Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablarini tasdiqlash toʻgʻrisida (2898-son)

17.07.2017

Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirining

buyrugʻi

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2017-yil 17-iyulda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2898]

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 5-avgustdagi 372-son “Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qarori hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 29-dekabrdagi PQ-2707-son “2017 — 2021-yillarda maktabgacha taʼlim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:

1. Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi vazirining 2013-yil 19-sentabrdagi 302-son “Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablarini tasdiqlash haqida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 2517, 2013-yil 18-oktabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2013-y., 42-son, 568-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Vazir U. INOYATOV

Toshkent sh.,

2017-yil 9-iyun,

5-mh-son

Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi vazirining 2017-yil 9-iyundagi 5-mh-son buyrugʻiga ILOVA

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan

DAVLAT TALABLARI

Mazkur Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablari (bundan buyon matnda Davlat talablari deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 29-dekabrdagi PQ-2707-son “2017 — 2021-yillarda maktabgacha taʼlim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori hamda Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 5-avgustdagi 372-son “Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qaroriga asosan maktabgacha yoshdagi bolalarni (bundan buyon matnda bolalar deb yuritiladi) maktabgacha taʼlim muassasalarida har tomonlama rivojlantirish, taʼlim-tarbiya berish, koʻnikma va malakalarini shakllantirish hamda maktab taʼlimiga tayyorlash boʻyicha davlat talablarini belgilaydi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Davlat talablari:

davlat maktabgacha taʼlim muassasalari;

nodavlat maktabgacha taʼlim muassasalari;

qisqa muddatli guruhlar;

7 yoshgacha bolalar mavjud boʻlgan mehribonlik uylari va bolalar shaharchalariga nisbatan tatbiq etiladi.

2. Mazkur Davlat talablari asosida:

bolalarning bilim, koʻnikma va malakalari, ularning har tomonlama rivojlanishi hamda maktab taʼlimiga tayyorgarlik darajalari aniqlanadi;

taʼlim-tarbiya dasturlarining tuzilishi belgilanadi;

taʼlim-tarbiya, variativ, korreksion-pedagogik hamda mualliflik dasturlari ishlab chiqiladi;

maktabgacha taʼlim tizimining resurs bazasi yaratiladi;

zamonaviy oʻquv-uslubiy qoʻllanmalar, texnik vositalar, oʻyinchoqlar va oʻyinlarning metodik talablarga mosligi belgilanadi;

taʼlim-tarbiya dasturlarini amalga oshirishda predmetli-rivojlantiruvchi muhitga talab qoʻyiladi;

moddiy-texnika bazasining taʼminot meʼyorlari ishlab chiqiladi;

bolalarni oilada tarbiyalashning tashkiliy-pedagogik-psixologik va uslubiy manbaalari yaratiladi.

2-bob. Davlat talablarining vazifalari, sohalari va yoʻnalishlari

3. Quyidagilar Davlat talablarining vazifalari hisoblanadi:

bolalarni maktabda oʻqishga tayyorlash;

bolalarning sogʻlom va har tomonlama kamol topib shakllanishini taʼminlash hamda unda oʻqishga intilish hissini uygʻotish;

bolalarning har tomonlama rivojlanishi uchun integral taʼlimni tashkil etish;

shaxsga yoʻnaltirilgan taʼlim-tarbiyani amalga oshirish;

bolalarni xalqimizning boy madaniy-tarixiy merosi va umumbashariy qadriyatlar asosida maʼnaviy-axloqiy jihatdan tarbiyalash uchun shart-sharoitlar yaratish;

bolalarni maktabda oʻqishga tayyorlashda ularning ota-onalari bilan oʻzaro hamkorlik qilish hamda ota-onalarga amaliy jihatdan koʻmaklashish;

bolalarda ijtimoiy-kommunikativ, axloqiy, estetik, intellektual, jismoniy sifat va salohiyatlarni uygʻotish hamda rivojlantirish;

bolalarni sogʻlom turmush tarzi bilan tanishtirish;

bolalarda mustaqillik, masʼuliyatlilik, tashabbuskorlik xislatlarini shakllantirish;

bolalarga dunyo haqida tushunchalar berish va tasavvurlarini kengaytirish;

bolalarning yoshi, individual, psixologik va jismoniy xususiyatlari hamda qobiliyatini inobatga olgan holda taʼlim-tarbiya jarayonini tashkil qilish.

4. Davlat talablari quyidagi sohalar boʻyicha belgilanadi:

jismoniy rivojlantirish va madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish;

ijtimoiy-kommunikativ rivojlantirish;

nutq, savod, oʻqish va chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash;

bilish jarayonini rivojlantirish;

badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish va badiiy estetik rivojlantirish.

5. Jismoniy rivojlantirish va madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish sohasi quyidagi yoʻnalishlarga boʻlinadi:

yirik motorikani rivojlantirish;

mayda motorikani rivojlantirish;

sensomotorikani rivojlantirish;

madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish.

6. Ijtimoiy-kommunikativ rivojlantirish sohasi quyidagi yoʻnalishlarga boʻlinadi:

ijtimoiylashuv, muloqot va odob-axloq qoidalarini shakllantirish;

bolaning oila va jamiyatda oʻzini tutishi;

bolada mehnat tarbiyasini shakllantirish;

xavfsizlik asoslarini shakllantirish.

7. Nutq, savod, oʻqish va chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash sohasi quyidagi yoʻnalishlarga boʻlinadi:

nutqni rivojlantirish;

savod va oʻqishga tayyorlash;

chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash.

8. Bilish jarayonini rivojlantirish sohasi quyidagi yoʻnalishlarga boʻlinadi:

dunyo haqida bilim va tushuncha berish;

elementar matematik tasavvurlarini shakllantirish.

9. Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish va badiiy estetik rivojlantirish sohasi quyidagi yoʻnalishlarga boʻlinadi:

badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish;

badiiy estetik qobiliyatlarini rivojlantirish;

musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish.

10. Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha:

2 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish indikatorlari mazkur Davlat talablarining 1-ilovasiga muvofiq;

2 yoshdan 3 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish indikatorlari mazkur Davlat talablarining 2-ilovasiga muvofiq;

3 yoshdan 4 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish indikatorlari mazkur Davlat talablarining 3-ilovasiga muvofiq;

4 yoshdan 5 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish indikatorlari mazkur Davlat talablarining 4-ilovasiga muvofiq;

5 yoshdan 6 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish indikatorlari mazkur Davlat talablarining 5-ilovasiga muvofiq;

6 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish indikatorlari mazkur Davlat talablarining 6-ilovasiga muvofiq belgilanadi.

Davlat talablari sohalari yoʻnalishlarining bajarilish indikatorlari yosh davri boʻyicha oʻsib boruvchi tartibda koʻrsatiladi.

11. Bolalarning bilim, koʻnikma va malakalari, ularning har tomonlama rivojlanishi hamda maktab taʼlimiga tayyorgarlik darajalari mazkur Davlat talablarining 7-ilovasida nazarda tutilgan mashgʻulot va faoliyatlarni oʻtkazish jarayonida mazkur Davlat talablarining 1 — 6-ilovalarida koʻrsatilgan indikatorlarning bajarilishini kuzatish, oʻrganish, tahlil qilish va baholash orqali aniqlanadi.

12. Mashgʻulotlar oʻquv yili hamda sogʻlomlashtirish davrida oy va hafta kesimida mazkur Davlat talablarining 8-ilovasida koʻrsatilgan davriylikda oʻtkaziladi. Bunda mashgʻulotlar qisqa muddatli guruhlarda mazkur Davlat talablarining 9-ilovasida koʻrsatilgan davriylikda oʻtkaziladi.

3-bob. Yakuniy qoida

13. Mazkur Davlat talablari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi va Respublika oila ilmiy-amaliy markazi bilan kelishilgan.

Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi direktori M. KARIMOV

2017-yil 9-iyun

Sogʻliqni saqlash vaziri A. ShADMANOV

2017-yil 9-iyun

Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri R. KASIMOV

2017-yil 9-iyun

Respublika “Oila” ilmiy- amaliy markazi direktori X. MAMADALIYEVA

2017-yil 9-iyun

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga 1-ILOVA

2 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish

INDIKATORLARI

1. Jismoniy rivojlantirish va madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish T/r Yirik motorikani rivojlantirish Mayda motorikani rivojlantirish Sensomotorikani rivojlantirish Madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish 1. turli yoʻnalishlarda kattalar yordamisiz yuradi eshikni tutqichidan ushlab ochadi yoqtirgan ovqat va boshqa buyumlarni koʻrganda qoʻlini choʻzadi kattalar yordamida tishini tish choʻtkasida tozalaydi 2. mustaqil, yiqilmasdan turadi va oʻtiradi ochiq eshikni yopadi suvni bir idishdan boshqasiga toʻkadi mustaqil ravishda ogʻzini, qoʻlini, yuzini artadi 3. engashib, oʻyinchoqlarni oladi barmoqlari bilan turli oʻyinchoqlarni aylantiradi bosh, koʻz, ogʻiz, burun va boshqa tana aʼzolarini koʻrsatadi mustaqil ovqatlanadi, piyoladan choy ichadi 4. koptokni mustaqil tepadi bir qoʻ�ida piyola yoki qoshiqni ushlaydi buyumlarni qoʻlda ushlab, bir-biriga urishtiradi kiyimlarini echishga harakat qiladi 5. koptokni tepalikdan dumalatadi, koptokni oldinga va tepaga otadi oʻyinchoqlardan uch yoki undan koʻp qismli minora qurib yasaydi qarsak chaladi – 6. qutidan oʻyinchoqlarni oladi va qaytarib qutiga soladi katta qismlardan iborat oddiy va sodda pazllarni yigʻadi – – 7. stol tagidan, halqa orasidan emaklab oʻtadi – – – 8. uzunligi 1 metr boʻlgan zinapoyadan chiqib tushadi – – – 9. erdan 5 — 10 sm balandlikka koʻtarilgan arqon yoki tayoq ustidan xatlab oʻtadi – – – 10. biror buyumning tagida boʻlgan oʻyinchoqni mustaqil oladi – – – 11. turgan joyida mustaqil sakraydi – – – 12. zinapoyadan kattalar yordamida tushadi – – – 2. Ijtimoiy-kommunikativ rivojlantirish T/r Ijtimoiylashuv, muloqot va odob-axloq qoidalarini shakllantirish Bolaning oila va jamiyatda oʻzini tutishi Bolada mehnat tarbiyasini shakllantirish Xavfsizlik asoslarini shakllantirish 1. atrofidagilarning harakatlariga taqlid qiladi koʻzguda, rasmda oʻzini taniydi, ismini biladi aniq maqsadga erishish uchun buyumlar bilan faol harakat qiladi katta boʻlmagan toʻsiqlarni bosib oʻtganda ehtiyotkorlikni namoyon qiladi 2. yaxshi koʻradigan odamini koʻrganda xursand boʻladi istaklari kattalarning talabiga toʻgʻri kelmasa, noroziligini bildiradi ancha murakkab harakatlarni bajara oladi: piramidani yigʻadi, uni tomosha qiladi, kattalar yordamida predmetlardan toʻgʻri foydalanadi “mumkin emas”, “xavfli”, “ehtiyot boʻl” degan gaplarni tushunadi 3. notanish bolalar va katta yoshdagilar bilan qiziqadi his-tuygʻularini ifoda qiladi, kattalarning unga boʻlgan munosabatidan taʼsirlanadi kurakchadan foydalanib qum oʻyinlarini oʻynaydi – 4. muloqotga kirishishga intiladi (tanish boʻlgan odamlarga qoʻllari bilan salom qiladi, ularni oʻz tilida ismlarini aytadi, qoʻllarini choʻzadi) atrofdagilarning kayfiyatini nutq ohangidan biladi (onasi xursand, dadasi charchagan, bobosining jahli chiqqan) – – 5. tengdoshlari bilan qisqa vaqt oʻynaydi oʻzining his-tuygʻularini bildiradi (oʻpadi, quchoqlaydi, xursand yoki xafa boʻladi, oʻz yutuqlari bilan faxrlanadi, yaqin odami bilan xayrlashsa gʻamgin boʻladi, jahli chiqadi, yigʻlayotgan odamni tinchlantirishga harakat qiladi) – – 6. kattalarning bergan oddiy topshiriqlarini bajarishni yaxshi koʻradi kattalarning munosabatini sezadi va tushunadi – – 7. kattalar bilan oʻyinlarni oʻynaydi – – – 3. Nutq, savod, oʻqish va chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash T/r Nutqni rivojlantirish Savod va oʻqishga tayyorlash Chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash 1. soʻz boyligi kengayib boradi rang-barang rasmli kitob sahifalarini tomosha qiladi va kitob sahifalarini varaqlaydi ayrim buyumlarning nomini chet tillarida kattalar yordamida qaytaradi 2. 50 tagacha boʻlgan soʻzlarni aniq ayta oladi yoqtirgan ertagidagi ertak qahramonlari rasmini koʻrganda quvonadi – 3. 200 tagacha boʻlgan soʻzlarning maʼnosini tushunadi qalam va ruchka yordamida ixtiyoriy gorizontal, vertikal va yoysimon chiziqlar chizadi – 4. maishiy kundalik hayotda bajariladigan harakatlarni ifodalaydigan soʻzlarni tushunadi – – 5. murakkab boʻlmagan topshiriqlarni bajaradi (kubikni olib kel, kubikni olib bor) – – 6. eshitgan oddiy va qisqa maʼlumotlarni qaytaradi va ularni bajaradi (qoʻlingni koʻrsat, koʻzingni koʻrsat, olib kel) – – 7. kattalar nutq�ga taqlid qiladi – – 8. rasmdagi predmetlarni taniydi – – 9. 2-3 ta soʻzdan iborat gap tuzadi – – 10. muloqot vaqtida va ertak eshitayotgan vaqtda “nima?”, “nega?” degan savollarni beradi – – 11. 2-3 ta soʻz bilan rasmni tushuntiradi, tasvirlab beradi (bu mening onam, u qoʻgʻirchoq chiroyli) – – 4. Bilish jarayonini rivojlantirish T/r Dunyo haqida bilim va tushuncha berish Elementar matematik tasavvurlarini shakllantirish 1. oʻz ismini va tana qismlarini aytadi ikki va uch qismdan iborat rivojlantiruvchi didaktik oʻyinchoqlarni yigʻadi 2. oʻziga yaqin odamlarni va qarindoshlarini taniydi kattalar koʻrsatmasi bilan predmetlarni yigʻadi va ularni olib keladi 3. oʻzini, kiyimlarini va chiroyli oʻyinchoqlarini tomosha qiladi va zavqlanadi oʻyinchoqlarni yoyib tashlaydi va ular bilan harakat qiladi 4. tabiatdagi hodisalarni kuzatadi buyumlarni katta va kichikka ajratadi 5. oʻsimlik, hayvon, hasharotlarni koʻrganida boshqalarga koʻrsatadi va ularning ayrimlarini nomini biladi “koʻp” va “kam” degan soʻzlarni farqlaydi 6. ob-havodagi oʻzgarishlarning farqlay oladi (qor yogʻganida tashqariga chiqishga harakat qiladi, yomgʻir yogʻayotgan vaqtda soyabon oladi) qutilarga mos qopqoqlarni tanlab oladi 7. kiyim, oyoq kiyim va oʻyinchoqlarning joyini biladi oʻyinchoqlar turadigan joyni topa oladi 5. Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish va badiiy estetik rivojlantirish T/r Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish Badiiy estetik qobiliyatlarini rivojlantirish Musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish 1. rasmli bolalar ertaklarini oʻqib berilganda diqqat bilan tinglaydi ixtiyoriy holda betartib chiziqlarni chizadi oʻzi yoqtirgan bolalar koʻrsatuvidan taʼsirlanadi va qiziqish bilan tomosha qiladi 2. ertak qahramonlarining (ayiq, mushuk, kuchukcha) tovushlariga taqlid qiladi loy va plastilinlardan buyumlar yasashga qiziqadi musiqa eshitganda tana harakati bilan raqsga tushishga harakat qiladi 3. ovutmachoqlarni eshitganda kattalar ketidan mashqlarni bajaradi (boshini qimirlatadi, chapak chaladi, quyonchadek sakraydi) yorqin rangdagi rasmlarga diqqatini qaratadi yaxshi koʻradigan oddiy va sevimli qoʻshiqlarini aytishga harakat qiladi 4. bolalar kitobini mustaqil varaqlaydi va oʻzi bilgan ertak qahramonlarining rasmlarini taniydi – –

Izoh: 2 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish indikatorlari tavsiyaviy xususiyatga ega.

