Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslar va dehqon xoʻjaliklari aʼzolarini davlat tomonidan ijtimoiy sugʻurtalash toʻgʻrisida (351-son)
24.08.2001
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi fuqarolar va dehqon xoʻjaliklari aʼzolarining davlat tomonidan sugʻurtalanishga doir konstitutsiyaviy huquqlarini roʻyobga chiqarish va ular toʻlagan sugʻurta badallarining shaxsiy hisobga olib borilishini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarning mehnat stajini hisobga olish va ularning budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badallar ajratishi Tartibi 1-ilovaga muvofiq;
Dehqon xoʻjaliklari aʼzolarini ijtimoiy sugʻurtalash va ularning ijtimoiy taʼminoti toʻgʻrisidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi, Oʻzbekiston tovar ishlab chiqaruvchilar va tadbirkorlar palatasi hamda Dehqon va fermer xoʻjaliklari uyushmasi aholi oʻrtasida oʻzini oʻzi ish bilan taʼminlash orqali daromad oluvchi fuqarolarni davlat tomonidan sugʻurtalash maqsadlari, tamoyillari va mexanizmi toʻgʻrisida ommaviy axborot vositalari orqali faol tushuntirish ishlarini olib borsinlar.
3. Quyidagilar:
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarning mehnat stajini hisobga olish va ularning Pensiya jamgʻarmasiga badallar ajratishi tartibini tasdiqlash toʻgʻrisida” 1998-yil 28-yanvardagi 47-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1998-y., 1-son, 4-modda);
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Dehqon xoʻjaliklari aʼzolarini ijtimoiy sugʻurtalash va ularning ijtimoiy taʼminoti toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 1998-yil 9-iyuldagi 289-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1998-y., 7-son, 25-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari R.S.Azimov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ. SULTONOV
Toshkent sh.,
2001-yil 24-avgust,
351-son
Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 24-avgustdagi 351-son qaroriga 1-ILOVA
Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarning mehnat stajini hisobga olish va ularning budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badallar
tartibi
Mazkur Tartib yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarning qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hamda Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga majburiy sugʻurta badallari toʻlash hisobiga olinadigan pensiya taʼminotiga va davlat ijtimoiy sugʻurtasiga boʻlgan konstitutsiyaviy huquqlari roʻyobga chiqarilishini taʼminlash maqsadida ishlab chiqilgan va majburiy sugʻurta badallari toʻlanishining shaxsiy hisobini olib borish, mehnat daftarchalarini yuritish, pensiya va nafaqalar tayinlash va toʻlash uchun mehnat staji va daromadni hisoblab chiqish tartibini belgilab beradi.
I. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Tartib yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarga (shu jumladan, yuridik shaxs boʻlmasdan oilaviy tadbirkorlik shaklida faoliyatni amalga oshiruvchi oila aʼzolariga), (keyingi oʻrinlarda tadbirkor deb yuritiladi), shuningdek tadbirkorlik faoliyatini mashgʻulotning istalgan boshqa turi (boshqa ish) bilan qoʻshib olib boruvchi fuqarolarga tatbiq etiladi.
2. Tadbirkor davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyish bilan bir paytda budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badal toʻlovchi sifatida davlat ijtimoiy sugʻurtalanadigan shaxsga aylanadi.
3. Tadbirkor budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlagan taqdirda “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq pensiya bilan taʼminlanish huquqiga ega boʻladi.
4. Tadbirkorning pensiya olishga boʻlgan huquqi u pensiya yoshiga toʻlganda yoki qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarda boshlanadi.
Ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqa, agar ushbu nafaqani olish huquqi tadbirkor tomonidan sugʻurta badallari toʻlash davrida boshlangan boʻlsa beriladi.
II. Tadbirkor tomonidan sugʻurta badallarini toʻlash tartibi
5. Tadbirkor oʻzi uchun oʻzidagi mavjud imkoniyatlardan va pensiya bilan taʼminlanish va ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqaning oʻzi istaydigan miqdoridan kelib chiqib budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari miqdorini mustaqil ravishda belgilaydi, biroq u badallarning qonun hujjatlarida belgilangan eng kam miqdoridan kam boʻlmasligi kerak.
