Xoʻjalik sudining ilgari koʻrilgan ish boʻyicha qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori bilan aniqlangan holatlar, xuddi shu shaxslar ishtirokchisi boʻlgan boshqa ishni sud koʻrayotganda yangidan isbot qilinmaydi (11-1332/5524-son)
22.10.2013
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi sudlov hayʼatining
Qarori
[Koʻchirma]
“Toʻytepa metall qurilmalari” ochiq aksiyadorlik jamiyati (bundan buyon matnda — OAJ) xoʻjalik sudiga daʼvo ariza bilan murojaat qilib, Oʻrtachirchiq tuman Davlat soliq inspeksiyasi (bundan buyon matnda — DSI)ga nisbatan 2013-yil 25-fevraldagi “Soliqqa oid qonunbuzarliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida”gi qarorning 112 201 700 soʻm miqdorida moliyaviy jarima undirish bilan bogʻliq qismini haqiqiy emas deb topishni soʻragan.
Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori bilan daʼvo rad etilgan.
Apellatsiya instansiyasi sudining qarori bilan hal qiluv qarori oʻzgarishsiz qoldirilgan.
Kassatsiya shikoyatida birinchi instansiya sudi tomonidan jinoyat ishlari boʻyicha Toshkent viloyat sudining xukmidagi qaysi holat boʻyicha ayblov koʻyilganligi va qaysi epizodlar ayblovga kiritilmaganligiga huquqiy baho berilmaganligi, Parkent tuman prokuraturasining xatlari eʼtiborga olinmaganligi, ishdagi toʻplangan hujjatlarni Toshkent Davlat soliq boshqarmasining Ekspert Kengashiga ekspertiza oʻtkazish uchun yuborish lozimligi haqidagi vajlar keltirilib, sud hujjatlarini bekor qilish, daʼvo talabini qanoatlantirish haqida yangi qaror qabul qilish soʻralgan.
Sudlov hayʼati shikoyat vajlarini ishdagi hujjatlar bilan birga oʻrganib chiqib, quyidagilarga koʻra sud hujjatlarini oʻzgarishsiz qoldirishni lozim topadi.
Ish hujjatlaridan koʻrinishicha, OAJ mansabdor shaxslariga nisbatan qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi boʻyicha Parkent tumani prokuraturasining “Hujjatli taftish tayinlash haqida”gi 2012-yil 3-oktabrdagi qaroriga hamda Parkent tuman DSIning 2012-yil 10-oktabrdagi 161-xs-sonli va 2012-yil 30-noyabrdagi 189-xs-sonli buyruqlariga asosan OAJning 2009-yil 1-yanvaridan 2011-yil 31-dekabriga qadar boʻlgan moliyaviy xoʻjalik faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmon va qarorlari, Vazirlar Mahkamasining amaldagi qarorlariga rioya etilishi yuzasidan xujjatli taftish oʻtkazilgan.
Tekshirishda OAJ ombor mudiri T. Shermatova javobgarligidagi 241 900 soʻmlik metall mahsuloti ortiqchaligi, OAJ ombori mudiri R. Qurbonov javobgarligidagi 17 340 000 soʻmlik metall mahsuloti OAJ buxgalteriyasiga kirim qilinmaganligi, OAJ inventarizatsiya komissiyasi tomonidan umumiy bahosi 11 875 500 soʻmlik mahsulot ortiqchaligi va 642 900 soʻmlik kamomad mavjudligi, OAJ ombor mudiri R. Qurbonov javobgarligidagi 16 341 000 soʻmlik mahsulotlar kamomadi va 12 482 600 soʻmlik mahsulotlar ortiqchaligi mavjudligi, OAJ hududida uzoq muddatlardan beri buxgalteriyaga kirim qilinmagan 10 921 000 soʻmlik metalloprokat borligi, OAJ ombor mudiri R. Qurbonov javobgarligidagi tovar-moddiy boyliklar boʻyicha umumiy bahosi 30 718 700 soʻmlik metall mahsuloti OAJ inventarizatsiya komissiyasi tomonidan 4 348 800 soʻmlik ortiqcha mahsulotlarborligi aniqlangan.
Tekshirish hujjatlari DSI tomonidan koʻrib chiqilib 2013-yil 25-fevralda qaror qabul qilingan, unga koʻra OAJga Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi (bundan buyon matnda — SK)ning 114-moddasiga asosan 112 201 700 soʻm moliyaviy jarima hisoblangan.