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga 2-ILOVA

2 yoshdan 3 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish

INDIKATORLARI

1. Jismoniy rivojlantirish va madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish T/r Yirik motorikani rivojlantirish Mayda motorikani rivojlantirish Sensomotorikani rivojlantirish Madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish 1. kattalar orqasidan belgilangan yoʻnalishda yuradi yassi va boʻrtiq shakldagi predmetlarni shu shakllarga mos teshiklarga joylashtiradi (Segen doskasi, Montessori oʻyini) toʻpni boshqalarga dumalatadi qoʻllari�i sovun bilan yuvadi, koʻpikni yuvib tashlay oladi va sochiq bilan artadi 2. doira boʻylab qoʻl ushlashib yuradi loy, plastilindan boʻlaklarni ixtiyoriy oʻlchamda uzadi va dumalatib shakllar yasaydi toʻpni kattalarga qaratib otadi qoshiqda mustaqil ovqatlanadi 3. juft boʻlib qoʻl ushlashib yuradi katta hajmdagi sodda mozaikalarni yigʻadi, yengil qurish-yasash konstruksiyalarni yasaydi tortilgan arqon ustidan toʻpni otadi ovqat yeyish vaqtida qoʻl sochiqdan (salfetkadan) foydalanadi 4. yoʻnalishni ixtiyoriy oʻzgartirib yuradi oʻyinchoqlarni savatga yigʻadi va savat ichidan oladi kichik toʻpni bir qoʻlida otadi suv muolajalariga ijobiy munosabat bildiradi 5. chizilgan yoʻlakcha orasidan yuradi 5 — 7 blokdan iborat boʻlgan minoralarni quradi – echinish va kiyinish ketma-ketligini, kiyimlarini tartib bilan ilishni biladi 6. predmetlar orasidan yuradi qalamni ushlashda katta va koʻrsatkich barmoqlaridan foydalanadi – – 7. boʻyining yarimidan past boʻlmagan balandlikda tortilgan arqonning tagidan emaklab oʻtadi tugmalarni taqish va echishni biladi – – 8. zinapoyadan mustaqil chiqadi va tushadi piramida va pazllarni yigʻadi, munchoqlarni ipga oʻtkazadi – – 9. turgan joyida ikki oyoqda sakraydi, oldinga siljib sakraydi, 20 — 25 sm kenglikdagi ariqchadan xatlab oʻtadi oʻyinchoqlar qismlarini farqlaydi, quti va choynak qopqoqlarini ochishni va yopishni biladi – – 10. yopiq eshikni ochadi, eshikdan kiradi va chiqadi, kichik toʻsiqlar ustidan sakrab oʻtadi – – – 11. yugurib kelib muvozanatni saqlagan holda toʻxtaydi – – – 12. toʻrt oyoqlab mustaqil va dadil emaklaydi – – – 13. velosiped tepkisini (pedalini) oyogʻi bilan aylantiradi – – – 2. Ijtimoiy-kommunikativ rivojlantirish T/r Ijtimoiylashuv, muloqot va odob-axloq qoidalarini shakllantirish Bolaning oila va jamiyatda oʻzini tutishi Bolada mehnat tarbiyasini shakllantirish Xavfsizlik asoslarini shakllantirish 1. oʻyin vaqtida tengdoshi va kattalarga murojaat qiladi oʻz oila aʼzolarini taniydi, ularni koʻrganda quvonadi barcha ishlarni oʻzi mustaqil bajarishga harakat qiladi “yaxshi”, “yomon”, “mumkin emas” degan soʻzlarning maʼnosini tushunadi 2. oʻqib berilayotgan ertakka va undagi rasmlarga munosabat bildiradi oʻyin vaqtida doʻsti bilan yaqin munosabatda boʻladi, oʻyinchoqlarini birga oʻynash uchun tengdoshlarini jalb qiladi va oʻynayotgan atrofdagilarni kuzatadi biror bir mashgʻulot bilan shugʻullanganda “Men” deb namoyon qiladi xavfsizlikning elementar qoidalarini tushunadi (issiq narsalarni ushlamaslik, baland joydan sakramaslik) 3. oʻziga eʼtiborni talab qiladi birgalikdagi faoliyat va oʻyinlarda hamkorlik qiladi erishgan natijalari bilan faxrlanadi – 4. kattalardan uzoqlashgan holda boshqa bolalar bilan oʻynaydi oʻziga qiziqarli boʻlgan mashgʻulot bilan shugʻullanishga harakat qiladi yoqtirgan buyumlarini olib berishlarini soʻraydi – 5. atrofdagilarga biror maʼlumotni tushuntirishga yoki yetkazishga harakat qiladi atrofdagilarning kayfiyatini farqlay oladi kattalar shugʻullanayotgan ishlarga qiziqadi (xonaki oʻsimliklarni va tabiat burchagidagi qush va baliqlarni parvarish qilish) – 6. kattalarning eʼtiborini qaratib hamkorlikka chaqiradi yoqtirgan odamlariga ularni quchoqlash va erkalanish orqali oʻzining mehr va muhabbatini ifodalaydi – – 7. atrofdagilarga savoll�r beradi va ular bilan suhbat boshlaydi – – – 3. Nutq, savod, oʻqish va chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash T/r Nutqni rivojlantirish Savod va oʻqishga tayyorlash Chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash 1. soʻz boyligi 1000 tagacha soʻzdan iborat boʻladi yaxshi koʻrgan ertak kitoblarini oʻqib berishlarini soʻraydi oddiy soʻzlarni chet tillarida kattalar yordamida qaytaradi (salom, xayr, �ltimos) 2. yoshi nechada ekanligi soʻraganlarga ikkita barmogʻini koʻrsatadi kitoblardagi rasmlarni mustaqil tomosha qiladi va ulardan zavqlanadi chet tilida aytilgan oddiy soʻzlarning maʼnosini tushunadi (mama, privet, dom) 3. kattalarning talaffuz qilgan soʻzlarini toʻgʻri tushunadi toʻrt qatorli ovutmachoq sheʼrlarni qaytaradi – 4. kattalarning oddiy koʻrsatmalarini bajaradi qalam bilan turli ixtiyoriy chiziqlar va noaniq doirachalar chizadi – 5. “kim?”, “nima?” degan savollarni beradi qumda yoki tuproqda uchi toʻmtoq boʻlgan predmet bilan turli shakllarni chizadi – 6. oʻzining yoshi uchun moʻljallangan sheʼrlarni qaytaradi oʻyin davomida yozish harakatlarini oʻxshatishga urinadi – 7. oʻziga tanish boʻlgan predmetlarning nomini, qismini, sifatini va harakatlanish xususiyatlarini biladi – – 8. kattalar va tengdoshlari bilan muloqotga kirishadi, iltimos bilan murojaat qiladi, oʻz harakatlari bilan eʼtiborni tortadi – – 9. 2-3 ta soʻzdan iborat gaplarni tuzadi va unda kishilik olmoshlarini oʻz oʻrnida ishlatadi (men, sen, u) – – 10. “rahmat”, “iltimos” kabi ijtimoiy soʻzlardan foydalanadi – – 11. kattalar yordamida oʻyinchoqlar haqida 2-3 gapdan iborat tasviriy hikoya tuzadi – – 4. Bilish jarayonini rivojlantirish T/r Dunyo haqida bilim va tushuncha berish Elementar matematik tasavvurlarini shakllantirish 1. tana aʼzolarining qismlarini koʻrsatadi va ularning vazifalarini biladi “koʻp” va “bitta” degan soʻzlarni farqlaydi 2. kattalar va bolalarning farqiga boradi 2 ta olma soʻraydi, birini oʻziga oladi va ikkinchisini oʻrtogʻiga beradi 3. oʻziga tanish boʻlgan predmetlarning nomini aytadi (oʻyinchoq, idish, kiyim, oyoq kiyim, stol, stul) 2-3 qismdan iborat kesilgan rasmni yigʻadi 4. jonli tabiat obyektlarining nomini ularning rasmlariga qarab aytadi (hayvon, qush, daraxt, gul, hasharot) oʻlchamlari har xil boʻlgan 2 ta bir xil predmetni ajratadi 5. oʻsimlik va hayvonlarning oʻsishini va katta boʻlishini biladi (daraxt katta boʻlib meva tugadi, mushukcha katta boʻlsa mushuk boʻladi) turli shakldagi buyumlarni namunaga qarab topib beradi 6. tabiat hodisalarini kuzatadi, jonsiz tabiat obyektlari nomlarini qaytaradi (er, suv, yomgʻir, tosh, osmon, quyosh) ayrim predmetlarning shaklini farqlay oladi (kub va sharning shaklini ajrata oladi) 7. tun va kunning farqiga boradi (tunda hamma uxlaydi, ertalab dadam ishga ketadi) geometrik shakllarni oʻziga mos kataklariga qoʻyadi 8. – predmetlarni ranglari boʻyicha ajratadi (qizil, yashil, koʻk, sariq) 9. – predmetlarni shakli va oʻlchamlari boʻyicha ajratadi 5. Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish va badiiy estetik rivojlantirish T/r Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish Badiiy estetik qobiliyatlarini rivojlantirish Musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish 1. oʻzining yoshi uchun moʻljallangan sheʼrlarni yoddan aytadi boʻyoq va moʻyqalam haqida dastlabki tushunchaga ega boʻladi musiqa eshitganida raqsga tushadi va bilgan qoʻshiqlarini yoddan aytadi 2. ovutmachoq va erkalatmalar aytilganda ulardagi mashqlarni kattalar yordamisiz bajaradi (chapak chaladi, sakraydi, boshini qimirlatadi) kataklarni tekis boʻlmagan chiziqlar bilan chizadi (uzun, kalta, vertikal, gorizontal, qiya) boshqa bolalarga qoʻshilib qoʻshiq aytadi 3. oʻzi yoqtirgan kitobni va rasmlarni taniydi doira shakldagi predmetlarni chizadi qoʻshiqning ritmiga moslashib chapak chaladi va harakatlanadi 4. bir ertak qayta-qayta oʻqib berilganda undagi qaytarilib keladigan soʻzlarni kattalar bilan birgalikda aytadi loy va plastilindan foydalanishni biladi kattalar yordamida oddiy raqs elementlari bilan sahnalashtirilgan raqsga tushadi 5. ertaklardagi holatlarga oʻzining hissiyotlarini bildiradi katta hajmdagi loy va plastilindan kichik boʻlaklarni boʻlib oladi – 6. – loy va plastilin boʻlagini ikki kafti orasida yumalatib aylantiradi – 7. – loy va plastilindan tayoqcha, gʻildirak shakllarini yasashni biladi – 8. – ikki kafti bilan aylanma harakat qilish orqali pufak, koptok, olma shakllarini yasaydi – 9. – loy va plastilindan yasalgan 2 ta shaklni bir biriga yopishtirishni biladi – 10. – 4-5 qavatli qurilmalarni yasaydi va kerakli ranglarni tanlab bayroqlarini joylashtiradi – 11. – qoʻgʻirchoq uchun mebel jihozlarini yasaydi – 12. – 2-3 ta yassi geometrik shakllardan namunaga qarab predmetlarni tasvirlaydi (flanellegraf) –

