Soliq va budjet siyosatining 2016-yilga moʻljallangan asosiy yoʻnalishlari qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (O‘RQ-398-son)

31.12.2015

Hujjat kuchini yo‘qotgan 08.01.2020

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Qonunchilik palatasi tomonidan 2015-yil 27-noyabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2015-yil 3-dekabrda maʼqullangan

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2007-yil 25-dekabrda qabul qilingan OʻRQ-136-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, 12-songa 1-ilova; 2008-yil, № 12, 639-modda; 2009-yil, № 9, 330, 331-moddalar, № 12, 470, 472, 473-moddalar; 2010-yil, № 5, 178-modda, № 9, 334, 335, 336, 337-moddalar, № 10, 380-modda, № 12, 474-modda; 2011-yil, № 1, 1-modda, № 9, 248-modda, № 12/2, 364, 365-moddalar; 2012-yil, № 4, 106-modda, № 9/1, 238-modda, № 12, 334, 336-moddalar; 2013-yil, № 10, 263-modda, № 12, 349-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 9, 244-modda, № 12, 341, 343-moddalar; 2015-yil, № 8, 312-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 52-moddaning toʻqqizinchi qismidagi “va qatʼiy belgilangan soliqni” degan soʻzlar “qatʼiy belgilangan soliqni va fuqarolarning budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallarini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 59-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni toʻlash majburiyatlari bajarilishini taʼminlash choralari jumlasiga quyidagilar kiradi:

yuridik shaxslar, shuningdek tadbirkorlik faoliyatiga doir qism boʻyicha yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun — soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni toʻlash muddati tugaganidan keyin uch ish kunidan kechiktirmasdan davlat soliq xizmati organi tomonidan ularga yuboriladigan soliq qarzini toʻlash toʻgʻrisidagi talabnoma;

jismoniy shaxslar uchun, bundan tadbirkorlik faoliyatiga doir qism boʻyicha yakka tartibdagi tadbirkorlar mustasno, — soliq majburiyatlarini bajarish muddatlari tugaganidan keyin davlat soliq xizmati organining jismoniy shaxsdan soliq qarzini undirish toʻgʻrisidagi ariza bilan sudga murojaat qilishi, bundan soliq qarzining summasi undiruvni mol-mulkka qaratish uchun qonun hujjatlarida belgilangan eng kam miqdordan oz boʻlgan hollar mustasno”;

3) 61-moddaning:

birinchi va ikkinchi qismlari “yuridik shaxs” degan soʻzlardan keyin “shuningdek tadbirkorlik faoliyatiga doir qism boʻyicha yakka tartibdagi tadbirkor” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

uchinchi qismi chiqarib tashlansin;

4) 62-moddaning:

ikkinchi qismidagi “Soliq toʻlovchi” degan soʻzlar “Yuridik shaxs, shuningdek tadbirkorlik faoliyatiga doir qism boʻyicha yakka tartibdagi tadbirkor” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Soliq qarzini majburiy undirish choralari jismoniy shaxslarga nisbatan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sud hujjatlari asosida sud ijrochilari tomonidan qoʻllaniladi va ularga ushbu Kodeks 63 — 65-moddalarining qoidalari tatbiq etilmaydi, bundan tadbirkorlik faoliyatiga doir qism boʻyicha yakka tartibdagi tadbirkorlar mustasno”;

toʻrtinchi qismi chiqarib tashlansin;

beshinchi qismi toʻrtinchi qism deb hisoblansin;

