,974 0,978 0,982 3,8 0,908 0,913 0,917 0,922 0,926 0,931 0,936 0,940 0,945 0,949 0,954 0,958 0,963 0,968 0,972 0,977 0,981 4,0 0,904 0,908 0,913 0,918 0,923 0,928 0,932 0,937 0,942 0,947 0,952 0,957 0,961 0,966 0,971 0,976 0,981 4,2 0,899 0,904 0,909 0,914 0,919 0,924 0,929 0,934 0,939 0,944 0,950 0,955 0,960 0,965 0,970 0,975 0,980 4,4 0,895 0,900 0,905 0,911 0,916 0,921 0,926 0,932 0,937 0,942 0,947 0,953 0,958 0,963 0,968 0,974 0,979 4,6 0,891 0,896 0,901 0,907 0,912 0,918 0,923 0,929 0,934 0,940 0,945 0,951 0,956 0,961 0,967 0,972 0,978 4,8 0,886 0,892 0,898 0,903 0,909 0,915 0,920 0,926 0,932 0,937 0,943 0,949 0,954 0,960 0,966 0,971 0,977 5,0 0,882 0,888 0,894 0,899 0,905 0,911 0,917 0,923 0,929 0,935 0,941 0,947 0,953 0,958 0,964 0,970 0,976 5,2 0,877 0,884 0,890 0,896 0,902 0,908 0,914 0,920 0,926 0,932 0,939 0,945 0,951 0,957 0,963 0,969 0,975 5,4 0,873 0,879 0,886 0,892 0,898 0,905 0,911 0,917 0,924 0,930 0,936 0,943 0,949 0,955 0,962 0,968 0,974 5,6 0,869 0,875 0,882 0,888 0,895 0,901 0,908 0,914 0,921 0,928 0,934 0,941 0,947 0,954 0,960 0,967 0,973 5,8 0,864 0,871 0,878 0,885 0,891 0,898 0,905 0,912 0,918 0,925 0,932 0,939 0,945 0,952 0,959 0,966 0,973 6,0 0,860 0,867 0,874 0,881 0,888 0,895 0,902 0,909 0,916 0,923 0,930 0,937 0,944 0,951 0,958 0,965 0,972 6,2 0,856 0,863 0,870 0,877 0,884 0,892 0,899 0,906 0,913 0,920 0,928 0,935 0,942 0,949 0,956 0,964 0,971 6,4 0,851 0,859 0,866 0,873 0,881 0,888 0,896 0,903 0,911 0,918 0,925 0,933 0,940 0,948 0,955 0,962 0,970 6,6 0,847 0,854 0,862 0,870 0,877 0,885 0,893 0,900 0,908 0,916 0,923 0,931 0,938 0,946 0,954 0,961 0,969 6,8 0,842 0,850 0,858 0,866 0,874 0,882 0,890 0,897 0,905 0,913 0,921 0,929 0,937 0,945 0,952 0,960 0,968 7,0 0,838 0,846 0,854 0,862 0,870 0,878 0,886 0,895 0,903 0,911 0,919 0,927 0,935 0,943 0,951 0,959 0,967 7,2 0,834 0,842 0,850 0,859 0,867 0,875 0,883 0,892 0,900 0,908 0,917 0,925 0,933 0,941 0,950 0,958 0,966 7,4 0,829 0,838 0,846 0,855 0,863 0,872 0,880 0,889 0,897 0,906 0,914 0,923 0,931 0,940 0,948 0,957 0,965 V.3.1 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,57 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti zdarajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,989 0,990 0,990 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,2 0,987 0,988 0,988 0,989 0,990 0,990 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,995 0,995 0,996 0,997 0,997 0,4 0,983 0,983 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,996 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,974 0,975 0,976 0,978 0,979 0,980 0,981 0,983 0,984 0,985 0,987 0,988 0,989 0,991 0,992 0,993 0,995 1,0 0,969 0,971 0,972 0,974 0,975 0,977 0,978 0,980 0,981 0,983 0,985 0,986 0,988 0,989 0,991 0,992 0,994 1,2 0,965 0,966 0,968 0,970 0,972 0,973 0,975 0,977 0,979 0,981 0,982 0,984 0,986 0,988 0,989 0,991 0,993 1,4 0,960 0,962 0,964 0,966 0,968 0,970 0,972 0,974 0,976 0,978 0,980 0,982 0,984 0,986 0,988 0,990 0,992 1,6 0,956 0,958 0,960 0,962 0,965 0,967 0,969 0,971 0,973 0,976 0,978 0,980 0,982 0,984 0,987 0,989 0,991 1,8 0,951 0,954 0,956 0,959 0,961 0,963 0,966 0,968 0,971 0,973 0,976 0,978 0,980 0,983 0,985 0,988 0,990 2,0 0,947 0,949 0,952 0,955 0,957 0,960 0,963 0,965 0,968 0,971 0,973 0,976 0,979 0,981 0,984 0,987 0,989 2,2 0,942 0,945 0,948 0,951 0,954 0,957 0,960 0,962 0,965 0,968 0,971 0,974 0,977 0,980 0,983 0,985 0,988 2,4 0,938 0,941 0,944 0,947 0,950 0,953 0,956 0,959 0,963 0,966 0,969 0,972 0,975 0,978 0,981 0,984 0,987 2,6 0,933 0,937 0,940 0,943 0,947 0,950 0,953 0,957 0,960 0,963 0,967 0,970 0,973 0,977 0,980 0,983 0,987 2,8 0,929 0,932 0,936 0,939 0,943 0,947 0,950 0,954 0,957 0,961 0,964 0,968 0,971 0,975 0,979 0,982 0,986 3,0 0,924 0,928 0,932 0,936 0,939 0,943 0,947 0,951 0,955 0,958 0,962 0,966 0,970 0,973 0,977 0,981 0,985 3,2 0,920 0,924 0,928 0,932 0,936 0,940 0,944 0,948 0,952 0,956 0,960 0,964 0,968 0,972 0,976 0,980 0,984 3,4 0,915 0,920 0,924 0,928 0,932 0,936 0,941 0,945 0,949 0,953 0,958 0,962 0,966 0,970 0,974 0,979 0,983 3,6 0,911 0,915 0,920 0,924 0,929 0,933 0,938 0,942 0,946 0,951 0,955 0,960 0,964 0,969 0,973 0,978 0,982 3,8 0,906 0,911 0,916 0,920 0,925 0,930 0,934 0,939 0,944 0,948 0,953 0,958 0,962 0,967 0,972 0,976 0,981 4,0 0,902 0,907 0,912 0,917 0,921 0,926 0,931 0,936 0,941 0,946 0,951 0,956 0,961 0,965 0,970 0,975 0,980 4,2 0,897 0,903 0,908 0,913 0,918 0,923 0,928 0,933 0,938 0,943 0,949 0,954 0,959 0,964 0,969 0,974 0,979 4,4 0,893 0,898 0,904 0,909 0,914 0,920 0,925 0,930 0,936 0,941 0,946 0,952 0,957 0,962 0,968 0,973 0,978 4,6 0,888 0,894 0,900 0,905 0,911 0,916 0,922 0,927 0,933 0,939 0,944 0,950 0,955 0,961 0,966 0,972 0,977 4,8 0,884 0,890 0,896 0,901 0,907 0,913 0,919 0,924 0,930 0,936 0,942 0,948 0,953 0,959 0,965 0,971 0,977 5,0 0,880 0,886 0,892 0,898 0,904 0,910 0,916 0,922 0,928 0,934 0,940 0,946 0,952 0,958 0,964 0,970 0,976 5,2 0,875 0,881 0,888 0,894 0,900 0,906 0,912 0,919 0,925 0,931 0,937 0,944 0,950 0,956 0,962 0,969 0,975 5,4 0,871 0,877 0,883 0,890 0,896 0,903 0,909 0,916 0,922 0,929 0,935 0,942 0,948 0,954 0,961 0,967 0,974 5,6 0,866 0,873 0,879 0,886 0,893 0,899 0,906 0,913 0,920 0,926 0,933 0,940 0,946 0,953 0,960 0,966 0,973 5,8 0,862 0,869 0,875 0,882 0,889 0,896 0,903 0,910 0,917 0,924 0,931 0,938 0,944 0,951 0,958 0,965 0,972 6,0 0,857 0,864 0,871 0,879 0,886 0,893 0,900 0,907 0,914 0,921 0,928 0,935 0,943 0,950 0,957 0,964 0,971 6,2 0,853 0,860 0,867 0,875 0,882 0,889 0,897 0,904 0,911 0,919 0,926 0,933 0,941 0,948 0,956 0,963 0,970 6,4 0,848 0,856 0,863 0,871 0,878 0,886 0,894 0,901 0,909 0,916 0,924 0,931 0,939 0,947 0,954 0,962 0,969 6,6 0,844 0,851 0,859 0,867 0,875 0,883 0,890 0,898 0,906 0,914 0,922 0,929 0,937 0,945 0,953 0,961 0,968 6,8 0,839 0,847 0,855 0,863 0,871 0,879 0,887 0,895 0,903 0,911 0,919 0,927 0,935 0,943 0,951 0,959 0,967 7,0 0,835 0,843 0,851 0,859 0,868 0,876 0,884 0,892 0,901 0,909 0,917 0,925 0,934 0,942 0,950 0,958 0,967 7,2 0,830 0,839 0,847 0,856 0,864 0,873 0,881 0,890 0,898 0,906 0,915 0,923 0,932 0,940 0,949 0,957 0,966 7,4 0,826 0,834 0,843 0,852 0,861 0,869 0,878 0,887 0,895 0,904 0,913 0,921 0,930 0,939 0,947 0,956 0,965 V.3.2 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,58 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti darajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,990 0,990 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,2 0,987 0,988 0,989 0,989 0,990 0,990 0,991 0,992 0,992 0,993 0,994 0,994 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,4 0,983 0,984 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,996 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,973 0,975 0,976 0,977 0,979 0,980 0,981 0,983 0,984 0,985 0,987 0,988 0,989 0,991 0,992 0,993 0,995 1,0 0,969 0,970 0,972 0,974 0,975 0,977 0,978 0,980 0,981 0,983 0,984 0,986 0,988 0,989 0,991 0,992 0,994 1,2 0,964 0,966 0,968 0,970 0,971 0,973 0,975 0,977 0,979 0,980 0,982 0,984 0,986 0,987 0,989 0,991 0,993 1,4 0,960 0,962 0,964 0,966 0,968 0,970 0,972 0,974 0,976 0,978 0,980 0,982 0,984 0,986 0,988 0,990 0,992 1,6 0,955 0,957 0,960 0,962 0,964 0,966 0,969 0,971 0,973 0,975 0,978 0,980 0,982 0,984 0,986 0,989 0,991 1,8 0,951 0,953 0,956 0,958 0,960 0,963 0,965 0,968 0,970 0,973 0,975 0,978 0,980 0,983 0,985 0,988 0,990 2,0 0,946 0,949 0,951 0,954 0,957 0,959 0,962 0,965 0,968 0,970 0,973 0,976 0,978 0,981 0,984 0,986 0,989 2,2 0,941 0,944 0,947 0,950 0,953 0,956 0,959 0,962 0,965 0,968 0,971 0,974 0,976 0,979 0,982 0,985 0,988 2,4 0,937 0,940 0,943 0,946 0,949 0,953 0,956 0,959 0,962 0,965 0,968 0,971 0,975 0,978 0,981 0,984 0,987 2,6 0,932 0,936 0,939 0,942 0,946 0,949 0,953 0,956 0,959 0,963 0,966 0,969 0,973 0,976 0,980 0,983 0,986 2,8 0,928 0,931 0,935 0,939 0,942 0,946 0,949 0,953 0,957 0,960 0,964 0,967 0,971 0,975 0,978 0,982 0,985 3,0 0,923 0,927 0,931 0,935 0,938 0,942 0,946 0,950 0,954 0,958 0,961 0,965 0,969 0,973 0,977 0,981 0,984 3,2 0,919 0,923 0,927 0,931 0,935 0,939 0,943 0,947 0,951 0,955 0,959 0,963 0,967 0,971 0,975 0,979 0,984 3,4 0,914 0,918 0,923 0,927 0,931 0,935 0,940 0,944 0,948 0,953 0,957 0,961 0,965 0,970 0,974 0,978 0,983 3,6 0,909 0,914 0,918 0,923 0,927 0,932 0,936 0,941 0,946 0,950 0,955 0,959 0,964 0,968 0,973 0,977 0,982 3,8 0,905 0,910 0,914 0,919 0,924 0,929 0,933 0,938 0,943 0,948 0,952 0,957 0,962 0,967 0,971 0,976 0,981 4,0 0,900 0,905 0,910 0,915 0,920 0,925 0,930 0,935 0,940 0,945 0,950 0,955 0,960 0,965 0,970 0,975 0,980 4,2 0,896 0,901 0,906 0,911 0,916 0,922 0,927 0,932 0,937 0,942 0,948 0,953 0,958 0,963 0,968 0,974 0,979 4,4 0,891 0,896 0,902 0,907 0,913 0,918 0,924 0,929 0,935 0,940 0,945 0,951 0,956 0,962 0,967 0,973 0,978 4,6 0,886 0,892 0,898 0,903 0,909 0,915 0,920 0,926 0,932 0,937 0,943 0,949 0,954 0,960 0,966 0,971 0,977 4,8 0,882 0,888 0,894 0,900 0,905 0,911 0,917 0,923 0,929 0,935 0,941 0,947 0,953 0,958 0,964 0,970 0,976 5,0 0,877 0,883 0,890 0,896 0,902 0,908 0,914 0,920 0,926 0,932 0,938 0,945 0,951 0,957 0,963 0,969 0,975 5,2 0,873 0,879 0,885 0,892 0,898 0,904 0,911 0,917 0,923 0,930 0,936 0,943 0,949 0,955 0,962 0,968 0,974 5,4 0,868 0,875 0,881 0,888 0,894 0,901 0,908 0,914 0,921 0,927 0,934 0,940 0,947 0,954 0,960 0,967 0,973 5,6 0,864 0,870 0,877 0,884 0,891 0,898 0,904 0,911 0,918 0,925 0,932 0,938 0,945 0,952 0,959 0,966 0,972 5,8 0,859 0,866 0,873 0,880 0,887 0,894 0,901 0,908 0,915 0,922 0,929 0,936 0,943 0,950 0,957 0,964 0,971 6,0 0,854 0,862 0,869 0,876 0,883 0,891 0,898 0,905 0,912 0,920 0,927 0,934 0,942 0,949 0,956 0,963 0,971 6,2 0,850 0,857 0,865 0,872 0,880 0,887 0,895 0,902 0,910 0,917 0,925 0,932 0,940 0,947 0,955 0,962 0,970 6,4 0,845 0,853 0,861 0,868 0,876 0,884 0,892 0,899 0,907 0,915 0,922 0,930 0,938 0,946 0,953 0,961 0,969 6,6 0,841 0,849 0,857 0,864 0,872 0,880 0,888 0,896 0,904 0,912 0,920 0,928 0,936 0,944 0,952 0,960 0,968 6,8 0,836 0,844 0,852 0,861 0,869 0,877 0,885 0,893 0,901 0,910 0,918 0,926 0,934 0,942 0,951 0,959 0,967 7,0 0,831 0,840 0,848 0,857 0,865 0,874 0,882 0,890 0,899 0,907 0,916 0,924 0,932 0,941 0,949 0,958 0,966 7,2 0,827 0,836 0,844 0,853 0,861 0,870 0,879 0,887 0,896 0,905 0,913 0,922 0,930 0,939 0,948 0,956 0,965 7,4 0,822 0,831 0,840 0,849 0,858 0,867 0,875 0,884 0,893 0,902 0,911 0,920 0,929 0,937 0,946 0,955 0,964 V.3.3 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,59 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti zdarajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,990 0,990 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,2 0,987 0,988 0,989 0,989 0,990 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,994 0,994 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,4 0,983 0,984 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,997 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,973 0,975 0,976 0,977 0,979 0,980 0,981 0,983 0,984 0,985 0,987 0,988 0,989 0,991 0,992 0,993 0,995 1,0 0,969 0,970 0,972 0,973 0,975 0,977 0,978 0,980 0,981 0,983 0,984 0,986 0,987 0,989 0,991 0,992 0,994 1,2 0,964 0,966 0,968 0,969 0,971 0,973 0,975 0,977 0,978 0,980 0,982 0,984 0,986 0,987 0,989 0,991 0,993 1,4 0,959 0,961 0,963 0,965 0,967 0,969 0,972 0,974 0,976 0,978 0,980 0,982 0,984 0,986 0,988 0,990 0,992 1,6 0,955 0,957 0,959 0,961 0,964 0,966 0,968 0,970 0,973 0,975 0,977 0,980 0,982 0,984 0,986 0,989 0,991 1,8 0,950 0,952 0,955 0,957 0,960 0,962 0,965 0,967 0,970 0,972 0,975 0,977 0,980 0,982 0,985 0,987 0,990 2,0 0,945 0,948 0,951 0,953 0,956 0,959 0,962 0,964 0,967 0,970 0,973 0,975 0,978 0,981 0,983 0,986 0,989 2,2 0,941 0,944 0,947 0,949 0,952 0,955 0,958 0,961 0,964 0,967 0,970 0,973 0,976 0,979 0,982 0,985 0,988 2,4 0,936 0,939 0,942 0,946 0,949 0,952 0,955 0,958 0,961 0,965 0,968 0,971 0,974 0,977 0,981 0,984 0,987 2,6 0,931 0,935 0,938 0,942 0,945 0,948 0,952 0,955 0,959 0,962 0,966 0,969 0,972 0,976 0,979 0,983 0,986 2,8 0,927 0,930 0,934 0,938 0,941 0,945 0,949 0,952 0,956 0,960 0,963 0,967 0,971 0,974 0,978 0,981 0,985 3,0 0,922 0,926 0,930 0,934 0,937 0,941 0,945 0,949 0,953 0,957 0,961 0,965 0,969 0,973 0,976 0,980 0,984 3,2 0,917 0,921 0,925 0,930 0,934 0,938 0,942 0,946 0,950 0,954 0,958 0,963 0,967 0,971 0,975 0,979 0,983 3,4 0,913 0,917 0,921 0,926 0,930 0,934 0,939 