Tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan tushgan tushumni yashirish (kamaytirib koʻrsatish) - tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan tushgan tushum yashirilgan (kamaytirib koʻrsatilgan) summasining 20 foizi miqdorida jarima solishga sabab boʻladi (16-1505/14371-son)
05.01.2016
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi sudlov hayʼatining
Qarori
[Koʻchirma]
Namangan shahar davlat soliq inspeksiyasi (bundan buyon matnda – DSI deb yuritiladi) xoʻjalik sudiga daʼvo arizasi bilan murojaat qilib, “Chorsu dehqon bozori” AJga (bundan buyon matnda — jamiyat deb yuritiladi) nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi 114-moddasining ikkinchi qismiga asosan 41 994 200 soʻm moliyaviy sanksiya qoʻllashni soʻragan.
Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori bilan arz qilingan talab rad etilgan.
Ish apellatsiya instansiyasi sudida koʻrilmagan.
Kassatsiya shikoyatida birinchi instansiya sudi tomonidan ish uchun ahamiyatli holatlarga huquqiy baho berilmaganligi sababli hal qiluv qarorini bekor qilib arizani qanoatlantirish toʻgʻrisida yangi qaror qabul qilish soʻralgan.
Sudlov hayʼati kassatsiya shikoyatida keltirilgan vajlarni muhokama qilib, ishdagi hujjatlarni oʻrganib chiqib, quyidagi asoslarga koʻra hal qiluv qarorini bekor qilib, arizani qanoatlantirish xaqida yangi qaror qabul qilishni lozim topadi.
Ishdagi hujjatlarga koʻra, “Bozorlar va savdo komplekslari faoliyatini nazorat qilish” bosh boshqarmasining 14011196-sonli jinoyat ishi yuzasidan 2014-yil 22-oktabrdagi “Hujjatli taftish oʻtkazish va hujjatlarning asl nusxalarini olib qoʻyish haqida” gi qarori va 2014-yil 5-noyabrdagi 315-xs-sonli “Xizmat safariga yuborish toʻgʻrisida”gi buyrugʻi, 2014-yil 21-noyabrdagi 333-sonli va 2015-yil 14-noyabrdagi 9-xs-sonli “Xizmat safari muddatini uzaytirish toʻgʻrisida”gi buyruqlari hamda DSIning 2014-yil 23-oktabrdagi 624-xs-sonli va 2014-yil 20-noyabrdagi 674-sonli “Xizmat safariga yuborish toʻgʻrisida”gi buyruqlariga asosan jamiyatda 2011 — 2014-yillar ish faoliyati davomida soliq qonunchiligiga rioya qilinishi va hisoblangan soliq, majburiy toʻlovlarni budjetga oʻz vaqtida toʻlanishi yuzasidan hujjatli tekshirish oʻtkazilgan va uning natijasi boʻyicha dalolatnoma rasmiylashtirilgan.
Tekshirishda jamiyat va xoʻjalik yurituvchi subyektlar oʻrtasida tuzilgan 155 ta ijara shartnomalarida ijaraga berilgan maydon kam koʻrsatilganligi va koʻrsatilgan maydonga nisbatan Namangan viloyat hokimining qarorlarida belgilangan stavkalarga nisbatan kam stavkalar belgilanganligi hamda ijara shartnomalari tuzmasdan foydalanishga berilganligi natijasida 2011-yilda 24 809 300 soʻm, 2012-yilda 22 710 460 soʻm, 2013-yilda 40 707 082 soʻm, 2014-yilda 105 531 260 soʻm, jami 193 758 102 soʻmga kam tuzilganligi aniqlangan.
Bundan tashqari jamiyat tomonidan xoʻjalik yurituvchi subyektlar bilan tuzilgan shartnomalarni vaqtincha toʻxtatish toʻgʻrisidagi murojaatlariga koʻra 2013-yilda 3 765 400 soʻmga, 2014-yilda 12 447 600 soʻmga jami 16 213 000 soʻmga qoʻshimcha shartnomalar rasmiylashtirilmaganligi aniqlangan.
2015-yil 26-martda DSIning soliqqa oid qonunbuzarlikni bartaraf etish toʻgʻrisidagi qarori qabul qilinib, unda jamiyatga Soliq kodeksi 114-moddasining ikkinchi qismiga asosan 41 994 200 soʻm moliyaviy jarimani ixtiyoriy toʻlash tavsiya qilingan. Jamiyat tomonidan ushbu jarima belgilangan muddatda ixtiyoriy toʻlanmaganidan keyin DSI sudga ariza bilan murojaat qilib, jamiyatga nisbatan shu summa miqdorida moliyaviy sanksiya qoʻllashni soʻragan.
Biroq birinchi instansiya sudi jamiyatga nisbatan moliyaviy sanksiya qoʻllashni rad etish haqida xatolikka yoʻl qoʻygan.
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi 114-moddasining uchinchi qismiga koʻra tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan tushgan tushumni yashirish (kamaytirib koʻrsatish) — tovarlarni (ishlarni, xizmatlarni) realizatsiya qilishdan tushgan tushum yashirilgan (kamaytirib koʻrsatilgan) summasining 20 foizi miqdorida jarima solishga sabab boʻladi.
Tekshirishda aniqlangan holatlar ishdagi hujjatlar va jinoyat ishlari boʻyicha Namangan shahar sudining 2015-yil 17-apreldagi hukmi bilan ham tasdiqlanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining 2010-yil 18-iyundagi “Xoʻjalik sudlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi umumiy qismini qoʻllashning ayrim masalalari haqida”gi 210-son Qarori 20-bandi ikkinchi qismiga koʻra, XPK 60-moddasi toʻrtinchi qismining mazmuniga koʻra soliq toʻlovchining rahbari yoki xodimiga nisbatan jinoyat ishi boʻyicha hukm muayyan harakatlar sodir etilgan yoki sodir etilmaganligi va ular kimlar tomonidan sodir etilganligi masalalari boʻyicha xoʻjalik sudi uchun majburiydir. Bunda vakolatli organ tekshirish tartibi va qoidalari buzilmagan holda oʻtkazilganligini hamda soliq toʻlovchining soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etganligini isbotlashdan ozod etilishi haqida tushuntirish berilgan.
Sudlov hayʼati yuqorida koʻrsatilganlarga asosan birinchi instansiya sudining hal qiluv qarorini bekor qilishni va DSIning talabini qanoatlantirish haqida yangi qaror qabul qilishni, jamiyatga nisbatan Soliq kodeksi 114-moddasining uchinchi qismiga asosan 41 994 200 soʻm miqdorida moliyaviy sanksiya qoʻllashni lozim topadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi 330-moddasining 31-bandiga koʻra arizachi va javobgar — huquqiy taʼsir choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha davlat boji toʻlovidan ozod qilinganligi munosabati bilan davlat bojini undirmaslikni, 7 000 soʻm pochta xarajatlarini jamiyatdan DSI foydasiga, sud majlisini videokonferensaloqa rejimida oʻtkazish bilan bogʻliq 30 000 soʻm sud xarajatlarini Oliy xoʻjalik sudiga undirishni lozim topadi.
2016-yil 5-yanvar,
16-1505/14371-son