5) 84-moddaning toʻqqizinchi qismidagi “depozitariylarda roʻyxatga olingan” degan soʻzlar “oʻzi va investitsiya vositachilari tomonidan roʻyxatga olingan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6) 96-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Davlat soliq xizmati organi soliq toʻlovchining banklardagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi ariza bilan sudga quyidagi hollarda murojaat qilishga haqli:

soliq tekshiruvini oʻtkazishga soliq toʻlovchi tomonidan toʻsqinlik qilinganda yoki daromadlar olish uchun foydalanilayotgan yoxud soliq solish obyektini saqlash bilan bogʻliq hududlarni, binolarni, shu jumladan joylarni koʻzdan kechirish uchun davlat soliq xizmati organining mansabdor shaxslarini kiritish soliq toʻlovchi tomonidan rad etilganda;

soliq toʻlovchi qayd etilgan manzilda boʻlmaganda;

soliq toʻlovchi tomonidan soliq hisoboti va (yoki) moliyaviy hisobot, kameral nazorat natijalari boʻyicha tafovutlarning asoslari yoxud aniqlashtirilgan soliq hisoboti belgilangan muddatda taqdim etilmaganda”;

7) 114-modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisidagi “qiymati” degan soʻz “qiymatining 20 foizi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

8) 143-modda 5-bandining “j” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“j) taʼtilga qoʻshimcha haqlar va ushbu Kodeksning 173-moddasida nazarda tutilgan moddiy yordam”;

9) 145-moddaning 19-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“19) bankning, Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysining va qimmatli qogʻozlar bozori professional ishtirokchilarining xizmatlariga haq toʻlash”;

10) 147-moddaning 13-bandidagi “145-moddasida” degan soʻzlar “143 va 145-moddalarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

11) 152-moddaning 5 va 7-bandlari chiqarib tashlansin;

12) 155-modda:

uchinchi qismi 3-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“yuridik shaxslarning — Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlarining ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) aksiyalari (bundan fond birjasida realizatsiya qilinadigan aksiyalar mustasno), ulushlari (paylari)”;

toʻqqizinchi qismi chiqarib tashlansin;

oʻninchi — yigirma ikkinchi qismlari tegishincha toʻqqizinchi — yigirma birinchi qismlar deb hisoblansin;

oʻn sakkizinchi qismi chiqarib tashlansin;

oʻn toʻqqizinchi — yigirma birinchi qismlari tegishincha oʻn sakkizinchi — yigirmanchi qismlar deb hisoblansin;

oʻn sakkizinchi qismidagi “oʻn ikkinchi, oʻn beshinchi, oʻn oltinchi va oʻn sakkizinchi qismlarida” degan soʻzlar “oʻn birinchi, oʻn toʻrtinchi, oʻn beshinchi va oʻn yettinchi qismlarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13) 1551-moddaning oʻn beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlarining daromadlari boʻyicha yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻining ortiqcha toʻlangan summasini qaytarish Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi”;

14) 158-moddaning ikkinchi qismi quyidagi mazmundagi 6-band bilan toʻldirilsin:

“6) fond birjasida emissiyaviy qimmatli qogʻozlarni realizatsiya qilishdan olingan foydasi”;

15) 165-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻining summasi toʻlov manbaida ushlab qolinmagan yoki Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnoma qoidalarining gʻayriqonuniy tarzda qoʻllanilishi mazkur soliq ushlab qolinmasligiga yoxud toʻliq ushlab qolinmasligiga sabab boʻlgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasida faoliyatni doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan Oʻzbekiston Respublikasi norezidenti yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻining ushlab qolinmagan summasini va u bilan bogʻliq penya summasini qonun hujjatlariga muvofiq budjetga kiritishi shart”;

16) 173-moddaning 4-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“4) taʼtilga qoʻshimcha haqlar hamda ushbu Kodeks 178-moddasining 16-bandida nazarda tutilmagan moddiy yordam”;

17) 178-modda 16-bandining beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bola tugʻilishi, xodim yoki uning farzandlari nikohdan oʻtishi munosabati bilan beriladigan toʻlovlar”;

18) 179-modda:

1-bandining toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“ushbu Kodeksning 178-moddasida koʻrsatilgan boshqa hollarda, — soliq davri uchun eng kam ish haqining oʻn ikki baravarigacha miqdorda”;