0,943 0,947 0,952 0,956 0,960 0,965 0,969 0,974 0,978 0,982 3,6 0,908 0,912 0,917 0,922 0,926 0,931 0,935 0,940 0,945 0,949 0,954 0,958 0,963 0,968 0,972 0,977 0,981 3,8 0,903 0,908 0,913 0,918 0,922 0,927 0,932 0,937 0,942 0,947 0,951 0,956 0,961 0,966 0,971 0,976 0,980 4,0 0,898 0,904 0,909 0,914 0,919 0,924 0,929 0,934 0,939 0,944 0,949 0,954 0,959 0,964 0,969 0,974 0,979 4,2 0,894 0,899 0,904 0,910 0,915 0,920 0,926 0,931 0,936 0,941 0,947 0,952 0,957 0,963 0,968 0,973 0,979 4,4 0,889 0,895 0,900 0,906 0,911 0,917 0,922 0,928 0,933 0,939 0,944 0,950 0,955 0,961 0,967 0,972 0,978 4,6 0,884 0,890 0,896 0,902 0,907 0,913 0,919 0,925 0,931 0,936 0,942 0,948 0,954 0,959 0,965 0,971 0,977 4,8 0,880 0,886 0,892 0,898 0,904 0,910 0,916 0,922 0,928 0,934 0,940 0,946 0,952 0,958 0,964 0,970 0,976 5,0 0,875 0,881 0,888 0,894 0,900 0,906 0,912 0,919 0,925 0,931 0,937 0,944 0,950 0,956 0,962 0,969 0,975 5,2 0,870 0,877 0,883 0,890 0,896 0,903 0,909 0,916 0,922 0,929 0,935 0,941 0,948 0,954 0,961 0,967 0,974 5,4 0,866 0,872 0,879 0,886 0,892 0,899 0,906 0,913 0,919 0,926 0,933 0,939 0,946 0,953 0,959 0,966 0,973 5,6 0,861 0,868 0,875 0,882 0,889 0,896 0,903 0,910 0,916 0,923 0,930 0,937 0,944 0,951 0,958 0,965 0,972 5,8 0,856 0,863 0,871 0,878 0,885 0,892 0,899 0,906 0,914 0,921 0,928 0,935 0,942 0,949 0,957 0,964 0,971 6,0 0,852 0,859 0,866 0,874 0,881 0,889 0,896 0,903 0,911 0,918 0,926 0,933 0,940 0,948 0,955 0,963 0,970 6,2 0,847 0,855 0,862 0,870 0,877 0,885 0,893 0,900 0,908 0,916 0,923 0,931 0,939 0,946 0,954 0,961 0,969 6,4 0,842 0,850 0,858 0,866 0,874 0,882 0,889 0,897 0,905 0,913 0,921 0,929 0,937 0,945 0,952 0,960 0,968 6,6 0,838 0,846 0,854 0,862 0,870 0,878 0,886 0,894 0,902 0,910 0,919 0,927 0,935 0,943 0,951 0,959 0,967 6,8 0,833 0,841 0,850 0,858 0,866 0,875 0,883 0,891 0,900 0,908 0,916 0,925 0,933 0,941 0,950 0,958 0,966 7,0 0,828 0,837 0,845 0,854 0,862 0,871 0,880 0,888 0,897 0,905 0,914 0,922 0,931 0,940 0,948 0,957 0,965 7,2 0,824 0,832 0,841 0,850 0,859 0,868 0,876 0,885 0,894 0,903 0,912 0,920 0,929 0,938 0,947 0,956 0,964 7,4 0,819 0,828 0,837 0,846 0,855 0,864 0,873 0,882 0,891 0,900 0,909 0,918 0,927 0,936 0,945 0,954 0,963 V.3.4 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,60 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti zdarajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,990 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,2 0,988 0,988 0,989 0,989 0,990 0,991 0,991 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,4 0,983 0,984 0,985 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,991 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,997 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,973 0,975 0,976 0,977 0,979 0,980 0,981 0,983 0,984 0,985 0,987 0,988 0,989 0,991 0,992 0,993 0,995 1,0 0,968 0,970 0,972 0,973 0,975 0,976 0,978 0,979 0,981 0,983 0,984 0,986 0,987 0,989 0,990 0,992 0,994 1,2 0,964 0,966 0,967 0,969 0,971 0,973 0,975 0,976 0,978 0,980 0,982 0,984 0,985 0,987 0,989 0,991 0,993 1,4 0,959 0,961 0,963 0,965 0,967 0,969 0,971 0,973 0,975 0,977 0,979 0,981 0,984 0,986 0,988 0,990 0,992 1,6 0,954 0,956 0,959 0,961 0,963 0,966 0,968 0,970 0,972 0,975 0,977 0,979 0,982 0,984 0,986 0,988 0,991 1,8 0,949 0,952 0,954 0,957 0,959 0,962 0,965 0,967 0,970 0,972 0,975 0,977 0,980 0,982 0,985 0,987 0,990 2,0 0,945 0,947 0,950 0,953 0,956 0,958 0,961 0,964 0,967 0,969 0,972 0,975 0,978 0,981 0,983 0,986 0,989 2,2 0,940 0,943 0,946 0,949 0,952 0,955 0,958 0,961 0,964 0,967 0,970 0,973 0,976 0,979 0,982 0,985 0,988 2,4 0,935 0,938 0,941 0,945 0,948 0,951 0,954 0,958 0,961 0,964 0,967 0,971 0,974 0,977 0,980 0,984 0,987 2,6 0,930 0,934 0,937 0,941 0,944 0,948 0,951 0,955 0,958 0,962 0,965 0,968 0,972 0,975 0,979 0,982 0,986 2,8 0,925 0,929 0,933 0,937 0,940 0,944 0,948 0,951 0,955 0,959 0,963 0,966 0,970 0,974 0,977 0,981 0,985 3,0 0,921 0,925 0,929 0,933 0,936 0,940 0,944 0,948 0,952 0,956 0,960 0,964 0,968 0,972 0,976 0,980 0,984 3,2 0,916 0,920 0,924 0,928 0,933 0,937 0,941 0,945 0,949 0,954 0,958 0,962 0,966 0,970 0,975 0,979 0,983 3,4 0,911 0,916 0,920 0,924 0,929 0,933 0,938 0,942 0,947 0,951 0,955 0,960 0,964 0,969 0,973 0,978 0,982 3,6 0,906 0,911 0,916 0,920 0,925 0,930 0,934 0,939 0,944 0,948 0,953 0,958 0,962 0,967 0,972 0,976 0,981 3,8 0,902 0,906 0,911 0,916 0,921 0,926 0,931 0,936 0,941 0,946 0,951 0,956 0,960 0,965 0,970 0,975 0,980 4,0 0,897 0,902 0,907 0,912 0,917 0,922 0,928 0,933 0,938 0,943 0,948 0,953 0,959 0,964 0,969 0,974 0,979 4,2 0,892 0,897 0,903 0,908 0,913 0,919 0,924 0,930 0,935 0,940 0,946 0,951 0,957 0,962 0,967 0,973 0,978 4,4 0,887 0,893 0,898 0,904 0,910 0,915 0,921 0,927 0,932 0,938 0,943 0,949 0,955 0,960 0,966 0,972 0,977 4,6 0,882 0,888 0,894 0,900 0,906 0,912 0,918 0,923 0,929 0,935 0,941 0,947 0,953 0,959 0,964 0,970 0,976 4,8 0,878 0,884 0,890 0,896 0,902 0,908 0,914 0,920 0,926 0,933 0,939 0,945 0,951 0,957 0,963 0,969 0,975 5,0 0,873 0,879 0,885 0,892 0,898 0,905 0,911 0,917 0,924 0,930 0,936 0,943 0,949 0,955 0,962 0,968 0,974 5,2 0,868 0,875 0,881 0,888 0,894 0,901 0,908 0,914 0,921 0,927 0,934 0,940 0,947 0,954 0,960 0,967 0,973 5,4 0,863 0,870 0,877 0,884 0,891 0,897 0,904 0,911 0,918 0,925 0,931 0,938 0,945 0,952 0,959 0,966 0,972 5,6 0,858 0,866 0,873 0,880 0,887 0,894 0,901 0,908 0,915 0,922 0,929 0,936 0,943 0,950 0,957 0,964 0,971 5,8 0,854 0,861 0,868 0,876 0,883 0,890 0,897 0,905 0,912 0,919 0,927 0,934 0,941 0,949 0,956 0,963 0,970 6,0 0,849 0,856 0,864 0,871 0,879 0,887 0,894 0,902 0,909 0,917 0,924 0,932 0,939 0,947 0,954 0,962 0,969 6,2 0,844 0,852 0,860 0,867 0,875 0,883 0,891 0,899 0,906 0,914 0,922 0,930 0,937 0,945 0,953 0,961 0,968 6,4 0,839 0,847 0,855 0,863 0,871 0,879 0,887 0,895 0,903 0,911 0,919 0,927 0,935 0,943 0,951 0,959 0,968 6,6 0,835 0,843 0,851 0,859 0,868 0,876 0,884 0,892 0,901 0,909 0,917 0,925 0,934 0,942 0,950 0,958 0,967 6,8 0,830 0,838 0,847 0,855 0,864 0,872 0,881 0,889 0,898 0,906 0,915 0,923 0,932 0,940 0,949 0,957 0,966 7,0 0,825 0,834 0,842 0,851 0,860 0,869 0,877 0,886 0,895 0,904 0,912 0,921 0,930 0,938 0,947 0,956 0,965 7,2 0,820 0,829 0,838 0,847 0,856 0,865 0,874 0,883 0,892 0,901 0,910 0,919 0,928 0,937 0,946 0,955 0,964 7,4 0,815 0,825 0,834 0,843 0,852 0,861 0,871 0,880 0,889 0,898 0,907 0,917 0,926 0,935 0,944 0,953 0,963 V.3.5 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,61 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti zdarajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,990 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,998 0,2 0,988 0,988 0,989 0,990 0,990 0,991 0,991 0,992 0,993 0,993 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,998 0,4 0,983 0,984 0,985 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,991 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,997 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,973 0,975 0,976 0,977 0,979 0,980 0,981 0,983 0,984 0,985 0,987 0,988 0,989 0,991 0,992 0,993 0,995 1,0 0,968 0,970 0,971 0,973 0,975 0,976 0,978 0,979 0,981 0,983 0,984 0,986 0,987 0,989 0,990 0,992 0,994 1,2 0,963 0,965 0,967 0,969 0,971 0,973 0,974 0,976 0,978 0,980 0,982 0,983 0,985 0,987 0,989 0,991 0,993 1,4 0,959 0,961 0,963 0,965 0,967 0,969 0,971 0,973 0,975 0,977 0,979 0,981 0,983 0,985 0,987 0,990 0,992 1,6 0,954 0,956 0,958 0,961 0,963 0,965 0,967 0,970 0,972 0,974 0,977 0,979 0,981 0,984 0,986 0,988 0,991 1,8 0,949 0,951 0,954 0,956 0,959 0,962 0,964 0,967 0,969 0,972 0,974 0,977 0,979 0,982 0,985 0,987 0,990 2,0 0,944 0,947 0,949 0,952 0,955 0,958 0,961 0,963 0,966 0,969 0,972 0,975 0,977 0,980 0,983 0,986 0,989 2,2 0,939 0,942 0,945 0,948 0,951 0,954 0,957 0,960 0,963 0,966 0,969 0,972 0,975 0,979 0,982 0,985 0,988 2,4 0,934 0,937 0,941 0,944 0,947 0,951 0,954 0,957 0,960 0,964 0,967 0,970 0,974 0,977 0,980 0,983 0,987 2,6 0,929 0,933 0,936 0,940 0,943 0,947 0,950 0,954 0,957 0,961 0,965 0,968 0,972 0,975 0,979 0,982 0,986 2,8 0,924 0,928 0,932 0,936 0,939 0,943 0,947 0,951 0,955 0,958 0,962 0,966 0,970 0,973 0,977 0,981 0,985 3,0 0,919 0,923 0,927 0,931 0,935 0,940 0,944 0,948 0,952 0,956 0,960 0,964 0,968 0,972 0,976 0,980 0,984 3,2 0,915 0,919 0,923 0,927 0,932 0,936 0,940 0,944 0,949 0,953 0,957 0,961 0,966 0,970 0,974 0,978 0,983 3,4 0,910 0,914 0,919 0,923 0,928 0,932 0,937 0,941 0,946 0,950 0,955 0,959 0,964 0,968 0,973 0,977 0,982 3,6 0,905 0,910 0,914 0,919 0,924 0,929 0,933 0,938 0,943 0,948 0,952 0,957 0,962 0,966 0,971 0,976 0,981 3,8 0,900 0,905 0,910 0,915 0,920 0,925 0,930 0,935 0,940 0,945 0,950 0,955 0,960 0,965 0,970 0,975 0,980 4,0 0,895 0,900 0,905 0,911 0,916 0,921 0,926 0,932 0,937 0,942 0,947 0,953 0,958 0,963 0,968 0,974 0,979 4,2 0,890 0,896 0,901 0,907 0,912 0,918 0,923 0,928 0,934 0,939 0,945 0,950 0,956 0,961 0,967 0,972 0,978 4,4 0,885 0,891 0,897 0,902 0,908 0,914 0,920 0,925 0,931 0,937 0,942 0,948 0,954 0,960 0,965 0,971 0,977 4,6 0,880 0,886 0,892 0,898 0,904 0,910 0,916 0,922 0,928 0,934 0,940 0,946 0,952 0,958 0,964 0,970 0,976 4,8 0,875 0,882 0,888 0,894 0,900 0,907 0,913 0,919 0,925 0,931 0,938 0,944 0,950 0,956 0,962 0,969 0,975 5,0 0,871 0,877 0,883 0,890 0,896 0,903 0,909 0,916 0,922 0,929 0,935 0,942 0,948 0,954 0,961 0,967 0,974 5,2 0,866 0,872 0,879 0,886 0,892 0,899 0,906 0,913 0,919 0,926 0,933 0,939 0,946 0,953 0,959 0,966 0,973 5,4 0,861 0,868 0,875 0,882 0,889 0,896 0,902 0,909 0,916 0,923 0,930 0,937 0,944 0,951 0,958 0,965 0,972 5,6 0,856 0,863 0,870 0,877 0,885 0,892 0,899 0,906 0,913 0,921 0,928 0,935 0,942 0,949 0,956 0,964 0,971 5,8 0,851 0,858 0,866 0,873 0,881 0,888 0,896 0,903 0,910 0,918 0,925 0,933 0,940 0,948 0,955 0,962 0,970 6,0 0,846 0,854 0,861 0,869 0,877 0,885 0,892 0,900 0,908 0,915 0,923 0,931 0,938 0,946 0,954 0,961 0,969 6,2 0,841 0,849 0,857 0,865 0,873 0,881 0,889 0,897 0,905 0,912 0,920 0,928 0,936 0,944 0,952 0,960 0,968 6,4 0,836 0,845 0,853 0,861 0,869 0,877 0,885 0,893 0,902 0,910 0,918 0,926 0,934 0,942 0,951 0,959 0,967 6,6 0,831 0,840 0,848 0,857 0,865 0,873 0,882 0,890 0,899 0,907 0,916 0,924 0,932 0,941 0,949 0,958 0,966 6,8 0,827 0,835 0,844 0,853 0,861 0,870 0,878 0,887 0,896 0,904 0,913 0,922 0,930 0,939 0,948 0,956 0,965 7,0 0,822 0,831 0,839 0,848 0,857 0,866 0,875 0,884 0,893 0,902 0,911 0,920 0,928 0,937 0,946 0,955 0,964 7,2 0,817 0,826 0,835 0,844 0,853 0,862 0,872 0,881 0,890 0,899 0,908 0,917 0,926 0,936 0,945 0,954 0,963 7,4 0,812 0,821 0,831 0,840 0,849 0,859 0,868 0,878 0,887 0,896 0,906 0,915 0,924 0,934 0,943 0,953 0,962 V.3.6 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,62 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti zdarajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,991 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,998 0,2 0,988 0,989 0,989 0,990 0,990 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,998 0,4 0,983 0,984 0,985 0,986 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,991 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,997 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,973 0,974 0,976 0,977 0,978 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,988 0,989 0,991 0,992 0,993 0,995 1,0 0,968 0,970 0,971 0,973 0,974 0,976 0,978 0,979 0,981 0,982 0,984 0,986 0,987 0,989 0,990 0,992 0,994 1,2 0,963 0,965 0,967 0,969 0,970 0,972 0,974 0,976 0,978 0,980 0,981 0,983 0,985 0,987 0,989 0,991 0,993 1,4 0,958 0,960 0,962 0,964 0,966 0,969 0,971 0,973 0,975 0,977 0,979 0,981 0,983 0,985 0,987 0,989 0,992 1,6 0,953 0,955 0,958 0,960 0,962 0,965 0,967 0,969 0,972 0,974 0,976 0,979 0,981 0,984 0,986 0,988 0,991 1,8 0,948 0,951 0,953 0,956 0,958 0,961 0,964 0,966 0,969 0,971 0,974 0,977 0,979 0,982 0,984 0,987 0,990 2,0 0,943 0,946 0,949 0,952 0,954 0,957 0,960 0,963 0,966 0,969 0,971 0,974 0,977 0,980 0,983 0,986 0,989 2,2 0,938 0,941 0,944 0,947 0,950 0,954 0,957 0,960 0,963 0,966 0,969 0,972 0,975 0,978 0,981 0,984 0,987 2,4 0,933 0,936 0,940 0,943 0,946 0,950 0,953 0,956 0,960 0,963 0,966 0,970 0,973 0,976 0,980 0,983 0,986 2,6 0,928 0,932 0,935 0,939 0,943 0,946 0,950 0,953 0,957 0,960 0,964 0,968 0,971 0,975 0,978 0,982 0,985 2,8 0,923 0,927 0,931 0,935 0,939 0,942 0,946 0,950 0,954 0,958 0,961 0,965 0,969 0,973 0,977 0,981 0,984 