Uyushgan jinoyatchilik, terrorizm, giyohvandlik vositalar, psixotrop moddalar va prekursorlarning noqonuniy yurgizilishiga qarshi kurashda hamkorlik toʻgʻrisida
17.06.2002
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Latviya Respublikasi Hukumati oʻrtasida
Bitim
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Latviya Respublikasi Hukumati, bundan keyin “Tomonlar” deb ataluvchilar,
uyushgan jinoyatchilik, terrorizm, giyohvandlik vositalar, psixotrop moddalar va prekursorlarning noqonuniy yurgizilish miqyosi hamda yoʻnalishining rivojlanishidan tashvishlanayotganliklarini ifodalab,
Tomonlar davlatlari fuqarolari, Tomonlar davlatlarining hududlarida istiqomat qilayotgan boshqa shaxslarning hayotlari, huquqlari va qonuniy manfaatlariga, jamiyat va davlatning manfaatlariga qilingan jinoiy tajovuzlardan ishonchli himoyani taʼminlashga boʻlgan intilishdan kelib chiqib,
uyushgan jinoyatchilik, terrorizm, giyohvandlik vositalar, psixotrop moddalar va prekursorlarning noqonuniy yurgizilishiga qarshi kurashda xalqaro hamkorlikka muhim ahamiyat berib,
Birlashgan Millatlar Tashkilotining jinoyatchilikni oldini olish va jinoiy odil sudlovni amalga oshirish sohasidagi xalqaro konvensiya hamda qarorlarini hisobga olib,
quyidagilar toʻgʻrisida ahdlashib oldilar:
1-modda Hamkorlikning sohasi va subyektlari
1. Tomonlar oʻz davlatlarining qonunlari va xalqaro majburiyatlariga amal qilib, oʻzlarining markaziy vakolatli organlari orqali ushbu Bitimning qoidalariga muvofiq uyushgan jinoyatchilik, terrorizm, giyohvandlik vositalar, psixotrop moddalar va prekursorlarning noqonuniy yurgizilishiga qarshi kurashda hamkorlik qiladilar.
2. Ushbu Bitim jinoiy ishlar boʻyicha huquqiy yordam koʻrsatish va ekstraditsiya masalalariga daxl qilmaydi.
3. Ushbu Bitim maqsadlarida Tomonlarning markaziy vakolatli organlari:
Oʻzbekiston Respublikasi uchun:
Bosh prokuratura;
Ichki ishlar vazirligi;
Davlat soliq qoʻmitasi;
Davlat bojxona qoʻmitasi;
Milliy xavfsizlik qoʻmitasi;
Adliya vazirligi;
Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmita.
Latviya Respublikasi uchun:
Ichki ishlar vazirligi;
Moliya vazirligi;
Adliya vazirligi;
Farovonlik vazirligi hisoblanadilar.
4. Tomonlarning har biri oʻzlarining markaziy vakolatli organlarini roʻyxatning oʻzgargani toʻgʻrisida boshqa Tomonni oʻz vaqtida diplomatik kanallar orqali xabardor qiladi.
5. Markaziy vakolatli organlar ushbu Bitimni bajarish maqsadida bir-birlari bilan bevosita hamkorlik qiladilar.
2-modda Hamkorlikning yoʻnalishlari
1. Tomonlar quyidagilarga qarshi kurashda hamkorlik qiladilar:
a) uyushgan jinoyatchilik;
b) terrorizm;
v) oʻq otar qurollar va qurol-yarogʻ, portlovchi hamda zaharli vositalar, shuningdek radioaktiv materiallarning noqonuniy yurgizilishi;
g) giyohvandlik vositalar va psixotrop moddalar, shuningdek prekursorlarning noqonuniy yurgizilishi;
d) iqtisodiy, kredit-moliya va bank sohasidagi jinoyatlar;
e) korrupsiya;
j) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni qonuniylashtirish;
z) pullarni, qimmatbaho qogʻozlarni va rasmiy hujjatlarni qalbakilashtirish;
i) koʻchar madaniy va tarixiy boyliklarga jinoiy xurujlar;
k) avtotransport vositalarida noqonuniy operatsiyalar;
l) fohishabozlikdan foydalanish;
shuningdek, agar koʻrsatilgan huquqqa zid harakatlar ikkala Tomon davlatlarining manfaatlariga daxl qilsa, shaxsiyatga qarshi boshqa jinoyatlar.
