Quruqlikdagi naqliyot toʻgʻrisida

28.04.1992

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Turkiya Respublikasi Hukumati oʻrtasida

Bitim

Oʻzbekiston Respublikasi va Turkiya Respublikasi Hukumatlari har ikki mamlakat oʻrtasida hamda shu mamlakatlarning hududlari orqali yoʻlovchi va yuk naqliyotini tranzit holda amalga oshirishni osonlashtirish maqsadida quyidagilar boʻyicha kelishib oldilar:

1-modda

Ushbu Bitim qoidalari Ahdlashuvchi Tomonlarning birida roʻyxatda boʻlgan naqliyot vositalari yordamida biror tomonning hududiga yoki hududidan yohud hududi orqali tranzit yoʻli bilan quruqlik orqali xalqaro naqliyotni nazarda tutadi.

2-modda

Ushbu Bitimda:

“Tashuvchi” iborasi Ahdlashuvchi Tomonlarda amalda boʻlgan qonun va nizomlarga koʻra yoʻlovchi va yuk naqliyoti uchun javobgar boʻlgan jismoniy va yuridik shaxsni,

“Naqliyot” iborasi:

a) Haydovchidan tashqari sakkizdan ortiq yoʻlovchiga yoki yuk tashishga moʻljallangan naqliyot vositasini yoxud shunday vositalar birikmasidan iborat vositani;

yoki:

b) Yuqorida “a” bandida koʻrsatilgandan tashqari tirkamali vositalarni;

“Ruxsatnoma” iborasi:

Ahdlashuvchi Tomonlarning birida roʻyxatga olingan naqliyot vositasining ikkinchi tomon hududiga bemalol kirib-chiqishi yoki tranzit sifatida oʻtib ketish uchun berilgan ruxsatnomani hamda ushbu Bitimda nazarda tutilgan boshqa ruxsatnoma hujjatlarini,

“Kvota” iborasi Ahdlashuvchi tomonlarning vakolatli maqomlari tomonidan bir yilda bir marta beriladigan ruxsatnomalar miqdorini,

“Muntazam avtobus xizmati” har ikki Ahdlashuvchi Tomonlarning hududlari oʻrtasida kelishilgan yoʻnalish boʻyicha joriy vaqt va narxga koʻra yoʻlovchilarni tashishni,

“Muntazam tranzit avtobus hizmati” iborasi Ahdlashuvchi Tomonlardan birining hududida boshlanib, ikkinchi tomonning hududida yoʻlovchi tushirmasdan va yoʻlovchi olmasdan uchinchi bir mamlakatda tugallagan muntazam avtobus xizmatini,

“Moki xizmat” iborasi tashkiliy ravishda uyushtirilgan yoʻlovchilar guruhini aniq bir joydan olib, xuddi shu joyga keltirib qoʻyishni, (birgalikda safarga chiqqan yoʻlovchilarning barchasi birgalikda orqaga qaytib kelishga majburdir. Dastlabki qaytishda va soʻngi borishda avtobus boʻsh boʻladi).

“Yopiq eshik xizmati” (sayyoh tashish) iborasi yoʻl-yoʻlakay yulovchi olmagan holda bir sayyoh guruhini ayni naqliyot vositasida tomonlarning birida boshlab, yana oʻsha joyga keltirib qoʻyishni.

“Tranzit xizmat” iborasi Ahdlashuvchi Tomonlardan birining hududidan tashqarida boshlanib, uning shu hududi orqali oʻtadigan va boshqa yerda tugaydigan yoʻlovchi va yuk tashishni, nazarda tutadi.

3-modda

Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri ushbu Bitim qoidalariga rioya qilingan holda ikkinchi tomonga tegishli yoʻlovchilar, ularning shaxsiy buyumlari, savdo mollari va naqliyot vositalari maxsus belgilangan joylar orqali oʻtishi uchun kafolat beradilar.

4-modda

Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri oʻz mamlakatining qonunlariga rioya qilgan holda ikkinchi bir tomonning tashuvchilariga oʻzaro kelishilgan joyda byuro ochish va vakillar yoxud agentliklar yuborishga ruxsat etadi.

Tashuvchi ikkinchi tomon hududida sayyohlik agentligi sifatida faoliyat koʻrsatishi mumkin emas.

5-modda

Ahdlashuvchi Tomonlardan biri ikkinchi tomonning naqliyot vositalari uning hududi orqali tranzit ravishda oʻtayotganida quyidagi hollardan tashqari hollarda hech qanday import yoki eksport soligʻi yoki rasmiy (bojxona soligʻi ham) soliq olmaydi:

a) Yoʻllardan foydalanish soligʻi (yoʻl soligʻi, koʻprik soligʻi);

b) Yoʻllarni taʼmirlash, tegishli holatda tutish bilan bogʻliq soliqlar;

v) Mamlakat ichida va xalqaro miqyosda yonilgʻi narxlari oʻrtasida boʻladigan farqlar uchun soliq (hamma uchun bir xil shartlarda);

g) Naqliyot vositasining ogʻirligi, hajmi yoki yuki biror Tomonning qonunlarida koʻrsatilgan qoidalarga muvofiq kelmagan holda olinadigan soliqlar.