Tadbirkor tomonidan mehnat shartnomasi boʻyicha yollangan har bir xodim uchun tadbirkor har oyda eng kam oylik ish haqining 50 foizi miqdorida Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badali toʻlaydi;
Tayinlanadigan pensiya, shuningdek ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqa miqdori budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlanadigan sugʻurta badallari miqdoriga hamda tadbirkorning mehnat stajiga bogʻliq boʻladi.
6. Tadbirkor belgilangan tartibda tadbirkorlik faoliyatini toʻxtatib turgan paytida sugʻurta badallari toʻlanmaydi, va bu davr stajga qoʻshilmaydi.
7. Fuqarolarning sugʻurta badallarini toʻlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksida belgilanadi.
8. Sugʻurta badallari tadbirkor yashab turgan yoki faoliyatni amalga oshirayotgan tuman (shahar) budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi hisob raqamiga naqdinasiz hisob-kitob yoki naqd pul oʻtkazish yoʻli bilan toʻlanadi.
Sugʻurta badallari naqdinasiz hisob-kitob boʻyicha toʻlangan taqdirda sugʻurta badali toʻlanganligi haqidagi toʻlov hujjatida koʻrsatilgan sana sugʻurta badali toʻlangan kun hisoblanadi.
9. Toʻlangan sugʻurta badali qaytarilmaydi.
10. Tadbirkorlar soliq haqidagi qonunlarga muvofiq sugʻurta badallari oʻz vaqtida toʻlanishi uchun javob beradilar.
III. Sugʻurta badallari toʻlanishining shaxsiy hisobini olib borish
11. Sugʻurta badallari toʻlanishining hisobi umumiy belgilangan tartibda tadbirkorning yashash joyidagi davlat soliq xizmati organlarida yuritiladi.
Sugʻurta badallari tadbirkorlar oʻz faoliyatini amalga oshirayotgan joyda toʻlangan taqdirda soliq organlari har chorakda tadbirkorning yashash joyidagi soliq organiga maʼlumotlar taqdim etadi.
Soliq organlari tomonidan yilning har choragida tadbirkordan tushgan sugʻurta badallari yakuni chiqariladi va toʻlanmagan yoki muddati oʻtkazib yuborilgan toʻlovlar aniqlangan taqdirda, tadbirkorlarga ularning qarzi miqdori haqida ushbu qarz hosil boʻlgan davr, shuningdek toʻlov muddati oʻtkazib yuborilganligi uchun qoʻshilgan penya miqdori koʻrsatilgan holda bildirishnoma yuboriladi.
Tadbirkor tomonidan yollangan xodimlarning sugʻurta badallarini hisobga olish ushbu Nizomda oilaviy tadbirkorlik subyektining oila aʼzolari uchun nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi;
12. Joylarda soliq organlari tadbirkorlardan sugʻurta badallari tushishi ustidan doimiy nazorat olib boradilar va har chorakda hisobot choragidan keyingi oyning 20-kunigacha tadbirkorning yashash joyidagi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlariga:
1-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha hisobot choragida hisobga qoʻyilgan (hisobdan chiqarilgan) tadbirkorlar toʻgʻrisidagi axborotni;
2-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha ular tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan badallar miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etadi.
13. Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari:
tadbirkorning hisobga qoʻyilganligi (hisobdan chiqarilganligi) toʻgʻrisida davlat soliq xizmati organlarining axboroti asosida 3-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha Sugʻurta badallari toʻlanishini hisobga olishning shaxsiy kartochkasi (keyingi oʻrinlarda hisobga olish kartochkasi deb yuritiladi) ochadilar (yopadilar), ushbu hisobga olish kartochkasi doimiy ravishda Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimida saqlanadi;
davlat soliq xizmati organlarining sugʻurta badallari toʻlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlari asosida hisobga olish kartochkasiga badallar summasi (sugʻurta badallari oʻz vaqtida toʻlanmaganligi uchun qoʻshiladigan penyani hisobga olmagan holda) va ular toʻlangan davrlar toʻgʻrisidagi yozuvlarni qayd etadi.
Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari, shuningdek davlat soliq xizmati organlarining axboroti va maʼlumotlari asosida mazkur Tartibning 20—22-bandlariga muvofiq tadbirkorning mehnat daftarchasiga tegishli yozuvlarni qayd etadi.