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga 3-ILOVA

3 yoshdan 4 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish

INDIKATORLARI

1. Jismoniy rivojlantirish va madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish T/r Yirik motorikani rivojlantirish Mayda motorikani rivojlantirish Sensomotorikani rivojlantirish Madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish 1. kolonnada ketma-ketlikda yuradi kiyimlarining tugmalarini oʻzi taqadi va echadi toʻpni ikki qoʻli bilan oldinga yoki yuqoriga otadi eslatmasiz qoʻlini va yuzini sovun bilan yuvadi 2. ilonizi (zigzag) boʻlib yuradi mayda hajmdagi oʻyinchoqlarni qutiga yigʻadi qum toʻldirilgan qopchani gorizontal yoki vertikal nishonga otadi tishlarini tozalaydi 3. kolonnada bir yoki ikkita boʻlib qoʻl ushlamasdan yuradi ipga katta hajmdagi munchoqlar teradi 1 metr masofadan otilgan toʻpni ilib oladi sanchqi (vilka) va qoshiqdan foydalangan holda tartib bilan ovqatlanadi 4. katta qadam bilan predmetlarni aylanib oʻtib yuguradi qalam va moʻyqalamni barmoqlari bilan toʻgʻri ushlaydi toʻpni ikki qoʻllari bilan oʻtirgan va turgan holatda dumalatadi dastroʻmol va gigiyena xonasi qogʻozidan foydalanishni biladi 5. yoʻnalishni oʻzgartirib yuguradi mantiqiy uychalar bilan yassi va boʻrtiq shakllarni mos teshikchalarga joylashtiradi – oʻynab boʻlgandan soʻng oʻyinchoqlarini joyiga yigʻib qoʻyadi 6. tezlikni oʻzgartirib yuguradi stol usti bosma oʻyinlarini oʻynaydi (mozaika, loto, domino) – kiyimi va sochini koʻzguga qarab tartibga keltiradi 7. 10 metr masofaga tezlikni oshirib yuguradi oʻyinchoqlarni savatga mustaqil yigʻadi va ularni savat ichidan oladi – ovqatlanib boʻlganidan keyin ogʻzini yuvadi 8. doira boʻlib saflanadi 8 — 10 blokdan iborat minora quradi – yoʻtalganda va aksirganda ogʻzini dastroʻmol yoki sochiq bilan berkitadi 9. 2-3 metr masofaga ikki oyoqda oldinga qarab sakraydi 10 — 15 ta katta boʻlakli pazllarni yigʻadi – – 10. 10 — 20 sm balandlikdan sakrab tushadi kattalar koʻrsatmasi bilan rasmlarni chiroyli boʻyashga harakat qiladi – – 11. 10 — 20 sm balandlikdagi predmetlar ustidan sakrab oʻtadi boʻyoqlar yordamida barmoqlari bilan noanʼanaviy usulda rasm chizadi – – 12. 30 sm dan 70 sm gacha boʻlgan yoy tagidan emaklab oʻtadi – – – 13. predmetlar orasidan emaklab yuradi – – – 14. arqon ustida muvozanatni saqlab yuradi – – – 15. qiya tekislikda muvozanatni saqlaydi – – – 16. 3 gʻildirakli velosipedda toʻgʻri yoʻnalishda mustaqil uchadi – – – 2. Ijtimoiy-kommunikativ rivojlantirish T/r Ijtimoiylashuv, muloqot va odob-axloq qoidalarini shakllantirish Bolaning oila va jamiyatda oʻzini tutishi Bolada mehnat tarbiyasini shakllantirish Xavfsizlik asoslarini shakllantirish 1. tushunarli soʻzlar bilan gaplashadi oila aʼzolariga iliq munosabatda boʻladi va ularning topshiriq va koʻrsatmalarini bajarishga harakat qiladi aniq ketma-ketlikda kiyimlarini kiyadi va echadi “xavfli” degan soʻzning maʼnosini tushunadi 2. koʻrsatma asosida harakatlarni bajaradi oʻz oilasi va yaqinlari haqida soʻzlab beradi, yoqtirgan va yoqtirmaganlari haqida aytib beradi dasturxon bezashda ishtirok etadi yaxshi va yomon harakatlarning farqiga boradi 3. kattalar hamkorligida oʻynaydi oʻziga yaqin boʻlgan odamlarga murojaat qiladi va ulardan yordam soʻraydi kattalar yordamida baliq va qushlarga don beradi koʻchada uchrashi mumkin boʻlgan xavf-xatarlarni tushunadi 4. boshqa bolalar bilan oʻyinchoqlarini oʻynaydi oʻzini qiz yoki oʻgʻil bolaga mansubligini biladi kattalarning koʻrsatmasi bilan oʻ�inchoqlarini yigʻadi svetofor haqida dastlabki tushunchalarni biladi (nomi, ishoralarining rangi) 5. bolalar bilan birgalikda oʻyin qahramonlarining rollarini taqsimlagan holda oʻynaydi qiz yoki oʻgʻil bolaga xos oʻyinchoqlar va kiyimlarni tanlaydi va harakat qiladi xonaki oʻsimliklarga kattalar yordamida suv quyadi va barglarini artadi notanish boʻlgan oʻsimlik, hayvon va hasharotlardan ehtiyot boʻlish kerakligini tushunadi 6. bolalarning salbiy harakatlariga oʻz munosabatini bildiradi oʻzi uchun qiz va (yoki) oʻgʻil bola doʻst tanlaydi va u bilan oʻynaydi kattalar koʻrsatmasi bilan topshiriqlarni oxiriga yetkazishga harakat qiladi – 7. xursandchilik, zavq, gʻamginlik kabi tuygʻularni tushunadi jamoa boʻlib tashkil qilingan oʻyin faoliyatida ishtirok etadi – – 8. yaqin odamlarining qaygʻulariga hamdardligini bildiradi – – – 9. sovgʻa olganida xursand boʻladi va minnatdorchilik bildiradi – – – 3. Nutq, savod, oʻqish va chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash T/r Nutqni rivojlantirish Savod va oʻqishga tayyorlash Chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash 1. soʻz boyligi qariyb 3000 ta soʻzdan iborat boʻladi kitob haqida tushunchaga ega oddiy soʻzlarni chet tillarida qaytara oladi 2. tushunarli soʻzlar bilan muloqotga kirishadi, oʻz harakatlarini boshqaradi (men qilaman, men oʻqiyman), oʻzini va harakatlarini baholaydi (men yaxshiman, chiroyli chiqdi), barcha ehtiyojlarini qondirish uchun murojaat qiladi (qoʻgʻirchoqni ber, qornim ochdi) yoshiga mos rasmli kitoblarni mustaqil tomosha qiladi chet tilida aytilgan ayrim soʻzlarning maʼnosini tushunadi 3. savollarga predmetli rasmlar orqali toʻliq javob beradi (bu kim?, bu nima?, u nima qilyapti?) oʻziga tanish boʻlgan ertak qahramonlarini rasmini koʻrganda taniydi rasmdagi ayrim predmetlarning nomini chet tillarida aytadi 4. maishiy hayotdagi buyumlarning nomini biladi qalam bilan turli chiziqlar chizishga harakat qiladi – 5. tabiat, jamiyat va atrofdagi hodisalarini aytib beradi rangsiz chizilgan rasmlarni namunaga qarab boʻyaydi – 6. muloqot jarayonida feʼllarni faol ishlatadi yoshiga mos sheʼrlarni yoddan aytadi – 7. ikki soʻzdan iborat koʻrsatmalarni tushunib bajaradi (oshxonaga borib piyola olib kel yoki stulga oʻtirib rasm chiz) – – 8. oddiy olmoshlarni biladi (u keldi, buni olib ber) – – 9. 3-4 soʻzdan iborat gapni qoʻshimchalar ishlatib tuzadi – – 4. Bilish jarayonini rivojlantirish T/r Dunyo haqida bilim va tushuncha berish Elementar matematik tasavvurlarini shakllantirish 1. 3-4 turdagi daraxt va oʻsimliklarni nomini biladi asosiy sensor tushunchalarni biladi (rang, shakl, oʻlcham) 2. yil fasllarining nomlarini va ularning xususiyatlarini biladi predmetlarni sensor sifatlariga qarab guruhlarga ajratadi (oʻlchami, rangi, shakli) 3. vaqtlarning maʼnosini tushunadi va ularni farqlaydi (ertalab, kechqurun, kun, tun) ikki turdagi buyumlarning sonini taqqoslaydi va “koʻproq”, “kamroq”, “bir xil” degan soʻzlarning maʼnosini biladi 4. predmetlarning xususiyatlarini tajriba yordamida oʻrganadi (choʻkadi yoki choʻkmaydi, yirtiladi yoki yirtilmaydi) predmetlarni �zunlik, kenglik va balandlik oʻlchamlari boʻyicha taqqoslaydi 5. kamida 4 xil uy hayvonlari va yovvoyi hayvonlarning nomlarini farqlaydi fazoda moʻljal olishning dastlabki elementar malakalariga ega (tepada, pastda, oʻng tomonda, chap tomonda) 6. hayvon va qushlarning tashqi koʻrinishini farqlaydi va tasvirlab beradi ayrim geometrik shakllarni biladi (doira, uchburchak, toʻrtburchak) 7. kamida 4 xil turdagi qushlarning nomlarini biladi baʼzi geometrik shakllarni farqlaydi (doira, toʻrtburchak, uchburchak, burchaklar boʻlgan va murakkab shaklli ) 8. kamida 4 xil hayvon, qush va ularning bolalarini farqlaydi va nomlarini aytadi atrofidagi bir yoki bir nechta oʻxshash predmetlarni topadi 9. sabzavot va mevalarning nomlarini aytadi, ularni rangi va shakliga qarab rasmlar orqali guruhlarga ajratadi tepada, pastda, oldida, orqada, chapda, oʻngda, ustida, tagida, ichida soʻzlarining maʼnosini tushunadi 10. insonlar tomonidan yaratilgan buyumlar haqida tushunchaga ega boʻladi va ayrimlarining nomini biladi kun, tun, ertalab, kechqurun soʻzlarining maʼnosini tushunadi 11. rasmlar orqali predmetlarni guruhlarga ajratadi (mebel, idish-tovoq, oziq-ovqat) katta, oʻrta va kichik oʻlchamlarini tushunadi 12. – predmetlarni katta yoki kichikligiga qarab ajratadi va ularni sathda toʻgʻri joylashtiradi 5. Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish va badiiy estetik rivojlantirish T/r Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish Badiiy estetik qobiliyatlarini rivojlantirish Musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish 1. ertakni oʻqib berganda diqqat bilan tinglaydi qalam, boʻyoq, moʻyqalam, flomastyerlardan toʻgʻri foydalanadi musiqa tinglashga qiziqadi 2. tinglagan ertakning mazmunini savollarga tayanib aytib beradi asosiy ranglardan qizil, sariq, koʻk, yashil rangni mustaqil tanlaydi, shuningdek oq, jigar rang, qora ranglarni biladi raqs harakatlarini bajara oladi (juftlikda aylanish, oyoqlarini navbat bilan tashlash, predmetlar bilan musiqa ohangiga mos harakat qiladi) 3. ertak qahramonlarining salbiy va ijobiy ekanligini farqlaydi oddiy kompozitsiyali predmetlarni tasvirlaydi qoʻshiqning mazmunini tushunadi 4. erkin mavzudagi badiiy asarning bir qismini tinglab uning nomini aytadi chiz�shning bir va ikki qismdan iborat usullarida predmetlarni tasvirlaydi musiqa bilan joʻrlikda harakatni boshlaydi va yakunlaydi 5. uchtadan ortiq sheʼrlarni yoddan biladi namunaga qarab oddiy koʻrinishdagi badiiy bezakni tasvirlaydi musiqa ritmiga qarab yuradi va yuguradi 6. badiiy adabiyotning turli janrlariga qiziqadi (ertak, sheʼr, masal, topishmoq) tasvirlanayotgan predmetni ranglarini moslab tanlaydi yuqori va past tovushlarni farqlaydi 7. – katta hajmdagi loy va plastilin boʻlagidan kichik boʻlaklarni steyk yordamida boʻlib oladi yoshiga mos raqs harakatlarini bajaradi (qarsak chalish, aylanish, qoʻl kaftlarini aylantirish, hakkalab sakrash) 8. – loy va plastilinni ikki kafti orasida aylana yoki toʻgʻri shaklda aylantirib, dumaloq va uzunchoq shaklga keltiradi milliy raqs elementlarini egallashga harakat qiladi 9. – loy ishining usullaridan foydalangan holda 1 — 3 qismdan iborat buyumlarni yasaydi musiqa tempiga moslashib harakatlarni bajaradi 10. – applikatsiyaning tayyor shakllarini namunaga qarab yopishtiradi yoshiga mos musiqa asboblarini chaladi (shiqildoq) 11. – qurilish materiallarning nomini biladi, aytadi va ulardan toʻgʻri foydalanadi – 12. – oʻyinchoq gʻishtchalarni va qurilish materiallarini vertikal holatda joylashtiradi – 13. – detallarni ketma-ketli�da almashtirish orqali qurilgan buyum shakllarni oʻzgartiradi – 14. – yoshiga moʻljallangan oʻyinchoq konstruktor qismlaridan oddiy konstruksiyalar yasaydi –