11-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“qimmatli qogʻozlarni (bundan fond birjasida realizatsiya qilinadigan emissiyaviy qimmatli qogʻozlar mustasno), yuridik shaxslarning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushlarini (paylarini)”;

30-bandining uchinchi xatboshisi “quruvchi shaxslar” degan soʻzlardan keyin “shuningdek ularning mazkur kreditlar boʻyicha birgalikdagi qarz oluvchi boʻlgan oila aʼzolari” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

19) 186-modda beshinchi qismining uchinchi jumlasidagi “Maʼlumotnoma yoki identifikatsiya raqami keyinchalik taqdim etilgan taqdirda” degan soʻzlar “Maʼlumotnoma va soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami taqdim etilgan taqdirda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

20) 187-moddaning 2-bandi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:

“Yil yakunlari boʻyicha hisoblangan va amalda toʻlangan daromadlarning summalari hamda jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻining ushlab qolingan summalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasida faoliyatni doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan Oʻzbekiston Respublikasi norezidentlari tomonidan hisobot yilidan keyingi yilning 25-martiga qadar taqdim etiladi”;

21) 208-moddaning 14-bandidagi “chet el” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

22) 209-moddaning 5-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“5) yuridik va jismoniy shaxslarning, shu jumladan investitsiya vositachilarining qimmatli qogʻozlar depo-hisobvaraqlarini ochish hamda yuritish”;

23) 220-moddaning birinchi qismi quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“issiq suv taʼminoti (hisobga olish asboblari mavjud boʻlmagan taqdirda) va markaziy isitish uchun tasdiqlangan isteʼmol normalaridan ortiq miqdorda aholiga yetkazib beriladigan issiqlik energiyasi boʻyicha”;

24) 222-modda:

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Hisobvaraq-faktura qogʻozdagi shaklda yoki elektron hujjat tarzida tuzilishi mumkin”;

ikkinchi — oʻn toʻrtinchi qismlari tegishincha uchinchi — oʻn beshinchi qismlar deb hisoblansin;

toʻrtinchi qismidagi “ikkinchi” degan soʻz “uchinchi” degan soʻz bilan almashtirilsin;

25) 227-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Soliq toʻlovchining boshqa soliqlar boʻyicha qarzi mavjud boʻlmagan taqdirda, qoʻshilgan qiymat soligʻining ortiqcha toʻlangan summasi ushbu Kodeksning 10-bobiga muvofiq soliq toʻlovchiga qaytariladi.

Hisobga olinadigan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasining hisobot davri uchun hisoblab chiqarilgan soliq summasidan ortgan summasi, agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha kelgusi toʻlovlar hisobiga oʻtkaziladi.

Hisobga olinadigan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasining soliq davri yakunlariga koʻra hisoblangan soliq summasidan ortiqchaligi saqlanib qolgan taqdirda, ushbu ortiqcha summa keyingi soliq davriga oʻtkaziladi va qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha kelgusi toʻlovlar hisobiga oʻtkaziladi.

Nol darajali stavka boʻyicha soliq solinadigan oborot hisobidan hosil boʻlgan qoʻshilgan qiymat soligʻining ortiqcha summasi quyidagi ketma-ketlikda qaytariladi:

ushbu Kodeksning 207-moddasiga muvofiq toʻlanishi lozim boʻlgan qoʻshilgan qiymat soligʻining summasi qoplanadi;

soliq toʻlovchining boshqa soliqlar boʻyicha mavjud soliq qarzi qoplanadi;

soliq toʻlovchining bank hisobvaragʻiga pul mablagʻlari oʻtkaziladi.