14. Tadbirkorda saqlanadigan 4-ilovaga muvofiq Sugʻurta badallari toʻlanishini hisobga olish daftarchasi (keyingi oʻrinlarda hisobga olish daftarchasi deb yuritiladi) sugʻurta badallari toʻlanganligini tasdiqlovchi asosiy hujjat hisoblanadi. Hisobga olish daftarchasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi tomonidan ushbu faoliyatga birinchi marta kirishgan tadbirkorga ochiladi.
15. Tadbirkorning xohishiga koʻra Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimi tadbirkor tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan toʻlov hujjatlari bilan tasdiqlangan badallarni hisobga olish kartochkasi va hisobga olish daftaridagi yozuvlar bilan solishtirishi shart. Solishtirish natijalari hisobga olish kartochkasi va hisobga olish daftariga kiritiladi hamda tadbirkorning va Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi masʼul xodimining imzosi, shuningdek boʻlim muhri bilan tasdiqlanadi.
16. Sugʻurta badallari toʻlanganligi toʻgʻrisidagi toʻlov hujjatlari tadbirkor tomonidan toʻlangan badallar hisobga olish kartochkasi va hisobga olish daftaridagi yozuvlar bilan solishtirilgunga qadar tadbirkorda saqlanadi.
17. Tadbirkorlik faoliyati toʻxtatilganda (shu jumladan, oila aʼzosi yuridik shaxs boʻlmasdan oilaviy tadbirkorlik subyekti qatnashchilari tarkibidan chiqqan) yoki roʻyxatdan oʻtkazish joyi oʻzgargan taqdirda Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi hisobga olish kartochkasi va hisobga olish daftariga hisobdan chiqarilganlik toʻgʻrisida tegishli belgilar qoʻyadi.
IV. Mehnat daftarchalarini yuritish tartibi
18. Mehnat daftarchasi tadbirkorning mehnat stajini tasdiqlovchi asosiy hujjat hisoblanadi.
19. Mehnat daftarchasi tadbirkor roʻyxatdan oʻtkazilgan joydagi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimida uning mazkur tumandagi (shahardagi) tadbirkorlik faoliyatining butun muddati mobaynida saqlanadi va yuritiladi.
Agar fuqaro tadbirkorlik faoliyati boshlangunga qadar mehnat daftarchasiga ega boʻlmagan boʻlsa, Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimi belgilangan tartibda mehnat daftarchasi ochadi.
Agar tadbirkorlik faoliyati fuqaro uchun oʻrindoshlik hisoblansa, uning mehnat daftarchasi asosiy ish joyida yuritiladi.
Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik bilan oʻrindoshlik boʻyicha shugʻullanuvchi shaxsning xohishiga koʻra mehnat daftarchasiga tadbirkor sifatidagi faoliyat davri toʻgʻrisidagi yozuv kiritilishi mumkin. Yozuv roʻyxatdan oʻtkazish joyidagi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimi tomonidan kiritiladi.
20. Tadbirkor mehnat daftarchasining:
a) “Sana” ustunida budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlash boshlangan, toʻxtatib qoʻyilgan va tiklangan sana, shuningdek tadbirkorlik faoliyati toʻxtatilgan sana toʻgʻrisidagi yozuv yoziladi.
Tadbirkor badal toʻlagan oyning birinchi kuni budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlash boshlangan sana hisoblanadi.
Tadbirkor badal toʻlashni toʻxtatgan oyning oxirgi kuni budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlash toʻxtatib qoʻyilgan sana hisoblanadi.
Badal toʻlash tiklangan oyning birinchi kuni budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlash tiklangan sana hisoblanadi.
Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari hisobdan chiqarish kunigacha toʻlangan taqdirda — soliq organlarida hisobdan chiqarilgan sana, sugʻurta badallari ushbu kungacha toʻlanmagan taqdirda tadbirkor badal toʻlashni toʻxtatgan oyning oxirgi kuni tadbirkorlik faoliyati toʻxtatilgan sana hisoblanadi;
b) “Ishga qabul qilish, boshqa ishga oʻtkazish va ishdan boʻshatish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar” ustunida tegishli ravishda quyidagi yozuvlar yoziladi:
“Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanadi”, shuningdek tadbirkorning davlat soliq xizmati organlarida va boʻlimning nomi toʻliq koʻrsatilgan holda Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimida roʻyxatdan oʻtkazish raqami koʻrsatiladi;
“Sugʻurta badallari toʻlashni toʻxtatib qoʻydi”;
“Sugʻurta badallari toʻlashni tikladi”;
“Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyatini toʻxtatdi”;
v) “Qaysi hujjatga asosan yozilgan” ustuniga “______tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasining 200__ y. “___”___________-son maʼlumoti asosida” deb yoziladi.
