Konteynyerlar xususida
02.12.1972
Bojxona Konvensiyasi
Ahdlashuvchi Tomonlar,
xalqaro konteyner tashishni yengillashtirish va kengaytirish maqsadida,
quyidagilar haqida kelishib oldilar:
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda
Ushbu Konvensiyani qoʻllashda:
a) “import bojlari va yigʻimlar” atamasi bojxona bojlari va boshqa barcha bojlar, soliqlar, yigʻimlar va yuklarni import qilish yoki olib kirishda olinadigan boshqa miqdorlarni anglatadi, lekin koʻrsatilgan xizmatlarning taxminiy qiymatiga qadar boʻlgan miqdor va yigʻimlarni hisobga olmagan holda;
b) “vaqtinchalik import” atamasi vaqtinchalik importni anglatadi — keyinchalik olib chiqish sharti bilan-bojxona bojlari va yigʻimlarini toʻlashdan ozod qilingan holda va import taqiqlari va cheklovlarini qoʻllamasdan;
s) “konteyner” atamasi transport uskunalari (katak, olinadigan tank yoki shunga oʻxshash qurilma):
I) yuklarni joylashtirish uchun moʻljallangan toʻliq yoki qisman yopiq konteyner;
II) doimiy xaraktyerga ega va shuning uchun takroriy foydalanish uchun xizmat qilish uchun yetarlicha mustahkamdir;
III) yuklarni oraliq ortiqcha yuklamasdan bir yoki bir nechta transport usullari bilan yuklarni tashishni osonlashtirish uchun maxsus moʻljallangan;
IV) uning ortiqcha yuklanishini, xususan, transportning bir turidan ikkinchisiga osonlashtirishi uchun moʻljallangan;
V) osongina yuklab olish va tushirish uchun moʻljallangan
VI) kamida bir kub metr ichki hajmga ega;
“konteyner” atamasi konteyner turi uchun zarur boʻlgan konteyner jihozlari va jihozlarini oʻz ichiga oladi, agar bunday aksessuarlar va uskunalar konteyner bilan birga tashilsa. “Konteyner” atamasi transport vositalari, aksessuarlar, transport vositalarining zaxira qismlari va qadoqlashni oʻz ichiga olmaydi;
d) “ichki tashish” atamasi maʼlum bir davlat hududida joʻnatilgan va oʻsha davlat hududida yuklanadigan yuklarni tashishni anglatadi;
e) “shaxs” atamasi ham jismoniy, ham yuridik shaxsni anglatadi;
f) “konteynyerlarni ishlatish korxonasi” atamasi, egasi boʻladimi yoki yoʻqmi, konteynyerdan foydalanishni samarali nazorat qiladigan shaxsni anglatadi.
2-modda
Ushbu Konvensiyada koʻzda tutilgan shartlar konteynyerlarga berilishi uchun, ikkinchisi 1-ilovasida* koʻrsatilgan qoidalarga muvofiq belgilanishi kerak.
II-bob. Vaqtinchalik import
a) vaqtinchalik import shartlari
3-modda
1. 4 — 9-moddalarida koʻrsatilgan shartlar bajarilganda, har bir Konvensiya aʼzosi ham Yuklangan, ham boʻsh konteynyerlarni vaqtincha olib kirishga ruxsat beradi.
2. Har bir Konvensiya aʼzosi oʻz hududida doimiy yashash joyiga ega boʻlgan shaxs tomonidan shu kabi tabiatni sotib olish, ijaraga olish yoki ijaraga olish yoki shartnoma predmeti boʻlgan konteynyerlarni vaqtincha olib kirishga ruxsat bermaslik huquqini oʻzida saqlab qoladi.
4-modda
1. Vaqtinchalik import qilish tartibiga muvofiq import qilingan konteynyerlar import qilingan kundan boshlab uch oy ichida olib chiqilishi kerak. Biroq, bu muddat vakolatli bojxona organlari tomonidan uzaytirilishi mumkin.
2. Vaqtinchalik import qilish tartibiga muvofiq import qilingan konteynyerlarni olib tashlash, agar bu bojxona vaqtinchalik import qilingan bojxona boʻlmasa ham, tegishli bojxona orqali amalga oshirilishi mumkin.