3,0 0,918 0,922 0,926 0,930 0,935 0,939 0,943 0,947 0,951 0,955 0,959 0,963 0,967 0,971 0,975 0,979 0,983 3,2 0,913 0,918 0,922 0,926 0,931 0,935 0,939 0,944 0,948 0,952 0,956 0,961 0,965 0,969 0,974 0,978 0,982 3,4 0,908 0,913 0,917 0,922 0,927 0,931 0,936 0,940 0,945 0,949 0,954 0,959 0,963 0,968 0,972 0,977 0,981 3,6 0,903 0,908 0,913 0,918 0,923 0,927 0,932 0,937 0,942 0,947 0,951 0,956 0,961 0,966 0,971 0,976 0,980 3,8 0,898 0,903 0,908 0,913 0,919 0,924 0,929 0,934 0,939 0,944 0,949 0,954 0,959 0,964 0,969 0,974 0,979 4,0 0,893 0,899 0,904 0,909 0,915 0,920 0,925 0,931 0,936 0,941 0,946 0,952 0,957 0,962 0,968 0,973 0,978 4,2 0,888 0,894 0,899 0,905 0,911 0,916 0,922 0,927 0,933 0,938 0,944 0,950 0,955 0,961 0,966 0,972 0,977 4,4 0,883 0,889 0,895 0,901 0,907 0,912 0,918 0,924 0,930 0,936 0,941 0,947 0,953 0,959 0,965 0,971 0,976 4,6 0,878 0,884 0,890 0,897 0,903 0,909 0,915 0,921 0,927 0,933 0,939 0,945 0,951 0,957 0,963 0,969 0,975 4,8 0,873 0,880 0,886 0,892 0,899 0,905 0,911 0,918 0,924 0,930 0,936 0,943 0,949 0,955 0,962 0,968 0,974 5,0 0,868 0,875 0,881 0,888 0,895 0,901 0,908 0,914 0,921 0,927 0,934 0,941 0,947 0,954 0,960 0,967 0,973 5,2 0,863 0,870 0,877 0,884 0,891 0,897 0,904 0,911 0,918 0,925 0,931 0,938 0,945 0,952 0,959 0,966 0,972 5,4 0,858 0,865 0,872 0,880 0,887 0,894 0,901 0,908 0,915 0,922 0,929 0,936 0,943 0,950 0,957 0,964 0,971 5,6 0,853 0,861 0,868 0,875 0,883 0,890 0,897 0,905 0,912 0,919 0,926 0,934 0,941 0,948 0,956 0,963 0,970 5,8 0,848 0,856 0,864 0,871 0,879 0,886 0,894 0,901 0,909 0,916 0,924 0,932 0,939 0,947 0,954 0,962 0,969 6,0 0,843 0,851 0,859 0,867 0,875 0,882 0,890 0,898 0,906 0,914 0,921 0,929 0,937 0,945 0,953 0,961 0,968 6,2 0,838 0,846 0,855 0,863 0,871 0,879 0,887 0,895 0,903 0,911 0,919 0,927 0,935 0,943 0,951 0,959 0,967 6,4 0,833 0,842 0,850 0,858 0,867 0,875 0,883 0,892 0,900 0,908 0,916 0,925 0,933 0,941 0,950 0,958 0,966 6,6 0,828 0,837 0,846 0,854 0,863 0,871 0,880 0,888 0,897 0,905 0,914 0,923 0,931 0,940 0,948 0,957 0,965 6,8 0,823 0,832 0,841 0,850 0,859 0,867 0,876 0,885 0,894 0,903 0,911 0,920 0,929 0,938 0,947 0,955 0,964 7,0 0,818 0,828 0,837 0,846 0,855 0,864 0,873 0,882 0,891 0,900 0,909 0,918 0,927 0,936 0,945 0,954 0,963 7,2 0,813 0,823 0,832 0,841 0,851 0,860 0,869 0,879 0,888 0,897 0,906 0,916 0,925 0,934 0,944 0,953 0,962 7,4 0,808 0,818 0,828 0,837 0,847 0,856 0,866 0,875 0,885 0,894 0,904 0,914 0,923 0,933 0,942 0,952 0,961 V.3.7 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,63 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti zdarajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,998 0,2 0,988 0,989 0,989 0,990 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,998 0,4 0,983 0,984 0,985 0,986 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,997 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,973 0,974 0,976 0,977 0,978 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,988 0,989 0,990 0,992 0,993 0,995 1,0 0,968 0,969 0,971 0,973 0,974 0,976 0,977 0,979 0,981 0,982 0,984 0,985 0,987 0,989 0,990 0,992 0,994 1,2 0,963 0,965 0,966 0,968 0,970 0,972 0,974 0,976 0,978 0,979 0,981 0,983 0,985 0,987 0,989 0,991 0,992 1,4 0,958 0,960 0,962 0,964 0,966 0,968 0,970 0,972 0,975 0,977 0,979 0,981 0,983 0,985 0,987 0,989 0,991 1,6 0,953 0,955 0,957 0,960 0,962 0,964 0,967 0,969 0,972 0,974 0,976 0,979 0,981 0,983 0,986 0,988 0,990 1,8 0,948 0,950 0,953 0,955 0,958 0,961 0,963 0,966 0,968 0,971 0,974 0,976 0,979 0,982 0,984 0,987 0,989 2,0 0,942 0,945 0,948 0,951 0,954 0,957 0,960 0,963 0,965 0,968 0,971 0,974 0,977 0,980 0,983 0,985 0,988 2,2 0,937 0,940 0,944 0,947 0,950 0,953 0,956 0,959 0,962 0,965 0,969 0,972 0,975 0,978 0,981 0,984 0,987 2,4 0,932 0,936 0,939 0,942 0,946 0,949 0,953 0,956 0,959 0,963 0,966 0,969 0,973 0,976 0,980 0,983 0,986 2,6 0,927 0,931 0,934 0,938 0,942 0,945 0,949 0,953 0,956 0,960 0,963 0,967 0,971 0,974 0,978 0,982 0,985 2,8 0,922 0,926 0,930 0,934 0,938 0,941 0,945 0,949 0,953 0,957 0,961 0,965 0,969 0,973 0,976 0,980 0,984 3,0 0,917 0,921 0,925 0,929 0,934 0,938 0,942 0,946 0,950 0,954 0,958 0,963 0,967 0,971 0,975 0,979 0,983 3,2 0,912 0,916 0,921 0,925 0,929 0,934 0,938 0,943 0,947 0,951 0,956 0,960 0,965 0,969 0,973 0,978 0,982 3,4 0,907 0,911 0,916 0,921 0,925 0,930 0,935 0,939 0,944 0,949 0,953 0,958 0,963 0,967 0,972 0,977 0,981 3,6 0,902 0,907 0,912 0,916 0,921 0,926 0,931 0,936 0,941 0,946 0,951 0,956 0,961 0,965 0,970 0,975 0,980 3,8 0,897 0,902 0,907 0,912 0,917 0,922 0,928 0,933 0,938 0,943 0,948 0,953 0,958 0,964 0,969 0,974 0,979 4,0 0,892 0,897 0,902 0,908 0,913 0,919 0,924 0,929 0,935 0,940 0,946 0,951 0,956 0,962 0,967 0,973 0,978 4,2 0,886 0,892 0,898 0,903 0,909 0,915 0,920 0,926 0,932 0,937 0,943 0,949 0,954 0,960 0,966 0,971 0,977 4,4 0,881 0,887 0,893 0,899 0,905 0,911 0,917 0,923 0,929 0,935 0,941 0,946 0,952 0,958 0,964 0,970 0,976 4,6 0,876 0,882 0,889 0,895 0,901 0,907 0,913 0,919 0,926 0,932 0,938 0,944 0,950 0,956 0,963 0,969 0,975 4,8 0,871 0,878 0,884 0,890 0,897 0,903 0,910 0,916 0,923 0,929 0,935 0,942 0,948 0,955 0,961 0,968 0,974 5,0 0,866 0,873 0,879 0,886 0,893 0,899 0,906 0,913 0,920 0,926 0,933 0,940 0,946 0,953 0,960 0,966 0,973 5,2 0,861 0,868 0,875 0,882 0,889 0,896 0,903 0,910 0,916 0,923 0,930 0,937 0,944 0,951 0,958 0,965 0,972 5,4 0,856 0,863 0,870 0,877 0,885 0,892 0,899 0,906 0,913 0,921 0,928 0,935 0,942 0,949 0,956 0,964 0,971 5,6 0,851 0,858 0,866 0,873 0,881 0,888 0,895 0,903 0,910 0,918 0,925 0,933 0,940 0,948 0,955 0,962 0,970 5,8 0,846 0,853 0,861 0,869 0,877 0,884 0,892 0,900 0,907 0,915 0,923 0,930 0,938 0,946 0,953 0,961 0,969 6,0 0,841 0,849 0,857 0,864 0,872 0,880 0,888 0,896 0,904 0,912 0,920 0,928 0,936 0,944 0,952 0,960 0,968 6,2 0,836 0,844 0,852 0,860 0,868 0,877 0,885 0,893 0,901 0,909 0,918 0,926 0,934 0,942 0,950 0,959 0,967 6,4 0,830 0,839 0,847 0,856 0,864 0,873 0,881 0,890 0,898 0,907 0,915 0,923 0,932 0,940 0,949 0,957 0,966 6,6 0,825 0,834 0,843 0,851 0,860 0,869 0,878 0,886 0,895 0,904 0,912 0,921 0,930 0,939 0,947 0,956 0,965 6,8 0,820 0,829 0,838 0,847 0,856 0,865 0,874 0,883 0,892 0,901 0,910 0,919 0,928 0,937 0,946 0,955 0,964 7,0 0,815 0,824 0,834 0,843 0,852 0,861 0,870 0,880 0,889 0,898 0,907 0,917 0,926 0,935 0,944 0,953 0,963 7,2 0,810 0,820 0,829 0,839 0,848 0,857 0,867 0,876 0,886 0,895 0,905 0,914 0,924 0,933 0,943 0,952 0,962 7,4 0,805 0,815 0,824 0,834 0,844 0,854 0,863 0,873 0,883 0,893 0,902 0,912 0,922 0,931 0,941 0,951 0,961 V.3.8 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,64 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti z darajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,998 0,2 0,988 0,989 0,990 0,990 0,991 0,991 0,992 0,992 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,997 0,997 0,998 0,4 0,983 0,984 0,985 0,986 0,987 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,997 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,973 0,974 0,976 0,977 0,978 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,988 0,989 0,990 0,992 0,993 0,995 1,0 0,968 0,969 0,971 0,972 0,974 0,976 0,977 0,979 0,981 0,982 0,984 0,985 0,987 0,989 0,990 0,992 0,993 1,2 0,962 0,964 0,966 0,968 0,970 0,972 0,974 0,976 0,977 0,979 0,981 0,983 0,985 0,987 0,989 0,991 0,992 1,4 0,957 0,959 0,962 0,964 0,966 0,968 0,970 0,972 0,974 0,976 0,979 0,981 0,983 0,985 0,987 0,989 0,991 1,6 0,952 0,954 0,957 0,959 0,962 0,964 0,966 0,969 0,971 0,974 0,976 0,978 0,981 0,983 0,986 0,988 0,990 1,8 0,947 0,950 0,952 0,955 0,957 0,960 0,963 0,965 0,968 0,971 0,973 0,976 0,979 0,981 0,984 0,987 0,989 2,0 0,942 0,945 0,948 0,950 0,953 0,956 0,959 0,962 0,965 0,968 0,971 0,974 0,977 0,979 0,982 0,985 0,988 2,2 0,937 0,940 0,943 0,946 0,949 0,952 0,956 0,959 0,962 0,965 0,968 0,971 0,974 0,978 0,981 0,984 0,987 2,4 0,931 0,935 0,938 0,942 0,945 0,948 0,952 0,955 0,959 0,962 0,966 0,969 0,972 0,976 0,979 0,983 0,986 2,6 0,926 0,930 0,933 0,937 0,941 0,945 0,948 0,952 0,956 0,959 0,963 0,967 0,970 0,974 0,978 0,981 0,985 2,8 0,921 0,925 0,929 0,933 0,937 0,941 0,945 0,949 0,952 0,956 0,960 0,964 0,968 0,972 0,976 0,980 0,984 3,0 0,916 0,920 0,924 0,928 0,933 0,937 0,941 0,945 0,949 0,954 0,958 0,962 0,966 0,970 0,975 0,979 0,983 3,2 0,911 0,915 0,919 0,924 0,928 0,933 0,937 0,942 0,946 0,951 0,955 0,960 0,964 0,969 0,973 0,977 0,982 3,4 0,905 0,910 0,915 0,920 0,924 0,929 0,934 0,938 0,943 0,948 0,953 0,957 0,962 0,967 0,971 0,976 0,981 3,6 0,900 0,905 0,910 0,915 0,920 0,925 0,930 0,935 0,940 0,945 0,950 0,955 0,960 0,965 0,970 0,975 0,980 3,8 0,895 0,900 0,905 0,911 0,916 0,921 0,926 0,932 0,937 0,942 0,947 0,953 0,958 0,963 0,968 0,974 0,979 4,0 0,890 0,895 0,901 0,906 0,912 0,917 0,923 0,928 0,934 0,939 0,945 0,950 0,956 0,961 0,967 0,972 0,978 4,2 0,885 0,890 0,896 0,902 0,908 0,913 0,919 0,925 0,931 0,936 0,942 0,948 0,954 0,959 0,965 0,971 0,977 4,4 0,879 0,885 0,891 0,897 0,903 0,909 0,915 0,922 0,928 0,934 0,940 0,946 0,952 0,958 0,964 0,970 0,976 4,6 0,874 0,880 0,887 0,893 0,899 0,906 0,912 0,918 0,924 0,931 0,937 0,943 0,949 0,956 0,962 0,968 0,975 4,8 0,869 0,876 0,882 0,889 0,895 0,902 0,908 0,915 0,921 0,928 0,934 0,941 0,947 0,954 0,960 0,967 0,974 5,0 0,864 0,871 0,877 0,884 0,891 0,898 0,905 0,911 0,918 0,925 0,932 0,939 0,945 0,952 0,959 0,966 0,972 5,2 0,859 0,866 0,873 0,880 0,887 0,894 0,901 0,908 0,915 0,922 0,929 0,936 0,943 0,950 0,957 0,964 0,971 5,4 0,853 0,861 0,868 0,875 0,883 0,890 0,897 0,905 0,912 0,919 0,927 0,934 0,941 0,948 0,956 0,963 0,970 5,6 0,848 0,856 0,863 0,871 0,879 0,886 0,894 0,901 0,909 0,916 0,924 0,931 0,939 0,947 0,954 0,962 0,969 5,8 0,843 0,851 0,859 0,867 0,874 0,882 0,890 0,898 0,906 0,914 0,921 0,929 0,937 0,945 0,953 0,960 0,968 6,0 0,838 0,846 0,854 0,862 0,870 0,878 0,886 0,894 0,903 0,911 0,919 0,927 0,935 0,943 0,951 0,959 0,967 6,2 0,833 0,841 0,849 0,858 0,866 0,874 0,883 0,891 0,899 0,908 0,916 0,924 0,933 0,941 0,949 0,958 0,966 6,4 0,828 0,836 0,845 0,853 0,862 0,871 0,879 0,888 0,896 0,905 0,914 0,922 0,931 0,939 0,948 0,957 0,965 6,6 0,822 0,831 0,840 0,849 0,858 0,867 0,875 0,884 0,893 0,902 0,911 0,920 0,929 0,937 0,946 0,955 0,964 6,8 0,817 0,826 0,835 0,844 0,854 0,863 0,872 0,881 0,890 0,899 0,908 0,917 0,927 0,936 0,945 0,954 0,963 7,0 0,812 0,821 0,831 0,840 0,849 0,859 0,868 0,878 0,887 0,896 0,906 0,915 0,924 0,934 0,943 0,953 0,962 7,2 0,807 0,816 0,826 0,836 0,845 0,855 0,865 0,874 0,884 0,893 0,903 0,913 0,922 0,932 0,942 0,951 0,961 7,4 0,802 0,811 0,821 0,831 0,841 0,851 0,861 0,871 0,881 0,891 0,901 0,910 0,920 0,930 0,940 0,950 0,960 V.3.9 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,65 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti zdarajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,998 0,2 0,989 0,989 0,990 0,990 0,991 0,991 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,997 0,997 0,998 0,4 0,983 0,984 0,985 0,986 0,987 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,992 0,993 0,994 0,995 0,996 0,997 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,973 0,974 0,975 0,977 0,978 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,988 0,989 0,990 0,992 0,993 0,994 1,0 0,967 0,969 0,971 0,972 0,974 0,976 0,977 0,979 0,980 0,982 0,984 0,985 0,987 0,989 0,990 0,992 0,993 1,2 0,962 0,964 0,966 0,968 0,970 0,972 0,973 0,975 0,977 0,979 0,981 0,983 0,985 0,987 0,989 0,990 0,992 1,4 0,957 0,959 0,961 0,963 0,965 0,968 0,970 0,972 0,974 0,976 0,978 0,981 0,983 0,985 0,987 0,989 0,991 1,6 0,952 0,954 0,956 0,959 0,961 0,964 0,966 0,968 0,971 0,973 0,976 0,978 0,981 0,983 0,985 0,988 0,990 1,8 0,946 0,949 0,952 0,954 0,957 0,960 0,962 0,965 0,968 0,970 0,973 0,976 0,978 0,981 0,984 0,986 0,989 2,0 0,941 0,944 0,947 0,950 0,953 0,956 0,959 0,962 0,965 0,967 0,970 0,973 0,976 0,979 0,982 0,985 0,988 2,2 0,936 0,939 0,942 0,945 0,949 0,952 0,955 0,958 0,961 0,965 0,968 0,971 0,974 0,977 0,981 0,984 0,987 2,4 0,930 0,934 0,937 0,941 0,944 0,948 0,951 0,955 0,958 0,962 0,965 0,969 0,972 0,976 0,979 0,982 0,986 2,6 0,925 0,929 0,933 0,936 0,940 0,944 0,948 0,951 0,955 0,959 0,962 0,966 0,970 0,974 0,977 0,981 0,985 2,8 0,920 0,924 0,928 0,932 0,936 0,940 0,944 0,948 0,952 0,956 0,960 0,964 0,968 0,972 0,976 