21. Tadbirkor tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badal belgilangan muddatdan keyin bir oy mobaynida toʻlanmagan taqdirda, mehnat daftarchasiga “Sugʻurta badallari toʻlashni toʻxtatib qoʻydi” degan yozuv yoziladi. Agar tadbirkor mazkur yozuv yozilgandan keyin budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badal toʻlashni tiklasa, mehnat daftarchasiga “Sugʻurta badallari toʻlashni tikladi” deb yoziladi.
22. Tadbirkorlik faoliyati toʻxtatilgan (shu jumladan, oila aʼzosi yuridik shaxs boʻlmasdan oilaviy tadbirkorlik subyekti qatnashchilari tarkibidan chiqqan) taqdirda mehnat daftarchasiga “Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyatini toʻxtatdi” deb yoziladi.
23. Tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishni toʻxtatgan (shu jumladan, oila aʼzosi yuridik shaxs boʻlmasdan oilaviy tadbirkorlik subyekti qatnashchilari tarkibidan chiqqan) yoki roʻyxatdan oʻtkazish joyini oʻzgartirgan shaxsning talabi boʻyicha Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi mehnat daftarchasini uning qoʻliga beradi.
V. Mehnat staji va daromadni hisoblab chiqarish tartibi
24. Tadbirkorning mehnat stajiga u budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlagan davrlar kiritiladi.
25. Pensiya va davlat ijtimoiy sugʻurtasi boʻyicha nafaqalar tayinlash uchun mehnat stajini hisoblab chiqishda, agar toʻlangan badallar summasi ushbu yilning barcha oylari uchun belgilangan eng kam badaldan kam boʻlmasa (toʻlangan penyalarni hisobga olmagan holda), stajga kalendar yil qoʻshiladi.
Tadbirkorning vaqtincha mehnatga layoqatsizlik davri budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlanishidan qatʼi nazar, pensiya va davlat ijtimoiy sugʻurtasi boʻyicha nafaqalar tayinlash uchun mehnat stajiga qoʻshiladi.
Toʻliq kalendar yil mobaynida tadbirkorning asosiy faoliyati qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish va qayta ishlash boʻlgan hollarda, agar mazkur yilda badallar kamida 9 oy mobaynida toʻlangan boʻlsa stajga kalendar yil qoʻshiladi.
26. Mehnat daftarchasi boʻlmagan yoki yoʻqotilgan taqdirda tadbirkorning pensiya yoki ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqa tayinlash uchun zarur boʻlgan ish staji hisobga olish kartochkasi yoki hisobga olish daftaridagi yozuvlar boʻyicha hisoblab chiqiladi.
Tadbirkor sifatidagi ish faoliyati va uning davomiyligi guvohlik koʻrsatmalari bilan tasdiqlanmaydi.
27. Pensiya miqdorini hisoblab chiqishda hisobga olinadigan aniq bir oy uchun tadbirkorning daromadi toʻlangan oylik sugʻurta badali summasini ish beruvchilar va xodimlar uchun sugʻurta badallari ajratishning qonun hujjatlarida belgilangan jami foiziga boʻlinadi va olingan natijani 100 ga koʻpaytirish yoʻli bilan aniqlanadi.
Tadbirkor tomonidan yollangan xodimning pensiya miqdorini hisoblab chiqishda hisobga olinadigan aniq bir oy uchun daromadi sugʻurta badallari toʻlangan oydagi mehnatga haq toʻlashning qonun hujjatlarida belgilangan eng kam oylik miqdoriga teng qilib olinadi.
VI. Pensiya va nafaqalarni tayinlash va toʻlash
29. Pensiya yashash joyida, ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqa esa tadbirkor Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazilgan joyda amaldagi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tayinlanadi.
30. Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari;
pensiyalarni tadbirkorning ixtiyoriga koʻra uning yashash joyidagi pochta aloqa boʻlimlari yoki Xalq banki boʻlimiga omonat oʻtkazish yoʻli bilan;
ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqani tadbirkorning foizsiz shaxsiy hisob raqamiga nafaqa summasini oʻtkazish yoʻli bilan Xalq banki boʻlimi orqali toʻlaydilar.
Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarning mehnat stajini hisobga olish va ularning budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badallar ajratishi Tartibiga 1-ILOVA
200 ____yilning______________choragida __________________tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasida hisobga qoʻyilgan (hisobdan chiqarilgan) tadbirkorlar toʻgʻrisida
maʼlumotlar
Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarning mehnat stajini hisobga olish va ularning budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badallar ajratishi Tartibiga 2-ILOVA
200 ____yilning ____________choragida tadbirkorlar tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan sugʻurta badallari toʻgʻrisida
maʼlumotlar
Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarning mehnat stajini hisobga olish va ularning budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badallar ajratishi Tartibiga 3-ILOVA
_______- son hisobga olish kartochkasi
(3-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 14-iyundagi 174-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2011-y., 24-son, 249-modda)
Yuridik shaxs boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi jismoniy shaxslarning mehnat stajini hisobga olish va ularning budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badallar ajratishi Tartibiga 4-ILOVA
(jadval Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 17-fevraldagi 22-son qarori tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 6-7-son, 52-modda)
Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 24-avgustdagi 351-son qaroriga 2-ILOVA
Dehqon xoʻjaligi aʼzolarini ijtimoiy sugʻurtalash va ularning ijtimoiy taʼminoti toʻgʻrisida
nizom
Mazkur Nizom dehqon xoʻjaligi aʼzolarining qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hamda Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga ixtiyoriy sugʻurta badallari toʻlash hisobiga olinadigan pensiya taʼminotiga va davlat ijtimoiy sugʻurtasiga boʻlgan konstitutsiyaviy huquqlari roʻyobga chiqarilishini taʼminlash maqsadida ishlab chiqilgan va toʻlangan sugʻurta badallarining shaxsiy hisobini olib borish, mehnat daftarchalarini yuritish, pensiya va nafaqalar tayinlash va toʻlash uchun mehnat staji va daromadni hisoblab chiqish tartibini belgilab beradi.
I. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom ijtimoiy sugʻurtalanish xohishini bildirgan dehqon xoʻjaligi aʼzolariga tatbiq etiladi.
Dehqon xoʻjaligi aʼzolari ixtiyoriylik asosida ijtimoiy sugʻurta qilinadi.
Mazkur Nizom qoramol boqish va chorvachilik mahsulotlari yetishtirish bilan band boʻlgan dehqon xoʻjaliklari aʼzolariga tatbiq etilmaydi.
2. Ijtimoiy sugʻurtalanish xohishini bildirgan dehqon xoʻjaligi aʼzosi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badal toʻlovchi sifatida davlat soliq xizmati organlarida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtishi shart.
3. Dehqon xoʻjaligi aʼzosi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlagan taqdirda “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq pensiya bilan taʼminlanish huquqiga ega boʻladi.
4. Dehqon xoʻjaligi aʼzosining pensiya olishga boʻlgan huquqi u pensiya yoshiga toʻlganda yoki qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarda boshlanadi.
Ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqa, agar ushbu nafaqani olish huquqi dehqon xoʻjaligi aʼzosi tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlash davrida boshlangan boʻlsa beriladi.
II. Dehqon xoʻjaligi aʼzolari tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallarini toʻlash tartibi
5. Dehqon xoʻjaligi aʼzosi oʻzidagi mavjud imkoniyatlardan va pensiya bilan taʼminlanish va ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqaning oʻzi istaydigan miqdoridan kelib chiqib budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari miqdorini mustaqil ravishda belgilaydi, biroq u badallarning mazkur Nizomda belgilangan eng kam miqdoridan kam boʻlmasligi kerak.
Tayinlanadigan pensiya, shuningdek ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqa miqdori budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlanadigan sugʻurta badallari miqdoriga hamda dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat stajiga bogʻliq boʻladi.
6. Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlanadigan sugʻurta badallarining eng kam miqdori bir yilda eng kam oylik ish haqining toʻrt yarim barobaridan kam boʻlmagan miqdorni tashkil etishi kerak.
7. Sugʻurta badallari hisobot yilining 1-oktabriga qadar toʻlanadi. Bunda sugʻurta badallari miqdori toʻlov kuniga belgilangan eng kam oylik ish haqi miqdoridan kelib chiqqan holda hisoblanadi.
