Haq toʻlanadigan taʼtil toʻgʻrisida

24.06.1936

Konvensiya

Xalqaro Mehnat Tashkilotining Bosh konferensiyasi, xalqaro Mehnat Byurosining Maʼmuriy kengashi tomonidan Jenevada chaqirilib va 1936-yilning 4-iyunida oʻzining Yigirmanchi Sessiyasiga toʻplanib, har yilgi haq toʻlanadigan taʼtilga oid bir qancha takliflarni qabul qilishga qaror chiqarib va bu Sessiya kun tartibining ikkinchi bandi hisoblanib, mazkur takliflarga xalqaro konvensiya shaklini berishga qaror qilib, bir ming toʻqqiz yuz oʻttiz oltinchi yil iyun oyining yigirma toʻrtinchi kunida quyidagi “Haq toʻlanadigan taʼtil toʻgʻrisidagi 1936-yilgi Konvensiya” deb nomlanishi mumkin boʻlgan Konvensiyani qabul qildi:

1-modda

1. Ushbu Konvensiya kuyidagi korxonalardan yoki muassasalardan birida, ular davlatga karashli yoki xususiy boʻlishidan qatʼiy nazar, yollangan barcha shaxslarga nisbatan qoʻllaniladi:

a) buyumlar ishlab chiqariladigan, oʻzgartiriladigan, tozalanadigan, taʼmirlanadigan, bezaladigan, sayqal beriladigan, sotishga tayyorlanadigan, buziladigan yoki yoʻq qilinadigan korxonalarda yoki materiallar qayta ishlanadigan korxonalarda, shu jumladan, kemasozlik bilan shugʻullanadigan korxonalarda, elektr quvvati yoki har qanday dvigatel quvvati ishlab chiqaradigan, transformatsiya qilinadigan yoki uzatiladigan korxonalarda;

b) toʻla yoki asosan quyidagilarni — qurish, rekonstruksiya qilish, saqlash, taʼmirlash, qayta qurish yoki buzish bilan shugʻullanadigan korxonalarda:

binolarni;

temir yoʻllarni;

tramvay yoʻllarini;

aeroportlarni;

portlarni;

doklarni (kemalar tuzatiladigan korxona);

pirslarni (kemalar bogʻlab qoʻyiladigan maxsus joylar);

suv toshqini yoki qirgʻoq eroziyasidan muhofaza qiladigan inshootlarni;

kanallarni;

ichki, dengiz yoki havo navigatsiyasi maqsadlariga moʻljallangan inshootlarni;

yoʻllarni;

tunnellarni;

koʻpriklarni;

viaduklarni

kanalizatsiya tarmoqlarini;

suv quvurlarini;

suv havzalarini;

irrigatsiya yoki drenaj inshootlarni, telekommunikatsiya qurilmalarini;

gaz yoki elektr quvvati ishlab chiqarish yoki taqsimlash boʻyicha inshootlarni;

quvurlarni;

suv taʼminoti tarmoqlarini;

hamda boshqa shu kabi ishlar yoki yuqorida qayd etilgan ishlarning asosini tayyorlash yoki poydevorini oʻrnatish bilan shugʻullanadigan korxonalarni;

s) yoʻllar, temir yoʻllar, ichki suv yoʻllari yoki havo yoʻllarida yoʻlovchilarni yoki yuklarni tashish, shu jumladan, yuklarni port, prichal, pristan, yuk omborlarida yoki aeroportlarda tashish bilan shugʻullanadigan korxonalarda;

d) yerdan foydali qazilmalarni qazib olish boʻyicha shaxta, karyerlarda va boshqa korxonalarda;

e) tijorat yoki savdo muassasalarida, shu jumladan, pochta va telekommunikatsiya xizmatlarida;

f) mehnatkashlari asosan idora ishi bilan mashgʻul boʻladigan muassasalar va maʼmuriy xizmatlarda;

g) gazeta chiqaruvchi korxonalarda;

h) kasal, nogiron, qarovsizlarni yoki ruhiy kasallarni davolaydigan va ularga gʻamxoʻrlik qiladigan muassasalarda;

i) mehmonxonalar, restoranlar, pansionlar, klublar, qahvaxonalar va boshqa shularga oʻxshash dam olish va ovqatlanish muassasalarida;

j) teatrlar hamda ommaviy tomosha va koʻngilochar joylarda;

k) yuqorida aytilgan kategoriyalar bilan butunlay qamrab olinmagan aralash tijorat va ishlab chiqish korxonalarida.