2. Tomonlar shuningdek quyidagi sohalarda hamkorlik qiladilar:
a) havo va temir yoʻl transport sohalarida xavfsizlikni taʼminlash;
b) kadrlarni tayyorlash va markaziy vakolatli organlar faoliyatini moddiy-texnikaviy taʼminlash.
3. Ikkala Tomonning oʻzaro roziligiga koʻra hamkorlik sohalari kengaytirilishi mumkin.
3-modda Hamkorlikning shakllari
1. Tomonlar quyidagi shakllardagi hamkorlikni amalga oshiradilar:
a) jinoyatlarni fosh qilish, oldini olish va tergov qilishga, shuningdek ushbu Bitimning 2-moddasiga muvofiq boshqa vazifalarni hal qilishga koʻmaklashishi mumkin boʻlgan axborotni almashish;
b) ushbu Bitimning 2-moddasida koʻzda tutilgan jinoyatlarni fosh qilish, oldini olish va bartaraf qilishda jismoniy va yuridik shaxslarning faoliyatini oʻrganish, shaxslar, predmetlar hamda hujjatlarni tegishli hisob boʻyicha tekshirish orqali koʻmaklashish;
v) ish tajribasini almashish, xususan, stajirovka, maslahatlashuv va seminarlar oʻtkazish orqali, shuningdek ushbu Bitim predmetiga taalluqli qonunlar va uning qoʻllanishi toʻgʻrisida axborot almashish;
g) kontrakt boʻyicha jinoyatchilikka qarshi kurashda foydalanish uchun aloqa vositalari, kriminalistika va maxsus texnika, tegishli uskunalar hamda transport vositalarini yetkazib berish.
2. Hamkorlikning hajmi va konkret shakllari Tomonlar markaziy vakolatli organlarining ahdlashuviga binoan aniqlanadi.
4-modda Konkret jinoyatlar toʻgʻrisida axborotni almashish
Ushbu Bitimning 3-modda 1-band a) kichik bandida koʻzda tutilgan axborotni almashish konkret jinoyatlarga daxl qiladi, xususan:
a) bir Tomon davlatining hududida uyushgan guruhlar tarafidan tayyorlanayotgan yoki sodir etilgan, agar bu guruhlar tarkibiga boshqa Tomon davlatining fuqarolari va boshqa Tomon davlatining hududida istiqomat qiluvchi boshqa shaxslar kirsa, yoki bunday jinoyatlar boshqacha tarzda bu davlatning manfaatlariga daxl qilsa;
b) agar bir Tomonning davlatiga boshqa Tomon davlatidan, jumladan uchinchi davlatlardan tranzit orqali keladigan giyohvandlik vositalar va psixotrop moddalar, shuningdek prekursorlarning noqonuniy yurgizilishini tashkil etuvchi, shuningdek bir Tomon davlatida giyohvandlik moddalarni noqonuniy tayyorlash yoki savdosida boshqa Tomon davlatining fuqarolari aloqador boʻlsa;
v) bir Tomon davlatining hududi yoki muassasasi boshqa Tomon davlatining fuqarolari tarafidan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni qonuniylashtirishda foydalanish bilan bogʻliq boʻlsa;
g) agar koʻrsatilgan faoliyat boshqa Tomon davlatining manfaatlariga daxl qilsa, tayyorlanayotgan va sodir etilgan terrorchilik xurujlari hamda ularga taalluqli shaxslar toʻgʻrisida.