8. Sugʻurta badallari dehqon xoʻjaligi aʼzosi yashab turgan yoki faoliyatni amalga oshirayotgan tuman (shahar) budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi hisob raqamiga naqdinasiz hisob-kitob yoki naqd pul oʻtkazish yoʻli bilan toʻlanadi.
Sugʻurta badallari naqdinasiz hisob-kitob boʻyicha toʻlangan taqdirda sugʻurta badali toʻlanganligi haqidagi toʻlov hujjatida koʻrsatilgan sana sugʻurta badali toʻlangan kun hisoblanadi.
9. Toʻlangan sugʻurta badali qaytarilmaydi.
10. Dehqon xoʻjaligi aʼzosi tomonidan mazkur Nizomning 7-bandida belgilangan muddatdan keyin uch oy mobaynida uzrsiz sabablarga koʻra budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlanmasa, soliq organi bu haqda dehqon xoʻjaligi aʼzosi roʻyxatdan oʻtkazilgan joydagi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimiga mehnat daftarchasiga mehnat staji toʻxtatilganligi toʻgʻrisidagi yozuvni kiritish uchun xabar qiladi.
III. Sugʻurta badallari toʻlanishining shaxsiy hisobini olib borish
11. Davlat soliq xizmati organlari har chorakda hisobot choragidan keyingi oyning 20-kunigacha Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlariga:
1-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha hisobot choragida hisobga qoʻyilgan (hisobdan chiqarilgan) dehqon xoʻjaligi aʼzolari toʻgʻrisidagi axborotni;
2-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha ular tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan badallar miqdori toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etadi.
12. Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari:
dehqon xoʻjaligi aʼzosining hisobga qoʻyilganligi (hisobdan chiqarilganligi) toʻgʻrisida davlat soliq xizmati organlarining axboroti asosida 3-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha Sugʻurta badallari toʻlanishini hisobga olishning shaxsiy kartochkasi (keyingi oʻrinlarda hisobga olish kartochkasi deb yuritiladi) ochadilar (yopadilar), ushbu hisobga olish kartochkasi doimiy ravishda Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimida saqlanadi;
davlat soliq xizmati organlarining sugʻurta badallari toʻlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlari asosida hisobga olish kartochkasiga badallar summasi (sugʻurta badallari oʻz vaqtida toʻlanmaganligi uchun qoʻshiladigan penyani hisobga olmagan holda) va ular toʻlangan davrlar toʻgʻrisidagi yozuvlarni qayd etadi.
13. Dehqon xoʻjaligi aʼzosida saqlanadigan Sugʻurta badallari toʻlanishini hisobga olish daftarchasi (keyingi oʻrinlarda hisobga olish daftarchasi deb yuritiladi) sugʻurta badallari toʻlanganligini tasdiqlovchi asosiy hujjat hisoblanadi. Hisobga olish daftarchasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi tomonidan 4-ilovaga muvofiq shakl boʻyicha budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badal toʻlash xohishini birinchi marta bildirgan dehqon xoʻjaligi aʼzosiga ochiladi.
14. Dehqon xoʻjaligi aʼzosining xohishiga koʻra Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimi dehqon xoʻjaligi aʼzosi tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan toʻlov hujjatlari bilan tasdiqlangan badallarni hisobga olish kartochkasi va hisobga olish daftaridagi yozuvlar bilan solishtirishi shart. Solishtirish natijalari hisobga olish kartochkasi va hisobga olish daftariga kiritiladi hamda dehqon xoʻjaligi aʼzosining va Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi masʼul xodimining imzosi, shuningdek boʻlim muhri bilan tasdiqlanadi.
15. Sugʻurta badallari toʻlanganligi toʻgʻrisidagi toʻlov hujjatlari dehqon xoʻjaligi aʼzosi tomonidan toʻlangan badallar hisobga olish kartochkasi va hisobga olish daftaridagi yozuvlar bilan solishtirilgunga qadar dehqon xoʻjaligi aʼzosida saqlanadi.
16. Sugʻurta badallari toʻlash, dehqon xoʻjaligida ishlash toʻxtatilganda yoki roʻyxatdan oʻtkazish joyi oʻzgargan taqdirda Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi hisobga olish kartochkasi va hisobga olish daftariga hisobdan chiqarilganlik toʻgʻrisida tegishli belgilar qoʻyadi.