5-modda
1. 4-modda 1-bandida mavjud boʻlgan eksportga boʻlgan talabga qaramasdan, ushbu talab jiddiy zarar koʻrgan konteynyerlarga nisbatan qoʻllanilmaydi, agar ushbu mamlakat qoidalariga muvofiq va uning bojxona organlari tomonidan ruxsat etilgan darajada ular:
a) import bojlari va yigʻimlar bilan toʻldirilgan, ular taqdim etilgan vaqtda va ular taqdim etilgan davlatni hisobga olgan holda ularga qarzdor boʻladi; yoki
b) ushbu mamlakatning vakolatli organlariga bepul beriladi; yoki
c) manfaatdor tomonlar hisobidan rasmiy nazorat ostida yoʻq qilindi, omon qolgan qismlar yoki materiallar import bojlari va yigʻimlari bilan qoplanadi, ular taqdim etilgan vaqtda va ular taqdim etilgan davlatni hisobga olgan holda ularga tegishli boʻladi.
2. Vaqtinchalik import qilish tartibiga muvofiq olib kiriladigan konteyner hibsga olish natijasida olib chiqilmasa, 4-modda 1-bandida koʻzda tutilgan eksportga boʻlgan talabni bajarish hibsga olish vaqtida toʻxtatiladi.
b) vaqtinchalik import qilish tartibi
6-modda
7 va 8-moddalarining qoidalariga vaqtincha ushbu Konvensiya shartlariga muvofiq olib kirilgan konteynyerlarga zarar yetkazmasdan, ularni olib kirish va olib chiqish vaqtida bojxona hujjatlarini taqdim yetmasdan, shuningdek kafolatsiz vaqtincha olib kirish tartibi qoʻllaniladi.
7-modda
Har bir Konvensiya aʼzosi konteynyerlarning vaqtinchalik importini 2-ilovasida* koʻrsatilgan konteynyerlarni vaqtincha olib kirish tartib-taomilining barcha yoki bir qismini bajarishi bilan belgilashi mumkin.
8-modda
Har bir Konvensiya aʼzosi 6-modda qoidalari qoʻllanilmasa, konteynerni olib kirish va olib chiqish bilan bogʻliq har qanday kafolat va/yoki bojxona hujjatlarini taqdim etishni talab qilish huquqini oʻzida saqlab qoladi.
s) vaqtinchalik import qilish tartibiga muvofiq import qilingan konteynyerlardan foydalanish shartlari
9-modda
1. Konvensiya aʼzolari tovarlar ichki tashish uchun, bu Konvensiyaning qoidalariga muvofiq vaqtinchalik import tartibi bilan import konteyner foydalanish imkonini beradi, va bu holda, har bir partiya, har bir partiya, barcha yoki baʼzi shart-sharoitlar qoʻllash 3-ilovada* koʻrsatilgan bajarish majburiyatini zimmasiga olishga haqlidir.
2. 1-bandda nazarda tutilgan qoida har bir Konvensiya aʼzosi hududida konteynyerlarni olib oʻtadigan yoki olib oʻtadigan transport vositalariga nisbatan qoʻllaniladigan qoidalarni buzmasdan qoʻllaniladi.
d) maxsus holatlar
10-modda
1. Vaqtinchalik import qilingan konteynyerlarni taʼmirlash uchun moʻljallangan ehtiyot qismlarni vaqtincha olib kirishga ruxsat beriladi.
2. Bekor qilinmagan zaxira qismlar manfaatdor mamlakat qoidalariga muvofiq va ushbu mamlakatning bojxona organlari tomonidan ruxsat etilgan darajada amalga oshiriladi:
a) import bojlari va yigʻimlar bilan toʻldirilgan boʻlib, ular taqdim etilgan vaqtda va ular taqdim etilgan holatni hisobga olgan holda ularga tegishli boʻladi; yoki
b) ushbu mamlakatning vakolatli organlariga bepul beriladi; yoki
c) manfaatdor tomonlar hisobidan rasmiy nazorat ostida yoʻq qilindi.
3. 6, 7 va 8-moddalarining qoidalari 1-bandda koʻzda tutilgan ehtiyot qismlarni vaqtincha olib kirishga tegishli oʻzgartirishlar bilan qoʻllaniladi.