Ushbu Kodeksning 207-moddasiga muvofiq toʻlanishi lozim boʻlgan qoʻshilgan qiymat soligʻi summasini qoplash yoki soliq toʻlovchining boshqa soliqlar boʻyicha mavjud soliq qarzini qoplash ushbu Kodeksning 56-moddasida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Mazkur moddaning beshinchi qismiga muvofiq qaytarilgandan keyin saqlanib qolgan nol darajali stavka boʻyicha soliq solinadigan oborot hisobidan hosil boʻlgan qoʻshilgan qiymat soligʻining ortiqcha summasi soliq toʻlovchining yozma arizasi asosida uning bank hisobvaragʻiga, agar mazkur ariza ortiqcha summa hosil boʻlgan hisobot davri tugaganidan keyin oʻn ikki oydan kechiktirilmagan muddatda taqdim etilgan boʻlsa, ushbu Kodeksning 228-moddasida belgilangan tartibda qaytarilishi mumkin”;

26) 228-modda:

uchinchi qismining 4-bandidagi “gaz taʼminoti” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Qoʻshilgan qiymat soligʻi summasini qaytarish toʻgʻrisidagi yozma arizani koʻrib chiqish, qaytarilishi lozim boʻlgan ortiqcha summani aniqlash va mablagʻlarni soliq toʻlovchining hisobvaragʻiga ushbu moddaga muvofiq oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan belgilanadi”;

27) 238-moddaning matnidagi “choragi” degan soʻz “oyi” degan soʻz bilan almashtirilsin;

28) 239-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Aksiz soligʻining hisob-kitobi soliq boʻyicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organlariga har oyda, soliq davridan keyingi oyning 10-kunidan kechiktirmay taqdim etiladi”;

29) 240-moddaning:

birinchi — toʻrtinchi qismlari chiqarib tashlansin;

beshinchi — yettinchi qismlari tegishincha birinchi — uchinchi qismlar deb hisoblansin;

30) 277-moddaning oʻninchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Jismoniy shaxslarning mol-mulkiga solinadigan soliqni toʻlash toʻgʻrisidagi toʻlov xabarnomasi davlat soliq xizmati organi tomonidan soliq toʻlovchilarga imzo qoʻydirilgan holda yoki toʻlov xabarnomasi olinganligini va olingan sanani tasdiqlovchi boshqa usulda har yili 1-maydan kechiktirmay topshiriladi”;

31) 291-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tadbirkorlik faoliyatida foydalaniladigan yer uchastkalari uchun yoxud uylar, dala hovli imoratlari, yakka tartibdagi garajlar va boshqa imoratlar, inshootlar, joylar yuridik shaxsga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga ijaraga berilganda, shuningdek jismoniy shaxslarning mulkida boʻlgan, yashash uchun moʻljallanmagan joylar egallagan yer uchastkalari uchun jismoniy shaxslardan yer soligʻi yuridik shaxslardan olinadigan yer soligʻini toʻlash uchun belgilangan stavkalar boʻyicha undiriladi hamda ushbu Kodeksning 290-moddasida koʻrsatilgan imtiyozlar ularga nisbatan tatbiq etilmaydi, bundan ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno”;

32) 293-moddaning toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yer soligʻi summasi va uni toʻlash muddatlari koʻrsatilgan toʻlov xabarnomasi davlat soliq xizmati organlari tomonidan jismoniy shaxslarga imzo qoʻydirilgan holda yoki toʻlov xabarnomasi olinganligini va olingan sanani tasdiqlovchi boshqa usulda har yili 1-maydan kechiktirmay topshiriladi”;

33) 300-moddaning beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Hisobot davrida soliq solinadigan bazasi eng kam ish haqining ikki yuz baravarigacha miqdorda boʻlgan soliq toʻlovchilar joriy toʻlovlarni toʻlamaydi”;

34) 309-moddaning ikkinchi qismidagi “choragi” degan soʻz “oyi” degan soʻz bilan almashtirilsin;