2. Har bir mamlakatning vakolatli hokimiyat organi, mehnatkashlar va ish beruvchilarning asosiy tegishli tashkilotlari bilan, agar bunday tashkilotlar mavjud boʻlsa, maslahatlashgandan soʻng, bir tomondan yuqoridagi bandda qayd etilgan korxonalar va muassasalar, ikkinchi tomondan mazkur Konvensiya ularga nisbatan qoʻllanilmaydigan korxonalar va muassasalar oʻrtasidagi chegaralarni belgilaydi.

3. Har bir mamlakatning vakolatli hokimiyat organi quyidagi shaxslarni mazkur Konvensiya qoʻllanilishi doirasidan chetlatishi mumkin:

a) faqatgina ish beruvchining oila aʼzolari yollanadigan korxonalarda yoki muassasalarda yollangan shaxslarni;

b) davlat muassasalarida xizmat qiluvchi, xizmat sharoiti asosida kamida ushbu Konvensiya koʻzda tutgan muddatga teng boʻlgan har yilgi haq toʻlanadigan taʼtil oluvchi shaxslarni.

2-modda

1. Har bir shaxs, agar ushbu Konvensiya unga nisbatan qoʻllanilsa, bir yil davomida uzluksiz mehnat qilganidan soʻng, kamida olti ish kuniga teng muddatli har yilgi haq toʻlanadigan taʼtilga chiqish huquqiga ega boʻladi.

2. Un olti yoshdan kichik boʻlgan shaxslar, shu jumladan, oʻquvchilar, bir yil davomida mehnat qilganlaridan soʻng kamida oʻn ikki ish kuniga teng muddatli har yilgi haq toʻlanadigan taʼtilga chiqish huquqiga ega boʻladilar.

3. Har yilgi haq toʻlanadigan taʼtilga kuyidagilar qoʻshilmaydi:

a) rasmiy bayramlar va anʼanaviy dam olish kunlari;

b) kasallik oqibatidagi ishdagi tanaffuslar.

4. Milliy qonun hujjatlari alohida vaziyatlarda har yilgi haq toʻlanadigan taʼtilning ushbu moddada koʻzda tutilgan eng kam muddatdan ortiq boʻlgan har qanday qismini boʻlaklarga boʻlishga ruxsat berishi mumkin.

5. Har yilgi haq toʻlanadigan taʼtil muddati, milliy qonun hujjatlarda koʻzda tutilgan shartlardan kelib chiqqan xolda, xizmat davomiyligiga qarab koʻpaytiriladi.

3-modda

Ushbu Konvensiyaning 2-moddasi asosida taʼtilga chiqadigan xar bir shaxs butun taʼtil davomida kuyidagi haqlarni oladi:

a) milliy qonun hujjatlari tomonidan belgilangan usullar orqali hisoblangan oʻzining odatdagi haqini va bunga qoʻshimcha ravishda, oʻzining odatdagi haqiga teng qiymatli naqd pulni, agar mavjud boʻlsa; yoki

b) jamoa shartnomalari tomonidan belgilangan haqni.

4-modda

Har yilgi haq toʻlanadigan taʼtil olish huquqini istisno etadigan yoki bunday taʼtil berish huquqini bermaydigan xar qanday bitim haqiqiy emas deb hisoblanadi.

5-modda

Milliy qonun hujjatlari quyidagi qoidani koʻzda tutishi mumkin: har yilgi taʼtili paytida haq toʻlanadigan ishda band boʻlgan shaxslar, ushbu taʼtil davri boʻyicha haq olishdan mahrum boʻlishlari mumkin.

6-modda

Ish beruvchilarga bogʻliq sababga koʻra tegishli taʼtildan foydalangunga kadar ishdan boʻshatilgan shaxslarga, mazkur Konvensiyaga muvofiq, taʼtilning har bir kuni uchun 3-moddada koʻzda tutilgan haq toʻlanishi lozim.

7-modda

Ushbu Konvensiya qoidalarini hayotga samarali tatbiq etishni yengillashtirish uchun, vakolatli hokimiyat organi tomonidan maʼqullagan shaklda, har bir ish beruvchidan quyidagilarni aks ettiruvchi yozuvlarni qayd etib borish talab qilinadi:

a) u tomonidan yollangan har bir shaxsning ishga qabul qilingan sanasini hamda shunga oʻxshash har bir shaxs ega boʻlgan har yilgi haq toʻlanadigan taʼtilning muddatini;

b) har bir shaxsning xar yilgi haq toʻlanadigan taʼtilga chiqish sanalarini;

s) har bir shaxsning har yilgi haq toʻlanadigan taʼtil davri uchun oladigan haqini.

8-modda

Ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qilgan Tashkilotning har bir aʼzosi, ushbu Konvensiya qoidalari qoʻllanilishini taʼminlash uchun choralar tizimini taʼsis etadi.