11-modda
1. Konvensiya aʼzolari vaqtincha import konteyner yoki konteyner bilan birga import va alohida-alohida yoki boshqa konteyner bilan eksport yoki alohida-alohida import va konteyner bilan birga eksport aksessuarlar va uskunalar vaqtinchalik import ruxsat berish uchun kelishib oldilar.
2. 3-moddaning 2-bandi va 4, 5, 6, 7 va 8-moddalarining qoidalari 1-bandda qayd etilgan konteyner materiallari va uskunalarini vaqtincha olib kirishga tegishli oʻzgartirishlar bilan qoʻllaniladi. Ushbu jihozlar va jihozlar ichki tashishda 9-moddaning 1-bandi qoidalariga muvofiq, ushbu bandning qoidalariga boʻysunadigan konteyner bilan birga tashilganda foydalanish mumkin.
III-bob. Bojxona muhrlari va plombalarning ostida tashishga konteynyerlarni kiritish
12-modda
1. Bojxona muhrlari va muhrlari ostida yuklarni tashishga yoʻl qoʻyish maqsadida konteynyerlar 4-ilovasida* koʻrsatilgan qoidalar qoidalariga javob berishlari kerak.
2. Qabul qilish 5-ilovada* nazarda tutilgan tartiblardan biriga muvofiq amalga oshiriladi.
3. Bojxona muhrlari va muhrlari ostida yuklarni tashish uchun bir Konvensiya aʼzosi tomonidan yoʻl qoʻyilgan konteynyerlar bojxona muhrlari va muhrlari ostida xalqaro tashishning har qanday rejimida boshqa Konvensiya aʼzolari tomonidan ruxsat etiladi.
4. Har bir Konvensiya aʼzosi 4-ilovada* koʻrsatilgan shartlarga javob bermaydigan konteynyerlarga ruxsat berish toʻgʻrisidagi guvohnomalarning haqiqiyligini tan olmaslik huquqini oʻzida saqlab qoladi. Shunga qaramay, Konvensiya aʼzolari aniqlangan nuqsonlar katta ahamiyatga ega boʻlmagan va kontrabanda qilish ehtimoli bilan bogʻliq boʻlmagan transportni kechiktirmasligi kerak.
5. Bojxona muhrlari va muhrlari ostida yuklarni tashish uchun qayta ishlatishdan oldin, qabul qilinganlik guvohnomasi endi tan olinmagan har qanday konteyner, uni qabul qilish uchun asos boʻlib xizmat qilgan yoki yana bir bor qabul qilish tartibiga boʻysunadigan holatga keltirilishi kerak.
6. Konteynerni qabul qilish jarayonida baʼzi kamchiliklar mavjudligi aniqlanganda, vakolatli organ bu haqda xabardor qilinadi.
7. Agar 5-ilovaning* 1-bandi “a” va “b” kichik bandlarida koʻrsatilgan tartib-qoidalarga muvofiq bojxona muhrlari va muhrlar ostida yuklarni tashish uchun qabul qilingan konteynyerlar 4-ilovasining* texnik shartlariga javob bermasa, qabulni taqdim etgan vakolatli organ konteynyerlarni kerakli texnik shartlarga moslashtirish uchun zarur boʻlgan choralarni koʻradi yoki taxminni bekor qiladi.
IV-bob. Izohlar
13-modda
6-ilovasida* keltirilgan tushuntirish yozuvlari ushbu Konvensiya va unga tegishli ilovalarning ayrim qoidalarini tushuntirishni oʻz ichiga oladi.
V-bob. Boshqa qoidalar
14-modda
Ushbu Konvensiya tomonlarning bir tomonlama qarorlar va ikki tomonlama yoki koʻp tomonlama bitimlar asosida taqdim etishi mumkin boʻlgan yoki taqdim etishi mumkin boʻlgan imtiyozli shartlarning qoʻllanilishiga toʻsqinlik qilmaydi, bunda berilgan imtiyozlar ushbu Konvensiya qoidalarini qoʻllashga toʻsqinlik qilmaydi.
15-modda
Ushbu Konvensiya qoidalarini, har qanday soxta, yolgʻon deklaratsiyani yoki ushbu Konvensiyaning qoidalari bilan taqdim etilgan har qanday shaxsga yoki imtiyozlar obyektiga noqonuniy ravishda taqsimlanish natijasida kelib chiqqan harakatlarning har qanday buzilishi ushbu mamlakat qonunlariga muvofiq huquqbuzarlik sodir etilgan mamlakatda sanksiyalarni keltirib chiqaradi.