35) 310-moddaning:

uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yagona ijtimoiy toʻlov va sugʻurta badallarining hisob-kitobi soliq boʻyicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organlariga soliq toʻlovchi tomonidan ortib boruvchi yakun bilan har oyda hisobot davridan keyingi oyning 25-kunidan kechiktirmay, yil yakunlari boʻyicha esa yillik moliyaviy hisobot topshiriladigan muddatda taqdim etiladi. Oʻzbekiston Respublikasida faoliyatni doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan Oʻzbekiston Respublikasining norezidentlari tomonidan yil yakunlari boʻyicha yagona ijtimoiy toʻlov va sugʻurta badallariga doir hisob-kitob hisobot yilidan keyingi yilning 25-martiga qadar taqdim etiladi”;

toʻrtinchi qismidagi “keyingi oyning 10-kunidan kechiktirmay” degan soʻzlar “hisob-kitoblarni taqdim etish muddatlaridan kechiktirmay” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

36) 311-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yuridik shaxs tashkil etgan va tashkil etmagan holda tuzilgan dehqon xoʻjaliklarining aʼzolari sugʻurta badallarini yiliga eng kam ish haqining toʻrt yarim baravaridan kam boʻlmagan miqdorda toʻlaydi. Bunda dehqon xoʻjaligining boshligʻi sugʻurta badallarini majburiy tartibda, boshqa aʼzolari esa, ixtiyoriylik asosida toʻlaydi. Belgilangan miqdordagi sugʻurta badallarining toʻlanishi dehqon xoʻjaligi aʼzosining mehnat stajini hisoblab chiqarishda bir yil deb hisobga olinadi”;

37) 329-modda:

28-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“28) qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi — investorlarning, qimmatli qogʻozlar egalarining hamda davlatning huquq va manfaatlarini himoya qilish maqsadidagi daʼvolar yuzasidan”;

quyidagi mazmundagi 38 va 39-bandlar bilan toʻldirilsin:

“38) yakka tartibdagi quruvchi bilan tuzilgan shartnomaga koʻra qishloq joylarda namunaviy loyihalar boʻyicha yakka tartibda uy-joy qurish chogʻida buyurtmachining vazifasi qonun hujjatlariga muvofiq qaysi yuridik shaxsning zimmasiga yuklatilgan boʻlsa, oʻsha yuridik shaxs — qishloq joylarda namunaviy loyihalar boʻyicha yakka tartibda uy-joy qurish masalalari yuzasidan yakka tartibdagi quruvchilar bilan nizolarni hal etish toʻgʻrisidagi daʼvolar boʻyicha;

39) qishloq joylarda namunaviy loyihalar boʻyicha yakka tartibda uy-joy qurish uchun imtiyozli kreditlar berish qonun hujjatlariga muvofiq qaysi tijorat banklarining zimmasiga yuklatilgan boʻlsa, oʻsha tijorat banklari — qishloq joylarda namunaviy loyihalar boʻyicha yakka tartibda uy-joy qurish uchun berilgan imtiyozli ipoteka kreditlari yuzasidan qarz oluvchilarning kreditorlik qarzlarini undirish toʻgʻrisidagi daʼvolar boʻyicha”;

38) 330-moddaning 20-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“20) qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish boʻyicha vakolatli davlat organi — investorlarning, qimmatli qogʻozlar egalarining hamda davlatning huquq va manfaatlarini himoya qilish maqsadidagi daʼvolar boʻyicha”;

39) 354-modda:

quyidagi mazmundagi beshinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Ushbu Kodeks 352-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan yuridik shaxslar soliq boʻyicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organiga yozma bildirish taqdim etmagan holda qoʻshilgan qiymat soligʻini ixtiyoriy asosda toʻlashga oʻtishga hisobot yili boshlanishidan eʼtiboran haqlidir”;

beshinchi — yettinchi qismlari tegishincha oltinchi — sakkizinchi qismlar deb hisoblansin.

2-modda. Ushbu Qonun 2016-yil 1-yanvardan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV

Toshkent sh.,

2015-yil 31-dekabr,

OʻRQ-398-son