0,980 0,984 3,0 0,915 0,919 0,923 0,927 0,932 0,936 0,940 0,944 0,949 0,953 0,957 0,961 0,966 0,970 0,974 0,978 0,983 3,2 0,909 0,914 0,918 0,923 0,927 0,932 0,936 0,941 0,945 0,950 0,954 0,959 0,964 0,968 0,973 0,977 0,982 3,4 0,904 0,909 0,914 0,918 0,923 0,928 0,933 0,937 0,942 0,947 0,952 0,957 0,961 0,966 0,971 0,976 0,981 3,6 0,899 0,904 0,909 0,914 0,919 0,924 0,929 0,934 0,939 0,944 0,949 0,954 0,959 0,964 0,969 0,974 0,980 3,8 0,893 0,899 0,904 0,909 0,915 0,920 0,925 0,931 0,936 0,941 0,947 0,952 0,957 0,962 0,968 0,973 0,978 4,0 0,888 0,894 0,899 0,905 0,910 0,916 0,922 0,927 0,933 0,938 0,944 0,949 0,955 0,961 0,966 0,972 0,977 4,2 0,883 0,889 0,894 0,900 0,906 0,912 0,918 0,924 0,930 0,935 0,941 0,947 0,953 0,959 0,965 0,970 0,976 4,4 0,877 0,884 0,890 0,896 0,902 0,908 0,914 0,920 0,926 0,932 0,939 0,945 0,951 0,957 0,963 0,969 0,975 4,6 0,872 0,879 0,885 0,891 0,898 0,904 0,910 0,917 0,923 0,930 0,936 0,942 0,949 0,955 0,961 0,968 0,974 4,8 0,867 0,874 0,880 0,887 0,893 0,900 0,907 0,913 0,920 0,927 0,933 0,940 0,947 0,953 0,960 0,966 0,973 5,0 0,862 0,869 0,875 0,882 0,889 0,896 0,903 0,910 0,917 0,924 0,931 0,938 0,944 0,951 0,958 0,965 0,972 5,2 0,856 0,863 0,871 0,878 0,885 0,892 0,899 0,906 0,914 0,921 0,928 0,935 0,942 0,949 0,957 0,964 0,971 5,4 0,851 0,858 0,866 0,873 0,881 0,888 0,896 0,903 0,910 0,918 0,925 0,933 0,940 0,948 0,955 0,962 0,970 5,6 0,846 0,853 0,861 0,869 0,876 0,884 0,892 0,900 0,907 0,915 0,923 0,930 0,938 0,946 0,953 0,961 0,969 5,8 0,840 0,848 0,856 0,864 0,872 0,880 0,888 0,896 0,904 0,912 0,920 0,928 0,936 0,944 0,952 0,960 0,968 6,0 0,835 0,843 0,852 0,860 0,868 0,876 0,884 0,893 0,901 0,909 0,917 0,926 0,934 0,942 0,950 0,958 0,967 6,2 0,830 0,838 0,847 0,855 0,864 0,872 0,881 0,889 0,898 0,906 0,915 0,923 0,932 0,940 0,949 0,957 0,966 6,4 0,825 0,833 0,842 0,851 0,860 0,868 0,877 0,886 0,895 0,903 0,912 0,921 0,930 0,938 0,947 0,956 0,965 6,6 0,819 0,828 0,837 0,846 0,855 0,864 0,873 0,882 0,891 0,900 0,909 0,918 0,927 0,936 0,945 0,954 0,963 6,8 0,814 0,823 0,833 0,842 0,851 0,860 0,870 0,879 0,888 0,897 0,907 0,916 0,925 0,935 0,944 0,953 0,962 7,0 0,809 0,818 0,828 0,837 0,847 0,856 0,866 0,875 0,885 0,895 0,904 0,914 0,923 0,933 0,942 0,952 0,961 7,2 0,803 0,813 0,823 0,833 0,843 0,852 0,862 0,872 0,882 0,892 0,901 0,911 0,921 0,931 0,941 0,950 0,960 7,4 0,798 0,808 0,818 0,828 0,838 0,848 0,859 0,869 0,879 0,889 0,899 0,909 0,919 0,929 0,939 0,949 0,959 V.3.10 jadvali Havo nisbiy zichligi ΔV=0,66 darajasida tabiiy gazning siquvchanligi koeffitsiyenti zdarajasi t, °C 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 T, K 273 278 283 288 293 298 303 308 313 318 323 328 333 338 343 348 353 Bosim R, MRa 0,1 0,992 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,994 0,995 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,997 0,998 0,998 0,2 0,989 0,989 0,990 0,990 0,991 0,992 0,992 0,993 0,993 0,994 0,994 0,995 0,996 0,996 0,997 0,997 0,998 0,4 0,983 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,993 0,994 0,995 0,996 0,997 0,6 0,978 0,979 0,980 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,987 0,988 0,989 0,990 0,991 0,992 0,993 0,994 0,996 0,8 0,973 0,974 0,975 0,977 0,978 0,979 0,981 0,982 0,984 0,985 0,986 0,988 0,989 0,990 0,992 0,993 0,994 1,0 0,967 0,969 0,971 0,972 0,974 0,975 0,977 0,979 0,980 0,982 0,984 0,985 0,987 0,988 0,990 0,992 0,993 1,2 0,962 0,964 0,966 0,968 0,969 0,971 0,973 0,975 0,977 0,979 0,981 0,983 0,985 0,987 0,988 0,990 0,992 1,4 0,956 0,959 0,961 0,963 0,965 0,967 0,969 0,972 0,974 0,976 0,978 0,980 0,983 0,985 0,987 0,989 0,991 1,6 0,951 0,953 0,956 0,958 0,961 0,963 0,966 0,968 0,971 0,973 0,975 0,978 0,980 0,983 0,985 0,988 0,990 1,8 0,946 0,948 0,951 0,954 0,956 0,959 0,962 0,965 0,967 0,970 0,973 0,975 0,978 0,981 0,984 0,986 0,989 2,0 0,940 0,943 0,946 0,949 0,952 0,955 0,958 0,961 0,964 0,967 0,970 0,973 0,976 0,979 0,982 0,985 0,988 2,2 0,935 0,938 0,941 0,945 0,948 0,951 0,954 0,958 0,961 0,964 0,967 0,971 0,974 0,977 0,980 0,984 0,987 2,4 0,929 0,933 0,937 0,940 0,944 0,947 0,951 0,954 0,958 0,961 0,965 0,968 0,972 0,975 0,979 0,982 0,986 2,6 0,924 0,928 0,932 0,935 0,939 0,943 0,947 0,951 0,954 0,958 0,962 0,966 0,970 0,973 0,977 0,981 0,985 2,8 0,919 0,923 0,927 0,931 0,935 0,939 0,943 0,947 0,951 0,955 0,959 0,963 0,967 0,971 0,975 0,980 0,984 3,0 0,913 0,918 0,922 0,926 0,931 0,935 0,939 0,944 0,948 0,952 0,957 0,961 0,965 0,969 0,974 0,978 0,982 3,2 0,908 0,912 0,917 0,922 0,926 0,931 0,935 0,940 0,945 0,949 0,954 0,958 0,963 0,968 0,972 0,977 0,981 3,4 0,903 0,907 0,912 0,917 0,922 0,927 0,932 0,937 0,941 0,946 0,951 0,956 0,961 0,966 0,971 0,975 0,980 3,6 0,897 0,902 0,907 0,913 0,918 0,923 0,928 0,933 0,938 0,943 0,948 0,954 0,959 0,964 0,969 0,974 0,979 3,8 0,892 0,897 0,903 0,908 0,913 0,919 0,924 0,930 0,935 0,940 0,946 0,951 0,957 0,962 0,967 0,973 0,978 4,0 0,886 0,892 0,898 0,903 0,909 0,915 0,920 0,926 0,932 0,937 0,943 0,949 0,954 0,960 0,966 0,971 0,977 4,2 0,881 0,887 0,893 0,899 0,905 0,911 0,917 0,922 0,928 0,934 0,940 0,946 0,952 0,958 0,964 0,970 0,976 4,4 0,876 0,882 0,888 0,894 0,900 0,907 0,913 0,919 0,925 0,931 0,938 0,944 0,950 0,956 0,962 0,969 0,975 4,6 0,870 0,877 0,883 0,890 0,896 0,903 0,909 0,915 0,922 0,928 0,935 0,941 0,948 0,954 0,961 0,967 0,974 4,8 0,865 0,871 0,878 0,885 0,892 0,898 0,905 0,912 0,919 0,925 0,932 0,939 0,946 0,952 0,959 0,966 0,973 5,0 0,859 0,866 0,873 0,880 0,887 0,894 0,901 0,908 0,915 0,922 0,929 0,936 0,944 0,951 0,958 0,965 0,972 5,2 0,854 0,861 0,869 0,876 0,883 0,890 0,898 0,905 0,912 0,920 0,927 0,934 0,941 0,949 0,956 0,963 0,970 5,4 0,849 0,856 0,864 0,871 0,879 0,886 0,894 0,901 0,909 0,917 0,924 0,932 0,939 0,947 0,954 0,962 0,969 5,6 0,843 0,851 0,859 0,867 0,874 0,882 0,890 0,898 0,906 0,914 0,921 0,929 0,937 0,945 0,953 0,960 0,968 5,8 0,838 0,846 0,854 0,862 0,870 0,878 0,886 0,894 0,902 0,911 0,919 0,927 0,935 0,943 0,951 0,959 0,967 6,0 0,832 0,841 0,849 0,857 0,866 0,874 0,883 0,891 0,899 0,908 0,916 0,924 0,933 0,941 0,949 0,958 0,966 6,2 0,827 0,836 0,844 0,853 0,862 0,870 0,879 0,887 0,896 0,905 0,913 0,922 0,931 0,939 0,948 0,956 0,965 6,4 0,822 0,831 0,839 0,848 0,857 0,866 0,875 0,884 0,893 0,902 0,911 0,919 0,928 0,937 0,946 0,955 0,964 6,6 0,816 0,825 0,835 0,844 0,853 0,862 0,871 0,880 0,890 0,899 0,908 0,917 0,926 0,935 0,945 0,954 0,963 6,8 0,811 0,820 0,830 0,839 0,849 0,858 0,867 0,877 0,886 0,896 0,905 0,915 0,924 0,933 0,943 0,952 0,962 7,0 0,805 0,815 0,825 0,835 0,844 0,854 0,864 0,873 0,883 0,893 0,902 0,912 0,922 0,932 0,941 0,951 0,961 7,2 0,800 0,810 0,820 0,830 0,840 0,850 0,860 0,870 0,880 0,890 0,900 0,910 0,920 0,930 0,940 0,950 0,960 7,4 0,795 0,805 0,815 0,825 0,836 0,846 0,856 0,866 0,877 0,887 0,897 0,907 0,918 0,928 0,938 0,948 0,958
V.4 jadvali Barometrik bosim, hPa Respublika, viloyat, punkt hRa Muborak 990 Sirdaryo viloyati Shahrisabz 950 Qoraqalpogʻiston Respublikasi Navoiy viloyati Guliston 990 Qoraqalpogʻiston 1010 Zarafshon 970 Sirdaryo 990 Muynoq 1010 Navoiy 970 Yangiyer 970 Nukus 1010 Nurota 950 Toshkent viloyati Chimboy 1010 Uchquduq 990 Andijon viloyati Namangan viloyati Olmaliq 950 Andijon 970 Kosonsoy 910 Angren 910 Xonobod 930 Namangan 970 Bekobod 990 Buxoro viloyati Pop 970 Oygaing 770 Buxoro 990 Samarqand viloyati Toshkent 950 Gijduvan 990 Chorvoq 910 Qorakoʻl 990 Kattaqoʻrgʻon 950 Chirchiq 950 Jizzax viloyati Koʻshrabod 930 Fargʻona viloyati Gʻallaorol 950 Samarqand 930 Qoʻqon 970 Jizzax 970 Surxan viloyati Fargʻona 950 Doʻstlik 970 Denov 950 Shaximardan 830 Qashqadaryo viloyati Termiz 970 Xorazm viloyati Gʻuzor 950 Sherobod 970 Urganch 1010 Qarshi 970 Xiva 1010 Manchukur 790 Bekobod 990
Izoh — 10 hPa = 1 kRa = 10-3 MRa
V.5 jadvali Formula 53 ga nisbatan tuzatish koeffitsiyenti darajalari ε 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 1,26 1,27 1,28 1,29 1,30 1,31 1,32 1,33 1,34 1,35 m 0,80 0,9906 0,9901 0,9896 0,9890 0,9884 0,9879 0,9873 0,9867 0,9862 0,9856 0,9850 0,9844 0,9838 0,9832 0,9826 0,9820 0,85 0,9925 0,9920 0,9916 0,9911 0,9906 0,9901 0,9897 0,9892 0,9887 0,9882 0,9876 0,9871 0,9866 0,9861 0,9855 0,9850 0,90 0,9943 0,9939 0,9935 0,9931 0,9927 0,9923 0,9919 0,9915 0,9910 0,9906 0,9901 0,9897 0,9892 0,9888 0,9883 0,9878 0,95 0,9959 0,9956 0,9953 0,9950 0,9947 0,9943 0,9940 0,9936 0,9933 0,9929 0,9925 0,9921 0,9918 0,9914 0,9910 0,9905 1,00 0,9975 0,9973 0,9971 0,9968 0,9965 0,9963 0,9960 0,9957 0,9954 0,9951 0,9948 0,9945 0,9941 0,9938 0,9935 0,9931 1,05 0,9990 0,9989 0,9987 0,9985 0,9983 0,9981 0,9979 0,9977 0,9974 0,9972 0,9969 0,9967 0,9964 0,9961 0,9958 0,9956 1,10 1,0005 1,0004 1,0003 1,0001 1,0000 0,9999 0,9997 0,9995 0,9994 0,9992 0,9990 0,9988 0,9986 0,9984 0,9981 0,9979 1,15 1,0019 1,0018 1,0018 1,0017 1,0016 1,0015 1,0014 1,0013 1,0012 1,0011 1,0009 1,0008 1,0006 1,0005 1,0003 1,0001 1,20 1,0032 1,0032 1,0032 1,0032 1,0032 1,0031 1,0031 1,0030 1,0030 1,0029 1,0028 1,0027 1,0026 1,0025 1,0024 1,0022 1,25 1,0044 1,0045 1,0046 1,0046 1,0046 1,0047 1,0047 1,0047 1,0046 1,0046 1,0046 1,0045 1,0045 1,0044 1,0043 1,0043 1,30 1,0056 1,0057 1,0059 1,0060 1,0060 1,0061 1,0062 1,0062 1,0063 1,0063 1,0063 1,0063 1,0063 1,0063 1,0062 1,0062 1,35 1,0068 1,0069 1,0071 1,0073 1,0074 1,0075 1,0076 1,0077 1,0078 1,0079 1,0079 1,0080 1,0080 1,0080 1,0080 1,0080 1,40 1,0079 1,0081 1,0083 1,0085 1,0087 1,0088 1,0090 1,0091 1,0093 1,0094 1,0095 1,0096 1,0097 1,0097 1,0098 1,0098 1,45 1,0089 1,0092 1,0094 1,0097 1,0099 1,0101 1,0103 1,0105 1,0107 1,0108 1,0110 1,0111 1,0112 1,0113 1,0114 1,0115 1,50 1,0099 1,0103 1,0105 1,0108 1,0111 1,0114 1,0116 1,0118 1,0120 1,0122 1,0124 1,0126 1,0128 1,0129 1,0130 1,0132
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 9-ILOVA
(majburiy) Gaz xoʻjaligining ishlatish va texnologik ehtiyojlari, va gazning yoʻqotishlariga sarflanadigan gazning hajmi
9.1-jadval — Sanoat tarmogʻi boʻyicha sarflarni hisobga olish bilan, tashkilot boʻyicha ishlatish va reglamentga asoslangan (texnologik) ehtiyojlar va yoʻqotishlarga gazning sarflari
Gazning sarflari Oʻl. birligi. Miqdori Sotiladigan gaz hajmiga nisbatan, % 1. Gaz xoʻjaligining ishlatish ehtiyojlariga sarflanadigan gazning hajmi, Ve.n.,shu jumladan: Tashkilotning boʻlinmalari (xizmatlar, idoralar, boʻlinmalar, boʻlimlar, ustaxonalar, sexlar, laboratoriyalar va b.lar), gaz taqsimlash punktlari (GTP) joylashgan binolarni isitish Tashkilotning maishiy ehtiyojlari Laboratoriya, stendlar, kabinetlar va h.k. ning ehtiyojlari; Gaz quvurlarini izolyatsiyalash ishlarini bajaruvchi boʻlinmaning ehtiyojlari; Ustaxonaning ehtiyojlari; Metallni payvandlash va kesish boʻlinmalarining ehtiyojlari; Temirchilik pechining ehtiyojlari. 2. Texnologik (reglamentga asoslangan) ehtiyojlarga sarflanadigan gazning hajmi, Vt.n..,shu jumladan: Gaz quvurlari, BTM, GTP ning bogʻlovchi quvurlari va uskunalarini ishga tushirishda, ularni gaz bilan tozalash va toʻldirish Profilaktik va taʼmirlash ishlarini olib borishda, gaz quvurlari, BTM, GTP ning bogʻlovchi quvurlari va uskunalaridan gazni chiqarib tashlash, ularni gaz bilan tozalash va toʻldirish Saqlagich klapanlarni sozlashda gazni chiqarib tashlash Uy ichidagi gaz uskunalariga xizmat koʻrsatish va ishlatishda texnologik ehtiyojlarga 3. Texnologik yoʻqotishlar (meʼyorlanadigan), Vpot ,shu jumladan: Gaz quvurlari, GTP ning inshootlari va uskunalaridan, odatdagi sharoitlarda ishlatishda gaz quvurlari (flanetsli va rezbali birikmalari, salniklarni) ning germetikligini buzilishi bilan bogʻliq boʻlgan gazning yoʻqotishlari Tarmoqdagi bosim ruxsat etilganidan ortib ketganda, saqlagich tashlash klapanlari orqali, gazni atmosferaga chiqarib tashlash Uy ichidagi gaz uskunalarini ishlatishdagi yoʻqotishlar 4. Avariya holatlaridagi yoʻqotishlar 5. Mavhum yoʻqotishlar
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 10-ILOVA
Gaz xoʻjaligi tashkilotining oʻz ehtiyojlariga gaz sarfini aniqlash usuli
1. Quyidagi 3, 4, 5, 6, 7, 8-bandlarda Gaz xoʻjaligini ishlatish yoqilgʻi ehtiyojlari hajmi quyida keltirilgan usuliyat boʻyicha, faqat gazni hisobga olish asbobi mavjud boʻlmaganda, taʼmirlash yoki navbatdagi davlat qiyoslashidan oʻtkazish uchun vaqtincha yechib olinganda amalga oshiriladi.