IV. Mehnat daftarchalarini yuritish tartibi
17. Mehnat daftarchasi dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat stajini tasdiqlovchi asosiy hujjat hisoblanadi.
18. Yuridik shaxs boʻlmasdan tashkil etilgan dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat daftarchasi dehqon xoʻjaligi aʼzosi roʻyxatdan oʻtkazilgan joydagi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimida u sugʻurta badallari toʻlaydigan butun muddat mobaynida saqlanadi va yuritiladi.
Agar dehqon xoʻjaligi aʼzosi sugʻurta badallari toʻlash boshlangunga qadar mehnat daftarchasiga ega boʻlmagan boʻlsa, Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda unga mehnat daftarchasi ochadi.
19. Yuridik shaxs tashkil etgan holda barpo etilgan dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat daftarchasi dehqon xoʻjaligining ixtiyoriga koʻra dehqon xoʻjaligi boshligʻi tomonidan yoxud Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi tomonidan saqlanadi va yuritiladi.
Yuridik shaxs tashkil etgan holda barpo etilgan dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat daftarchasidagi dehqon xoʻjaligi boshligʻi tomonidan yozilgan yozuvlar Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi tomonidan tasdiqlanishi kerak.
Dehqon xoʻjaligining boshligʻi tomonidan dehqon xoʻjaligida ishlash davrlari toʻgʻrisida mehnat daftarchasiga yozilgan va Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi tomonidan tasdiqlanmagan yozuvlar haqiqiy emas deb hisoblanadi.
20. Agar dehqon xoʻjaligida ishlash fuqaro uchun oʻrindoshlik hisoblansa, uning mehnat daftarchasi asosiy ish joyida yuritiladi.
21. Dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat daftarchasining:
a) “Sana” ustunida budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlash boshlangan va toʻxtatilgan sana toʻgʻrisidagi yozuv yoziladi.
Dehqon xoʻjaligi aʼzosi badal toʻlagan oyning birinchi kuni uning mehnat stajini hisoblash boshlangan sana hisoblanadi.
Dehqon xoʻjaligi aʼzosi badal toʻlashni toʻxtatgan oyning oxirgi kuni uning mehnat stajini hisoblash toʻxtatilgan sana hisoblanadi.
b) “Ishga qabul qilish, boshqa ishga oʻtkazish va ishdan boʻshatish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar” ustunida – “Dehqon xoʻjaligida ish bilan shugʻullanadi”, degan yozuv yoziladi, shuningdek dehqon xoʻjaligi aʼzosining davlat soliq xizmati organlarida va boʻlimning nomi toʻliq koʻrsatilgan holda Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimida roʻyxatdan oʻtkazish raqami koʻrsatiladi;
v) “Qaysi hujjatga asosan yozilgan” ustuniga “_______ tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasining 200__ y. “____”____________-son maʼlumoti asosida” deb yoziladi.
22. Dehqon xoʻjaligi aʼzosi tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badal toʻlash toʻxtatilgan taqdirda Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi:
mehnat daftarchasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi tomonidan yuritilgan hollarda — unga “Sugʻurta badallari toʻlashni toʻxtatib qoʻydi” degan yozuvni yozadi;
mehnat daftarchasi dehqon xoʻjaligi boshligʻi tomonidan yuritilgan hollarda — dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat daftarchasiga mehnat staji toʻxtatilganligi haqidagi yozuvni kiritishni talab qilgan holda davlat ijtimoiy sugʻurtasiga boʻlgan huquq toʻxtatilishi haqida dehqon xoʻjaligi boshligʻini xabardor qiladi.
23. Agar dehqon xoʻjaligi aʼzosi mehnat daftarchasiga uning mehnat staji toʻxtatilganligi haqidagi yozuv kiritilgandan keyin budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga badal toʻlashni tiklasa, mehnat daftarchasiga badal toʻlash tiklangan oyning birinchi kunidan boshlab “Sugʻurta badallari toʻlashni tikladi”, degan yozuv yoziladi.
24. Sugʻurta badallari toʻlashni, dehqon xoʻjaligida ishlashni toʻxtatgan yoki yashash joyini oʻzgartirgan shaxsning talabi boʻyicha Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining boʻlimi mehnat daftarchasini uning qoʻliga beradi.
V. Mehnat staji va daromadni hisoblab chiqarish tartibi
25. Dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat stajiga u budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlagan davrlar kiritiladi.