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga 4-ILOVA

4 yoshdan 5 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish

INDIKATORLARI

1. Jismoniy rivojlantirish va madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish T/r Yirik motorikani rivojlantirish Mayda motorikani rivojlantirish Sensomotorikani rivojlantirish Madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish 1. oyoqlari uchida, tovonda, oyoq kaftlarining yon tomoni bilan va tizzalarni baland koʻtarib yuradi kiyimlaridagi tugmalarni, ilgaklarni mustaqil taqadi va echadi toʻpni ikki qoʻli bilan oʻrtacha 4-marta yerga urib ilib oladi gigiyena xonasiga oʻzi mustaqil kiradi, shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qiladi 2. turli buyumlar orasidan yon tomonga yuradi oyoq kiyimidagi iplarni mustaqil bogʻlaydi kamida 2 metrlik masofada boshqa bolaga toʻpni dumalatadi mustaqil ravishda kiyinadi 3. erdagi arqon ustida muvozanatni saqlab yuradi qutichaga mayda hajmdagi oʻyinchoqlarni terib soladi kamida 50 sm kenglikdagi darvozaga toʻpni dumalatadi tish choʻtkasidan foydalangan holda tishlarini tozalaydi 4. oyoq uchida va tizzalarini baland koʻtarib katta qadamlar bilan yuguradi mayda, oʻrta va katta munchoqlarni kattalar yordamida iplarga teradi toʻpni boshqa bolaga otadi va ilib oladi qoshiq va sanchqidan (vilkadan) foydalanib, non ushoqlarini toʻkmagan holda tartib bilan ovqatlanadi 5. safda juft boʻlib turli yoʻnalishda yuguradi (doira boʻlib, boshqa bolalarning qoʻlini ushlab, ilon izi (zigzag)boʻlib) kichik koptoklar bilan mustaqil oʻynaydi toʻpni devorga va yerga urib ilib oladi ovqatlanishdan oldin qoʻllarini yuvadi va ovqatlanish madaniyati haqida biladi 6. yugurishni yurish bilan almashtiradi va toʻxtamasdan 1,5 daqiqa yuguradi katta va kichik konstruktor qismlaridan turli predmetlar yasaydi toʻpni navbat bilan oʻng va chap qoʻllari bilan yerga uradi ovqatlanish jarayonida qoshiq, sanchqi (vilka), sochiqlardan toʻgʻri foydalanadi 7. 10 metrga tez va 40 — 60 metrga oʻrtacha tezlikda yuguradi rivojlantiruvchi oʻyinlarni oʻynashda barmoqlarini toʻgʻri harakatlantiradi ogʻirligi oʻrtacha 500 gramm boʻlgan toʻplarni yerda dumalatadi ovqatlanib boʻlgandan soʻng minnatdorchilik bildiradi 8. oʻrtacha 220 metr masofaga sekin tezlikda yuguradi kattalar yordamida barmoq teatri sahnalashtirishda ishtirok etadi qum toʻldirilgan qopchani kaftlari orasida ushlab yoki bosh ustiga qoʻygan holda yuradi suv haqidagi ovutmachoqlarni biladi 9. kolonnaga va sherengaga saflanadi gorizontal, vertikal, aylana, yoysimon chiziqlar chizadi va oʻchiradi gimnastika skameykasida oyoqlari uchida yuradi va yugurib kelganda muvozanatni saqlaydi mustaqil taroqdan foydalanib sochlarini tartibga keltiradi 10. kolonnaga ikkitadan qayta saflanadi 15 — 20 ta mayda boʻlakli pazllarni yigʻadi bir oyogʻi bukilgan holatda turadi – 11. turgan joyida ikki oyoqlab aylanib sakraydi – navbat bilan oʻng va chap tomonga aylanadi – 12. turgan joyida qoʻllarini yuqoriga koʻtarib sakraydi – koʻzini yumib qoʻllarini beliga qoʻygan yoki yon tomonga yoygan holda yuradi – 13. turgan joyida va yurgan holda bir oyoqlab sakraydi – qum toʻldirilgan qopchani 4 metrgacha masofaga bir qoʻli bilan gorizontal yoki vertikal nishonga otadi – 14. oʻrtacha 20 sm balandlikdagi toʻsiqlar ustidan sakrab oʻtadi – 3-4-marta ikki qoʻli bilan toʻpni otadi va ilib oladi – 15. oʻrtacha 70 sm uzunlikka sakraydi – – – 16. sakrash uchun moʻljallangan arqon bilan sakrashga urinadi – – – 17. kamida 10 metr masofani emaklab oʻtadi – – – 18. gimnastika skameykasida qoʻllari yordamida qorin bilan sudraladi – – – 19. toʻrt oyoqlab yuradi – – – 20. gimnastika narvonida bir tomondan ikkinchi tomonga tirmashib chiqadi – – – 21. boʻyining yarimidan past boʻlmagan balandlikda tortilgan arqon va halqaning tagidan emaklab oʻtadi – – – 22. velosipedda toʻsiqlarni aylanib oʻtib mustaqil uchadi – – – 2. Ijtimoiy-kommunikativ rivojlantirish T/r Ijtimoiylashuv, muloqot va odob-axloq qoidalarini shakllantirish Bolaning oila va jamiyatda oʻzini tutishi Bolada mehnat tarbiyasini shakllantirish Xavfsizlik asoslarini shakllantirish 1. oʻyin faoliyatida bolalar bilan muloqotga kirishadi oʻz oilasiga mansubligini biladi, oila aʼzolarining barchasini taniydi va ularning ismlarini aytadi kiyimlarini mustaqil kiyadi, echadi va ularni kattalar yordamida tartibga keltirishga harakat qiladi maishiy hayotda odam hayoti va sogʻligʻi uchun xavfli boʻlgan predmetlar haqida tushunchaga ega boʻladi 2. bolalar bilan birgalikda voqeaband oʻyinlar jarayonida oʻziga berilgan rolni muvofiqlashtirib oʻynaydi oʻzi haqida soʻraganlarga javob beradi (isming nima?, yoshing nechada?, nimalarni yaxshi koʻrasan?, akang kattami yoki sen?) oshxona boʻyicha navbatchilik vazifalarining ayrimlarini bajaradi oʻsimliklar odam hayoti uchun xavfli boʻlishi mumkinligi haqidagi tushunchalarni biladi 3. oʻyin faoliyatida bolalar bilan samimiy munosabatda boʻladi va oʻyinchoqlari bilan boʻlishadi oila aʼzolari haqida biladi (dadam, oyim, akam, opam tushunchalarni biladi mashgʻulot oʻtiladigan joyni mashgʻulot oʻtishga tayyorlaydi va mashgʻulot tugaganidan soʻng foydalanilgan buyumlarni yigʻishtiradi uy va bogʻcha atrofidagi hududning joylashuvi va yoʻnalishini biladi 4. kattalarga qoʻshimcha eslatmasiz salom beradi va xayrlashadi oila aʼzolariga samimiy munosabatini bildiradi va ularning koʻrsatmalarini bajarishga harakat qiladi kattalar mehnatiga qiziqadi va ayrim kasblar haqida biladi (mudira, musiqa rahbari, hamshira, tarbiyachi va tarbiyachi yordamchisi) koʻcha, yoʻl, chorraha, bekat soʻzlari haqida tushunchalarga ega boʻladi 5. oʻzining harakatlariga baho beradi oʻyinchoqlarni yigʻib qoʻyish, kiyimlarini taxlab qoʻyish kerakligi biladi va ularni bajarishga harakat qiladi ota-onasining kasbini biladi va ularning mehnat faoliyatidan qisman xabardor boʻladi yoʻl harakati qoidalari mavjudligi va ularga rioya qilish lozimligi haqida tushunchaga ega boʻladi 6. kattalarga murojaat qiladi va ularga oʻz fikrini bildiradi doʻsti haqida soʻzlab bera oladi odamlarning mehnatini qadrlash kerakligi haqida biladi svetofor va yoʻlni tartibga soluvchi tegishli haqida biladi 7. begonalar oldida oʻzini tutishni biladi oʻz bogʻchasidagi ayrim xodimlarni taniydi (mudira, musiqa rahbari, hamshira, tarbiyachi, tarbiyachi yordamchisi) mehnat qilish istagini bildiradi yoʻnalishli va maxsus transport vositalarini biladi va ularni farqlaydi (avtobus, yoʻnalishli taksi, tez tibbiy yordam, oʻt oʻchirish, favqulodda vaziyatlar) 8. bolalarning notoʻgʻri harakatlariga baho beradi guruhdagi oʻyinchoq va buyumlarni asrab foydalanish kerakligini biladi jamoaviy mehnat ishlarini kattalar yoki bolalar bilan hamkorlikda bajaradi jamoa transportida oʻzini tutish odobini biladi va aytib beradi 9. – guruhdagi jamoa ishlarida va bayram ertaliklarida faol ishtirok etadi guruhdagi oʻyinchoqlarni oʻyin burchaklariga tartib bilan joylashtiradi ayrim yoʻl belgilarini biladi (piyodalar oʻtish joyi, avtobus va (yoki) trolleybus toʻxtash joyi, tramvay toʻxtash joyi) 10. – – guruh tabiat burchagidagi xonaki oʻsimliklarni parvarish qilish istagini bildiradi va tarbiyachi yordamida ularni parvarish qiladi oʻyin faoliyatida xavfsizlik qoidalariga rioya qilinishi kerakligini biladi 11. – – – maishiy texnika jihozlarining xavfli yoki xavfsiz boʻlgan holatlarini farqlaydi 12. – – – ayrim maishiy texnik jihozlarning qanday maqsadlarda ishlatilishini biladi (elektr choynak, chang yutgich, dazmol) 13. – – – ayrim oʻtkir yoki uchli buyumlarning qanday maqsadlarda ishlatilishini biladi (sanchqi (vilka), pichoq, qaychi) 14. – – – begona odamlar bilan ehtiyot boʻlib munosabatda boʻlish kerakligini biladi 15. – – – ayrim yongʻin xavfsizligi qoidalarini biladi 16. – – – inson tanasining qismlari, sezgi organlarining nomlari va ayrimlarining vazifalarini biladi 3. Nutq, savod, oʻqish va chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash T/r Nutqni rivojlantiri� Savod va oʻqishga tayyorlash Chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash 1. atrofidagi boʻlayotgan voqea yoki hodisalarning muhokamasida oʻz fikrlarini bildiradi tinglagan hikoyalariga oʻz munosabatini bildiradi va ular haqida qoʻshimcha maʼlumot soʻraydi oddiy va murakkab soʻzlarni chet tilida qaytaradi 2. muloqot jarayonida gaplarni mazmunan, mantiqiy va tushunarli tarzda tuzadi kitobdagi rasmlarga qarab badiiy asarning mazmunini aytib beradi chet tilida salomlashadi (Good morning, Good evening, Nello, Ni, Bye-bye) 3. oʻz koʻzi bilan koʻrmaganlari haqidagi ayrim tushunchalarga ega va ular toʻgʻrisida soʻzlab beradi bosma harfli qoʻllanmalarga qiziqadi hamda harf va sonlarni bir-biridan farqlaydi chet tilida berilgan ayrim savollarga javob beradi (What is your name?, What is it?, What color is it?, Do you like?) 4. muloqot jarayonida sifat va feʼlni faol ishlatadi badiiy asarning bir qismini tinglab uning nomini aytadi chet tilida 5 gacha sanaydi (one, two, three, four, five) 5. teskari maʼnoli (antonim) soʻzlarni tushunadi va ulardan foydalanadi yoshiga mos sheʼrlarni yoddan biladi – 6. predmetlarning nomini va harakatini bildiruvchi 3 tagacha soʻzdan iborat gaplar tuzadi (shifokor kasallarni davolaydi, sotuvchi sotadi) kattalar kitob oʻqib berayotgan vaqtda kitobdagi satrlarni kuzatadi – 7. predmetli rasmlar yordamida qisqa tasviriy hikoyalarni tuzadi ayrim rasmlarning maʼnosini tushunadi – 8. unli va undosh tovushlarni toʻgʻri talaffuz qiladi nuqtalarni birlashtirish usulida berilgan rasmlarni kontur boʻyicha chizadi va ularni tartib bilan boʻyaydi – 9. soʻzlarni va soʻz birikmalarini aniq talaffuz qiladi bosma harflar bilan oʻz ismini yozishni biladi – 10. ayrim soʻzlarni eshitib undagi tovushlarni aniqlaydi – – 11. maʼlum tovush bilan boshlanuvchi soʻzlarni aytadi – – 12. muloqot jarayonida nutq intonatsiyasini qoʻllaydi – – 13. soʻzlarni birlik va koʻplikda toʻgʻri ishlatadi – – 14. muloqotda erkalatuvchi va kichraytiruvchi qoʻshimchalardan foydalanib yangi soʻz hosil qiladi (tulki-tulkivoy, ayiq-ayiqcha – – 15. yoʻnaltiruvchi savollar yordamida rasmga qarab oʻyinchoqlar haqida deyarli 5 ta gapdan iborat tasviriy hikoya tuzadi – – 16. yoʻnaltiruvchi savollar yordamida rasmga qarab deyarli 5 ta gapdan iborat hikoya tuzadi – – 17. oʻziga tanish ertak mazmunini mustaqil soʻzlab beradi – – 18. shaxsiy tajribasidan kelib chiqib hikoya tuzib beradi – – 19. didaktik va soʻzli oʻyinlarni oʻynaydi – – 4. Bilish jarayonini rivojlantirish T/r Dunyo haqida bilim va tushuncha berish Elementar matematik tasavvurlarini shakllantirish 1. oilasi, uyi, bogʻchasi, koʻchasi va yashayotgan shahri haqida aytib beradi va Vatan haqidagi tushunchaga ega predmetlarning sensor sifatlarini sezgi organlari orqali topadi (koʻrish, eshitish, taʼm bilish, hid bilish, qoʻl bilan ushlab koʻrish) 2. boshqa davlatlar ramzlari orasidan Oʻzbekiston Respublikasining davlat ramzlarini ajratadi ayrim geometrik shakllarning nomlarini biladi (doira, uchburchak, toʻrtburchak, toʻgʻritoʻrtburchak, oval, kub, shar) 3. predmetlarni rasmlar orqali guruhlarga ajratadi (oʻyinchoqlar, mebel, idish, transport, sport va oʻquv jihozlari, oziq-ovqat mahsulotlari) ranglarni taniydi (qizil, koʻk, yashil, sariq, toʻq sariq, siyohrang, oq, kulrang) 4. jonli tabiat obyektlarini rasmlar orqali guruhlarga ajratadi (uy va yovvoyi hayvonlar, uy va yovvoyi qushlar, meva va sabzavotlar, hashoratlar, daraxt va oʻsimliklar, baliqlar) predmetlar va geometrik shakllarni guruhlarga ajratadi (rangi, shakli, oʻlchami) 5. daraxt va gullarni farqlaydi atrofdagi predmetlar shaklini geometrik shakllar bilan qiyoslay oladi (taryelka doira shaklida, roʻmol toʻrtburchak shaklda) 6. deyarli 5 xil oʻyinchoq, mebel, transport, oziq-ovqat mahsulotlari nomlarini mustaqil aytadi burchakli va burchaksiz geometrik shakllarni oʻzaro taqqoslaydi 7. jonsiz tabiat obyektlarining ayrim xossa va xususiyatlarini biladi va aytib beradi (suv, qum, qor, muz) matematik tushunchalardan foydalanadi (bu yerda koʻp, bu yerda kam, jami 3ta, ulardan bittasi qizil qolgani yashil) 8. tabiatdagi mavsumiy ob-havo oʻzgarishlariga eʼtibor beradi va ular boʻyicha oʻz fikrlarini aytadi koʻrgazmali jihozlardan foydalangan holda 5 gacha sanaydi 9. yil fasllarining almashib kelishini biladi va ularning nomlarini rasmlar orqali aytib beradi sanashning ayrim usullarini biladi (toʻgʻri sanash, har bir sanalayotgan predmetni koʻrsatib sanash, chapdan oʻng tomonga qarab sanash) 10. tabiatni asrash kerakligi haqida dastlabki tushunchalarni biladi (daraxt shoxini sindirmaslik, gullarni uzmaslik, qush inlarini vayron qilmaslik, suvni isrof qilmaslik) 1 dan 5 gacha miqdordagi predmetlar guruhlarini taqqoslaydi (bir, ikki, uch — hammasi boʻlib uchta olma) 11. atrof va tabiatda koʻrgan obyektlarining xususiyatlari haqida tasvirlab beradi (rangi, tashqi koʻrinishi, oʻlchami, mazasi) tartib bilan sanaydi 12. predmetlarni yasashda foydalanilgan ayrim xomashyo haqida biladi (stul yogʻochdan, idishlar loydan, shishadan, kitoblar qogʻozdan) guruhlarni taqqoslashda “bitta olib tashlash” yoki “bitta qoʻshish” usulidan foydalanadi va tenglashtiradi 13. kun davomidagi faoliyat turini biladi koʻp miqdordagi predmetlar guruhidan belgilangan miqdorni sanab olish mashqlarini bajaradi (8 ta predmetlar guruhidan namunaga qarab 3ta sanab ol) 14. predmetlarning xususiyatlarini tajriba yordamida oʻrganadi(choʻziladi yoki choʻzilmaydi, sinadi yoki sinmaydi) fazoda moʻljal olishning dastlabki elementar malakalariga ega (oldinda, orqada, oʻngda, chapda, tepada, pastda, yaqinda, uzoqda) 15. mavsumiy mehnat turlari haqida tushunchaga ega (bahorda yer haydaladi, kuz yigʻim-terim mavsumi boʻladi) kecha, bugun, ertaga soʻzlarining maʼnosini biladi 16. ayrim kasb egalarini va ularning ish qurollari haqidagi tushunchaga ega (haydovchi, pochtachi, sotuvchi, shifokor) guruhlardagi sonlarni taqqoslaydi 17. ayrim iqtisodiy tushunchalarni biladi (pul, sotish, sotib olish) ayrim geometrik jismlarni biladi (kub, shar) 18. deyarli 5 xil hayvon, qush, daraxt, gul, sabzavot va meva nomlarini mustaqil aytadi – 19. deyarli 5 xil uy va yovvoyi hayvonlar, uy va yovvoyi qushlar bolalarini farqlaydi – 5. Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish va badiiy estetik rivojlantirish T/r Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish Badiiy estetik qobiliyatlarini rivojlantirish Musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish 1. ertak, hikoya, sheʼrlarni oʻqib berganda diqqat bilan tinglaydi amaliy sanʼat haqidagi dastlabki tushunchaga ega boʻladi va ularni tomosha qilganda zavqlanadi musiqiy asarlarni tinglaydi (kuy, qoʻshiq) 2. oddiy sanamalarni yoddan biladi sanʼatning ayrim kasb egalari haqida tushunchaga ega (rassom, bastakor, aktyor) jamoaviy joʻrlikda (xorovod) harakatlarni musiqa va qoʻshiqning soʻzlariga mos bajaradi 3. badiiy asar qahramonlarining salbiy va ijobiy tomonlariga baho beradi baʼzi sanʼat turlari va janrlarini farqlaydi (qoʻshiq, raqs, musiqa, sheʼriy asar, nasriy asar, topishmoq, rasm, haykaltaroshlik) kuy va qoʻshiqlarda yuqori va past tovushlarni farqlaydi 4. badiiy asar qahramonlarining boshidan oʻtganlariga oʻz hislarini bildiradi (hamdardlik, havas) ayrim binolarning koʻrinishlarini farqlaydi va rasmlarida tasvirlaydi (bogʻcha, maktab, muzey, sirk) baralla-kuchli tovush (forte) va ohista-kuchsiz jaranglarni (piano) farqlaydi 5. yaxshi koʻrgan ertak yoki hikoyani qayta oʻqib berishlarini soʻraydi hamda mustaqil mazmunini soʻzlab beradi alohida predmetlar ishtirokida voqeaband rasmlar chizadi (joʻja, bogʻ predmetidan joʻjalar bogʻda sayr qilmoqda) kuy, ritm va xarakterga mos ravishda qoʻshiqlarni aytadi, qoʻshiq soʻzlarini aniq talaffuz qiladi va akkomonementni tinglaydi 6. yoshiga mos 5 tagacha sheʼrni yoddan aytib beradi sathda rasmni namuna asosida toʻgʻri joylashtiradi doira boʻylab ritmik harakatlarni bajaradi (yuradi, yengil yuguradi) 7. – qalam, moʻyqalam, boʻyoq va flomastyerlardan foydalanish usullarini biladi raqs harakatlari ketma-ketligini esda tutgan holda mustaqil bajaradi 8. – boʻyoq ranglarini uygʻunlashtiradi predmetlar bilan sahnalashtirilgan raqsga tushadi (gul, shiqildoq, doiracha, shar) 9. – toʻgʻri, yoysimon, bosib iz qoldirish, moʻyqalam uchida nuqtalar qoʻyish va shtrixlash usullaridan mustaqil foydalanib rasm chizadi milliy raqs harakatlarini musiqaga moslab bajaradi 10. – rasm chizish mobaynida predmetlar proporsiyasini toʻgʻri tanlaydi juftlikda sahnalashtiriladigan raqs harakatlarini toʻgʻri bajaradi 11. – namuna asosida badiiy bezak berib (dekorativ) rasm chizadi musiqiy didaktik oʻyinlarni oʻynaydi (doʻstingni ovozidan top) 12. – “Hamro buvi” oʻyinchoqlarini biladi va uni boʻyaydi yoshiga mos musiqa asboblarni chaladi (qoʻngʻiroqcha, buben, fortepiano) 13. – oʻyinchoq haykalchalarni namuna asosida milliy naqshlar bilan boʻyaydi oʻzig� tanish boʻlgan musiqiy asarlarni mustaqil xirgoyi qiladi 14. – loy ishi usullaridan foydalangan holda loy va plastilindan buyumlar yasaydi (chimdilash, choʻzish, yassilash, bosish, silash) musiqiy asarlardan qoʻshiq, raqs, marsh janrlarini biladi va farqlaydi 15. – loy va plastilindan yasagan buyumlarini birlashtirgan holda kompozitsiya yaratadi qoʻshiq aytish va raqs sanʼatiga qiziqadi 16. – qaychidan foydalanishni biladi yakkaxon va joʻrlikda qoʻshiq aytadi va qoʻshiq�ing naqarot qismini biladi 17. – qaychi yordamida qogʻozni toʻgʻri yoʻnalishda qirqadi musiqiy asarlarni tinglaydi (kuy, qoʻshiq) 18. – toʻrtburchak shaklining burchaklarini qirqish yoʻli bilan doira shaklini hosil qiladi – 19. – doira shaklidan yarim, chorak doira, toʻrtburchakdan esa, uchburchaklar hosil qiladi – 20. – applikatsiya qismlarini chiroyli va tartib bilan yopishtiradi – 21. – ayrim qurilish materiallarining nomlarini biladi (kub, gʻishtcha, plastina, chorqirra gʻisht (brusok) – 22. – qurilish materiallaridan foydalangan holda predmet va konstruksiyalar quradi (mashina, aravacha, avtobus, uy, devor, koʻprik, stul, garaj) – 23. – yoshiga moʻljallangan oʻyinchoq konstruktor qismlaridan oddiy va murakkab konstruksiyalar yasaydi – 24. – buklash usuli bilan qogʻozdan oddiy modellarni (origami) yaratadi – 25. – tabiatdan olinadigan xomashyolardan foydalangan holda namuna asosida tasviriy mavzuda kompozitsiyalar yaratadi (yongʻoq, kashtan, oʻsimlik bargi va novdasi) –