2. Gaz sarfini hisobga olish asbobi mavjud boʻlganda, kelgusi yil uchun tashkilotning gazga boʻlgan ehtiyoji, hisobga olish asbobi koʻrsatkichining, soʻnggi uch yil uchun oʻrtacha statistik qiymati sifatida aniqlanadi.
3. Tashkilotning yoqilgʻi ehtiyojlari uchun sarflanadigan gazning umumiy hajmi Vgx, m3, gazning tashkilot binolari, GTP va h.k. larni isitishga sarflanadigan hajmlari yigʻindisidan tashkil topadi va quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: Vot — binolarni isitish ehtiyojlariga sarflanadigan gazning hajmi, m3;
Vot.GRP — GTP ni isitish ehtiyojlariga sarflanadigan gazning hajmi, m3;
Vpr.n — boshqa ehtiyojlarga sarflanadigan gazning hajmi, m3 (gaz quvurlarini izolyatsiyalash, temirchilik pechlari, metalni payvandlash va kesish boʻlinmalari, kimyo laboratoriyalari ehtiyojlari, maishiy ehtiyojlar, ovqat tayyorlash va boshqalar).
4. Tashkilotning bino va inshootlari, gaz xoʻjaligining uskunalari va GTP ning binolarini isitish uchun gazning meʼyoriy sarfi Vomax, m3/h, Maʼlumotnoma [2] ga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: Qomax — binolarni isitish uchun maksimal issiqliq oqimi, kJ/s;
η — mahalliy issiqlik manbaining foydali ish koeffitsiyenti;
Qrn— tabiiy gazning quyi yonish issiqligi, hisob-kitoblarda 34400 kJ/m3 ga teng deb qabul qilinadi.
5. Binolarni isitish uchun maksimal issiqliq oqimi Qomax, kJ/s, KMK 2.04.07ga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: qo — binolarni isitish uchun, ularning umumiy maydonining 1 m2 ga toʻgʻri keladigan maksimal issiqlik oqimining yaxlitlashtirilgan koʻrsatkichlari, W yoki J/s. Har bir region uchun qo ning aniq qiymati tashqaridagi havoning hisoblash yoʻli bilan belgilangan temperaturasiga bogʻliq holda, 11-ilovada keltirilgan 11.1-jadvali boʻyicha qabul qilinadi; A — binolarning umumiy maydoni, m2, (markaziy isitish tizimiga ega boʻlmagan va gaz bilan isitilishi lozim boʻlgan gaz xoʻjaligining binolari va GTP binolarining roʻyxati vakolatli organ tomonidan, isitiladigan maydonlarni koʻrsatib, tasdiqlanishi lozim);
K1 — binolarni isitish uchun issiqlik oqimini hisobga olish koeffitsiyenti, maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda 0,25 ga teng deb qabul qilinadi.
6. Isitish uchun gaz sarfining oʻrtacha bir soatlik meʼyori Vom, m3/h, KMK 2.04.07 ga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: ti– isitiladigan binolar ichki havosining oʻrtacha temperaturasi: turar joy va jamoat binolari uchun 20 °S, ishlab chiqarish binolari uchun 16 °S va GTP binolari uchun 5 °S ga teng deb qabul qilinadi;
tom — havoning oʻrtacha sutkalik temperaturasi 8 °S va undan past boʻlgan davrda tashqaridagi havoning oʻrtacha temperaturasi (isitish davri), oS;
to — eng sovuq besh kunlikda tashqaridagi havoning, hisoblash yoʻli bilan belgi-langan temperaturasi, °S, (KMK 2.01.01 boʻyicha qabul qilinadi).
7. Oʻz ehtiyoji va foydalanish ehtiyojlari uchun gaz sarfi tamgʻalab oʻchirilmagan gazda ishlaydigan gaz qurilmalarining sutkada 24 soat toʻla quvvatda ishlashi hisobidan hisoblanadi.
8. Tashkilotni isitish uchun oʻrtacha soatlik meʼyorni Vom aniqlash naʼmunasi 11-ilovada koʻrsatilgan.
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 11-ILOVA
(maʼlumot tariqasida) Tashkilotni isitish uchun gazning sarfini hisoblash namunasi
11.1. jadval — Turar joy binolari umumiy maydonining 1 m2 ni isitish uchun maksimal issiqlik oqimining yaxlitlangan koʻrsatkichlari qo, W yoki J/s (KMK 2.04.07 ga muvofiq)
Turar joy binosining qavatlari soniBinolarning tavsifiBinoni isitishni loyihalashtirish uchun tashqi havoning hisoblangan temperaturasi, to °Cminus 5 oSminus 10 oSminus15 oSminus 20 oSminus 25 oS1985-yilgacha qurilgan binolar uchun1-2Energiyani tejash boʻyicha tadbirlarni joriy etishni hisobga olmasdan1481541602052133-4951021091171265 va ortiq65707779861-2Energiyani tejash boʻyicha tadbirlarni joriy etishni hisobga olgan holda1471531601942013-490971031111195 va ortiq65697375821985-yildan keyin qurilgan binolar uchun1-2Yangi namunaviy loyihalar boʻyicha1451521591661733-474808691975 va ortiq6567707381
Hisoblash namunasi: Buxoro shahri xududida joylashgan tashkilotni isitish uchun gazning oʻrtacha bir soatlik sarf meʼyorini aniqlash lozim.
Boshlangʻich maʼlumotlar:
Maksimal issiqlik oqimining yaxlitlangan koʻrsatkichi, qo — 148 J/s;
Binolarning umumiy maydoni, A — 200 m2;
Binolarni isitish uchun issiqlik oqimini hisobga olish koeffitsiyenti, K1 — 0,25;
Isitiladigan ishlab chiqarish binolari ichidagi havoning oʻrtacha temperaturasi, ti — 16 °S;
Havoning oʻrtacha sutkalik temperaturasi 8 °S va undan past boʻlgan davrda, tashqaridagi havoning oʻrtacha temperaturasi, tom — 2,4 oS;
Eng sovuq besh kunlikda tashqaridagi havoning hisoblash yoʻli bilan belgilangan temperaturasi, KMK 2.01.01 boʻyicha qabul qilinadi, to — 0,4 oS;
Tabiiy gazning quyi yonish issiqligi, Qrn — 34 400 kJ/m3;
Mahalliy issiqlik manbaining foydali ish koeffitsiyenti, η — 0,9;
Binolarni isitish uchun maksimal issiqlik oqimiQomax, kJ/h, (4) formula boʻyicha aniqlanadi:
Binolarni isitish uchun gazning maksimal bir soatlik sarfiVomax , m3/h, (4) formula boʻyicha aniqlanadi va:
Binolarni isitish uchun gazning oʻrtacha bir soatlik sarf meʼyori Vom , m3/h, (5) formula boʻyicha aniqlanadi va:
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 12-ILOVA
Texnologik ehtiyojlarga sarflanadigan gaz xajmini hisoblash usuli
1. Tashqi gaz quvurlari, BTM, GTP ning bogʻlovchi quvurlari va uskunalarini ishga tushirishda, ularni gaz bilan tozalash va toʻldirishga sarflanadiga gaz hajmini aniqlash.
a) Past bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalashda gazning bosimi ishchi bosimdan, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarida — 1,0∙105 Ra dan yoki 1,0kgf/cm2 dan ortiq boʻlmasligi lozim.
b) GTP ni gaz bilan tozalash, 0,01∙105 Ra (0,01 kgf/cm2yoki1020 mm N2O) dan ortiq boʻlmagan bosim ostidagi gaz bilan, amalga oshiriladi.
2. Yangi qurilgan tashqi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash va toʻldirishga sarflanadigan gazning hajmini hisoblash.
a) Yangi qurilgan tashqi gaz quvurlarini gaz bilan tozalashni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmi Vpr , m3, Usuliyat [3] ga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: K — tuzatish kiritish koeffitsiyenti (1,25 — 1,30); Tuzatish kiritish koeffitsiyenti, gaz bilan tozalash vaqtining tugashini toʻgʻri aniqlashning texnik jihatdan murak-kabligi bilan bogʻliq holda, gaz bilan tozalash uchun gaz sarfining ortishini hisobga oladi. Koeffitsiyent, ishlatuvchi tashkilotning texnik jihozlanishi va xodimlarning malakasiga bogʻliq holda, gazni, uni tarkibida havoning mavjudligiga ekspress-taxlil qilish uchun koʻchma gaz taxlilagichlardan foydalanishda, kichrayishi mumkin;
Vv— gaz quvurini ishga tushiriladigan qismining gaz bilan tozalanadigan ichki qismining hajmi, m3;
Ra— gaz bilan taʼminlash rayonidagi atmosfera bosimi, Pa. Oʻzgidrometning maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi, koʻrsatkichlar olingan kundagi qiymati.
Rg— gaz bilan tozalashda gaz quvuridagi gazning ortiqcha bosimi, Pa; past bosim ostidagi gaz quvurlari uchun — ishchi bosimdan; oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlari uchun — 1,0∙105 Pa dan ortiq boʻlmasligi lozim;
Ts — GOST 2939 boʻyicha standart sharoitlarda gaz temperaturasi, K; Ts = 293,15 K;
Tg — gaz temperaturasining koʻrsatkichlar olingan kundagi qiymati, K;
b) Gaz quvurining ishga tushiriladigan qismining gaz bilan tozalanadigan ichki qismining hajmiVv, m3, geometrik usul bilan quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: π = 3,14;
d — gaz quvurining ichki diametri, m;
l — gaz quvurining ishga tushiriladigan qismining uzunligi, m.
v) Yangi qurilgan tashqi gaz quvurlarini gaz bilan toʻldirishni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmi Vz , m3, [3, 4, 5] quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: Rizb.g — gaz quvuridagi gazning ortiqcha bosimi, Pa;
Qolgan belgilar K, Vv,Ra, Ts , Tgga tushuntirishlar — (6) formulaga qaralsin.
g) Ishga tushirish jarayonida past, oʻrta va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash va toʻldirishni amalga oshirish uchun sarflanadigan gazning hajmlarini Vpr, m3 va Vz, m3, aniqlash namunasi 13-ilovada keltirilgan.
d) Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning xajmi (6) formula boʻyicha aniqlanadigan, gazning minus 40 ºS dan 50 ºS gacha temperaturasida, gaz quvurining 1,0 km ga toʻgʻri keladigan hajmini Vpr, hisoblash natijalari 13.1 — 13.10 jadvallarida keltirilgan (13-ilova).
e) Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning xajmi (8) formula boʻyicha aniqlanadigan, gazning minus 40 ºS dan 50 ºS gacha temperaturasida, gaz quvurining 1,0 km ga toʻgʻri keladigan hajmi Vzni hisoblash natijalari 13.11 — 13.29 jadvallarida keltirilgan (13-ilova).
j) Yangi qurilgan gaz quvurlarini amaldagilariga ulash, gaz quvuridagi gazning bosimini gaz bilan taʼminlash sohasidagi texnik meʼyoriy hujjatlarda belgilangan qiymatlargacha pasaytirish yoʻli bilan, amalga oshiriladi.
3. Gaz quvurlarining qismlari, BTM, GTP ning bogʻlovchi quvurlari va uskunalarini ishga tushirishda, ularni gaz bilan tozalash va toʻldirishga sarflanadigan gazning hajmini aniqlash
a). Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, ishga tushirish jarayonida GTP ni gaz bilan tozalash va toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmi Vvvod, m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: Vpr.g. — GTP ning kirish va chiqish gaz quvurlarini ulashdan oldin gazni chiqarib tashlash va GTP ulangandan keyin amaldagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalashga sarflanadigan gazning hajmi, m3;
Vpr — ishga tushirish jarayonida GTP ning gaz quvurlarini gaz bilan tozalashga sarflanadigan gazning hajmi, m3;
Vpr.ob — sozlash jarayonida GTP ning uskunalarini gaz bilan tozalashga sarflanadigan gazning hajmi, m3.
b) Sozlash jarayonida GTP ning uskunalarini gaz bilan tozalashga sarflanadigan gazning hajmi Vpr.ob, m3, usuliyat [3] ga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: d — gaz bilan tozalash amalga oshiriladigan tozalash quvurining diametri, m.
τ — gaz bilan tozalash vaqti, h;
Pg.izb. — gaz quvuridagi gazning ortiqcha bosimi, Pa;
ρg — gaz zichligining koʻrsatkichlar olingan kundagi qiymati, kg/m3.
Qolgan belgilar Ra, Tg ga tushuntirishlar — (6) formulaga qaralsin.
v) Ishga tushirish jarayonida GTP gaz quvurlarining qismlarini gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmi Vpr., (6) formula boʻyicha aniqlanadi.
Mazkur holat uchun (6) formulada quyidagilar qabul qilinadi:
Vv — GTP ning ishga tushiriladigan gaz quvurlari qismlarining gaz oʻtuvchi ichki hajmi, m3;
Rg— GTP ni gaz bilan tozalashda gazning ortiqcha bosimi, Pa.GTP ni gaz bilan tozalash 0,01∙105 Ra (0,01kgf/cm2 yoki 1020 mm N2O) dan ortiq boʻlmagan bosim ostidagi gaz bilan amalga oshiriladi.
g) GTP ning ishga tushiriladigan gaz quvurlari qismlarining gaz oʻtuvchi ichki hajmi Vv, m3, geometrik usul bilan quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: π = 3,14;
dsr — turli diametrlardagi qismlardan tashkil topgan GTP ning gaz quvuri diametri, m;
l — GRP ning ishga tushiriladigan qismlarining uzunligi, m.
d) Turli diametrlardagi qismlardan tashkil topgan GTP (GTQ) ning gaz quvurlari uchun, gaz quvuri diametrining qiymati dsr, m, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: d1, d2, dn — GTP gaz quvurlari qismlarining ichki diametrlari, m;
l1, l2, ln — tegishli diametrlardagi GTP gaz quvurlari qismlarining uzunliklari, m.
e) Bosimni nolgacha pasaytirishda atmosferaga tashlangan gazning hajmi va amaldagi gaz quvurlarining uzib qoʻyiladigan qismlarini, ularga yangidan ishga tushiriladigan GTP ni ulashda gaz bilan tozalash va keyingi toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmi, Vpr.g , m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi.
belgilar K, Vv,Ra, Rg ,Ts , Tgga tushuntirishlar — (6) formulaga qaralsin.
j) Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, ishga tushirish jarayonida GTP gaz quvurlarining qismlarini, BTM, GTP ning bogʻlovchi quvurlari va uskunalarini gaz bilan tozalash va toʻldirish uchun sarflanadigan gaz hajmlari Vvvod, Vpr.g, Vpr, Vpr.ob. ni hisoblash namunalari 14-ilovada keltirilgan.
z) Gaz quvurlarini gaz bilan tozalanadigan qismlarining ichki hajmi Vv = 1,0 m3 va gazning temperaturasi minus 40 ºS dan 50 ºS gacha boʻlgan holatda, (6) formula boʻyicha aniqlanadigan gazning hajmi Vpr.ni hisoblash natijalari 14.1-jadvalida keltirilgan (14-ilova).
4. Profilaktik va taʼmirlash ishlarini olib borishda, gaz quvurlari, BTM, GTP ning bogʻlovchi quvurlari va uskunalaridan gazni chiqarib tashlash, gaz bilan tozalash va gaz bilan toʻldirishga sarflanadigan gazning hajmini aniqlash
a) Yer ostida joylashgan gaz quvurlarini toʻliq taʼmirlash, ishlatish jarayonida gaz quvurlarining korroziyadan yoki payvand choklarining sifatsizligidan jiddiy shikastlanganligi aniqlangan holatda amalga oshiriladi.
b) Yer ustida joylashgan gaz quvurlarini toʻliq taʼmirlash, ishlatish jarayonida gaz quvuri va undagi inshootlarning jiddiy shikastlanganligi aniqlangan holatda amalga oshiriladi.