5-modda Jinoiy faoliyat toʻgʻrisida axborot almashish
Tomonlar, shuningdek quyidagilar toʻgʻrisida axborot almashadilar:
a) uyushgan guruhlar sodir etgan jinoyatlar turlari, ularning tarkibi, tuzilmasi, faoliyat sohasi va jinoiy aloqalari;
b) giyohvandlik moddalarni yashirishning yangi usullari va ularni oshkor qilish metodlari, ularni noqonuniy tashishning yangi yoʻnalish hamda kanallari, noqonuniy yurgizilishga kelib tushayotgan giyohvandlik moddalarning yangi turlari, ularning xususiyatlari va tayyorlash texnologiyalari;
v) agar boshqa Tomon davlatining manfaatlariga daxl qilsa, terroristik faoliyatning shakl va metodlari, terroristik guruhlar hamda tashkilotlarning tuzilishi va tarkibi, ular foydalanadigan qurol-yarogʻ hamda texnik vositalar;
g) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni qonuniylashtirish usullari, bunday turdagi faoliyatga aloqador shubhalanayotgan jismoniy va yuridik shaxslar;
d) ushbu Bitimning 2-moddasida koʻrsatilgan jinoyatlarni sodir etganlikda shubhalanayotgan boshqa Tomon davlatining hududida doimiy istiqomat qiluvchi yoki vaqtincha boʻlib turgan Tomonlar davlatlarining fuqarolari;
e) ushbu Bitimning 2-moddasida belgilangan hamkorlik sohalarida boshqa Tomon davlatining fuqarolari tarafidan bir Tomon davlatining qonunchiligi buzilganligi toʻgʻrisida roʻyxatga olingan faktlari.
6-modda Hamkorlikni amalga oshirish shartlari
1. Ushbu Bitimning 3-moddasida koʻzda tutilgan axborotni berish va boshqa xatti-harakatlar Tomonlarning markaziy vakolatli organlari tarafidan soʻrovga muvofiq amalga oshiriladi.
2. Ushbu moddaning 1-bandida koʻzda tutilgan soʻrov yozma ravishda yuborilishi hamda quyidagilar aks ettirilishi lozim:
a) soʻrovni yuboruvchi markaziy vakolatli organning va murojaat qilingan organning nomlanishi;
b) soʻrov yuborilayotgan ishning mantigʻi toʻgʻrisida, mazkur ish boʻyicha oʻtayotgan yoki unga aloqador shaxslar toʻgʻrisida, faktlar, predmetlar va hujjatlar toʻgʻrisida talab qilinayotgan axborot haqida imkon qadar toʻliqroq maʼlumotlar;
v) bajarilishi talab qilinayotgan konkret protseduraning qoʻllanish sabablari hamda batafsil tavsifi;
g) zarur boʻlganda soʻrovning bajarilishi kutilayotgan muddatni koʻrsatish.
3. Ushbu Bitimning 3-modda 1-bandi a) kichik bandida koʻzda tutilgan axborot boshqa Tomon uchun qiziqish uygʻotadi dyeyishga asos boʻlsa, Tomonlarning markaziy vakolatli organlari tarafidan shaxsiy tashabbuslariga koʻra soʻrovsiz bir-birlariga yoʻllanishi mumkin.
4. Soʻrovlarni bajarish imkon qadar qisqa muddatlarda amalga oshirilishi lozim. Zarur hollarda, Tomonlarning markaziy vakolatli organlari soʻrovning bajarilishini yengillashtiruvchi qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrash huquqiga egadirlar.
7- modda Soʻrovni bajarishni rad etish
1. Soʻrovning bajarilishi inson huquqlarining buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlsa, davlat suvereniteti yoki xavfsizligiga zarar yetkazsa yoxud soʻralayotgan Tomon davlatining qonunlariga zid kelsa, soʻrovni bajarishni toʻlaligicha yoki qisman rad etish mumkin.
2. Soʻrovni bajarishni rad etilganligi toʻgʻrisida qaror qabul qilingan holda, Tomonlarning markaziy vakolatli organlari bu toʻgʻrida bir-birlarini yozma ravishda rad etilishining sababini koʻrsatib xabardor qiladilar.
8- modda Hamkorlikning boshqa shakllari va kadrlarni tayyorlash
1. Tomonlar ushbu Bitimning 2-moddasida soʻz borgan jinoyatlarni bartaraf qilishi uchun huquqni muhofaza qilish choralarining samaradorligini oshirish maqsadida oʻzlarining huquqiy va maʼmuriy tizimlariga muvofiq ravishda harakat qilgan holda, bir-birlari bilan yaqindan hamkorlikda boʻladilar.