16-modda
Konvensiya aʼzolari ushbu Konvensiyaning qoidalarini qoʻllash uchun zarur boʻlgan axborotni, xususan, konteynyerlarni qabul qilish bilan bogʻliq axborotni, shuningdek ularning dizaynining texnik xususiyatlarini talab qilish uchun zarur boʻlgan talab mavjud boʻlganda bir-birlarini taqdim yetadilar.
17-modda
Ushbu Konvensiyaga ilova va imzolash bayonnomasi Konvensiyaning ajralmas qismi hisoblanadi.
VI-bob. Yakuniy qoidalar
18-modda. Imzolash, ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash va qoʻshilish
1. Ushbu Konvensiya 1973-yil 15-yanvargacha Jenevadagi Birlashgan Millatlar Tashkilotining boʻlinmasida va 1973-yil 1-fevraldan 1973-yil 31-dekabrgacha birlashgan Millatlar Tashkilotining Nyu-Yorkdagi Markaziy muassasalarida Birlashgan Millatlar tashkilotining barcha aʼzo davlatlari yoki har qanday ixtisoslashgan muassasa yoki xalqaro atom energiyasi agentligi yoki xalqaro sud Nizomi ishtirokchilari, shuningdek Birlashgan Millatlar tashkiloti Bosh Assambleyasi tomonidan ushbu Konvensiyaning ishtirokchisi boʻlishga taklif etilgan boshqa davlatlar tomonidan imzolanishi uchun ochiq.
2. Ushbu Konvensiya imzolangan davlatlar tomonidan ratifikatsiya qilinishi, qabul qilinishi yoki tasdiqlanishi kerak.
3. Ushbu Konvensiya 1-paragraf koʻrsatilgan davlatlar har qanday unga qoʻshilish uchun ochiq qoladi.
4. Ratifikatsiya, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjatlar Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibiga topshiriladi.
19-modda. Kuchga kirish
1. Ushbu Konvensiya ratifikatsiya, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish toʻgʻrisidagi beshinchi hujjatni saqlash uchun topshirilgan kundan boshlab toʻqqiz oy oʻtgach kuchga kiradi.
2. Ushbu Konvensiyani qabul qilgan yoki tasdiqlagan yoki ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish toʻgʻrisidagi beshinchi hujjat topshirilgandan soʻng unga qoʻshilgan har bir davlat uchun ushbu Konvensiya ushbu davlat tomonidan ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjatni taqdim etgan kundan boshlab olti oy oʻtgach kuchga kiradi.
3. Ushbu Konvensiyaga kiritilgan oʻzgartirish kuchga kirganidan keyin saqlashga topshirilgan ratifikatsiya, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish toʻgʻrisidagi har qanday hujjat Konvensiyaning oʻzgartirilgan matniga tegishli deb hisoblanadi.
4. Oʻzgartirish qabul qilingandan soʻng, lekin kuchga kirgunga qadar saqlashga topshirilgan har qanday hujjat ushbu oʻzgartirish kuchga kirgan kundan boshlab Konvensiyaning oʻzgartirilgan matnini nazarda tutadi.
20-modda. Konteynyerlarga tegishli bojxona Konvensiyasining amal qilishini tugatish (1956-y.)
1. Ushbu Konvensiya kuchga kirgan paytdan boshlab ushbu Konvensiya ishtirokchilari oʻrtasidagi munosabatlarda Jenevada 18-may 1956-yilda imzolanishi uchun ochilgan konteynyerlarga tegishli bojxona konvensiyasi bekor qilinadi va almashtiriladi.
2. 12-moddaning 1, 2 va 4-bandlaridagi qoidalariga ziyon yetkazmasdan, konteynyerlarga tegishli bojxona konvensiyasi (1956) qoidalariga muvofiq yoki undan kelib chiqadigan bitimlarga muvofiq, Birlashgan Millatlar tashkiloti shafeligida tuzilgan konteynyerlarga har qanday shartnoma tarafiga bojxona muhrlari va muhrlari ostida yuklarni tashish uchun ruxsat beriladi, agar ular hali ham tashish uchun qabul qilingan shartlarga javob bersalar. Shu maqsadda konteynyerlarga tegishli bojxona konvensiyasi (1956) qoidalariga muvofiq chiqarilgan ruxsatnomalarning guvohnomalari ushbu guvohliklarning amal qilish muddati tugagunga qadar qabul qilish belgisi bilan almashtirilishi mumkin.