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga 5-ILOVA

5 yoshdan 6 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish

INDIKATORLARI

1. Jismoniy rivojlantirish va madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish T/r Yirik motorikani rivojlantirish Mayda motorikani rivojlantirish Sensomotorikani rivojlantirish Madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish 1. koʻzini yumgan holda 4 metrgacha masofaga yuradi va oyoqlarni chalishtirib yuradi bosh kiyim, ustki kiyim va oyoq kiyimlarini mustaqil kiyadi toʻpni bir necha marta ikki qoʻli bilan chamasi 1 metr masofada yuqoriga otadi va ilib oladi shaxsiy gigiyenaga amal qiladi (mustaqil tishlarini tozalash, ovqatlanishdan avval qoʻllarini yuvish, aksirganda yoki yoʻtalganda ogʻzini dastroʻmol bilan yopish, sochlarini tarash, tirnoqlarini oʻz vaqtida oldirish) 2. turli harakatlarni bajarib yuradi (oyoqlar uchida, tovonda, oyoq kaftlarining yon tomonida, yarim oʻtirgan holda) sathda mustaqil turli chiziqlar chizadi toʻpni yuqoriga otadi va qarsak chalib ilib oladi dasturxon atrofida ovqatlanish madaniyatiga rioya qiladi (toza va tartib bilan ovqat yeyish, ovqatlanish anjomlaridan toʻgʻri foydalanish, stol atrofida oʻtirganda gavdasini tik tutish, non ushoqlarini yerga tushirmaslik, ovqatlanish vaqtida gaplashmaslik) 3. kichik va katta qadamlar bilan oyoq uchida toʻsiqlarni oshib yuradi yoki aylanib oʻtadi katta, oʻrta va mayda oʻyinchoqlarni saralab, hajmiga mos qutilarga joylaydi toʻpni ikki qoʻli bilan chamasi 10-marta yerga urib ilib oladi mustaqil dasturxon bezatishga harakat qiladi 4. belgilangan yoʻl boʻylab bir oyoq tovoniga boshqa oyogʻining uchini tekkizib yon tomonga yuradi katta va kichik konstruktor qismlaridan oddiy va murakkab predmetlarni mustaqil yasaydi otilgan toʻpni turli usullarda ilib oladi kiyim javonida kiyimlarini tartib bilan joylashtiradi, oʻz xonasini tartibli saqlashga harakat qiladi 5. chamasi 2 daqiqa vaqt davomida turli buyumlarni aylanib oʻtib ilon izi (zigzag) boʻlib yuguradi 20- 30 ta mayda boʻlakli pazllarni mustaqil yigʻadi ogʻirligi 500 grammdan koʻp boʻlmagan toʻplarni yerda dumalatadi oʻz xonasini tartibli saqlashga harakat qiladi 6. deyarli 100 metr masofaga oʻrtacha tezlikda yuguradi yoki mokisimon yuguradi stol usti oʻyinlarini mustaqil oʻynaydi (mozaika, loto, yigʻma rasm) qum toʻldirilgan qopchani chamasi 9 metr masofaga bir qoʻli bilan gorizontal yoki vertikal nishonga otadi madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirishga moʻljallangan didaktik oʻyinlarni mustaqil oʻynaydi 7. chamasi 20 metr masofaga tez yuguradi mayda munchoqlarni kattalar yordamida ipga teradi dastlabki holatda toʻpni boshqa bolaga otadi madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirishga moʻljallangan ayrim sheʼr va badiiy asarlarni biladi 8. oʻrtacha 260 metr masofaga sekin tezlikda yuguradi kichik koptoklar bilan mustaqil oʻynaydi toʻpni toʻr ustidan oʻtkazib otadi – 9. kolonnaga uchtadan qayta saflanadi rasmlarni kontur chetiga chiqmagan holda bir yoʻnalishda va tartibli boʻyaydi qiya gimnastika skameykasida boshiga qum toʻldirilgan qopchani qoʻygan holda oldinga va yon tomonga yuradi – 10. turgan joyida oyoqlarini juftlab, chalishtirib navbat bilan sakraydi mayda motorikani rivojlantirishga moʻljallangan didaktik oʻyinlarni mustaqil oʻynaydi qiya gimnastika skameykasiga oyoq uchida yugurib chiqadi va undan qaytib tushadi – 11. oyoqlarini juftlab yon tomonga 20 sm lik toʻsiq ustidan sakrab oʻtadi – gimnastika skameykasida tik turadi, oyoq uchiga va tovoniga koʻtariladi hamda shu holatda orqa tomoniga aylanadi – 12. turgan joyida oyoqlarini navbat bilan almashtirib sakraydi – Qaldirgʻoch boʻlib turish mashqini bajaradi – 13. turgan joyidan chamasi 80 sm uzunlikka sakraydi va 30 sm balandlikka sakraydi – boshqa bolalarning qoʻlini ushlagan holda turgan joyida aylanadi – 14. yugurib kelib 1 metrgacha uzunlikka sakraydi – – – 15. argʻimchoqqa mustaqil chiqib uchadi va undan tushadi – – – 16. sakrash uchun moʻljallangan arqon bilan sakraydi – – – 17. toʻrt oyoqlab yurgan holda boshi bilan toʻpni 4 metrgacha masofaga dumalatadi – – – 18. toʻsiqlar orasidan emaklab oʻtadi – – – 19. ilon izi (zigzag) boʻlib emaklaydi – – – 20. gimnastika skameykasida oldinga va orqaga emaklaydi – – – 21. gimnastika narvoniga tez chiqadi va tushadi – – – 22. yoʻgʻon arqonga tirmashib chiqishga harakat qiladi – – – 23. 2 gʻildirakli velosipedda uchadi (toʻgʻri, ilon izi (zigzag), doira boʻylab) – – – 2. Ijtimoiy-kommunikativ rivojlantirish T/r Ijtimoiylashuv, muloqot va odob-axloq qoidalarini shakllantirish Bolaning oila va jamiyatda oʻzini tutishi Bolada mehnat tarbiyasini shakllantirish Xavfsizlik asoslarini shakllantirish 1. muloqot jarayonida oʻzining fikri, bilimi, hissiyoti va taassurotlarini bildiradi oila aʼzolarining ismini va familiyasini biladi hamda ularning ish faoliyatiga qiziqadi hoʻl boʻlgan kiyimlarini quritadi va oyoq kiyimlarini tozalashga harakat qiladi oila va bogʻchada belgilangan tartibni biladi va unga rioya qiladi 2. soʻz boyligidagi soʻzlardan toʻgʻri va maqsadli foydalanadi soʻraganlarga oʻzi haqidagi maʼlumotlarni aytadi (ismi, familiyasi, yoshi, yashash manzili, bogʻchasi) oshxona boʻyicha navbatchilik qiladi va dasturxon bezatishga harakat qiladi svetofor ishoralari va ularning vazifalarini biladi va soʻzlab beradi 3. muloqot jarayonida murakkab gaplardan foydalanadi oila aʼzolariga oʻzining yaxshi fazilatlarini namoyon qiladi guruh tabiat burchagidagi xonaki oʻsimliklarni mustaqil parvarish qiladi (barglarni artadi, tagini yumshatadi va suv quyadi ayrim yoʻl belgilarini biladi (piyodalarning yer ostidan oʻtish yoʻli, piyodalarning yer ustidan oʻtish yoʻli, piyodalar yoʻlkasi, tibbiy yordam koʻrsatish joyi, bolalar) 4. voqeaband oʻyinlarni mustaqil tashkil qiladi atrofidagi odamlarning harakatlariga oʻz munosabatini bildiradi kattalarning koʻrsatmalarini mustaqil bajaradi yoʻnalishli va maxsus transport vositalarini biladi va ularni qoʻllanish maqsadlari haqida tushunchaga ega (avtobus, yoʻnalishli taksi, tez tibbiy yordam, oʻt oʻchirish, favqulodda vaziyatlar) 5. oʻyindagi gʻalaba yoki magʻlubiyat tushunchalarini biladi va toʻgʻri qabul qiladi oʻz bogʻchasidagi ayrim xodimlarni taniydi (mudira, musiqa rahbari, hamshira, tarbiyachi, tarbiyachi yordamchisi, psixolog va logoped) boshlagan ishini oxiriga yetkazadi tabiat qoʻynida oʻzini tutishni biladi va ularni aytib beradi 6. jamoat joylarida oʻzini tutishni biladi guruhdagi oʻyinchoq va buyumlardan foydalanganda ularni asrashga harakat qiladi bajargan ishini xolisona baholaydi atrofidagi xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan holatlar haqida tushunchaga ega 7. – guruhda va oilada jamoa ishlarida va mehnat jarayonida faol qatnashadi odamlarning mehnatlarini qadrlaydi va mehnatning jamiyatdagi ahamiyatini tushunadi yolgʻiz qolganda xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan holatlar haqida tushunchaga ega 8. – guruhdagi va boshqa doʻstlari haqida soʻzlab beradi ayrim kasb egalari va ularning mehnati haqida biladi (bogʻbon, shifokor, bogʻcha xodimlari) oʻzboshimchalik bilan dori vositalaridan foydalanish mumkin emasligini biladi va ulardan oʻzboshimchalik bilan foydalanganda salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligini tushunadi 9. – – ota-onasining kasbi va mehnat faoliyati haqida mustaqil soʻzlab beradi oʻzboshimchalik bilan elektr qurilmalaridan foydalanish mumkin emasligini biladi va ulardan oʻzboshimchalik bilan foydalanganda salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligini tushunadi 3. Nutq, savod, oʻqish va chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash T/r Nutqni rivojlantirish Savod va oʻqishga tayyorlash Chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash 1. ona tilida erkin gaplashadi diqqatini jamlagan holda maʼlum bir kitobning sahifalarini tomosha qiladi oddiy va murakkab soʻzlarni chet tilida qaytaradi 2. grammatik jihatdan sodda va murakkab gaplarni tuzadi oʻziga qiziqarli boʻlgan maʼlumotlarni bolalar uchun moʻljallangan kitoblardan (illyustratsiyali) qidirishga harakat qiladi chet tilida aytilgan ayrim gaplarning maʼnosini tushunadi 3. muloqot jarayonida sinonim, antonim, omonimlardan foydalanadi oʻziga tanish boʻlgan kitobning tashqi koʻrinishiga qarab uning nomi va muallifini aytib beradi chet tilida ayrim gaplarni aytadi (Good morning, Good evening, Nello, Ni, Bye-bye, Thank you!, №o, thank you!, Nelp me, please!) 4. soʻzlarni boʻgʻinlarga ajratadi baʼzi mashhur asarlarni va ulardagi qahramonlarning ayrimlarini biladi rasmlarga qarab ayrim soʻzlarni chet tilida aytadi (rang, hayvon, oʻyinchoq, oziq-ovqat mahsuloti) 5. muloqotda umumlashtiruvchi va qiyoslovchi soʻzlardan foydalanadi chiziq, tayoqcha, gajaklarni yozadi chet tilida ayrim sheʼriy toʻrtlik va sanamalarni aytadi 6. rasmga qarab mustaqil 5-6 ta gapdan iborat tasviriy hikoya tuzadi namunaga qarab bosma harflarni yoza boshlaydi chet tilida 10 gacha sanaydi (one, two, three, four, five, six, seven, eight, nine, ten) 7. voqeaband rasmga qarab 6-7 ta gapdan iborat mazmunan bogʻlangan hikoya tuzadi oʻz ismini va baʼzi soʻzlarni bosma harflar bilan yozadi – 8. ixtiyoriy mavzuda kattalar yordamida ijodiy hikoya tuzadi oʻzi eshitgan mashhur badiiy asar va ulardagi qahramonlarning ayrimlarining nomlarini biladi – 9. tilning asosiy tarkibiy unsurlari haqida tushunchaga ega (tovush, soʻz, gap) barmoq harakatlarini rivojlantiruvchi oʻyinlar yordamida mashq harakatlarini bajaradi – 10. unli va undosh tovushlarni toʻgʻri talaffuz qiladi va ularning farqini tushunadi yoshiga mos sheʼrlarni yoddan ifodali aytib beradi – 11. maʼlum tovushning soʻz boshida, oʻrtasida yoki oxirida kelishini topadi – – 12. tovush va harflarning farqini biladi – – 13. nutq oʻstirish uchun moʻljallangan oʻyinlarni oʻynaydi (soʻzli, didaktik, taʼlimiy) – – 14. munozara va tanlovlarda qatnashadi – – 4. Bilish jarayonini rivojlantirish T/r Dunyo haqida bilim va tushuncha berish Elementar matematik tasavvurlarini shakllantirish 1. Vatani haqidagi baʼzi maʼlumotlarni biladi (respublika, poytaxt, viloyat, shahar, tuman, qishloq (ovul), koʻcha) ayrim geometrik shakllarning nomlarini biladi va ularni rasmlar orqali ajratadi (uchburchak, toʻrtburchak, toʻgʻri toʻrtburchak, oval, trapetsiya) 2. Oʻzbekiston Respublikasining davlat ramzlari haqida tushunchaga ega predmetlar va geometrik shakllarning rangi, shakli va oʻlchami haqidagi bilimlarni rivojlantirish uchun moʻljallangan mantiqiy didaktik oʻyinlarni oʻynaydi 3. Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti haqida maʼlumotlarga ega (ismi, familiyasi) predmetlarni koʻz bilan chamalab taqqoslaydi (uzunligi, eni, boʻyi, qalinligi, balandligi) 4. baʼzi tarixiy obidala� haqida tushunchaga ega 5-7 ta boʻlgan predmetlarning hajmi, balandligi, qalinligiga qarab ketma-ketlikda joylashtiradi 5. baʼzi ulugʻ alloma va buyuk siymolar haqida ayrim maʼlumotga ega geometrik shakllarni oʻzaro taqqoslaydi va ularning farqlarini asoslab beradi 6. milliy boyliklarimiz haqidagi dastlabki maʼlumotlarni biladi (paxta, bugʻdoy, pilla, oltin) predmetlar miqdorlari koʻp yoki kamligini taqqoslaydi 7. predmetlarni rasmlar orqali guruhlarga ajratadi (kiyim, xona bezagi va anjomlari) muloqot jarayonida matematik tushunchalardan foydalanadi (bu yerda koʻp, bu yerda kam, jami, ulardan bittasi qizil qolgani yashil, bittaga koʻp, bittaga kam) 8. predmetlarni turkumlarga ajratadi koʻrgazmali jihozlardan foydalangan holda 1 dan 20 gacha sanaydi 9. tabiat obyektlarini rasmlar orqali turkumlarga ajratadi, umumlashtiradi va oʻzaro taqqoslaydi (uy va yovvoyi hayvonlar, uy va yovvoyi qushlar, meva va sabzavotlar, hashoratlar, daraxt va oʻsimliklar, baliqlar) ayrim sanash usullarini biladi (toʻgʻri sanash, chapdan oʻngga, doira boʻylab, pastdan yuqoriga, yuqoridan pastga) 10. turkum ichida tashqi koʻrinishi, oziqlanishi, yashash sharoiti, mavsumlarda oʻzini tutishiga qarab kichik guruhlarga ajratadi (yovvoyi hayvonlar — oʻtxoʻr, yirtqich, qishlovchi, uyquga ketuvchi) 1 dan 7 gacha boʻlgan sonlar tarkibi ikkita kichik sonlardan hosil boʻlishini biladi 11. hayvon, qush, hasharot, daraxt, buta va gullarni farqlaydi 1 dan 7 gacha boʻlgan raqamlarni taniydi va farqlaydi 12. deyarli 6 ta hayvon, qush, hasharot, daraxt, gul, sabzavot va mevalarning nomlarini mustaqil aytadi 1 dan 7 gacha boʻlgan sonlarning ichida matematik amallarni bajaradi (qoʻshish, ayirish) harakatlarini bajaradi 13. deyarli 6 ta oʻyinchoq, mebel, idish, transport, kiyim, xona bezagi va anjomlari, sport va oʻquv jihozlari va oziq-ovqat mahsulotlari nomlarini mustaqil aytadi ayrim geometrik jismlarni biladi (kub, shar, konus) 14. jonsiz tabiat obyektlaridan ayrim xossa va xususiyatlarini biladi va aytib beradi (suv, qum, qor, muz, qogʻoz) 20 gacha sonlar ichida miqdor va tartib sonlardan toʻgʻri foydalanadi hamda ayrim savollarga javob beradi (qancha va hisob boʻyicha nechanchi) 15. yil fasllarining almashib kelishini biladi va fasllarning oʻzgarishlarini rasmlar orqali qisqa hikoya tarzida aytib beradi guruhlarning teng yoki teng emasligini aniqlaydi va ularni oʻzaro taqqoslaydi 16. tabiatni asrash kerakligi haqida dastlabki tushunchalarni biladi (hasharotlarni nobud qilmaslik, dorivor oʻsimliklarni payhon qilmaslik) koʻp miqdordagi predmetlar guruhidan belgilangan miqdorni sanab olish mashqlarini bajaradi (20 ta predmetlar guruhidan namunaga qarab 5 tasini sanab ol) 17. predmetlarni yasashda foydalanilgan ayrim xomashyo haqida biladi (transport temirdan, rom plastikdan) toʻrtburchakni 2 yoki 4 qismga boʻladi va har bi� qism shaklining nomlanishini aytadi 18. hafta kunlarini va yil fasllariga oid oy nomlarini biladi sathda namunaga qarab geometrik shakllarni joylashtiradi 19. ayrim iqtisodiy tushunchalarni biladi (tovar, reklama) hafta kunlari va yil fasllariga oid oy nomlarining ketma-ketligini biladi 20. hayvonlar, qoʻshlar bolalari nomlarini mustaqil aytadi kechadan oldin va ertadan keyin soʻzlarining maʼnosini biladi 21. – predmetlarning soni va miqdoriga qarab taqqoslaydi 5. Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish va badiiy estetik rivojlantirish T/r Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish Badiiy estetik qobiliyatlarini rivojlantirish Musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish 1. sevimli adibi, sevimli ertak va hikoyalar nomlarini aytadi amaliy sanʼat haqida dastlabki tushunchalarga ega boʻladi va ularni tomosha qilganda zavqlanadi (haykaltaroshlik, kulolchilik, zargarlik, zardoʻzlik, oʻymakorlik) ular haqida soʻzlab beradi, kasb egalarini rasmlar orqali farqlaydi Oʻzbekiston Respublikasi madhiyasini kuy va qoʻshigʻini boshqa musiqiy asarlardan farqlaydi 2. tinglagan asarlarining janrlarini farqlaydi (ertak, sheʼr, hikoya, topishmoq, tez aytish, maqol) sanʼatning ayrim kasb egalari haqida tushunchaga ega (haykaltarosh, kulol, zargar, zardoʻz) tinglagan musiqiy asarning xarakterini oʻz soʻzlari bilan tasvirlaydi 3. hajm jihatdan kengroq boʻlgan ertak, hikoya va sheʼrlar oʻqib berilganda diqqat bilan tinglaydi ayrim binolarning koʻrinishlarini farqlaydi va ularni rasmlarida tasvirlaydi (koʻp qavatli uy, teleminora, tarixiy obidalar) qoʻshiq xarakteri, kuy intonatsiyasini mustaqil izohlaydi 4. sanamalar, chaqirmalar, topishmoqlarni yoddan aytadi namuna asosida va erkin mavzuda mustaqil rasm chizadi qoʻshiq qismlarini biladi va farqlaydi (musiqiy kirish, kuplet, naqarot, musiqiy yakuniy qism) 5. badiiy asar qahramonlarining xaraktyerlaridagi salbiy va ijobiy tomonlarini tahlil qiladi va unga baho beradi rasm chizish mobaynida predmetlar va odam gavdasi proporsiyasini toʻgʻri tanlaydi qoʻshiqlarni musiqa tempi, toʻgʻri nafas olib, intonatsiya va xarakteriga mos kuylaydi 6. badiiy asar qahramonlarining boshidan oʻtganlariga oʻz hislarini bildiradi (hayron qolish, ajablanish, hamdardlik, havas, quvonish) ayrim predmetlar rasmlarini chizadi va ularga badiiy bezak beradi (choynak, gilam, roʻmol, lagan) lirik xarakterdagi qoʻshiqlarni kuylaydi 7. yaxshi koʻrgan ertak yoki hikoyani mazmuni asosida sahnalashtirishda ishtirok etadi “Hamro buvi” oʻyinchoqlarini milliy naqshlar bilan bezaydi ayrim musiqiy atamalarni biladi va farqlaydi (nota, tovush qatori, butun nota, chorak nota) 8. kitobda badiiy asarga berilgan illyustratsiyalarga qiziqadi va ular asosida asarning mazmunini soʻzlab beradi qaychi yordamida qogʻozni turli yoʻnalishda qirqadi ayrim bastakorlar haqida biladi 9. yoshiga mos 6 tagacha sheʼrni yoddan aytib beradi toʻgʻri toʻrtburchak shaklidan ikki va bir necha qismlarni hosil qiladi yakkaxon, juftlik, jamoaviy joʻrlikda (xorovod) raqs harakatl�rini toʻgʻri bajaradi (doira boʻylab juftlikda yurish, yugurish, hakkalab sakrab yurish, keng va tor doira boʻlish va 2 ta doira boʻlib yurish) 10. – qurilish materiallaridan foydalangan holda predmet va konstruksiyalar quradi (koʻp qavatli uy, mebel, hayvonot bogʻi) milliy kuyga sahnalashtirilgan raqs xarakterini tushunadi, milliy raqs elementlari bilan raqsga tushadi (koʻzguga qara, maysani sila) 11. – yoshiga moʻljallangan oʻyinchoq konstruktor qismlaridan mustaqil murakkab konstruksiyalar yasaydi yoqtirgan kuyga mos raqs harakatlarini mustaqil oʻylab topadi 12. – buklash yoʻli bilan qogʻozdan turli murakkab modellarni (origami) yaratadi orkestr haqida baʼzi tushunchaga ega (orkestr, simfonik orkestr va skripka, fleyta, arfa) 13. – tabiatdan olinadigan xomashyolardan foydalangan holda tasviriy mavzuda kompozitsiyalar yaratadi (yongʻoq, kashtan, oʻsimlik bargi va novdasi) opera va balet haqida tushunchaga ega 14. – loy va plastilindan mavzu boʻyicha yoki mustaqil kompozitsiyalar yasaydi ayrim milliy musiqiy cholgʻu asboblarini biladi va ovozidan farqlaydi (doira, nogʻora, safoyil, taxta qarsak) 15. – yaxlit loy boʻlagidan steyk yordamida kerakli boʻlaklarni ajratadi ayrim zarbdor musiqiy cholgʻu asboblarni biladi va ovozidan farqlaydi (baraban, doira) 16. – loy va plastilin bilan ishlashning texnik usullarini biladi yoshiga mos musiqiy asboblarni yakkaxon va ansamblda chaladi 17. – loy va plastilindan relyefli usulda predmetlar yasaydi – 18. – applikatsiyaning qirqish usullarini biladi (ikkiga, toʻrtga buklab, yirtib yopishtirish usuli) – 19. – rangli qogʻozdan mavzu boʻyicha yoki mustaqil applikatsiya kompozitsiyalarini yopishtiradi – 20. – milliy naqshlar bilan badiiy bezash (dekorativ) applikatsiyasini bajaradi (gul, uzum, paxta) –