2. Tomonlar quyidagilarni koʻzda tutuvchi konkret bitim va ahdlashuvlarni imkon qadar qisqa muddatlarda ishlab chiqish hamda erishishni oʻzlarining markaziy vakolatli organlariga topshiradilar:
a) ular oʻrtasida aloqa kanallarini oʻrnatish va saqlash, ushbu Bitimning 2-moddasida soʻz boradigan jinoyatlarning barcha jihatlariga daxldor axborotni ishonchli va tez surʼatlarda almashish hamda boshqa vazifalarni hal qilish;
b) ushbu Bitimning 2-moddasida soʻz boradigan va bunday jinoyatlarni sodir etganlikda shubhalanayotgan shaxslarni fosh qilish maqsadida xalqaro xaraktyerga ega jinoyatlarni bartaraf etish va fosh qilishda hamkorlik qilish;
v) bunday jinoyatlarni bartaraf qilish uchun boshqa xatti-harakatlar, ayniqsa, agar bunday xatti-harakatlar Tomonlar davlatlarining qonunlariga zid kelmasa va yuqorida koʻrsatilgan maqsadlarga erishish uchun zarur deb topilsa, giyohvandlik vositalar va psixotrop moddalarning noqonuniy yurgizilishi.
3. Tomonlar jinoyatchilikka qarshi kurash manfaatlarida fan va texnika sohasida tadqiqot dasturlarini rejalashtirish hamda amalga oshirishda, maxsus bilimlarni almashishda bir-birlariga koʻmaklashadilar hamda shu maqsadlarda, shuningdek tegishli hollarda, oʻzaro qiziqish uygʻotadigan hamkorlikni rivojlantirish hamda muammolarni muhokama qilish uchun xalqaro anjumanlar va seminarlardan foydalanadilar.
4. Tomonlar huquqni muhofaza qiluvchi organlar uchun kadrlar tayyorlash sohasida oʻzaro manfaatli asosda hamkorlik qilishga kelishib oldilar.
9-modda Jinoyatchilikning oldini olishda hamkorlik qilish
1. Tomonlar jinoyatning oldini olish sohasida, jumladan, huquqni buzgan shaxslar, ayniqsa, voyaga yetmaganlarni oqlash va ijtimoiy integratsiya boʻyicha dasturlarda, shuningdek oʻz davlatlarida giyohvand moddalarga boʻlgan talab va giyohvandlik koʻlamini qisqartirish maqsadida hamkorlik qiladilar. Shu maqsadlarda, xususan, penitensiar sistemalarning amal qilish tajribasidan foydalaniladi, mahbuslarni ozodlikdan mahrum qilish joylarida saqlash sharoitlarini yaxshilashda, jinoyatlarni sodir etganligi uchun jazoni oʻtayotgan shaxslarning ijtimoiy moslashish markazlarida ishlashda oʻzaro harakat amalga oshiriladi.
2. Tomonlar jinoyatchilikning oldini olish, uning oʻsishiga koʻmaklashadigan shart-sharoitlarni yoʻqotish maqsadida davlat organlari va jamoat uyushmalarining, ular oʻrtasida munosabatlarning oʻrnatilganidan boshlab Tomonlar davlatlarining qonunlariga zid kelmaydigan istalgan xatti-harakatlarni ragʻbatlantiradilar.
10-modda Axborotni berish
Tomonlar davlatlarining milliy qonunchiliklariga zid kelmasa va quyidagi shartlarga rioya qilgan holda, Tomonlar axborotni beradilar:
1. Agar axborot yopiq xaraktyerga ega boʻlsa yoki uni berayotgan Tomon uning oshkor etilishini maqsadga muvofiq emas deb topsa, Tomonlarning markaziy vakolatli organlari bir-birlaridan oladigan axborotning maxfiyligini taʼminlaydilar. Ushbu texnik vositalar, uskunalar va materiallarga teng ravishda taalluqli.
2. Zarur hollarda, ushbu Bitim doirasida olingan axborot, texnik vositalar, uskunalar va materiallarni uchinchi tomonga berishda ularni bergan markaziy vakolatli organlarning yozma roziligi kerak boʻladi;
3. Jismoniy shaxslar toʻgʻrisida Tomonlardan olingan maʼlumotlar ushbu Bitimda belgilangan maqsadlardagina foydalanilishi mumkin. Berayotgan Tomon bunday maʼlumotlarning ishonchliligini, shuningdek zarur boʻlganda tegishli oʻzgartish va toʻldirishlarni oʻz vaqtida berishni taʼminlaydilar. Jismoniy shaxslar toʻgʻrisida axborotni qabul qilish, roʻyxatga olish, saqlash, foydalanish va yoʻq qilish Tomonlar davlatlarining qonunlariga muvofiq amalga oshiriladi. Ushbu Bitimning amal qilishi toʻxtatilgan holda, barcha ilgari olingan axborot yoʻq qilinishi lozim;
4. Barcha hollarda, manbalardan begonalarning foydalanishidan, ularni ogohlantirmasdan oʻzgartirish, yoʻq qilish yoki tarqatishdan Tomonlar samarali himoya qiladilar.