Gaz quvurlarini toʻliq taʼmirlashda quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
gaz quvurlarining qismlarini almashtirish;
ishlamaydigan gaz quvurlarini inert gaz bilan tozalab, kesib tashlash.
v) “Profilaktik va taʼmirlash ishlarini olib borishda, gaz quvurlari, BTM, GTP ning bogʻlovchi quvurlari va uskunalaridan gazni chiqarib tashlash, ularni gaz bilan tozalash va toʻldirish” bandi boʻyicha gazning sarfini hisoblashda, hisobot davri uchun yer osti, yer ustida joylashgan gaz quvurlarini pasportlariga hisobot davrida yozilgan, bajarilgan taʼmirlash ishlarining bandlari boʻyicha, gaz quvurlarini (ROT jadvaliga muvofiq) toʻliq taʼmirlashga sarflangan gazning hajmi qabul qilinadi.
g) GTP ga bir yilda 2-marta profilaktik xizmat koʻrsatiladi. Tekshirishdan maqsad nosozliklarni aniqlash va bartaraf etish, uskunani berilgan (yozgi yoki qishki) tartibga sozlash hisoblanadi.
d) GTP uskunalariga bir yilda bir marta texnik xizmat koʻrsatiladi (taftish qilinadi) va u uskunaning barcha uzellarini qismlarga ajratish, taʼmirlash va moylashdan iborat boʻladi. Taftish tugagandan keyin uskuna tekshiriladi va berilgan tartibga sozlanadi. Taftish natijalari dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi va GTP ning pasportiga kiritiladi.
e) “Profilaktik va taʼmirlash ishlarini olib borishda, gaz quvurlari, BTM, GTP ning bogʻlovchi quvurlari va uskunalaridan gazni chiqarib tashlash, ularni gaz bilan tozalash va toʻldirish” bandi boʻyicha gazning sarfini hisoblashda, gaz bilan taʼminlash tashkilotida mavjud boʻlgan barcha GTP ga bir yilda bir marta texnik xizmat koʻrsatish (taftish qilish) uchun sarflangan gazning hajmi va bir yilda ikki marta profilaktik xizmat koʻrsatish uchun sarflangan gazning hajmlari, yil davomida meʼyorlanadigan gaz hajmlari hisoblanadi.
j) Hisobot davrida GTP rejadan tashqari taʼmirlash amalga oshirilgan holatda, GTP ni taʼmirlash uchun reglamentga asoslangan taftishlarga sarflanadiganidan ortiqcha gaz sarflangan boʻlsa, unda gazning bu hajmi, taʼmirlashni amalga oshirish toʻgʻrisidagi Dalolatnomani koʻrsatish bilan, “Tashkilot boʻyicha ishlatish va reglamentga asoslangan (texnologik) ehtiyojlar va yoʻqotishlarga gazning sarflari” da alohida satrda aks ettiriladi.
z) Amaldagi gaz quvurlaridagi bosimni nolgacha pasaytirishda atmosferaga chiqarib tashlangan gazning hajmi, hamda ularni gaz bilan tozalash va keyingi toʻldirish uchun sarflanadigan gazning hajmi Vpr.g , (13) formula boʻyicha aniqlanadi.
i) Bosimni nolgacha pasaytirishda atmosferaga chiqarib tashlangan gazning hajmi Vpr.g va past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi amaldagi gaz quvurlarining uzib qoʻyiladigan qismlarini gaz bilan tozalash va keyingi toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini aniqlash namunasi 15-ilovada keltirilgan.
k) Gazning temperaturasi minus 40 ºS dan 50 ºS gacha boʻlgan holatda gaz quvurlarining 1,0 km ga toʻgʻri keladigan, (13) formula boʻyicha aniqlanadigan gazning hajmi Vpr.g.ni hisoblash natijalari 15.1 — 15.10-jadvallarida keltirilgan (15-ilova).
l) GTP uskunalariga texnik xizmat koʻrsatish (taftish qilish) ga sarflanadigan gazning hajmi Vrev., m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi
bunda: Vpr.rev. — ishlarni boshlashdan oldin gazni chiqarib tashlash, ishlar tugagandan keyin GTP ning kirish va chiqish gaz quvurlarini gaz bilan tozalash va gaz bilan toʻldirishga sarflanadigan gazning hajmi, m3;
Vpr.ob — GTP ni sozlash jarayonida, uning uskunalarini gaz bilan tozalashga sarf-lanadigan gazning hajmi, m3 .
m) Bosimni nolgacha pasaytirishda atmosferaga chiqarib tashlangan gazning hajmi va GTP dagi ishlar tugagandan keyin GTP gaz quvurlarining uzib qoʻyiladigan qismlarini gaz bilan tozalash va keyingi toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmi, Vpr.rev, (14) formula boʻyicha aniqlanadi.
Mazkur holat uchun (13) formulada quyidagilar qabul qilinadi:
Vv — texnik xizmat koʻrsatilgan (taftish qilingan) GTP gaz quvurlari qismlarining, gaz bilan tozalanadigan, gaz oʻtuvchi ichki hajmi, m3;
Rg— GTP ni gaz bilan tozalashda gazning ortiqcha bosimi, Pa.GTP ni gaz bilan tozalash 0,01∙105 Ra (0,01kgf/cm2 yoki 1020 mm N2O) dan ortiq boʻlmagan bosim ostidagi gaz bilan amalga oshiriladi.
n) GTP ni sozlash jarayonida, uning uskunalarini gaz bilan tozalashga sarflanadigan gazning hajmi Vpr.ob., (10) formula boʻyicha aniqlanadi.
o) GTP uskunalariga texnik xizmat koʻrsatish (taftish qilish)ga sarflanadigan gazning hajmi Vrev. ni hisoblash namunasi 16-ilovada keltirilgan.
p) GTP ni sozlash jarayonida, uning uskunalariga profilaktik xizmat koʻrsatishda GTP uskunalarini gaz bilan tozalashga sarflanadigan gazning hajmi Vprof.obsl.., m3, (10) formula boʻyicha aniqlanadi.
r) GTP uskunalariga profilaktik xizmat koʻrsatishga sarflanadigan gazning hajmi Vrev. ni hisoblash namunasi 16-ilovada keltirilgan.
s) Gaz quvurlarini gaz bilan tozalanadigan qismlarining ichki hajmi Vv = 1,0 m3 va gazning temperaturasi minus 40 ºS dan 50 ºS gacha boʻlgan holatda, (13) formula boʻyicha aniqlanadigan gazning hajmi Vpr.rev.ni hisoblash natijalari 16.1 jadvalda keltirilgan (16-ilova).
5. Normal holatda ishlatishda ROT va boshqa ishlar jarayonida changtutkichlarni boʻshatishga sarflanadigan gazning hajmini hisoblash
a) Changtutkichdan siqib chiqariladigan gazning hajmi, Vg, m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: V — changtutkichning geometrik hajmi, m3;
R — changtutkichni boʻshatishdan oldin gazning ortiqcha bosimi, Ra;
Ts — standart sharoitlardagi temperatura, K; TS = 293,15 K;
Rc — standart sharoitlardagi atmosfera bosimi, Pa., Pc = 1,01325∙105 Ra;
Z — ishchi koʻrsatkichlarda gazning siqilish omili;
T — changtutkichni boʻshatishdan oldin gazning temperaturasi, K.
b) Ishchi sharoitlarda gazning siqilish omillari, havo boʻyicha nisbiy zichlik qiymatini hisobga olgan holda, 17.1 — 17.9 jadvallar boʻyicha qabul qilinadi (17-ilova).
v) Havo boʻyicha nisbiy zichlik, P, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: P — 293,15 K va 1,01325∙105 Ra da gaz quvuridagi gazning oʻrtacha zichligi, kg/m3;
1,204 — GOST 30319.1 ga muvofiq standart sharoitlarda havoning zichligi, kg/m3.
g) Qiymatlari keltirilgan maʼlumotlar chegaralarida joylashgan havo boʻyicha nisbiy zichlik, p, temperatura, T, va bosim, R, koʻrsatkichlari uchun qiymatlarni yaxlitlashga ruxsat etiladi: p- uchun yuzdan bir ulushlargacha, T va R uchun 17.1 — 17.9 jadvallarda keltirilgan eng yaqin joylashgan qiymatlargacha.
d) Changtutkichni boʻshatishda sarflanadigan gazning hajmi Vgni hisoblash namunasi 18-ilovada keltirilgan.
6. Saqlagich klapanlarni sozlash (ishlab ketishiga tekshirish) ga gazning sarfini aniqlash.
a) SBK va STK larni ishlab ketish koʻrsatkichlarini tekshirish uch oyda kamida bir marta, hamda yozgi va qishki ish tartiblari boshlanishidan oldin va uskuna taʼmirlangandan keyin oʻtkaziladi.
b) STK ning oʻtkazish qobiliyatini tekshirish va bir soat davomida 0 ºS va 0,10132 MRa da STK orqali tashlanadigan gazning miqdorini, Q,m3/h, SHNK 2.04.08 ga muvofiq aniqlash lozim:
bosim tartiblagichidan oldin SBK mavjud boʻlganda — quyidagi formula boʻyicha:
Q ≥ 0,0005 Qd, (17)
bunda: Qd — bosim tartiblagichining hisoblangan oʻtkazish qobiliyati, m3/h (0 ºS va 0,10132 MRa da), pasport yoki ishlatish hujjatlariga muvofiq qabul qilinadi;
bosim tartiblagichidan oldin SBK mavjud boʻlmaganda, quyidagi formulalar boʻyicha:
1) zolotnikli klapanli bosim tartiblagichlari uchun
Q ≥ 0,01 Qd , (18)
2) elektron tartiblagichli tartibga soluvchi toʻskichlar uchun
Q ≥ 0,02 Qd , (19)
GTP (GTQ) ga parallel tarzda bir necha bosim tartiblagichlarini oʻrnatish zarur boʻlganda, quyidagi formula boʻyicha:
Q' ≥ Q∙n , (20)
bunda: Q' — bir soat davomida STK orqali tashlanadigan gazning zarur boʻlgan jamlangan miqdori, m3/h (0 ºS va 0,10132 MRa da);
n — gaz bosimi tartiblagichlari soni, dona;
Q — har bir tartiblagich uchun bir soat davomida STK orqali tashlanadigan gazning miqdori, m3/h (0 ºS va 0,10132 MRa da).
7. Uy ichidagi gaz uskunalarini ishlatishda texnologik ehtiyojlar uchun tabiiy gazning meʼyoriy sarfini aniqlash.
a) Turar joy binolarida bir yilda bir marta gaz plitalari, isititish, suv isitish asboblari va boshqa gaz bilan ishlaydigan uskunalarga texnik xizmat koʻrsatiladi
Uy ichidagi gaz uskunalariga texnik xizmat koʻrsatishda i-gaz quvurini gazdan boʻshatish bilan keyinchalik isteʼmolchilarga qayta gaz berishni davom ettirish (uni toʻldirish) amalga oshiriladi.
b) Mazkur boʻlimda keltirilgan hisob-kitoblar hisobga olish asboblari mavjud boʻlmagan yoki ishdan chiqqan holatda bajariladi.
v) Texnologik ehtiyojlar uchun tabiiy gazning meʼyoriy sarfi va turar joy binolaridagi uy ichidagi gaz uskunalariga texnik xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlgan gazning sarfini hisoblash uchun boshlangʻich maʼlumotlar, tashkilotda roʻyxatga olingan ishlatish hujjatlariga muvofiq qabul qilinadi.
g) Hisobot davrida gaz bilan ishlaydigan uy ichidagi gaz uskunalarini rostlash va sozlash bilan bogʻliq boʻlgan, uskunalarni ish holatida ushlab turish va taʼmirlash boʻyicha ishlarni amalga oshirishda texnologik ehtiyojlar uchun gazning meʼyoriy sarfi, QTO , m3 , quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
bunda: NiTO-i-turdagi bir dona gaz bilan ishlaydigan uskunani sozlash va rostlashni amalga oshirish uchun tabiiy gaz sarfining alohida (individual) meʼyori, bir dona uskuna uchun, m3, 1-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ni — hisobot davrida sozlash va rostlash ishlari amalga oshirilgan i-turdagi gaz bilan ishlaydigan uskunalar soni.
1-jadval — i-turdagi bir dona gaz bilan ishlaydigan uskunani sozlash va rostlashni amalga oshirish uchun tabiiy gaz sarfining alohida (individual) meʼyori
Gaz bilan ishlaydigan uskunaning turi Sozlash va rostlash uchun gaz sarfi-ning alohida (individual) meʼyori, NiTO, m3 bir dona uskuna uchun Gaz plitasi 1,0 Oqimli (protochniy) suvisitkich 1,0 Sigʻimli (yemkostnoy) suvisitkich yoki isitish qozoni 1,5 Maishiy isitish pechining gorelkasi 1,0
d) Hisobot davrida i-tashkilot boʻyicha gaz bilan ishlaydigan uy ichidagi gaz uskunalarini rostlash va sozlash bilan bogʻliq boʻlgan, uskunalarni ish holatida ushlab turish va taʼmirlash boʻyicha ishlarni amalga oshirishda texnologik ehtiyojlarga sarflanadigan gaz sarfi QTO ni (21) formula boʻyicha aniqlash namunasi 19-ilovada keltirilgan (19.1-jadval).
e) Hisobot davrida uy ichidagi gaz uskunalarini taʼmirlashda gaz quvurlarini gazdan boʻshatish va keyingi gaz bilan toʻldirishda gazning meʼyoriy sarfi, QOSZP , m3, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Bu yerda, NOSZP — uy ichi gaz uskunalarini taʼmirlash vaqtida i-gaz quvurlarini gazdan boʻshatish, keyinchalik isteʼmolchilarga gaz taʼminotini tiklash (uni toʻldirish), xar bir pagon metriga m3 gazning meʼyoriy sarfi 2-jadvaldan olinadi.
LOSZP — taʼmirlanadigan i-gaz quvurining uzunligi, m.
2-jadval. Uy ichidagi gaz uskunalarini taʼmirlashda i-gaz quvurlarini gazdan boʻshatish, keyinchalik isteʼmolchilarga gaz taʼminotini tiklash (uni toʻldirish), xar bir pagon metriga m3 gazning meʼyoriy sarfi, QOSZP , m3, koʻrsatkichlari.
Gaz quvurining diametri DN, mm Oʻlchash birligi i-gaz quvurini gazdan boʻshatish bilan keyinchalik toʻldirishda tabiiy gaz sarfining alohida (individual) meʼyori, NOSZP DN 10 m3, gaz quvurining bir metr uzunligiga 0,0001 DN 15 0,0002 DN 20 0,0004 DN 25 0,0007 DN 32 0,0011 DN 40 0,0017 DN 50 0,0026
j) Uy ichidagi gaz uskunalarini taʼmirlashda i-gi gaz quvurlarini gazdan boʻshatish, keyinchalik isteʼmolchilarga gaz taʼminotini tiklash (uni toʻldirish), gazning meʼyoriy sarfi QOSZP ni (22) formula yordamida hisoblash naʼmunasi 19-ilovada keltirilgan (19.2-jadval).
Tabiiy gaz yetkazib berish, transportirovka qilish, taqsimlash va sotishdagi yoʻqotishlarni aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 13-ILOVA
(maʼlumot tariqasida) Tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish boʻyicha ishlarni amalga oshirish uchun sarflangan gaz hajmini hisoblash namunasi va natijalari
13.1 Hisoblash namunasi
Boshlangʻich maʼlumotlar:
Gaz quvurining ichki diametri, d — 0,200 m;
Ishga tushiriladigan gaz quvurining uzunligi, l — 700,0 m;
Gazning temperaturasi, Tg — (10 oS) 283,15 K;
Gaz bilan taʼminlash rayonidagi atmosfera bosimi Ra, Oʻzgidrometning maʼlumotlari boʻyicha koʻrsatkichlar olingan kundagi qiymati — 1,01325∙105Ra.
Tuzatish kiritish koeffitsiyenti, K — 1,25;
GOST 2939 boʻyicha standart sharoitlardagi gazning temperaturasi,Ts — 293,15 K.