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga 6-ILOVA

6 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun Davlat talablari sohalarining yoʻnalishlari boʻyicha bajarilish

indikatorlari

1. Jismoniy rivojlantirish va madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish T/r Yirik motorikani rivojlantirish Mayda motorikani rivojlantirish Sensomotorikani rivojlantirish Madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish 1. tik turgan va engashgan holda yuradi qutichaning ichini koʻrmagan holda uning ichiga solingan narsani (qum, guruch, tariq) qoʻllari bilan ushlab koʻrib nima ekanligini aniqlaydi toʻpni bir necha marta bir qoʻli bilan otadi va kamida 10-marta ilib oladi shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish salomatlik garovi ekanligini biladi 2. kolonnada 4 — 6 ta boʻlib qayta saflanadi qoʻllarning barmoqlari yordamida turli predmetlarning shakllarini koʻrsatadi (gul, qush, kapalak, qulf) koptokni boshqa bolaga pastdan va boshidan oshirib otadi mustaqil tishlarini, yuzini, qoʻllarini yuvadi, sochiq bilan artadi, sochlarini taraydi, tirnoqlarini eslatishsiz oldiradi 3. qoʻllarini turli holatlarda harakatlantirib yuradi sheʼrning mazmuniga qarab qoʻllarining harakatlarini muvofiqlashtiradi qum toʻldirilgan qopchani 10 metrgacha masofaga bir qoʻli bilan gorizontal yoki vertikal nishonga otadi ehtiyoj boʻlganda ichki, ustki, bosh va oyoq kiyimlarini mustaqil almashtiradi 4. koʻzlarini yumgan holda yuradi (oʻng oyoqdan boshlab, navbat bilan oʻtirib va turib, orqa tomonga) turli predmetlar bilan qoʻl va barmoq harakatlarini bajaradi (qalam, yongʻoq, sanoq choʻplari, qisqich, kichkina koptokcha, bogʻich) toʻpni toʻr ustidan oʻtkazib otadi, urib qaytaradi va boshqa bolaga toʻpni uzatadi stol atrofida oʻtirganda gavdasini tik tutish kerakligini biladi 5. turgan va yurayotgan holda oʻng va chap tomonga buriladi 30 tadan ortiq mayda mozaikalarni yigʻadi turgan joyidan 3 qadamgacha uzoqlikda masofada turgan basketbol savatiga toʻpni tushiradi ertalabki badantarbiya bilan shugʻullanish, suv muolajalarini qabul qilish, jismoniy tarbiya bilan muntazam shugʻullanish kerakligini biladi 6. safda tartib bilan birinchi va ikkinchiga sanagan holda 2 ta sherengaga boʻlinadi yorma va urugʻlarni har xil sigʻimdagi idishlarga joylashtiradi hamda ularni kontur boʻyicha terib turli predmetlar hosil qiladi bir vaqtning oʻzida toʻpni yuqoriga va uzoqqa otadi kiyimlarni tez va toʻgʻri kiyadi, oʻz kiyimlarini, xona va guruh anjomlarini ehtiyot qiladi 7. tizzalarini baland koʻtargan holda boshini tik tutib oldinga yuguradi yorma, urugʻ va qumni bir sigʻimdagi idishlardan boshqa sigʻimdagi idishlarga toʻkib soladi gimnastika skameykasida turli holatlarda yuradi (toʻgʻri yoʻnalishda, yoʻnalishni teskari tomonga oʻzgartirib, yon tomonga, qum solingan qopchani orqalab, oʻtirgan holda, muvozanatni saqlab, oyoqlarini koʻtarib, tagidan qarsak chalib, qoʻyilgan predmetlar ustidan xatlab) qoʻshimcha eslatmasiz ovqatlanish madaniyatiga rioya qiladi 8. toʻsiqlar ustidan sakrab oʻtib (oyoqlari tegmagan holda) yuguradi suv va qum oʻyinlarini oʻynaydi gimnastika skameykasida berilgan ishora boʻyicha koʻzlarini yumgan holda bir oyoq uchida turadi madaniy gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirishga qaratilgan yoshiga mos sheʼrlarni biladi 9. tezlikni saqlagan holda yuguradi arqonchalarda har xil tugunlarni bogʻlaydi 4-5 metr masofada vertikal yoki gorizontal joylashgan nishonni qum toʻldirilgan qopcha bilan urib tushiradi – 10. yoʻnalish va muvozanatni saqlagan holda orqa tomonga yuguradi oʻyin faoliyatida mayda oʻlchamli oʻyinchoqlar bilan oʻynaydi turgan joyidan yoki yugurib kelib ogʻirligi 1 kgdan ortiq boʻlmagan toʻpni uloqtiradi – 11. oʻrtacha 300 metrlik masofaga sekin tezlikda yuguradi kaft va barmoqlari bilan noanʼanaviy usullarda rasmlar chizadi – – 12. oʻrtacha 40 metr masofaga tez yuguradi barmoq teatrlarini sahnalashtirishda mustaqil ishtirok etadi – – 13. 10 metrgacha masofaga boshqa bolalarni quvib oʻtib yuguradi qoʻllarining barmoqlari yordamida mashqlarni toʻgʻri bajaradi – – 14. oʻrtacha 30 metr masofaga yuguradi (oʻquv yili oxiriga kelib 7,5 sekund tavsiya etiladi) – – – 15. turgan joyida 30 sm balandlikka mustaqil sakraydi – – – 16. turgan joyidan 40 sm balandlikdan pastga sakraydi – – – 17. yugurib kelib 50 sm balandlikka sakraydi – – – 18. turgan joyidan 1 metr uzunlikka sakraydi – – – 19. yugurib kelib 1,80 metr uzunlikka sakraydi – – – 20. turgan joyida oʻrtacha 40-marta sakraydi – – – 21. turgan joyidan oʻrtacha 6-marta oldinga surilib sakraydi – – – 22. oyoqlari orasida qum toʻldirilgan qopcha boʻlgan holda chiziq boʻylab yon tomonga yuradi – – – 23. chiziq boʻylab bir oyoqlab sakraydi – – – 24. oʻtirgan holda yuqoriga sakraydi – – – 25. qoʻllarini yuqoriga koʻtargan holdagi balandlikdan 30 sm gacha yuqorida osilgan predmetga qoʻllarini tekkazish uchun turgan joyidan yoki yugurib kelib sakraydi – – – 26. sakrash uchun moʻljallangan arqon bilan ikki oyoqlab, bir oyoqlab va oyoqlarini navbat bilan qoʻyib sakraydi va yuguradi – – – 27. obruch (halqa) orasidan sakraydi – – – 28. yoʻgʻon arqonga tirmashib chiqadi – – – 29. gimnastika skameykasida boshiga qum toʻldirilgan qopcha bilan muvozanatni saqlagan holda yuradi – – – 30. 2 gʻildirakli velosipedda mustaqil uchadi (toʻgʻri, aylanib oʻtib, ilon izi (zigzag) – – – 2. Ijtimoiy-kommunikativ rivojlantirish T/r Ijtimoiylashuv, muloqot va odob-axloq qoidalarini shakllantirish Bolaning oila va jamiyatda oʻzini tutishi Bolada mehnat tarbiyasini shakllantirish Xavfsizlik asoslarini shakllantirish 1. muloqot jarayonida nutqdan erkin foydalanadi oʻzi haqida toʻliq soʻzlab beradi kiyimlarida kamchilik va tartibsizliklar boʻlsa, ularni tuzatadi maishiy kundalik hayotdagi xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan manbaalarni biladi va ulardan oʻzini ehtiyot qiladi 2. muloqot jarayonida imo-ishoralardan foydalanadi oila aʼzolariga gʻamxoʻrlik koʻrsatadi va ularga eʼtiborli boʻlishga harakat qiladi boshqa bolalarning kiyimlarida kamchilik va tartibsizliklarni koʻrganda, ularga ushbu holat haqida bildiradi yoʻl harakati qoidalarining dastlabki tushunchalarini biladi 3. tanigan odamlari bilan tez muloqotga kirishadi oila aʼzolari haqida hurmat va gʻurur bilan soʻzlab beradi guruhidagi qurilish materiallari va oʻyinchoqlarni tozalashda kattalarga yordam beradi svetofor haqidagi tushunchalarni biladi va ular haqida soʻzlab beradi 4. bolalarga va yaqinlariga zaruriyatga koʻra yordam beradi oilasidagi urf-odatlarni biladi, ularga amal qiladi va bu haqda boshqalarga soʻzlab beradi guruh xonasida ozodalikka rioya qiladi tartibga solinmagan (svetofor oʻrnatilmagan) chorraha yoki piyodalar oʻtish joylari boʻlishi mumkinligini biladi 5. jamoaviy suhbatlarda ishtirok etadi va suhbat jarayonida mustaqil s�vollar beradi hamda berilgan savollarga asoslangan javob qaytaradi oʻzining oiladagi vazifalarini biladi oshxona va tabiat burchagida hamda mashgʻulot jarayonida navbatchilik vazifalarini mustaqil va masʼuliyat bilan bajaradi ayrim yoʻl belgilarni biladi (oshxona, telefon, velosiped yoʻlkasi, piyodalarning harakatlanishi taqiqlangan) 6. kattalarga hurmat bilan munosabatda boʻladi va oʻzidan kichik yoshdagi bolalarga gʻamxoʻrlik qiladi oʻz bogʻchasidagi barcha xodimlarni taniydi mehnat faoliyatini jamoada yoki doʻsti bilan birga olib boradi maxsus transport vositalarining qoʻllanish maqsadlarini aytib beradi va ularni rasmlarida tasvirlaydi (tez tibbiy yordam, oʻt oʻchirish, favqulodda vaziyatlar) 7. kattalar va oʻzidan kichik yoshdagi bolalarga xushmuomala munosabatda boʻladi oʻz guruhidagi bolalar haqida soʻzlab beradi oʻyin maydonchasida mehnatsevarlik sifatini namoyon qiladi transport haydovchisi va yoʻlovchi munosabatlarini biladi va ular haqida soʻzlab beradi 8. kattalar bergan topshiriqlarni mustaqil bajarishga harakat qiladi guruhda va oilada oʻzidan kattalarga yordam beradi moʻljallagan ishlarini rejalashtiradi atrofdagi xavf tugʻdirishi mumkin boʻlgan holatlar boʻyicha vaziyatni qisman baholaydi 9. jamoa joylarida oʻrnatilgan tartibga rioya qiladi kichik yoshdagi bolalarga gʻamxoʻrlik qiladi tashabbuskorlik, faollik, masʼuliyatlilik, sabrlilik va qatʼiyatlilik jihatlari rivojlanib boradi yolgʻiz qolganda oʻzini tutishni biladi 10. jamoada oʻzini erkin his qiladi va eslatmasiz xushmuomala soʻzlardan foydalanadi eslatmasiz guruhdagi qattiq va yumshoq jihozlarni asraydi va oʻyinchoqlarni ehtiyot qiladi ulgʻayganida egallashni istagan kasbi haqida gapirib beradi oʻzboshimchalik bilan dori vositalaridan foydalanish mumkin emasligini biladi va ulardan oʻzboshimchalik bilan foydalanganda salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligi haqida soʻzlab beradi 11. oʻyin vaqtida tashabbus koʻrsatadi va oʻz takliflarini bildiradi – kattalar koʻrsatmasini masʼuliyat bilan bajarishga harakat qiladi xavfli va shoshilinch vaziyatlar yuzaga kelganda tegishli organlarga xabar berish kerakligini biladi (oʻt oʻchirish xizmati — 101, ichki ishlar organlari — 102, tez tibbiy yordam — 103, favqulodda vaziyatlar — 1050) 12. atrofdagi odamlarning ijobiy va salbiy harakatlariga baho beradi va undan tegishli xulosa chiqaradi – – – 3. Nutq, savod, oʻqish va chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash T/r Nutqni rivojlantirish Savod va oʻqishga tayyorlash Chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash 1. ona tilida erkin, grammatik toʻgʻri, ravon va chiroyli gaplashadi kitob, kutubxona va kutubxona xodimi haqida tushunchaga ega hamda ular haqida gapirib beradi chet tillarini oʻrganishga qiziqadi 2. boʻgʻinlar va soʻzlar ichidan berilgan tovushni ajratadi kitobni mustaqil koʻrishga qiziqadi, kitobdagi rasmlar asosida boshqa bolalarga tushunganlarini soʻzlab beradi tovushlarni chet tilida toʻgʻri talaffuz qiladi 3. ochiq, yopiq boʻgʻinli soʻzlarni toʻgʻri talaffuz qiladi kitob oʻqish madaniyatining ayrim tushunchalariga ega va ular haqida gapirib beradi chet tili mashgʻulotlarida ikki va undan ortiq bolalar bilan oʻzaro dialogik nutqda ishtirok etadi 4. undosh tovushlar ketma-ket kelgan murakkab soʻzlarni toʻgʻri talaffuz qiladi lotin yoki kirill alifbosining bosma harflarini taniydi va