9-modda

Ushbu Konvensiyaning hech bir qoidasi, mazkur Konvensiyada koʻzda tutilgan sharoitdan qulayroq sharoitni taʼminlaydigan qonunlar, sud qarorlari, anʼanalar yoki mehnatkashlar va ish beruvchilar oʻrtasidagi bitim qoidalariga salbiy taʼsir qilmaydi.

10-modda

Ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi rasmiy hujjatlar roʻyxatga olinishi uchun Xalqaro Mehnat Byurosi Bosh direktoriga yuboriladi.

11-modda

1. Ushbu Konvensiya faqatgina ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatlari Bosh direktor tomonidan roʻyxatga olingan Xalqaro Mehnat Tashkilotining aʼzolarinigina birlashtiradi.

2. Ushbu Konvensiya Tashkilot ikki aʼzosining ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatlari Bosh direktor tomonidan roʻyxatga olingan sanadan keyin oʻn ikki oy oʻtgach kuchga kiradi.

3. Keyinchalik ushbu Konvensiya Tashkilotning har bir aʼzosi uchun uning ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatlari roʻyxatga olingan sanadan keyin oʻn ikki oy oʻtgach kuchga kiradi.

12-modda

Xalqaro Mehnat Tashkiloti ikki aʼzosining ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatlari roʻyxatga olinishi bilan, Xalqaro Mehnat Byurosi Bosh direktori bu haqda Xalqaro Mehnat Tashkilotining barcha aʼzolariga xabar beradi. Bosh direktor, shuningdek, keyinchalik Tashkilotning boshqa aʼzolari tomonidan yuboriladigan ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi hujjatlarning roʻyxatga olinganligi haqida Tashkilotining barcha aʼzolariga xabar beradi.

13-modda

1. Ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qilgan Tashkilotning aʼzosi Konvensiya dastlab kuchga kirgan sanadan oʻn yil oʻtganidan keyin Xalqaro Mehnat Byurosining Bosh direktoriga roʻyxatga olish uchun yuborilgan akt orqali Konvensiyani denonsatsiya qilishi mumkin. Bunday denonsatsiya denonsatsiya akti roʻyxatga olinganidan keyin bir yil oʻtgach kuchga kiradi.

2. Ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qilgan Tashkilotning xar bir aʼzosi, yuqoridagi bandda qayd etilgan oʻn yillik muddat oʻtganidan keyin, bir yil ichida mazkur moddada koʻzda tutilgan denonsatsiya huquqidan foydalanmagan boʻlsa, navbatdagi oʻn yillik muddatni kutishga majbur boʻladi va shunga muvofiq, u mazkur modda shartlariga binoan ushbu Konvensiyani har oʻn yillik muddat tugashi bilan denonsatsiya qilishi mumkin boʻladi.

14-modda

Har gal, Xalqaro Mehnat Byurosi Maʼmuriy kengashi zarur deb topganda, Bosh konferensiyaga ushbu Konvensiyaning qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi maʼruzani taqdim etadi va uni toʻla yoki qisman qayta koʻrib chiqish haqidagi masalani Konferensiya kun tartibiga kiritish kerakligini yoki kerak emasligini koʻrib chiqadi.

15-modda

1. Agar Konferensiya mazkur Konvensiyani toʻla yoki qisman qayta koʻrib chiqadigan yangi konvensiya qabul qilsa va yangi konvensiyada zid keluvchi qoidalar mavjud boʻlmasa, u holda:

a) Tashkilotning biror aʼzosi tomonidan qayta koʻrib chiqilgan yangi konvensiyaning ratifikatsiya qilinishi, qonunning oʻz kuchi bilan, 13-modda qoidalaridan qatʼiy nazar, mazkur Konvensiyaning zudlik bilan denonsatsiya qilinishiga olib keladi, bunda qayta koʻrib chiqilgan yangi konvensiya kuchga kirgan boʻlishi kerak;

b) qayta koʻrib chiqilgan yangi konvensiya kuchga kirgan sanadan eʼtiboran, mazkur Konvensiyaning Tashkilot aʼzolari tomonidan ratifikatsiya qilinishi toʻxtatiladi.

2. Mazkur Konvensiya, har qanday holatda, uni ratifikatsiya qilgan, ammo qayta koʻrib chiqilgan yangi konvensiyani ratifikatsiya qilmagan Tashkilot aʼzolari uchun amaldagi shakli va mazmuni oʻz kuchida qolaveradi.

16-modda

Mazkur Konvensiyaning fransuzcha va inglizcha matnlari bir xil kuchga ega.

(imzolar)