Ahdlashuvchi Tomonlarning naqliyot vositalari oʻzaro kelishilgan taqdirda yuqoridagi “b” bandida koʻrsatilgan soliqlardan ozod etilishi mumkin.

6-modda

Ahdlashuvchi Tomonlardan biriga qarashli tashuvchilar va haydovchilar ikkinchi tomon hududi yoʻl qoidalarini buzgan taqdirda ularga nisbatan lozim boʻlgan choralar koʻriladi.

Chora koʻrilganda ikkinchi tomon bu haqda xabardor qilinadi.

7-modda

Ahdlashuvchi Tomonlarning vakillaridan iborat aralash komissiya tuziladi. Uning vazifalari quyidagilardan iborat:

a) Ushbu Bitimning bajarilishini nazorat etish;

b) Ruxsatnomalarning miqdori va koʻrinishi, shu hujjatlarning amaliy vaqtini belgilash;

v) Ushbu Bitimning 24-moddasida koʻrsatilgan vakolatli doiralar oʻrtasida bir fikrga kelinishi mumkin boʻlmagan masalalarni oʻrganish va tavsiyalar berish;

g) Ushbu Bitimga taalluqli boshqa mavzularni oʻrganish va bu xususda tavsiyalar berish;

d) Naqliyotga oid boʻlgan va oʻzaro kelishilmagan boshqa masalalarni oʻrganib chiqish;

Aralash komissiya biror tomonning talabiga koʻra navbat bilan Turkiyada va Oʻzbekistonda yigʻilishi mumkin.

Aralash komissiyaning kun tartibi diplomatik yoʻl bilan oʻzaro kelishib olinadi.

Aralash komissiya ushbu Bitimning istalgan moddasiga oʻzgartish kiritishi mumkin. Tomonlarning vakolatli doiralari bu haqda ogohlantiriladi.

8-modda

Tomonlardan birining naqliyot vositasi ikkinchi tomon hududida odam va yuk tashish bilan shugʻullana olmaydi.

Bu vosita Ikkinchi tomon vakolatli idoralaridan maxsus ruxsat olgan taqdirdagina uchinchi bir mamlakatga xizmat koʻrsatishi mumkin.

9-modda

Tomonlardan birida roʻyxatga olingan naqliyot vositasi maxsus ruxsatnoma olmagunga qadar oʻz yurtiga yoki uchinchi bir mamlakatga eltish uchun odam yoki yuk olishga haqqi yoʻq.

10-modda

Tomonlardan birining tashuvchisi Ikkinchi tomondan bir yillik ruxsatnoma olganidan soʻng u tomon hududiga yoki u orqali uchinchi mamlakat hududiga bemalol odam yoki yuk tashishi mumkin.

11-modda

Tomonlardan birining hududida roʻyxatga olingan naqliyot vositasi yordamida amalga oshiriladigan yopiq eshik xizmati (sayyoh tashish) va moki xizmat uchun ruxsatnoma olish shart emas.

12-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar hududlari orqali oʻtadigan tranzit yuk tashuvlari uchun kvotaga koʻra ruxsatnoma olinadi. Quyidagi hollar bundan mustasno hisoblanadi:

a) Oʻlim bilan bogʻliq narsalar;

b) Teatr anjomlari;

v) Muzika, kino, folklor va sirk tomoshalari, sport oʻyinlari, radio eshittirishlar, televideniye va kino koʻrsatuvlari uchun lozim boʻlgan buyumlar;

g) Sanʼat asarlari;

d) Goʻshti eyilmaydigan hayvonlar;

e) Buzilgan yoki ishlamayotgan naqliyot vositalari;

j) Pochta yuklari;

z) Samolyot uchmay qolgan hollarda quruqlikdan joʻnatiladigan yuklar;

i) Tabiiy ofat tufayli yuboriladigan yordam mollari;

k) Koʻrgazma va yarmarka uchun moʻljallangan yuklar;

l) Aralash komissiya tomonidan oʻzaro kelishilganda nazarda tutilgan boshqa hollarda.

13-modda

Ruxsatnomalar bir yilda bir marta beriladi, kelasi yil uchun noyabr oyida topshiriladi. Lozim boʻlgan taqdirda Ahdlashuvchi Tomonlarning ehtiyojlari uchun qoʻshimcha ruxsatnomalar berilishi mumkin.