ularni aytadi ayrim gaplarni chet tilida mustaqil gapiradi 5. murakkab soʻzlarni boʻgʻinlarga ajratadi bosma harflar yozilgan kartochkalar yordamida ochiq va yopiq boʻgʻinlarni tuzadi hamda ularni oʻqiydi chet tilida ayrim gaplarni biladi va muloqotda ulardan foydalanadi (Nello. My name is Anvar. I have a rabbit) 6. soʻzlarda urgʻu tushayotgan tovushni aniqlaydi va toʻgʻri talaffuz qiladi boʻgʻinlar ishtirokida kartochkalar yordamida soʻzlar tuzadi va ularni oʻqiydi ayrim savollarga chet tilida javob beradi (What is your name?, What is it?, What color is it?, Do you like?) 7. murakkab gaplarni toʻgʻri tuzadi va kattalar yordamida qaytaradi (katta dala ortida olma daraxtlari oʻsgan bogʻ bor, uning orqasida esa butazor bor” kitobda boʻgʻinlab yozilgan matnni oʻqishga harakat qiladi chet tilida oilasi haqida boshqalarga soʻzlab berishga harakat qiladi va oila aʼzolarining nomlarini chet tilida aytilishini biladi (grandfather, grandmother, father, mother, sister, brother) 8. qoʻshimcha va yordamchi soʻzlardan foydalanib qoʻshma soʻzlar tuzadi (katta va kichik, kun va tun) tinglagan kitobining n�mi va muallifini aytib beradi soʻzlarni turkumlarga ajratadi va ularni chet tilida aytadi (vegetables, fruits, colors, toys, animals, furniture, dish) 9. bosh harf bilan yoziladigan baʼzi soʻzlarini biladi (ism, hayvonlar laqabi, hudud, koʻcha va obidalar nomlari) qogʻoz sathida qoʻlini uzmagan holda toʻgʻri, toʻlqinsimon va siniq chiziqlarni yozadi chet tilida 10 gacha mustaqil sanaydi 10. rasmga qarab mustaqil deyarli 8 ta gapdan iborat tasviriy hikoya tuzadi katakli qogʻoz sathida murakkabroq boʻlgan belgilarni chizadi (ilgak, tayoqcha, doira, gajak, toʻrtburchak, uchburchak, uycha, archa) chet tilida sheʼrlarni va sanamalarni mustaqil yoddan aytib beradi 11. voqeaband rasmga qarab mustaqil deyarli 8 ta gapdan iborat mazmunan bogʻlangan hikoya tuzadi nuqtali chiziq (punktir) bilan berilgan rasmlarni qoʻlini uzmagan holda tutashtiradi va ularni boʻyaydi oʻyin davomida chet tilidagi soʻzlardan foydalanadi 12. bir necha voqealar tasvirlangan rasmlar toʻplamining mazmunidan kelib chiqib ularni toʻgʻri joylashtiradi va mantiqan bogʻlangan hikoya tuzadi tanish boʻlgan soʻzlarni alifboning bosma harflari bilan yozishga harakat qiladi chet tilida tashkil etiladigan sahna koʻrinishlarida qatnashadi 13. tez aytishlarni ravon va aniq talaffuz bilan aytadi yoshiga mos va (yoki) mustaqil yodlagan sheʼrini yoddan ifodali aytib beradi – 14. suhbat, munozara va nutq oʻstirishga qaratilgan oʻyinlarda ishtirok etadi – – 4. Bilish jarayonini rivojlantirish T/r Dunyo haqida bilim va tushuncha berish Elementar matematik tasavvurlarini shakllantirish 1. Oʻzbekiston Respublikasi, uning poytaxti, Oʻzbekiston Respublikasining davlat ramzlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti haqida gapirib beradi ayrim matematik atamalarni biladi va matematik harakatlarni bajarganda ulardan mustaqil maqsadli foydalanadi (son, raqam, misol, masala, katta, kichik, teng, qoʻshish, ayirish, teng) 2. dunyo xaritasida Oʻzbekiston Respublikasi hududini koʻrsatadi 0 dan 9 gacha boʻlgan raqamlarni taniydi va farqlaydi 3. Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi ayrim viloyat va shaharlar nomlarini hamda baʼzi tarixiy obidalar va zamonaviy inshootlarni biladi 1 dan 100 gacha boʻlgan sonlarni toʻgʻri va teskari sanaydi 4. oʻz millatini biladi va boshqa millatlarga mansub boʻlgan odamlarga doʻstona munosabatda boʻlish kerakligini tushunadi va bu haqda soʻzlab beradi ayrim geometrik shakllarning nomlarini biladi va farqlaydi (doira, uchburchak, toʻrtburchak, oval, trapetsiya, romb, koʻpburchak) 5. milliy bayramlarni biladi va ular haqida soʻzlab beradi ayrim geometrik jismlarni biladi (kub, shar, konus, silindr) 6. milliy urf-odatlar va qadriyatlarning ayrimlarini biladi hamda ular haqida soʻzlab beradi 1 dan 9 gacha boʻlgan sonlar tarkibi ikkita kichik sonlardan hosil boʻlishini biladi 7. milliy boyliklarimiz haqida bilganlarini soʻzlab beradi 20 gacha boʻlgan sonlar ichida ayrim matematik amallarni bajaradi (qoʻshish, ayirish, taqqoslash) 8. milliy mato va liboslarning ayrim turlarini biladi (atlas, xonatlas, beqasam, adras, choʻpon, doʻppi, nimcha) 1 dan 10 gacha sonlar ishtirok etgan matematik masalalarni echadi, tarbiyachi yordamida masalalar shartini tuzadi va uning yechimini topadi 9. baʼzi ulugʻ alloma va buyuk siymolar haqida soʻzlab beradi 1 dan 20 gacha boʻlgan sonlar ichida qoʻshni sonlarni aniqlaydi 10. jonli va jonsiz tabiat obyektlarini turkum va guruhlarga ajratilish sabablarini dalillar bilan asoslab beradi (umumlashtiruvchi, qiyoslovchi, taqqoslovchi, farqlovchi belgilariga qarab) 1 dan 20 gacha sonlar ichida ikki guruh predmetlarni soni va miqdoriga qarab taqqoslaydi hamda ayrim savollarga javob beradi 11. deyarli 10 ta hayvon, qush, hasharot, daraxt, gul, sabzavot, meva va baliqlar nomlarini mustaqil aytadi baʼzi sanash usullarini biladi (diagonal boʻylab, tepa va pastdan navbat bilan) 12. deyarli 10 ta mebel, idish, transport, kiyim, xona bezagi va anjomlari, sport jihozlari, oʻquv qurollari oziq-ovqat mahsulotlari, bezak va taqinchoqlar, elektr jihozlari, aloqa vositalarini nomlarini mustaqil aytadi guruhlarning teng yoki teng emasligini aniqlaydi va tahlil qiladi (nisbatan qanchaga koʻp?, nisbatan qanchaga kam?) 13. jonsiz tabiat obyektlaridan ayrim xossa va xususiyatlarini biladi va aytib beradi (suv, qum, qor, muz, qogʻoz, taxta, temir, magnit) teng raqamlarni hosil qilish amallarini mustaqil bajaradi (kam boʻlganiga qoʻshish, koʻp boʻlganidan olib tashlash) 14. tabiatdagi mavsumiy ob-havo oʻzgarishlariga eʼtibor beradi, ular haqidagi fikrlarini aytadi va tabiatdagi hodisalarning oʻzaro bogʻliqligini aytib beradi bilgan geometrik shakllaridan mustaqil foydalanadi 15. ayrim ekologik tushunchalardan xabardor boʻladi xotira, diqqat, mantiqni rivojlantirish uchun moʻljallangan yassi geometrik shaklli oʻyinlarni mustaqil oʻynaydi 16. oddiy tajribalar oʻtkazib, kuzatuv va mustaqil bilim oʻrganish jarayonida buyumlarning xossalarini aniqlaydi va tajriba natijalarini aytadi 10 tagacha boʻlgan predmetlarning hajmi, balandligi, qalinligiga qarab ketma-ketlikda joylashtiradi 17. ayrim iqtisodiy tushunchalarni biladi (qiymat, oldi-sotdi) suyuq va qattiq jismlarni oʻlchov birligida oʻlchaydi va natijasini son bilan aytadi 18. – toʻgʻri toʻrtburchak, uchburchak va doira shakllarini 2 yoki 4 qismga boʻladi va ushbu qismlardan butun shakl hosil qiladi hamda har bir qism shaklining nomlanishini aytadi 19. – katak qogʻoz sathida moʻljalga oladi, tarbiyachi koʻrsatmalari boʻyicha grafik diktant chizadi 20. – soat vaqtlari haqida tushunchaga ega (soat, daqiqa, soniya) 21. – predmetlarni koʻz bilan chamalab taqqoslaydi (oʻlchami, qalinligi) 5. Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish va badiiy estetik rivojlantirish T/r Badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish Badiiy estetik qobiliyatlarini rivojlantirish Musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish 1. tinglagan asarlari janrlarini biladi va farqlaydi (masal, sheʼriy ertak) ayrim taniqli boʻlgan rassom, bastakor, hunarmandlarni va ularning baʼzi asarlarini biladi Oʻzbekiston Respublikasining Davlat madhiyasi musiqasi va uning soʻzlarini yoddan biladi 2. hajm jihatdan kengroq boʻlgan masal va sheʼriy ertak oʻqib berilganda diqqat bilan tinglaydi va mustaqil hikoya qilib beradi sanʼat turlari va janrlarini farqlaydi (qoʻshiq, raqs, musiqa, rassomchilik, haykaltaroshlik va arxitektura) musiqiy asarlarni mustaqil tahlil qiladi (janri, mazmuni, xarakteri, tempi) 3. yoshiga mos kamida 7 ta topishmoqni yoddan aytib beradi rassomchilik sanʼati turining janrlarini biladi (manzarali rasm, portret, natyurmort) musiqiy sanʼat asarlariga qiziqadi, ularni tinglagan holda taassurotlarini rasmlarda tasvirlaydi 4. yoshiga mos kamida 10 ta sheʼrni yoddan aytib beradi ikki xil rangdagi boʻyoqdan boshqa rangni hosil qiladi musiqiy savodxonlikka ega (major, minor, registr, ovoz balandligi, forte, piano tushunchalari, asar janri) 5. badiiy asarlarda tasvirlangan obrazlarning xarakter va xulq-atvorlarini farqlaydi qalam, moʻyqalam, boʻyoq va flomastyerlardan mustaqil foydalanadi tovush qatori akkord boʻyicha yuqori va past tovushlarni farqlaydi, mustaqil tovush qatorida toʻliq kuylaydi 6. bolalarga ertak va hikoya mazmunini mustaqil soʻzlab beradi yakka va jamoa boʻlib rasmlar chizadi va kompozitsiyalar yaratadi (tabiat, badiiy asardagi obrazlar) ayrim milliy musiqiy cholgʻu asboblarini biladi va ovozidan farqlaydi (dutor, rubob, karnay, surnay, nay) 7. yaxshi koʻrgan ertak yoki hikoyani mazmuni asosida sahnalashtirishda qoʻgʻirchoq teatri yoki boshqa koʻrinishda bolalar bilan mustaqil tashkil qiladi loy va plastilindan mustaqil foydalanadi milliy, zamonaviy, sport raqs harakatlarini mustaqil bajaradi 8. mustaqil ijodiy fikrlaydi hamda qofiya va soʻz oʻyinlariga qiziqadi qaychi bilan mustaqil ishlaydi milliy raqslarni predmetlar bilan ijro etadi (doira, dutor, roʻmol, koʻza) 9. – applikatsiya shakllarini mustaqil qirqadi va yopishtiradi (ikki buklab, toʻrt buklab, qat-qat buklab (garmoshka) sport raqslarini predmetlar bilan ijro etadi (gimnastika lentasi, halqa, toʻp) 10. – qurilish metariallaridan foydalangan holda predmet va konstruksiyalar quradi (chorraha, transport, jihozlangan uy xonalari) musiqiy asarlarni sahnalashtirishda ishtirok etadi va rollarni hissiyot bilan ijro etadi 11. – yoshiga moʻljallangan oʻyinchoq konstruktor qismlaridan mustaqil murakkab konstruksiyalar yasaydi yoshiga mos musiqiy asboblarda kuylarni mustaqil chaladi (metallofon, baraban, uchburchak, marakas) 12. – “Hamro buvi” oʻyinchoqlarini loydan yasaydi va boʻyaydi musiqiy rivojlantiruvchi va didaktik oʻyinlarni qiziqish bilan oʻynaydi 13. – tabiiy xomashyolaridan qoʻl mehnati buyumlarini yasaydi (gugurt qutisi, yongʻoq mevasi, kashtan mevasi, archa mevasi) – 14. – noanʼanaviy rasm chizish usullarini biladi va mustaqil qoʻllaydi (klyaksa, sham bilan chizish, hoʻllangan qogʻoz sathida chizish, barmoq va kaftlar bilan chizish) – 15. – loy va plastilin bilan noanʼanaviy ishlash usullarini biladi va mustaqil qoʻllaydi (plastilin mozaikasi, relyefli loy ishi) –