Doimiy kattaliklar bilan arifmetik amallarni bajargandan keyin
(6) va (8) formulalar quyidagi koʻrinishga ega boʻladi:
Ishga tushiriladigan gaz quvurining ichki qismining hajmi Vv , m3, geometrik usul bilan (7) formula boʻyicha aniqlanadi va:
Ishga tushirish jarayonida past, oʻrta va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash va toʻldirishni amalga oshirish uchun sarflanadigan gazning hajmlarini Vpr, m3 va Vz, m3, aniqlash lozim
Ishga tushirish jarayonida past bosim ostidagi tashqi gaz quvurini gaz bilan tozalashni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, aniqlaymiz (gaz quvuridagi ortiqcha bosim Rg=0,003 MRa)
Gazning hajmi Vpr, m3, (6) formula boʻyicha aniqlanadi va:
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalashdagi gazning ortiqcha bosimi (ishchi bosimdan yuqori boʻlmasligi lozim),Rg. — 0,03∙105 Ra;
Ishga tushirish jarayonida past bosim ostidagi tashqi gaz quvurini toʻldirishni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, aniqlaymiz (gaz quvuridagi ortiqcha bosim Rg=0,003 MRa)
Gazning hajmi Vz, m3, (8) formula boʻyicha aniqlanadi va:
Ishga tushirish jarayonida oʻrtacha bosim ostidagi tashqi gaz quvurini gaz bilan tozalashni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, aniqlaymiz (gaz quvuridagi ortiqcha bosim Rg=0,03 MRa)
Gazning hajmi Vpr, m3, (6) formula boʻyicha aniqlanadi va:
Oʻrtacha bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalashdagi gazning ortiqcha bosimi (1,0∙105Pa dan yuqori boʻlmasligi lozim),Rg. — 0,3∙105 Ra;
Ishga tushirish jarayonida oʻrtacha bosim ostidagi tashqi gaz quvurini toʻldirishni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz,m3, aniqlaymiz (gaz quvuridagi ortiqcha bosim Rg=0,03 MRa)
Gazning hajmi Vz, m3, (8) formula boʻyicha aniqlanadi va:
Ishga tushirish jarayonida yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurini gaz bilan tozalashni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, aniqlaymiz (gaz quvuridagi ortiqcha bosim Rg=0,4 MRa)
Gazning hajmi Vpr, m3, (6) formula boʻyicha aniqlanadi va:
Yuqori bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalashdagi gazning ortiqcha bosimi (1,0∙105Pa dan yuqori boʻlmasligi lozim), Rg. — 1,0∙105 Ra;
Ishga tushirish jarayonida yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurini toʻldirishni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz,m3, aniqlaymiz (gaz quvuridagi ortiqcha bosim Rg=0,4 MRa)
Gazning hajmi Vz, m3, (8) formula boʻyicha aniqlanadi va:
13.2 Yangi qurilgan tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish boʻyicha ishlarni amalga oshirish uchun sarflangan gaz hajmini hisoblash natijalari
Tashqi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmi, Vpr
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.1 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim os-tidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gacha yoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostida-gi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (minus 40oS) 233,15 K; Tg = (minus 35oS) 238,15 K; 15 0,28 0,29 0,55 0,55 15 0,28 0,28 0,54 0,54 20 0,51 0,52 0,98 0,98 20 0,50 0,50 0,96 0,96 25 0,79 0,81 1,53 1,53 25 0,77 0,79 1,49 1,49 32 1,29 1,32 2,50 2,50 32 1,27 1,29 2,45 2,45 40 2,02 2,06 3,90 3,90 40 1,98 2,02 3,82 3,82 50 3,16 3,22 6,10 6,10 50 3,09 3,15 5,97 5,97 65 5,34 5,45 10,31 10,31 65 5,23 5,33 10,09 10,09 80 8,09 8,25 15,62 15,62 80 7,92 8,07 15,29 15,29 100 12,65 12,89 24,40 24,40 100 12,38 12,62 23,89 23,89 125 19,76 20,14 38,13 38,13 125 19,34 19,71 37,33 37,33 150 28,45 29,00 54,91 54,91 150 27,85 28,39 53,75 53,75 200 50,58 51,55 97,61 97,61 200 49,52 50,47 95,56 95,56 250 79,03 80,55 152,52 152,52 250 77,37 78,86 149,31 149,31 300 113,81 115,99 219,62 219,62 300 111,42 113,55 215,01 215,01 350 154,90 157,87 298,93 298,93 350 151,65 154,56 292,65 292,65 400 202,32 206,20 390,44 390,44 400 198,08 201,87 382,24 382,24 500 316,13 322,19 610,06 610,06 500 309,49 315,43 597,25 597,25 600 455,23 463,95 878,49 878,49 600 445,67 454,21 860,05 860,05 700 619,61 631,49 1195,72 1195,72 700 606,61 618,23 1170,62 1170,62 800 809,29 824,81 1561,76 1561,76 800 792,30 807,49 1528,97 1528,97 1000 1264,52 1288,76 2440,25 2440,25 1000 1237,97 1261,70 2389,02 2389,02 1200 1820,91 1855,81 3513,96 3513,96 1200 1782,68 1816,85 3440,18 3440,18
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.2 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yu-qori 12,0kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gacha yoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (minus 30oS) 243,15 K; Tg = (minus 25oS) 248,15 K; 15 0,27 0,28 0,53 0,53 15 0,27 0,27 0,52 0,52 20 0,49 0,49 0,94 0,94 20 0,48 0,48 0,92 0,92 25 0,76 0,77 1,46 1,46 25 0,74 0,76 1,43 1,43 32 1,24 1,27 2,40 2,40 32 1,22 1,24 2,35 2,35 40 1,94 1,98 3,74 3,74 40 1,90 1,94 3,67 3,67 50 3,03 3,09 5,85 5,85 50 2,97 3,03 5,73 5,73 65 5,12 5,22 9,89 9,89 65 5,02 5,12 9,69 9,69 80 7,76 7,91 14,98 14,98 80 7,60 7,75 14,67 14,67 100 12,13 12,36 23,40 23,40 100 11,88 12,11 22,93 22,93 125 18,95 19,31 36,56 36,56 125 18,56 18,92 35,82 35,82 150 27,28 27,80 52,65 52,65 150 26,73 27,24 51,59 51,59 200 48,50 49,43 93,60 93,60 200 47,52 48,43 91,71 91,71 250 75,78 77,23 146,24 146,24 250 74,26 75,68 143,30 143,30 300 109,13 111,22 210,59 210,59 300 106,93 108,98 206,35 206,35 350 148,53 151,38 286,64 286,64 350 145,54 148,33 280,86 280,86 400 194,00 197,72 374,38 374,38 400 190,09 193,74 366,84 366,84 500 303,13 308,94 584,97 584,97 500 297,02 302,71 573,19 573,19 600 436,50 444,87 842,36 842,36 600 427,71 435,91 825,39 825,39 700 594,13 605,52 1146,55 1146,55 700 582,16 593,32 1123,44 1123,44 800 776,01 790,88 1497,53 1497,53 800 760,37 774,95 1467,36 1467,36 1000 1212,51 1235,76 2339,89 2339,89 1000 1188,08 1210,86 2292,74 2292,74 1200 1746,02 1779,49 3369,44 3369,44 1200 1710,84 1743,64 3301,55 3301,55
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.3 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostida-gi 0,05·105 Ra gacha yoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostida-gi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (minus 20oS) 253,15 K; Tg = (minus 15oS) 258,15 K; 15 0,26 0,27 0,51 0,51 15 0,26 0,26 0,50 0,50 20 0,47 0,47 0,90 0,90 20 0,46 0,47 0,88 0,88 25 0,73 0,74 1,40 1,40 25 0,71 0,73 1,38 1,38 32 1,19 1,22 2,30 2,30 32 1,17 1,19 2,26 2,26 40 1,86 1,90 3,60 3,60 40 1,83 1,86 3,53 3,53 50 2,91 2,97 5,62 5,62 50 2,86 2,91 5,51 5,51 65 4,92 5,01 9,50 9,50 65 4,83 4,92 9,31 9,31 80 7,45 7,60 14,38 14,38 80 7,31 7,45 14,11 14,11 100 11,65 11,87 22,47 22,47 100 11,42 11,64 22,04 22,04 125 18,20 18,55 35,12 35,12 125 17,84 18,19 34,44 34,44 150 26,20 26,71 50,57 50,57 150 25,70 26,19 49,59 49,59 200 46,58 47,48 89,90 89,90 200 45,68 46,56 88,16 88,16 250 72,79 74,18 140,47 140,47 250 71,38 72,75 137,75 137,75 300 104,82 106,82 202,27 202,27 300 102,79 104,76 198,35 198,35 350 142,67 145,40 275,31 275,31 350 139,90 142,58 269,98 269,98 400 186,34 189,91 359,59 359,59 400 182,73 186,23 352,63 352,63 500 291,15 296,74 561,86 561,86 500 285,51 290,99 550,98 550,98 600 419,26 427,30 809,09 809,09 600 411,14 419,02 793,41 793,41 700 570,66 581,60 1101,26 1101,26 700 559,61 570,34 1079,93 1079,93 800 745,35 759,64 1438,37 1438,37 800 730,92 744,93 1410,52 1410,52 1000 1 164,62 1 186,94 2 247,46 2 247,46 1000 1142,06 1163,95 2203,93 2203,93 1200 1 677,05 1 709,20 3 236,34 3 236,34 1200 1644,56 1676,09 3173,66 3173,66
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.4 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha past bosim ostida-gi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostida-gi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (minus 10oS) 263,15 K; Tg = (minus 5oS) 268,15 K; 15 0,25 0,26 0,49 0,49 15 0,25 0,25 0,48 0,48 20 0,45 0,46 0,86 0,86 20 0,44 0,45 0,85 0,85 25 0,70 0,71 1,35 1,35 25 0,69 0,70 1,33 1,33 32 1,15 1,17 2,21 2,21 32 1,13 1,15 2,17 2,17 40 1,79 1,83 3,46 3,46 40 1,76 1,79 3,39 3,39 50 2,80 2,85 5,41 5,41 50 2,75 2,80 5,30 5,30 65 4,73 4,82 9,13 9,13 65 4,65 4,73 8,96 8,96 80 7,17 7,31 13,84 13,84 80 7,04 7,17 13,58 13,58 100 11,20 11,42 21,62 21,62 100 10,99 11,21 21,22 21,22 125 17,51 17,84 33,78 33,78 125 17,18 17,51 33,15 33,15 150 25,21 25,69 48,65 48,65 150 24,74 25,21 47,74 47,74 200 44,81 45,67 86,48 86,48 200 43,98 44,82 84,87 84,87 250 70,02 71,36 135,13 135,13 250 68,72 70,03 132,61 132,61 300 100,83 102,77 194,58 194,58 300 98,95 100,85 190,96 190,96 350 137,24 139,88 264,85 264,85 350 134,68 137,27 259,91 259,91 400 179,26 182,69 345,93 345,93 400 175,91 179,29 339,48 339,48 500 280,09 285,46 540,51 540,51 500 274,87 280,14 530,43 530,43 600 403,33 411,06 778,34 778,34 600 395,81 403,40 763,83 763,83 700 548,98 559,50 1059,41 1059,41 700 538,74 549,07 1039,65 1039,65 800 717,03 730,78 1383,71 1383,71 800 703,66 717,15 1357,91 1357,91 1000 1120,36 1141,84 2162,05 2162,05 1000 1099,47 1120,55 2121,74 2121,74 1200 1613,32 1644,25 3113,36 3113,36 1200 1583,23 1613,59 3055,30 3055,30
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.5 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (0oS) 273,15 K; Tg = (5oS) 278,15 K; 15 0,24 0,25 0,47 0,47 15 0,24 0,24 0,46 0,46 20 0,43 0,44 0,83 0,83 20 0,42 0,43 0,82 0,82 25 0,67 0,69 1,30 1,30 25 0,66 0,68 1,28 1,28 32 1,11 1,13 2,13 2,13 32 1,09 1,11 2,09 2,09 40 1,73 1,76 3,33 3,33 40 1,70 1,73 3,27 3,27 50 2,70 2,75 5,21 5,21 50 2,65 2,70 5,11 5,11 65 4,56 4,65 8,80 8,80 65 4,48 4,56 8,64 8,64 80 6,91 7,04 13,33 13,33 80 6,78 6,91 13,09 13,09 100 10,79 11,00 20,83 20,83 100 10,60 10,80 20,45 20,45 125 16,86 17,19 32,55 32,55 125 16,56 16,88 31,96 31,96 150 24,29 24,75 46,87 46,87 150 23,85 24,31 46,02 46,02 200 43,17 44,00 83,32 83,32 200 42,40 43,21 81,82 81,82 250 67,46 68,75 130,18 130,18 250 66,25 67,52 127,84 127,84 300 97,14 99,00 187,46 187,46 300 95,39 97,22 184,09 184,09 350 132,22 134,75 255,16 255,16 350 129,84 132,33 250,57 250,57 400 172,69 176,01 333,26 333,26 400 169,59 172,84 327,27 327,27 500 269,84 275,01 520,73 520,73 500 264,99 270,07 511,36 511,36 600 388,56 396,01 749,84 749,84 600 381,58 388,89 736,37 736,37 700 528,88 539,02 1020,62 1020,62 700 519,37 529,33 1002,27 1002,27 800 690,78 704,02 1333,06 1333,06 800 678,36 691,37 1309,09 1309,09 1000 1079,34 1100,03 2082,90 2082,90 1000 1059,94 1080,26 2045,46 2045,46 1200 1554,25 1584,05 2999,38 2999,38 1200 1526,31 1555,58 2945,46 2945,46
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105 Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.6 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gacha yoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (10oS) 283,15 K; Tg = (15oS) 288,15 K; 15 0,23 0,24 0,45 0,45 15 0,23 0,23 0,44 0,44 20 0,42 0,42 0,80 0,80 20 0,41 0,42 0,79 0,79 25 0,65 0,66 1,26 1,26 25 0,64 0,65 1,23 1,23 32 1,07 1,09 2,06 2,06 32 1,05 1,07 2,02 2,02 40 1,67 1,70 3,21 3,21 40 1,64 1,67 3,16 3,16 50 2,60 2,65 5,02 5,02 50 2,56 2,61 4,94 4,94 65 4,40 4,48 8,49 8,49 65 4,32 4,41 8,34 8,34 80 6,66 6,79 12,86 12,86 80 6,55 6,67 12,64 12,64 100 10,41 10,61 20,09 20,09 100 10,23 10,43 19,74 19,74 125 16,27 16,58 31,40 31,40 125 15,99 16,29 30,85 30,85 150 23,43 23,88 45,21 45,21 150 23,02 23,46 44,43 44,43 200 41,65 42,45 80,37 80,37 200 40,93 41,71 78,98 78,98 250 65,08 66,32 125,58 125,58 250 63,95 65,17 123,40 123,40 300 93,71 95,51 180,84 180,84 300 92,08 93,85 177,70 177,70 350 127,55 130,00 246,14 246,14 350 125,34 127,74 241,87 241,87 400 166,60 169,79 321,49 321,49 400 163,70 166,84 315,92 315,92 500 260,31 265,30 502,33 502,33 500 255,79 260,69 493,62 493,62 600 374,84 382,03 723,36 723,36 600 368,34 375,40 710,81 710,81 700 510,20 519,98 984,58 984,58 700 501,35 510,96 967,49 967,49 800 666,38 679,16 1285,98 1285,98 800 654,82 667,37 1263,66 1263,66 1000 1041,22 1061,18 2009,34 2009,34 1000 1023,16 1042,77 1974,47 1974,47 1200 1499,36 1528,11 2893,45 2893,45 1200 1473,34 1501,59 2843,24 2843,24
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105 Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.7 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (20oS) 293,15 K; Tg = (25oS) 298,15 K; 15 0,23 0,23 0,44 0,44 15 0,22 0,23 0,43 0,43 20 0,40 0,41 0,78 0,78 20 0,40 0,40 0,76 0,76 25 0,63 0,64 1,21 1,21 25 0,62 0,63 1,19 1,19 32 1,03 1,05 1,99 1,99 32 1,01 1,03 1,95 1,95 40 1,61 1,64 3,11 3,11 40 1,58 1,61 3,05 3,05 50 2,51 2,56 4,85 4,85 50 2,47 2,52 4,77 4,77 65 4,25 4,33 8,20 8,20 65 4,18 4,26 8,06 8,06 80 6,44 6,56 12,42 12,42 80 6,33 6,45 12,21 12,21 100 10,06 10,25 19,41 19,41 100 9,89 10,08 19,08 19,08 125 15,71 16,02 30,32 30,32 125 15,45 15,75 29,82 29,82 150 22,63 23,06 43,67 43,67 150 22,25 22,68 42,94 42,94 200 40,23 41,00 77,63 77,63 200 39,55 40,31 76,33 76,33 250 62,86 64,06 121,30 121,30 250 61,80 62,99 119,27 119,27 300 90,51 92,25 174,67 174,67 300 89,00 90,70 171,74 171,74 350 123,20 125,56 237,75 237,75 350 121,13 123,46 233,76 233,76 400 160,91 164,00 310,53 310,53 400 158,21 161,25 305,32 305,32 500 251,43 256,25 485,20 485,20 500 247,21 251,95 477,06 477,06 600 362,05 368,99 698,69 698,69 600 355,98 362,81 686,97 686,97 700 492,80 502,24 950,99 950,99 700 484,53 493,82 935,04 935,04 800 643,65 655,99 1242,11 1242,11 800 632,86 644,99 1221,28 1221,28 1000 1005,71 1024,99 1940,80 1940,80 1000 988,84 1007,80 1908,25 1908,25 1200 1448,22 1475,98 2794,75 2794,75 1200 1423,93 1451,23 2747,88 2747,88
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105 Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.8 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqo-ri 12,0kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (30oS) 303,15 K; Tg = (35oS) 308,15 K; 15 0,22 0,22 0,42 0,42 15 0,22 0,22 0,42 0,42 20 0,39 0,40 0,75 0,75 20 0,38 0,39 0,74 0,74 25 0,61 0,62 1,17 1,17 25 0,60 0,61 1,15 1,15 32 1,00 1,01 1,92 1,92 32 0,98 1,00 1,89 1,89 40 1,56 1,59 3,00 3,00 40 1,53 1,56 2,95 2,95 50 2,43 2,48 4,69 4,69 50 2,39 2,44 4,62 4,62 65 4,11 4,19 7,93 7,93 65 4,04 4,12 7,80 7,80 80 6,22 6,34 12,01 12,01 80 6,12 6,24 11,82 11,82 100 9,73 9,91 18,77 18,77 100 9,57 9,75 18,46 18,46 125 15,20 15,49 29,32 29,32 125 14,95 15,24 28,85 28,85 150 21,88 22,30 42,23 42,23 150 21,53 21,94 41,54 41,54 200 38,90 39,65 75,07 75,07 200 38,27 39,00 73,85 73,85 250 60,78 61,95 117,30 117,30 250 59,80 60,94 115,40 115,40 300 87,53 89,21 168,91 168,91 300 86,11 87,76 166,17 166,17 350 119,13 121,42 229,90 229,90 350 117,20 119,45 226,17 226,17 400 155,60 158,59 300,28 300,28 400 153,08 156,01 295,41 295,41 500 243,13 247,79 469,19 469,19 500 239,19 243,77 461,58 461,58 600 350,11 356,82 675,64 675,64 600 344,43 351,03 664,68 664,68 700 476,54 485,68 919,62 919,62 700 468,81 477,79 904,70 904,70 800 622,42 634,35 1 201,14 1 201,14 800 612,32 624,06 1 181,65 1 181,65 1000 972,53 991,17 1 876,78 1 876,78 1000 956,75 975,09 1 846,32 1 846,32 1200 1 400,44 1 427,29 2 702,56 2 702,56 1200 1 377,72 1 404,13 2 658,71 2 658,71