Mazkur qarordan OAJ norozi boʻlib xoʻjalik sudiga daʼvo ariza bilan murojaat qilib, DSIning 2013-yil 25-fevraldagi “Soliqqa oid qonunbuzarliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida”gi qarorining 112 201 700 soʻm miqdorida moliyaviy jarima undirish bilan bogʻliq qismini haqiqiy emas deb topishni soʻragan.
DSIning qarori OAJ tomonidan ixtiyoriy bajarilmaganligi sababli, DSI xoʻjalik sudiga ariza murojaat qilib, OAJga nisbatan SKning 114-moddasiga asosan 112 211 700 soʻm miqdorida moliyaviy jarima qoʻllashni soʻragan. DSIning arizasiga asosan Toshkent viloyat xoʻjalik sudi tomonidan 11-1334/4572-sonli ish qoʻzgʻatilib va sudning hal qiluv qarori bilan OAJga nisbatan SKning 114-moddasiga asosan 112 211 700 soʻm miqdorida moliyaviy jarima qoʻllanilgan va ushbu sud hujjati bugungi kunda qonuniy kuchda.
Birinchi instansiya sudi mazkur xoʻjalik ishida nizoli boʻlgan DSIning qaroridagi OAJga nisbatan moliyaviy jarima hisoblashga asos boʻlgan holatlari 11-1334/4572-sonli ish boʻyicha qabul qilingan hal qiluv qarori bilan oʻz isbotini topganligi sababli, mazkur ish boʻyicha daʼvo talabini rad qilib qonuniy toʻxtamga kelgan.
Chunki, Oʻzbekiston Respublikasi Xoʻjalik protsessual kodeksining 60-moddasi ikkinchi qismiga muvofiq xoʻjalik sudining ilgari koʻrilgan ish boʻyicha qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori bilan aniqlangan holatlar, xuddi shu shaxslar ishtirokchisi boʻlgan boshqa ishni sud koʻrayotganda yangidan isbot qilinmaydi deb qayd etilgan.
Shuningdek, jinoyat ishlari boʻyicha Yuqorichirchiq tuman sudining 2013-yil 9-apreldagi hukmi bilan tekshirishda aniqlangan huquqbuzarliklar toʻliq oʻz isbotini topgan hamda OAJ mansabdor shaxslari tegishli jinoiy javobgarlikka tortilgan.
Oʻzbekiston Respublikasi “Xoʻjalik sudlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi umumiy qismini qoʻllashning ayrim masalalari haqida”gi 2010-yil 18-iyundagi 210-sonli qarorining 20-bandida XPK 60-moddasi toʻrtinchi qismining mazmuniga koʻra soliq toʻlovchining rahbari yoki xodimiga nisbatan jinoyat ishi boʻyicha hukm muayyan harakatlar sodir etilgan yoki sodir etilmaganligi va ular kimlar tomonidan sodir etilganligi masalalari boʻyicha xoʻjalik sudi uchun majburiydir. Bunda vakolatli organ tekshirish tartibi va qoidalari buzilmagan holda oʻtkazilganligini hamda soliq toʻlovchining soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etganligini isbotlashdan ozod etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksining 83-moddasida nazarda tutilgan reabilitatsiya asoslariga muvofiq chiqarilgan hukm bundan mustasnoligi haqida tushuntirish berilgan.
Oʻz navbatida apellatsiya instansiyasi sudi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi Plenumining “Apellatsiya instansiyasi sudida ishlarni koʻrishda Oʻzbekiston Respublikasi xoʻjalik protsessual kodeksini qoʻllash haqida”gi 2007-yil 28-dekabrdagi 173-sonli qarorining 15-bandi talablari asosida hal qiluv qarorning qonuniyligi va asoslantirilganligini ishdagi mavjud hujjatlar boʻyicha tekshirib, hal qiluv qarorning qonuniyligiga baho bergan holda uni asosli ravishda oʻzgarishsiz qoldirgan.
Bayon etilganlarga asosan sudlov hayʼati kassatsiya shikoyatida keltirilgan vajlar asosida sud hujjatlarini oʻzgartirish yoki bekor qilish uchun asoslar mavjud emas deb hisoblab, ularni oʻzgarishsiz, shikoyatni esa qanoatlantirmasdan qoldirishni lozim deb topdi.
2013-yil 22-oktabr,
11-1332/5524-son