26. Pensiya va davlat ijtimoiy sugʻurtasi boʻyicha nafaqalar tayinlash uchun mehnat stajini hisoblab chiqishda, agar dehqon xoʻjaligi aʼzosi ushbu yilda 12 oy ishlagan va kamida 9 oy badal toʻlagan boʻlsa, stajga kalendar yil qoʻshiladi.
Stajni hisoblab chiqishda hisobga olinadigan va bu vaqt davomida dehqon xoʻjaligi aʼzolariga sugʻurta badallari toʻlamaslik huquqi berilgan oylar (bir yilda uch oy) berilgan ariza asosida Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimining qarori bilan rasmiylashtiriladi. Ushbu oylarga mazkur Nizom 22-bandining amal qilishi joriy etilmaydi.
Boshqa hollarda staj sugʻurta badallari toʻlangan oylar soniga mutanosib tarzda hisobga olinadi.
Dehqon xoʻjaligi aʼzosining vaqtincha mehnatga layoqatsizlik davri budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlanishidan qatʼi nazar, pensiya va davlat ijtimoiy sugʻurtasi boʻyicha nafaqalar tayinlash uchun mehnat stajiga qoʻshiladi.
27. Dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat daftarchasi boʻlmagan yoki yoʻqotilgan taqdirda pensiya yoki ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqa tayinlash uchun zarur boʻlgan ish staji hisobga olish kartochkasi yoki hisobga olish daftaridagi yozuvlar asosida hisoblab chiqilishi mumkin.
Dehqon xoʻjaligi aʼzosi tomonidan sugʻurta badallari toʻlanishi va uning qancha davom etganligi guvohlik koʻrsatmalari bilan tasdiqlanmaydi.
28. Pensiya miqdorini hisoblab chiqishda hisobga olinadigan aniq bir oy uchun dehqon xoʻjaligi aʼzosining daromadi toʻlangan oylik sugʻurta badali summasini ish beruvchilar va xodimlar uchun sugʻurta badallari ajratishning qonun hujjatlarida belgilangan jami foiziga boʻlish va olingan natijani 100 ga koʻpaytirish yoʻli bilan aniqlanadi.
VI. Pensiya va nafaqalarni tayinlash va toʻlash
30. Pensiya va ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqa dehqon xoʻjaligi aʼzosining yashash joyidagi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimi tomonidan amaldagi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tayinlanadi.
31. Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari:
pensiyalarni dehqon xoʻjaligi aʼzosining ixtiyoriga koʻra uning yashash joyidagi pochta aloqa boʻlimlari orqali yoki Xalq banki boʻlimiga omonatga oʻtkazish yoʻli bilan;
ijtimoiy sugʻurta boʻyicha nafaqani dehqon xoʻjaligi aʼzosining foizsiz shaxsiy hisob raqamiga nafaqa summasini oʻtkazish yoʻli bilan Xalq banki boʻlimi orqali toʻlaydilar.
Dehqon xoʻjaliklari aʼzolarini ijtimoiy sugʻurtalash va ularning ijtimoiy taʼminoti toʻgʻrisidagi Nizomga 1-ILOVA
200 ___yilning ________choragida _________________tuman (shahar) davlat soliq inspeksiyasida hisobga qoʻyilgan (hisobdan chiqarilgan) dehqon xoʻjaliklari aʼzolari toʻgʻrisida
maʼlumotlar
Dehqon xoʻjaliklari aʼzolarini ijtimoiy sugʻurtalash va ularning ijtimoiy taʼminoti toʻgʻrisidagi Nizomga 2-ILOVA
200 ___yilning ________choragida dehqon xoʻjaliklari aʼzolari tomonidan budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan sugʻurta badallari toʻgʻrisida
maʼlumotlar
Dehqon xoʻjaliklari aʼzolarini ijtimoiy sugʻurtalash va ularning ijtimoiy taʼminoti toʻgʻrisidagi Nizomga 3-ILOVA
______________-son hisobga olish kartochkasi
(3-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 14-iyundagi 174-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2011-y., 24-son, 249-modda)
Dehqon xoʻjaliklari aʼzolarini ijtimoiy sugʻurtalash va ularning ijtimoiy taʼminoti toʻgʻrisidagi Nizomga 4-ILOVA
(jadval Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 17-fevraldagi 22-son qarori tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 6-7-son, 52-modda)