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga 7-ILOVA

Davlat talablari sohalari yoʻnalishlarning mashgʻulot va faoliyatlardagi

INTEGRALLAShUVI

1. Jismoniy rivojlantirish va madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish T/r Yoʻnalishlar Mashgʻulotlardagi integrallashuv Faoliyatlardagi integrallashuv 1. yirik motorikani rivojlantirish mayda motorikani rivojlantirish sensomotorikani rivojlantirish madaniy-gigiyenik koʻnikmalarni shakllantirish jismoniy tarbiya mashgʻuloti atrof olam bilan tanishtirish mashgʻuloti oʻyin faoliyati harakatli oʻyin kam harakatli oʻyin montessori oʻyinlari yirik va mayda oʻyinchoq konstruktor bilan oʻyinlar stol usti oʻyinlari (mozaika, loto, domino) voqeaband oʻyinlar suv va qum oʻyinlari ertalabki qabul ertalabki badantarbiya yuvinish, kiyinish ovqatlanish sayr mehnat mustaqil faoliyat sport bayramlari, koʻngil ochar soatlar sogʻlomlashtirish soati sport musobaqalari chiniqtirish tadbirlari 2. Ijtimoiy-kommunikativ rivojlantirish 1. ijtimoiylashuv, muloqot va odob-axloq qoidalarini shakllantirish bolaning oila va jamiyatda oʻzini tutishi bolada mehnat tarbiyasini shakllantirish xavfsizlik asoslarini shakllantirish atrof olam bilan tanishtirish mashgʻuloti nutq oʻstirish mashgʻuloti tabiat bilan tanishtirish mashgʻuloti badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish mashgʻuloti psixolog mashgʻuloti musiqa mashgʻuloti jismoniy tarbiya mashgʻuloti logoped mashgʻuloti voqeaband oʻyinlar taʼlimiy oʻyinlar rivojlantiruvchi oʻyinlar sahnalashtiruvchi oʻyinlar didaktik oʻyinlar vaziyatli oʻyinlar oila bilan oʻzaro hamkorlik jarayonida faoliyat turlari (oʻyin, sayr, ertalabki qabul, ovqatlanish, kiyinish, kunduzgi uyqu, yuvinish, tajriba, mustaqil faoliyat, mehnat, sahnalashtirish, sport bayramlari, koʻngil ochar soatlar, bayram ertaliklari, sogʻlomlashtirish soati, sport musobaqalari, chet tillarini oʻrgatilishiga tayyorlash, toʻgarak ishlari, koʻrik tanlovlar va chiniqtirish tadbirlari) 3. Nutq, savod, oʻqish va chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash 1. nutqni rivojlantirish savod va oʻqishga tayyorlash chet tillarining oʻrgatilishiga tayyorlash nutq oʻstirish mashgʻuloti savodga tayyorlash mashgʻuloti chet tili mashgʻuloti atrof olam bilan tanishtirish mashgʻuloti tabiat bilan tanishtirish mashgʻuloti ilk matematik tasavvurlarni shakllantirish mashgʻuloti badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish mashgʻuloti nutq oʻstirishni rivojlantiruvchi oʻyinlar voqeaband oʻyinlar rolli oʻyinlar sahnalashtiruvchi oʻyinlar didaktik oʻyinlar barmoq harakatlarini rivojlantiruvchi oʻyinlar tovush madaniyatini rivojlantiruvchi oʻyinlar logopedik oʻyinlar bosma harflar toʻplami oʻyinlari labirint oʻyinlari chet tillarini oʻrganishga moʻljallangan didaktik oʻyinlar bolalar kutubxonasi faoliyati faoliyat turlari (oʻyin, sayr, ertalabki qabul, ovqatlanish, kiyinish, kunduzgi uyqu, yuvinish, tajriba, mustaqil faoliyat, mehnat, sahnalashtirish, sport bayramlari, koʻngil ochar soatlar, bayram ertaliklari, sogʻlomlashtirish soati, sport musobaqalari, chet tillarini oʻrgatilishiga tayyorlash, toʻgarak ishlari, koʻrik tanlovlar va chiniqtirish tadbirlari) 4. Bilish jarayonini rivojlantirish 1. dunyo haqida bilim va tushuncha berish elementar matematik tasavvurlarini shakllantirish atrof olam bilan tanishtirish mashgʻuloti tabiat bilan tanishtirish mashgʻuloti ilk matematik tasavvurlarni shakllantirish mashgʻuloti badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish mashgʻuloti sensor tarbiya mashgʻuloti tabiat haqidagi bilimlarini rivojlantiruvchi oʻyinlar (taʼlimiy, didaktik, mantiqiy) atrof olam haqidagi bilimlarini rivojlantiruvchi oʻyinlar (taʼlimiy, didaktik, mantiqiy) elementar matematik tasavvurlarini shakllantirishga moʻljallangan oʻyinlar (taʼlimiy, didaktik, mantiqiy) yassi geometrik shaklli oʻyinlar (taʼlimiy, mantiqiy, didaktik ) sayr mustaqil faoliyat tajriba faoliyati mehnat faoliyati bolalar kutubxonasi faoliyati toʻgarak faoliyati 5. Badiiy adabiyotlar bilan ta�ishtirish va badiiy estetik rivojlantirish 1. badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish badiiy estetik qobiliyatlarini rivojlantirish musiqiy qobiliyatlarini rivojlantirish badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish mashgʻuloti musiqa mashgʻuloti rasm mashgʻuloti loy ishi mashgʻuloti applikatsiya mashgʻuloti qurish-yasash mashgʻuloti didaktik oʻyinlar musiqiy didaktik oʻyinlar barmoq harakatlarini rivojlantiruvchi oʻyinlar musiqiy harakatli oʻyinlar sahnalashtirish stol usti teatri barmoq teatri qoʻlqopli teatr soya teatri qoʻgʻirchoq teatri origami teatri bolalar kutubxonasi faoliyati mustaqil ijodiy faoliyat bayram, koʻngil ochar tadbirlar mustaqil faoliyat sayr bolalar rasm koʻrik tanlovlari toʻgaraklar faoliyati

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga 8-ILOVA

Maktabgacha taʼlim muassasalarida oʻtkaziladigan

MAShGʻULOTLAR DAVRIYLIGI

1. 2 yoshdan 3 yoshgacha boʻlgan guruhlarda oʻtkaziladigan mashgʻulotlar davriyligi T/r Mashgʻulotlar nomi Oʻquv yili davomida Sogʻlomlashtirish davri davomida hafta davomida oy davomida oʻquv yili davomida hafta davomida oy davomida sogʻlomlashtirish davri davomida 1. sensor tarbiya 1 4 36 – – – 2. nutq oʻstirish 1 4 36 1 4 12 3. atrof olam bilan tanishtirish 1 2 18 1 2 6 4. tabiat bilan tanishtirish 2 18 2 6 5. badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish 1 2 18 1 2 6 6. loy ishi 2 18 1 1 3 7. rasm 1 4 36 1 1 3 8. qurish-yasash 1 4 36 1 1 3 9. jismoniy tarbiya 2 8 72 2 8 24 10. musiqa 2 8 72 2 8 24 Jami: 10 40 360 10 29 87 2. 3 yoshdan 4 yoshgacha boʻlgan guruhlarda oʻtkaziladigan mashgʻulotlar davriyligi T/r Mashgʻulotlar nomi Oʻquv yili davomida Sogʻlomlashtirish davri davomida hafta davomida oy davomida oʻquv yili davomida hafta davomida oy davomida sogʻlomlashtirish davri davomida 1. atrof olam bilan tanishtirish 1 4 36 1 4 12 2. tabiat bilan tanishtirish 1 2 18 1 2 6 3. badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish 2 18 2 6 4. nutq oʻstirish 1 4 36 1 4 6 5. sensor tarbiya 1 2 18 – – – 6. ilk matematik tasavvurlarni shakllantirish 2 18 – – – 7. rasm 2 8 72 1 1 3 8. applikatsiya 1 2 18 1 1 3 9. qurish-yasash 2 18 1 1 3 10. loy ishi 1 4 36 1 1 3 11. jismoniy tarbiya 2 8 72 2 8 24 12. musiqa 2 8 72 2 8 24 Jami: 12 48 432 11 32 90 3. 4 yoshdan 5 yoshgacha boʻlgan guruhlarda oʻtkaziladigan mashgʻulotlar davriyligi T/r Mashgʻulotlar nomi Oʻquv yili davomida Sogʻlomlashtirish davri davomida hafta davomida oy davomida oʻquv yili davomida hafta davomida oy davomida sogʻlomlashtirish davri davomida 1. atrof olam bilan tanishtirish 1 4 36 1 4 12 2. tabiat bilan tanishtirish 1 4 36 1 4 12 3. nutq oʻstirish 2 8 72 1 4 12 4. badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish 1 4 36 1 4 12 5. ilk matematik tasavvurlarni shakllantirish 1 4 36 – – – 6. rasm 2 8 72 1 1 3 7. applikatsiya 1 2 18 1 1 3 8. qurish-yasash 2 18 1 1 3 9. loy ishi 1 4 36 1 1 3 10. jismoniy tarbiya 2 8 72 2 8 24 11. musiqa 2 8 72 2 8 24 Jami: 14 56 504 12 36 108 4. 5 yoshdan 6 yoshgacha boʻlgan guruhlarda oʻtkaziladigan mashgʻulotlar davriyligi T/r Mashgʻulotlar nomi Oʻquv yili davomida Sogʻlomlashtirish davri davomida hafta davomida oy davomida oʻquv yili davomida hafta davomida oy davomida sogʻlomlashtirish davri davomida 1. atrof olam bilan tanishtirish 2 8 72 1 4 12 2. tabiat bilan tanishtirish 1 4 36 1 4 12 3. nutq oʻstirish 2 8 72 1 4 12 4. badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish 1 4 36 1 4 12 5. ilk matematik tasavvurlarni shakllantirish 1 4 36 – – – 6. rasm 2 8 72 1 1 3 7. applikatsiya 1 2 18 1 1 3 8. qurish-yasash 2 18 1 1 3 9. loy ishi 1 4 36 1 1 3 10. jismoniy tarbiya 2 8 72 2 8 24 11. musiqa 2 8 72 2 8 24 Jami: 15 60 540 12 36 108 5. 6 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan guruhlarda oʻtkaziladigan mashgʻulotlar davriyligi T/r Mashgʻulotlar nomi Oʻquv yili davomida Sogʻlomlashtirish davri davomida hafta davomida oy davomida oʻquv yili davomida hafta davomida oy davomida sogʻlomlashtirish davri davomida 1. atrof olam bilan tanishtirish 2 8 72 1 4 12 2. tabiat bilan tanishtirish 1 4 36 1 4 12 3. nutq oʻstirish 1 4 36 1 4 12 4. savodga tayyorlash 1 4 36 – – – 5. badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish 1 4 36 1 4 12 6. ilk matematik tasavvurlarni shakllantirish 2 8 72 – – – 7. rasm 2 8 72 1 1 3 8. applikatsiya 1 2 18 1 1 3 9. qurish-yasash va qoʻl mehnati 2 18 1 1 3 10. loy ishi 1 4 36 1 1 3 11. jismoniy tarbiya 2 8 72 2 8 24 12. musiqa 2 8 72 2 8 24 Jami: 16 64 576 12 36 108

Izoh: 2 yoshdan 3 yoshgacha boʻlgan guruhlarda:

atrof olam bilan tanishtirish va tabiat bilan tanishtirish mashgʻulotlari navbat bilan oʻtkaziladi;

oʻquv yili davomida badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish va loy ishi mashgʻulotlari navbat bilan oʻtkaziladi.

3 yoshdan 4 yoshgacha boʻlgan guruhlarda:

tabiat bilan tanishtirish va badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish mashgʻulotlari navbat bilan oʻtkaziladi;

sensor tarbiya va ilk matematik tasavvurlarni shakllantirish mashgʻulotlari navbat bilan oʻtkaziladi;

applikatsiya va qurish-yasash mashgʻulotlari navbat bilan oʻtkaziladi.

4 yoshdan 5 yoshgacha hamda 5 yoshdan 6 yoshgacha boʻlgan guruhlarda applikatsiya va qurish-yasash mashgʻulotlari navbat bilan oʻtkaziladi.

6 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan guruhlarda applikatsiya hamda qurish-yasash va qoʻl mehnati mashgʻulotlari navbat bilan oʻtkaziladi.

Maktabgacha taʼlimga qoʻyiladigan davlat talablariga 9-ILOVA

Qisqa muddatli guruhlarda

MAShGʻULOTLAR DAVRIYLIGI

T/r Mashgʻulotlar nomi Hafta davomida Oy davomida Oʻquv yili davomida 1. atrof olam bilan tanishtirish 1 4 48 2. tabiat bilan tanishtirish 1 4 48 3. nutq oʻstirish 1 4 48 4. savodga tayyorlash 1 4 48 5. badiiy adabiyotlar bilan tanishtirish 1 4 48 6. ilk matematik tasavvurlarni shakllantirish 2 8 96 7. rasm 1 4 48 8. applikatsiya 1 2 24 9. qurish-yasash va qoʻl mehnati 2 24 10. loy ishi 1 4 48 11. jismoniy tarbiya 2 8 96 12. musiqa 2 8 96 Jami: 14 56 672

Izoh: applikatsiya hamda qurish-yasash va qoʻl mehnati mashgʻulotlari navbat bilan oʻtkaziladi.