11-modda Xarajatlar va majburiyatlar
1. Ushbu Bitimni bajarish boʻyicha xarajatlarni Tomonlar oʻz majburiyatlarini bajarish zarur boʻlgan darajada mustaqil ravishda qoplaydilar.
2. Zarur hollarda, har bir alohida holatda oʻzaro maʼqul ahdlashuvlar orqali rasmiylashtiriladigan, ushbu Bitimdan kelib chiqadigan xatti-harakatlarni amalga oshirish uchun Tomonlar birgalikdagi xarajatlarni qoplaydilar. Birgalikdagi xarajatlar boʻyicha Tomonlarning majburiyatlari ushbu ahdlashuvlar bilan hal qilinadi.
3. Tomonlar zarur hollarda, ushbu Bitimning 2-moddasida soʻz boradigan jinoyatlarni bartaraf qilish uchun zarur uskunalar va materiallarni berish bilan bir-birlariga begʻaraz yordam berishlari mumkin.
12-modda Hamkorlikning amaliy tili
Ushbu Bitim doirasidagi hamkorlikning amaliy tili rus tili hisoblanadi.
13-modda Qoʻshma komissiya
1. Ushbu Bitimning qoidalarini amalga oshirish maqsadida Tomonlar uning kuchga kirganidan keyin bir oy muddat ichida Tomonlarning vakolatli vakillaridan tashkil topgan Qoʻshma komissiyani tuzadilar.
2. Qoʻshma komissiya navbatma-navbat, zaruratga koʻra oʻzaro qiziqish uygʻotadigan masalalarni koʻrib chiqish uchun Toshkentda va Rigada yigʻiladi hamda oʻzaro maʼqul qarorlarni qabul qiladi. Qoʻshma komissiya qarorlarni tayyorlash, shuningdek boshqa faoliyat uchun Tomonlarning markaziy vakolatli organlarining vakillaridan tashkil topgan ishchi guruhlarni tuzishlari mumkin.
14-modda Bahsli masalalarni hal qilish
Ushbu Bitimni talqin qilish yoki qoʻllash bilan bogʻliq yuzaga keladigan kelishmovchiliklar Tomonlar oʻrtasida maslahatlashuv va muzokaralar orqali hal qilinadi.
15-modda Oʻzgartish va toʻldirishlar
Tomonlarning oʻzaro roziliklariga koʻra ushbu Bitimga, alohida bayonnomalar orqali rasmiylashtiriladigan va ushbu Bitimning 17-modda 1-bandida koʻzda tutilgan protseduralarga muvofiq kuchga kiradigan, yozma ravishda oʻzgartish va toʻldirishlar kiritilishi mumkin.
16-modda Boshqa shartnomalarga munosabat
Ushbu Bitim Oʻzbekiston Respublikasi va Latviya Respublikasi ishtirok etgan boshqa xalqaro shartnomalar boʻyicha Tomonlarning huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.
17-modda Kuchga kirishi, amal qilish muddati, denonsatsiya qilinishi
1. Ushbu Bitim uning kuchga kirishi uchun zarur boʻlgan davlat ichki protseduralarini Tomonlar bajarganliklari toʻgʻrisida diplomatik kanallar orqali oxirgi yozma xabarnoma olingan sanadan boshlab 30 (oʻttiz) kun oʻtgach kuchga kiradi.
2. Ushbu Bitim belgilanmagan muddatga tuzilgan va Tomonlarning birontasi boshqa Tomondan ushbu Bitimning amal qilishini toʻxtatish niyati toʻgʻrisida diplomatik kanallar orqali yozma xabarnomani olgan kundan boshlab olti oy oʻtguniga qadar amal qiladi.
Toshkent shahrida 2002-yil 17-iyunda ikki nusxada, har biri oʻzbek, latish va rus tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega.
Ushbu Bitim qoidalarini talqin qilishda rus tilidagi matn asos qilib olinadi.
(imzolar)