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105 Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.9 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurining diametri, DN, mm Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (40 oS) 313,15 K; Tg = (45 oS) 318,15 K; 15 0,21 0,22 0,41 0,41 15 0,21 0,21 0,40 0,40 20 0,38 0,38 0,73 0,73 20 0,37 0,38 0,72 0,72 25 0,59 0,60 1,14 1,14 25 0,58 0,59 1,12 1,12 32 0,96 0,98 1,86 1,86 32 0,95 0,97 1,83 1,83 40 1,51 1,54 2,91 2,91 40 1,48 1,51 2,86 2,86 50 2,35 2,40 4,54 4,54 50 2,32 2,36 4,47 4,47 65 3,98 4,05 7,68 7,68 65 3,92 3,99 7,56 7,56 80 6,03 6,14 11,63 11,63 80 5,93 6,04 11,45 11,45 100 9,41 9,60 18,17 18,17 100 9,27 9,44 17,88 17,88 125 14,71 14,99 28,39 28,39 125 14,48 14,76 27,94 27,94 150 21,18 21,59 40,88 40,88 150 20,85 21,25 40,24 40,24 200 37,66 38,38 72,67 72,67 200 37,07 37,78 71,53 71,53 250 58,84 59,97 113,55 113,55 250 57,92 59,03 111,77 111,77 300 84,73 86,36 163,52 163,52 300 83,40 85,00 160,95 160,95 350 115,33 117,54 222,56 222,56 350 113,52 115,69 219,07 219,07 400 150,64 153,52 290,69 290,69 400 148,27 151,11 286,13 286,13 500 235,37 239,88 454,21 454,21 500 231,67 236,11 447,07 447,07 600 338,93 345,43 654,06 654,06 600 333,60 340,00 643,78 643,78 700 461,32 470,17 890,25 890,25 700 454,07 462,78 876,26 876,26 800 602,54 614,09 1 162,78 1 162,78 800 593,07 604,44 1144,51 1144,51 1000 941,47 959,52 1 816,84 1816,84 1000 926,68 944,44 1788,29 1788,29 1200 1 355,72 1 381,71 2 616,25 2 616,25 1200 1334,42 1360,00 2575,14 2575,14
Hisoblashda quyidagi koʻrsatkichlar qoʻllanilgan:
Gaz quvurining uzunligi 1,0 km ga teng deb qabul qilingan;
Past bosim ostidagi gaz quvurini gaz bilan tozalash bosimi — ishchi bosim (ortiqcha);
Oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi gaz quvurlarini gaz bilan tozalash bosimi — 1,0∙105 Ra;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
13.10 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan tozalash uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vpr, m3, hisoblash natijalari
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vpr, m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra yoki 0,03kgf/cm2 past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha va I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha Tg = (50oS) 313,15 K; 15 0,21 0,21 0,40 0,40 20 0,36 0,37 0,70 0,70 25 0,57 0,58 1,10 1,10 32 0,93 0,95 1,80 1,80 40 1,46 1,49 2,82 2,82 50 2,28 2,32 4,40 4,40 65 3,85 3,93 7,44 7,44 80 5,84 5,95 11,27 11,27 100 9,12 9,30 17,61 17,61 125 14,26 14,53 27,51 27,51 150 20,53 20,92 39,61 39,61 200 36,49 37,19 70,42 70,42 250 57,02 58,11 110,04 110,04 300 82,11 83,68 158,46 158,46 350 111,76 113,90 215,68 215,68 400 145,97 148,77 281,70 281,70 500 228,08 232,46 440,16 440,16 600 328,44 334,74 633,82 633,82 700 447,05 455,62 862,70 862,70 800 583,90 595,09 1126,80 1126,80 1000 912,34 929,83 1760,62 1760,62 1200 1313,77 1338,95 2535,29 2535,29
Tashqi gaz quvurlarini toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmi, Vz
13.11 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
Gazning temperaturasi Tg — (minus 40 ºS) 233,15 K;
Gaz quvurining uzunligi — 1,0 km;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vz , m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra gacha yoki 0,03kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha 15 0,28 0,29 1,09 1,91 3,55 20 0,51 0,52 1,95 3,40 6,31 25 0,79 0,81 3,04 5,31 9,86 32 1,29 1,32 4,98 8,70 16,15 40 2,02 2,06 7,78 13,60 25,24 50 3,16 3,22 12,16 21,25 39,43 65 5,34 5,45 20,55 35,92 66,64 80 8,09 8,25 31,13 54,40 100,95 100 12,65 12,89 48,64 85,01 157,73 125 19,76 20,14 76,01 132,82 246,46 150 28,45 29,00 109,45 191,27 354,90 200 50,58 51,55 194,58 340,03 630,93 250 79,03 80,55 304,03 531,30 985,83 300 113,81 115,99 437,80 765,07 1 419,60 350 154,90 157,87 595,89 1 041,34 1 932,23 400 202,32 206,20 778,31 1 360,12 2 523,73 500 316,13 322,19 1 216,11 2 125,18 3 943,32 600 455,23 463,95 1 751,20 3 060,26 5 678,39 700 619,61 631,49 2 383,58 4 165,36 7 728,92 800 809,29 824,81 3 113,24 5 440,47 10 094,91 1000 1 264,52 1 288,76 4 864,44 8 500,73 15 773,30 1200 1 820,91 1 855,81 7 004,80 12 241,05 22 713,55
13.12 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
Gazning temperaturasi Tg — (minus 35 ºS) 238,15 K;
Gaz quvurining uzunligi — 1,0 km;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vz , m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra gacha yoki 0,03kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 danyuqori 12,0kgf/cm2 gacha 15 0,28 0,28 1,07 1,87 3,47 20 0,50 0,50 1,90 3,33 6,18 25 0,77 0,79 2,98 5,20 9,65 32 1,27 1,29 4,88 8,52 15,81 40 1,98 2,02 7,62 13,32 24,71 50 3,09 3,15 11,91 20,81 38,61 65 5,23 5,33 20,12 35,16 65,24 80 7,92 8,07 30,48 53,26 98,83 100 12,38 12,62 47,62 83,22 154,42 125 19,34 19,71 74,41 130,04 241,28 150 27,85 28,39 107,15 187,25 347,45 200 49,52 50,47 190,49 332,89 617,69 250 77,37 78,86 297,64 520,14 965,13 300 111,42 113,55 428,61 749,00 1 389,79 350 151,65 154,56 583,38 1 019,48 1 891,66 400 198,08 201,87 761,97 1 331,56 2 470,74 500 309,49 315,43 1 190,58 2 080,56 3 860,53 600 445,67 454,21 1 714,43 2 996,01 5 559,17 700 606,61 618,23 2 333,53 4 077,90 7 566,65 800 792,30 807,49 3 047,88 5 326,24 9 882,97 1000 1 237,97 1 261,70 4 762,31 8 322,25 15 442,13 1200 1 782,68 1 816,85 6 857,73 11 984,04 22 236,67
13.13 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
Gazning temperaturasi Tg — (minus 30 ºS) 243,15 K;
Gaz quvurining uzunligi — 1,0 km;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vz , m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra gacha yoki 0,03kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 danyuqori 12,0kgf/cm2 gacha 15 0,27 0,28 1,05 1,83 3,40 20 0,49 0,49 1,87 3,26 6,05 25 0,76 0,77 2,92 5,09 9,45 32 1,24 1,27 4,78 8,35 15,49 40 1,94 1,98 7,46 13,04 24,20 50 3,03 3,09 11,66 20,38 37,81 65 5,12 5,22 19,71 34,44 63,90 80 7,76 7,91 29,85 52,17 96,80 100 12,13 12,36 46,64 81,51 151,25 125 18,95 19,31 72,88 127,36 236,32 150 27,28 27,80 104,95 183,40 340,30 200 48,50 49,43 186,58 326,04 604,98 250 75,78 77,23 291,52 509,44 945,29 300 109,13 111,22 419,79 733,60 1 361,21 350 148,53 151,38 571,39 998,51 1 852,76 400 194,00 197,72 746,30 1 304,18 2 419,93 500 303,13 308,94 1 166,10 2 037,78 3 781,15 600 436,50 444,87 1 679,18 2 934,40 5 444,85 700 594,13 605,52 2 285,55 3 994,05 7 411,05 800 776,01 790,88 2 985,20 5 216,72 9 679,74 1000 1 212,51 1 235,76 4 664,38 8 151,12 15 124,59 1200 1 746,02 1 779,49 6 716,71 11 737,61 21 779,41
13.14 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
Gazning temperaturasi Tg — (minus 25 ºS) 248,15 K;
Gaz quvurining uzunligi — 1,0 km;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vz , m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra gacha yoki 0,03kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha 15 0,27 0,27 1,03 1,80 3,33 20 0,48 0,48 1,83 3,19 5,93 25 0,74 0,76 2,86 4,99 9,26 32 1,22 1,24 4,68 8,18 15,18 40 1,90 1,94 7,31 12,78 23,71 50 2,97 3,03 11,43 19,97 37,05 65 5,02 5,12 19,31 33,74 62,61 80 7,60 7,75 29,25 51,12 94,85 100 11,88 12,11 45,70 79,87 148,20 125 18,56 18,92 71,41 124,80 231,56 150 26,73 27,24 102,83 179,70 333,45 200 47,52 48,43 182,82 319,48 592,79 250 74,26 75,68 285,65 499,18 926,24 300 106,93 108,98 411,34 718,82 1 333,79 350 145,54 148,33 559,87 978,39 1 815,43 400 190,09 193,74 731,26 1 277,90 2 371,18 500 297,02 302,71 1 142,60 1 996,72 3 704,96 600 427,71 435,91 1 645,34 2 875,28 5 335,14 700 582,16 593,32 2 239,50 3 913,57 7 261,72 800 760,37 774,95 2 925,06 5 111,60 9 484,70 1000 1 188,08 1 210,86 4 570,40 7 986,88 14 819,84 1200 1 710,84 1 743,64 6 581,37 11 501,11 21 340,58
13.15 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
Gazning temperaturasi Tg — (minus 20 ºS) 253,15 K;
Gaz quvurining uzunligi — 1,0 km;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vz , m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra gacha yoki 0,03kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha 15 0,26 0,27 1,01 1,76 3,27 20 0,47 0,47 1,79 3,13 5,81 25 0,73 0,74 2,80 4,89 9,08 32 1,19 1,22 4,59 8,02 14,88 40 1,86 1,90 7,17 12,53 23,24 50 2,91 2,97 11,20 19,57 36,32 65 4,92 5,01 18,93 33,08 61,38 80 7,45 7,60 28,67 50,11 92,97 100 11,65 11,87 44,80 78,29 145,27 125 18,20 18,55 70,00 122,33 226,99 150 26,20 26,71 100,80 176,16 326,86 200 46,58 47,48 179,21 313,17 581,09 250 72,79 74,18 280,01 489,32 907,95 300 104,82 106,82 403,21 704,62 1 307,44 350 142,67 145,40 548,82 959,07 1 779,57 400 186,34 189,91 716,82 1 252,66 2 324,34 500 291,15 296,74 1 120,03 1 957,28 3 631,78 600 419,26 427,30 1 612,85 2 818,49 5 229,77 700 570,66 581,60 2 195,26 3 836,27 7 118,30 800 745,35 759,64 2 867,28 5 010,64 9 297,37 1000 1 164,62 1 186,94 4 480,13 7 829,13 14 527,14 1200 1 677,05 1 709,20 6 451,38 11 273,95 20 919,08
13.16 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
Gazning temperaturasi Tg — (minus 15 ºS) 258,15 K;
Gaz quvurining uzunligi — 1,0 km;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vz , m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra gacha yoki 0,03kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha 15 0,26 0,26 0,99 1,73 3,21 20 0,46 0,47 1,76 3,07 5,70 25 0,71 0,73 2,75 4,80 8,90 32 1,17 1,19 4,50 7,86 14,59 40 1,83 1,86 7,03 12,28 22,79 50 2,86 2,91 10,98 19,19 35,61 65 4,83 4,92 18,56 32,44 60,19 80 7,31 7,45 28,12 49,14 91,17 100 11,42 11,64 43,93 76,77 142,46 125 17,84 18,19 68,65 119,96 222,59 150 25,70 26,19 98,85 172,74 320,53 200 45,68 46,56 175,73 307,10 569,83 250 71,38 72,75 274,58 479,84 890,36 300 102,79 104,76 395,40 690,97 1 282,12 350 139,90 142,58 538,19 940,49 1 745,11 400 182,73 186,23 702,94 1 228,40 2 279,32 500 285,51 290,99 1 098,34 1 919,37 3 561,44 600 411,14 419,02 1 581,61 2 763,90 5 128,48 700 559,61 570,34 2 152,74 3 761,97 6 980,43 800 730,92 744,93 2 811,75 4 913,59 9 117,29 1000 1 142,06 1 163,95 4 393,35 7 677,49 14 245,77 1200 1 644,56 1 676,09 6 326,43 11 055,59 20 513,90
13.17 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
Gazning temperaturasi Tg — (minus 10 ºS) 263,15 K;
Gaz quvurining uzunligi — 1,0 km;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vz , m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra gacha yoki 0,03kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha 15 0,25 0,26 0,97 1,69 3,14 20 0,45 0,46 1,72 3,01 5,59 25 0,70 0,71 2,69 4,71 8,73 32 1,15 1,17 4,41 7,71 14,31 40 1,79 1,83 6,90 12,05 22,36 50 2,80 2,85 10,77 18,83 34,94 65 4,73 4,82 18,21 31,82 59,04 80 7,17 7,31 27,58 48,20 89,44 100 11,20 11,42 43,10 75,32 139,75 125 17,51 17,84 67,34 117,68 218,36 150 25,21 25,69 96,97 169,46 314,44 200 44,81 45,67 172,40 301,26 559,00 250 70,02 71,36 269,37 470,73 873,44 300 100,83 102,77 387,89 677,85 1 257,76 350 137,24 139,88 527,96 922,62 1 711,95 400 179,26 182,69 689,58 1 205,06 2 236,01 500 280,09 285,46 1 077,47 1 882,90 3 493,77 600 403,33 411,06 1 551,56 2 711,38 5 031,03 700 548,98 559,50 2 111,84 3 690,49 6 847,79 800 717,03 730,78 2 758,32 4 820,23 8 944,06 1000 1 120,36 1 141,84 4 309,88 7 531,61 13 975,09 1200 1 613,32 1 644,25 6 206,22 10 845,53 20 124,13
13.18 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
Gazning temperaturasi Tg — (minus 5 ºS) 268,15 K;
Gaz quvurining uzunligi — 1,0 km;
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vz , m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra gacha yoki 0,03kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha 15 0,25 0,25 0,95 1,66 3,09 20 0,44 0,45 1,69 2,96 5,49 25 0,69 0,70 2,64 4,62 8,57 32 1,13 1,15 4,33 7,57 14,04 40 1,76 1,79 6,77 11,83 21,94 50 2,75 2,80 10,57 18,48 34,29 65 4,65 4,73 17,87 31,23 57,94 80 7,04 7,17 27,07 47,30 87,77 100 10,99 11,21 42,30 73,91 137,15 125 17,18 17,51 66,09 115,49 214,29 150 24,74 25,21 95,16 166,30 308,58 200 43,98 44,82 169,18 295,65 548,58 250 68,72 70,03 264,34 461,95 857,16 300 98,95 100,85 380,66 665,21 1 234,31 350 134,68 137,27 518,12 905,42 1 680,03 400 175,91 179,29 676,72 1 182,59 2 194,32 500 274,87 280,14 1 057,38 1 847,79 3 428,63 600 395,81 403,40 1 522,63 2 660,82 4 937,22 700 538,74 549,07 2 072,46 3 621,68 6 720,11 800 703,66 717,15 2 706,89 4 730,35 8 777,28 1000 1 099,47 1 120,55 4 229,52 7 391,18 13 714,50 1200 1 583,23 1 613,59 6 090,50 10 643,30 19 748,89
13.19 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
Gazning temperaturasi Tg — (0 ºS) 273,15 K;
Gaz quvurining uzunligi — 1,0 km;
Atmosfera bosimi — 1,01325∙105 Ra.
Gaz quvurining diametri, DN, mm, Gazning hajmi Vz , m3 Gaz quvurlari past bosim ostidagi 0,03·105 Ra gacha yoki 0,03kgf/cm2 gacha past bosim ostidagi 0,05·105 Ra gachayoki 0,05kgf/cm2 gacha oʻrtacha bosim ostidagi 0,05·105 dan yuqori 3,0·105 Ra gacha yoki 0,05 dan yuqori 3,0kgf/cm2 gacha II kategoriya, yuqori bosim ostidagi 3,0·105 dan yuqori 6,0·105 Ra gacha yoki 3,0 dan yuqori 6,0kgf/cm2 gacha I kategoriya 6,0·105 dan yuqori 12,0·105 Ra gacha yoki 6,0 dan yuqori 12,0kgf/cm2 gacha 15 0,24 0,25 0,93 1,63 3,03 20 0,43 0,44 1,66 2,90 5,39 25 0,67 0,69 2,60 4,53 8,41 32 1,11 1,13 4,25 7,43 13,79 40 1,73 1,76 6,64 11,61 21,54 50 2,70 2,75 10,38 18,14 33,66 65 4,56 4,65 17,54 30,66 56,88 80 6,91 7,04 26,57 46,44 86,17 100 10,79 11,00 41,52 72,56 134,63 125 16,86 17,19 64,88 113,37 210,37 150 24,29 24,75 93,42 163,26 302,93 200 43,17 44,00 166,08 290,24 538,54 250 67,46 68,75 259,51 453,49 841,47 300 97,14 99,00 373,69 653,03 1 211,71 350 132,22 134,75 508,63 888,85 1 649,27 400 172,69 176,01 664,34 1 160,94 2 154,15 500 269,84 275,01 1 038,02 1 813,97 3 365,87 600 388,56 396,01 1 494,75 2 612,12 4 846,85 700 528,88 539,02 2 034,53 3 555,38 6 597,10 800 690,78 704,02 2 657,34 4 643,77 8 616,62 1000 1 079,34 1 100,03 4 152,09 7 255,88 13 463,46 1200 1 554,25 1 584,05 5 979,02 10 448,47 19 387,38
13.20 jadval — Qurilish-montaj ishlari tugagandan keyin, past, oʻrtacha va yuqori bosim ostidagi tashqi gaz quvurlarini ishga tushirish jarayonida, ularni gaz bilan toʻldirish uchun zarur boʻlgan gazning hajmini Vz, m3, hisoblash natijalari
https://neolex.uz/uz/laws/law-3774555