21-modda. Ushbu Konvensiyaga oʻzgartirish kiritish tartibi, shu jumladan unga ilovalar
1. Har qanday Ahdlashuvchi partiya ushbu Konvensiyaga bir yoki bir necha oʻzgartish taklif qilishi mumkin. Taklif etilgan har qanday tuzatishning matni bojxona hamkorlik Kengashiga xabar qilinadi, u uni barcha Konvensiya aʼzolariga yuboradi va bu haqda Konvensiya aʼzolari boʻlmagan 18-moddasida koʻrsatilgan davlatlarni xabardor qiladi. Bojxona hamkorlik kengashi, shuningdek, maʼmuriy qoʻmitani chaqirish uchun 7-ilovasida* koʻrsatilgan tartib qoidalariga muvofiq boʻlishi kerak.
2. Avvalgi xatboshiga binoan taklif qilingan yoki qoʻmita sessiyasida ishlab chiqilgan va qoʻmita aʼzolari va ovoz beruvchilarining uchdan ikki qismi tomonidan tasdiqlangan har qanday oʻzgartirish Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibiga yuboriladi.
3. Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibi Konvensiya aʼzolariga, shuningdek, 18-moddasida qayd etilgan davlatlarga maʼlumot olish uchun shartnoma taraflari boʻlmagan tuzatishlar matnini xabar qiladi.
4. Birlashgan Millatlar tashkiloti bosh kotibi tomonidan taklif qilingan oʻzgartirish matni eʼlon qilingan vaqtdan boshlab 12 oy mobaynida kelishilgan tomonlardan hech biri unga eʼtiroz bildirmasa, avvalgi xatboshiga muvofiq taqdim etilgan har qanday oʻzgartirish qabul qilingan hisoblanadi.
5. Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibi, imkon qadar qisqa muddatda, shartnoma taraflari boʻlmagan 18-moddasida qayd etilgan barcha Konvensiya aʼzolari va davlatlarni taklif qilingan oʻzgartirishga eʼtiroz bildirilganmi yoki yoʻqmi haqida xabardor qiladi. Agar taklif qilingan oʻzgartirishga eʼtiroz Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibiga bildirilgan boʻlsa, oʻzgartirish qabul qilinmaydi va bu borada hech qanday choralar koʻrilmaydi. Agar Birlashgan Millatlar Tashkilotining bosh kotibiga bunday eʼtiroz bildirilmagan boʻlsa, tuzatish avvalgi bandda koʻrsatilgan 12 oylik muddat tugaganidan keyin uch oy ichida yoki keyinchalik maʼmuriy qoʻmita tomonidan qabul qilingan vaqtda belgilanishi mumkin boʻlgan barcha Konvensiya aʼzolari uchun kuchga kiradi.
6. Har qanday Konvensiya aʼzosi Birlashgan Millatlar tashkiloti bosh kotibini ushbu Konvensiyani qayta koʻrib chiqish maqsadida konferensiya chaqiruvini soʻrab murojaat qilishi mumkin. Agar Birlashgan Millatlar tashkiloti bosh kotibi tomonidan xabardor qilingan kundan boshlab toʻrt oy mobaynida Konvensiya aʼzolarining kamida uchdan bir qismi ushbu talabni qoʻllab-quvvatlashini xabardor qilsa, Birlashgan Millatlar tashkiloti bosh kotibi ushbu iltimosnoma boʻyicha barcha Konvensiya aʼzolarini xabardor qiladi va Konvensiyani qayta koʻrib chiqish uchun konferensiya chaqiradi. Bunday konferensiya Birlashgan Millatlar tashkilotining Bosh kotibi tomonidan maʼmuriy qoʻmitadan tegishli soʻrov olish uchun chaqiriladi. Maʼmuriy qoʻmita Qoʻmitadagi koʻpchilik va ovoz beruvchilar tomonidan qabul qilingan tegishli qaror mavjud boʻlganda bunday soʻrovni taqdim etadi. Agar konferensiya ushbu bandga muvofiq chaqirilsa, Birlashgan Millatlar tashkilotining Bosh kotibi unda ishtirok etish uchun 18-moddada koʻzda tutilgan barcha davlatlarni taklif qiladi.