Tranzit ruxsatnoma Ahdlashuvchi Tomonning hududi orqali bir marta borib-kelishga moʻljallanadi.

Ruxsatnoma bitta naqliyot vositasiga va bir tashuvchiga berilgan boʻlib, ikkinchi bir vosita va shaxs uchun ishlatilmaydi.

14-modda

Tomonlardan birining hududida roʻyxatga olingan naqliyot vositasi Ikkinchi tomonning hududiga yuk olib kelgandan soʻng maxsus ruxsatnoma olmasdan turib qaytishda oʻz yurtiga yoki uchinchi bir mamlakatga yuk ololmaydi.

15-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar hududida qurol-yarogʻ, oʻq-dori, harbiy aslaha va portlaydigan moddalarni tashish yoki ularni shu hudud orqali olib oʻtish alohida ruxsat bilan amalga oshirilishi mumkin.

Odam, jonivor va oʻsimlik uchun xavfli yuklarning shu hududlarda tashuvi yoki tranzit yoʻli bilan oʻtishi taqiqlanadi.

16-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar yoʻlovchi va yuk tashish bilan bogʻliq boʻlgan bojxona va boshqa rasmiy idoralar ishini osonlashtirish, soddalashtirish hamda tezlashtirish maqsadlarida zarur boʻlgan chora-tadbirlarni amalga oshiradilar.

17-modda

Ushbu Bitimga koʻra amalga oshiriladigan xalqaro tashuv, xalqaro tashuv ahdnomasi qoidalariga va Ahdlashuvchi Tomonlarning qonunlariga rioya qilingan holda roʻyobga chiqariladi.

Quruqlik orqali tashuvni bajaruvchi naqliyot vositasi bojxona hujjatlari (triptik yoki “karne de passaj”)ga hamda xalqaro qonun-qoidalarga javob beradigan kerakli hujjatlarga ega boʻlishi lozim.

18-modda

Naqliyot vositalaridagi ehtiyot yonilgʻidan boj soligʻi va boshqa soliq olinmaydi. Ehtiyot yonilgʻi idishi shu naqliyot vositasini ishlab chiqargan zavodga oid boʻlishi kerak.

19-modda

Naqliyot vositalarining ishdan chiqqan qismlari yo mamlakat hududidan chiqarilishi yoki bojxona xizmatchilari guvohligida yoʻq qilinishi yoki ularga qoldirib ketilishi zarur.

Ehtiyot qismlar xalqaro qonun-qoidalarga mos tarzda olib kiriladi.

20-modda

a) Yoʻlovchilar, qoʻl yuklari va yuklarning Tomonlar hududi orqali tranzit yoʻl bilan olib oʻtilishi chogʻida uchinchi mamlakatga keltirilishi mumkin boʻlgan zararni qoplash maqsadida Tomonlarda amalda boʻlgan qonun-qoidalarga koʻra sugʻurta qilinadi.

b) Yoʻlovchilar, qoʻl yuklari va yuklar naqliyot xizmati paytida koʻrishi mumkin boʻlgan zararni qoplash maqsadida har bir Tomonning oʻz yurtidagi qonun-qoidalarga muvofiq sugʻurta qilinadi.

21-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar oʻrtasida tashuv va tranzit faoliyatlari bilan bogʻliq boʻlgan toʻlovlar ushbu tomonlarda amalda boʻlgan va pul muomalasiga oid qonun-qoidalar doirasida Ahdlashuvchi Tomonning vakolatli bankida qabul qilingan qatʼiy (konvertlashgan) valyutada toʻlanadi.

22-modda

Falokat, ishdan chiqish va shu kabi favqulodda holatlarda bu vaqea sodir boʻlgan Tomon ikkinchi tomonga shu haqda xabar beradi va tekshiruv ishlarini olib boradi.

23-modda

Tomonlarning birida roʻyxatdan oʻtgan naqliyot vositasi xizmatchilari va tashuvchilar ikkinchi tomonning yoʻl va harakat qoidalariga amal qiladilar.

24-modda

Ushbu Bitimning bajarilishi uchun vakolatli idoralar:

a) Turkiya tomonidan: quruqlikdagi naqliyot bosh boshqarmasi naqliyot vazirligi.

b) Oʻzbekiston tomonidan: Oʻzbekiston Respublikasi avtomobil naqliyoti vazirligi. Toshkent;

25-modda

Ushbu Bitim Ahdlashuvchi Tomonlar notalar bilan almashuvidan soʻng bir yil muddatga kuchga kiradi.

Agar shu muddat tugashidan uch oy oldin tomonlardan biri Bitimni bekor qilish haqida yozma ravishda maʼlum qilmasa, u yana bir yil muddatga choʻzilgan hisoblanadi.

1992-yil 28-aprelda oʻzbek va turk tillarida ikki nusxada imzolandi.

(imzolar)