22-modda. 1, 4, 5 va 6-ilovalariga oʻzgartirish kiritish uchun maxsus tartib
1. Nima boʻlishidan qatʼi nazar, 21-modda belgilangan oʻzgartirish tartibi, 1, 4, 5 va 6-ilovalar* oʻzgartish ushbu moddada nazarda tutilgan boʻlib, amalga oshirilishi mumkin, va 7-ilovada* belgilangan tartib qoidalariga muvofiq.
* Hujjat ilovalari berilmaydi.
2. Har qanday Konvensiya aʼzosi bojxona hamkorlik Kengashiga oʻzgartirish kiritish boʻyicha takliflar yuboradi. Bojxona hamkorlik kengashi ularni Konvensiya aʼzolari va Konvensiya aʼzolari boʻlmagan 18-moddada qayd etilgan davlatlar eʼtiboriga havola yetadi va maʼmuriy qoʻmitani chaqiradi.
3. Avvalgi xatboshiga binoan taklif qilingan yoki qoʻmita majlisida ishlab chiqilgan va qoʻmitada ishtirok etganlarning uchdan ikki qismi va ovoz beruvchilar tomonidan qabul qilingan har qanday oʻzgartirish Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibiga yuboriladi.
4. Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibi Konvensiya aʼzolariga, shuningdek, Ahdlashuvchi boʻlmagan tomonlarning 18-moddasida qayd etilgan davlatlarga maʼlumot olish uchun tuzatishlar yuboradi.
5. Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibi tomonidan taklif qilingan oʻzgartirish kiritilganidan buyon 12 oy mobaynida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh kotibiga ushbu ikki raqamdan kamroq miqdorda qabul qilingan boʻlsa, agar shartnoma taraflarining beshdan biri yoki beshta qismi hisobga olinsa, ushbu taklifga eʼtiroz bildirish uchun qabul qilingan deb hisoblanadi. Qabul qilinmagan taklif qilingan oʻzgartirishlar boʻyicha hech qanday choralar koʻrilmaydi.
6. Oʻzgartirish qabul qilingan boʻlsa, u oʻn ikki oy avvalgi xatboshida koʻrsatilgan muddat tugaganidan keyin uch oy ichida, bu taklif oʻzgartish eʼtiroz bildirmagan barcha Ahdlashuvchi partiyalar uchun kuchga kiradi, yoki bunday keyingi davrda, uni qabul qilish vaqtida maʼmuriy qoʻmita tomonidan belgilanishi mumkin. Oʻzgartirishni qabul qilish vaqtida qoʻmita oʻtish davri mobaynida mavjud ilovalar bunday oʻzgarish bilan birga toʻliq yoki qisman kuchga kirishi haqida qaror qabul qilishi mumkin.
7. Birlashgan Millatlar Tashkilotining bosh kotibi tuzatishlar kuchga kirgan sanani Konvensiya aʼzolari xabardor qiladi va shartnoma taraflari boʻlmagan 18-moddada qayd etilgan davlatlarni xabardor qiladi.
23-modda. Denonsatsiya
Har qanday Konvensiya aʼzosi ushbu Konvensiyani Birlashgan Millatlar tashkiloti bosh kotibiga tegishli hujjatni saqlash yoʻli bilan rad etishi mumkin. Denonsatsiya bunday hujjatni Birlashgan Millatlar tashkiloti bosh kotibiga saqlash uchun topshirilgan kundan boshlab bir yil oʻtgach kuchga kiradi.
24-modda. Bekor qilish
Ushbu Konvensiya, Agar shartnoma taraflarining soni ketma-ket oʻn ikki oy davomida beshdan kam boʻlsa, kuchini yoʻqotadi.
25-modda. Nizolarni hal qilish
1. Ikki yoki undan ortiq Konvensiya aʼzolari oʻrtasida ushbu Konvensiyani talqin qilish yoki qoʻllash bilan bogʻliq har qanday nizo, muzokaralar yoki boshqa kelishuv vositalari bilan hal etilmaydigan, ulardan birining iltimosiga binoan quyidagi tarzda tuzilgan hakamlik sudiga oʻtkaziladi: har bir nizo ishtirokchisi hakamni tayinlaydi va bu ikki hakam rais boʻlgan uchinchi hakamni tayinlaydi. Agar soʻrov olingan kundan boshlab uch oy oʻtgach, ishtirokchilardan biri hakamni tayinlay olmasa yoki hakamlik sudyalari raisni saylay olmasa, ishtirokchilarning har biri Birlashgan Millatlar Tashkilotining bosh kotibiga hakamlik sudining raisi yoki raisini tayinlashni soʻrashi mumkin.
2. 1-bandning qoidalariga muvofiq tayinlangan hakamlik sudining qarori nizo ishtirokchilari uchun majburiy kuchga ega.
3. Arbitraj tribunali tartibi oʻz qoidalarini belgilaydi.
4. Hakamlik sudining uning tartibi va yigʻilish joyi, shuningdek koʻrib chiqilayotgan har qanday nizo boʻyicha qarorlari koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinadi.
5. Qarorni talqin qilish va bajarish boʻyicha nizo ishtirokchilari oʻrtasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan har qanday nizo, ushbu qarorni chiqargan hakamlik sudiga har qanday ishtirokchi tomonidan berilishi mumkin.
26-modda. Qoʻshimcha shartlar
1. Ushbu Konvensiyaga qoʻyilgan qoʻshimcha shartlar, 1 — 8, 12 — 17, 20, 25-moddalar va ushbu modda qoidalariga tegishli qoʻshimcha shartlar bundan mustasno, shuningdek, bu qoʻshimcha shartlar yozma ravishda taqdim etiladi sharti, ilovalar mavjud qoidalariga taalluqli qoʻshimcha shartlar, va ular tasdiqlash, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish uchun hujjat qoʻyib oldin taqdim etilgan boʻlsa, ular ushbu hujjatda tasdiqlangan. Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibi ushbu shartlarni 18-moddada koʻrsatilgan barcha davlatlarga yuboradi.
2. 1-bandga muvofiq tuzilgan har qanday ogohlantirish:
a) ushbu Konvensiya, ushbu Konvensiyaning qoidalari doirasida bunday qoʻshimcha shartni amalga oshirgan Konvensiya aʼzosi uchun oʻzgartiriladi; va
b) ushbu qoidalarni boshqa Konvensiya aʼzolari uchun shartnoma tuzgan tomon bilan oʻzaro munosabatlarida bir xil darajada oʻzgartiradi.
3. 1-bandga muvofiq qoʻshimcha shartni taqdim etgan har qanday Konvensiya aʼzosi Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibiga yuborilgan xabar orqali istalgan vaqtda uni olib tashlashi mumkin.
27-modda Bildirishnoma
21, 22 va 26-moddalarida koʻzda tutilgan bildirishnomalar va xabarlardan tashqari, Birlashgan Millatlar tashkiloti Bosh kotibi 18-moddasida koʻrsatilgan barcha davlatlarga xabar beradi:
a) 18-moddasiga muvofiq imzolash, ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash va qoʻshilish toʻgʻrisida;
b) 19-modda ostida ushbu Konvensiya kuchga kirgan sanalar toʻgʻrisida;
s) ushbu Konvensiyaga kiritilgan oʻzgartishlar kuchga kirgan sana toʻgʻrisida 21 va 22-moddalariga muvofiq;
d) 23-moddasiga binoan denonsatsiya haqida;
e) 24-moddaga koʻra ushbu Konvensiyaning amal qilishini toʻxtatish toʻgʻrisida
28-modda. Haqiqiy matnlar
Ushbu Konvensiyaning asl nusxasi, ingliz, ispan, Xitoy, rus va fransuz matnlari teng darajada haqiqiydir, Birlashgan Millatlar tashkilotining bosh kotibiga tegishli ravishda tasdiqlangan nusxalarini 18-moddada koʻrsatilgan barcha davlatlarga yuboradi.
Quyidagi imzo chekkan vakolatli vakillarning oʻz hukumatlari tomonidan tegishli vakolatlarga ega ekanligiga ishonch hosil qilish uchun ushbu Konvensiyani imzoladilar.
Jenevada bir ming toʻqqiz yuz yetmish ikkinchi yil ikkinchi dekabr kuni boʻlib oʻtdi.
(imzolar)
