Madaniyat, fan va texnika, taʼlim, sogʻliqni saqlash, axborot, sport va turizm sohasida hamkorlik qilish toʻgʻrisida

19.03.1993

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Rossiya Federatsiyasi Hukumati oʻrtasida

Bitim

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Rossiya federatsiyasi Hukumati, keyingi oʻrinlarda “Tomonlar” deb aytiladi;

anʼanaviy madaniyat aloqalarni yangi sifat darajasiga koʻtarishga intilishini namoyon etib,

ikkala mamlakat xalqlari madaniyatining oʻziga xosligiga doimiy hurmat tuygʻularini ifodalab,

ijtimoiy sohadagi hamkorlikni chuqurlashtirishga, ikkala mamlakat xalqlari oʻrtasidagi qadimiy aloqalarni rivojlantirish va ishonchni mustahkamlashga intilish toʻgʻrisida aytib,

Oʻzbekiston Respublikasi va Rossiya Federatsiyasining mustaqil tengligidan paydo boʻlgan oʻzaro munosabatlarning yangi xususiyatlarini hisobga olib,

har bir davlat va xalqning oʻzining ijtimoiy va madaniy siyosatini mustaqil ravishda ishlab chiqish va uni yurgizish, madaniy va boshqa aloqalarni oʻrnatish huquqini tasdiqlab,

ijtimoiy sohadagi hamkorlik ikkala davlat xalqlarining tub manfaatlariga javob berishiga va umuminsoniy qadriyatlarni mustahkamlash hamda boyitishiga, jamiyat taraqqiyoti va insoniy totuvlik uchun shart-sharoitlar yaratishga koʻmaklashishga davlat etuvchi omil ekanligiga ishonib,

Oʻzbekiston Respublikasi va Rossiya Federatsiyasi oʻrtasidagi davlatlararo munosabatlar, doʻstlik va hamkorlik asoslari toʻgʻrisidagi Shartnomaning 15 va 16-moddalariga tayangan holda,

quyidagilar haqida ahdlashdilar:

1-modda

Tomonlar madaniyat, fan va texnika, taʼlim, sogʻliqni saqlash, axborot, sport va turizm sohasida, shuningdek jamoat tashkilotlari hamda yoshlar ittifoqi, ijodiy uyushmalar, uyushmalar va jamgʻarmalar yoʻli bilan hamkorlikni kengaytirishga va mustahkamlashga barcha choralar bilan yordam beradilar.

2-modda

Tomonlar ikkala mamlakat xalqlarini ularning madaniy meroslari, anʼanaviy qadriyatlari va madaniyat, adabiyot va sanatning hozirgi ahvoli bilan tanishtirish maqsadida oʻzaro ayirboshlashlarni quyidagi yoʻllar bilan ragʻbatlantiradilar:

sanʼat festivallari, tanlovlar, koʻrgazmalarni, ijrochi jamoalar va solistlarning ayirboshlash gastrollarini birgalikda tashkil ztish;

havaskorlik xalq ijodiyoti jamoalari bilan ayirboshlashni kengaytirish;

Oʻzbekistonda Rossiya va Rossiyada Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati kunlarini oʻtkazish;

umuminsoniy ahamiyatga ega boʻlgan tantanalarda qatnashish uchun, shuningdek oʻz xalqining, umuman umuminsoniy madaniyatni rivojlantirishga muhim hissa qoʻshgan madaniyat arboblarini qutlash uchun oʻz vakillarini oʻzaro asoslarda yuborish.

3-modda

Tomonlar oʻzaro tegishli davlat muassasalari bilan axborotlarni ayirboshlash va oʻz hududlarida teleradio va videodasturlarni, axborot agentliklari, davriy matbuot organlari mahsulotlarini, kitob va boshqa matbaa mahsulotlarini yoyish sharnomasiga koʻmaklashadilar, bundan ikkinchi tomonning qonunlari, shuningdek uning xalqining axloqiy anʼanalari va feʼl-atvor madaniyatlariga zid keluvchi mahsulotlar mustasnodir, yoyish shartnomasiga koʻmaklashadilar. Bunday hamkorlikning aniq, masalalari Tomonlarning manfaatdor idoralari va tashkilotlari oʻrtasidagi bitimlar bilan boshqarib turiladi.

Tomonlar milliy madaniy markazlar va tashkilotlarni tashkil etish va ularning milliy oʻziga xosligini, madaniyati, tilini saqlash va Oʻzbekiston Respublikasi hududida yashovchi Rossiya Federatsiyasi xalqlari hamda Rossiya Federatsiyasi hududida yashovchi Oʻzbekiston Respublikasi xalqalri vakillarining maʼnaviy talablarini qondirish boʻyicha ishlariga yordam beradilar.

Tomonlar Oʻzbekiston Respublikasida rus tilini va Rossiya Federatsiyasida oʻzbek tilini oʻrganishni, shuningdek tillar ikkala davlatning oʻquv yurtlarida oʻrganishni qoʻllab-quvvatlaydilar.

4-modda

Tomonlar oʻz davlatlarining kutubxona, muzey, va arxiv fondlarini paydo qiluvchi toʻplamlar, kolleksiyalar va boshqa madaniyat boyliklaridan foydalana olishda oʻz fuqarolari uchun qanday sharoit yaratib bergan boʻlsalar, ikkinchi Tomonning fuqarolari uchun ham huddi shunday teng asosda sharoit yaratib berishni kafolatlaydilar.

Tomonlar davlat toʻplamlarida, kolleksiyalarida va fondlarida saqlanayotgan oʻz xalqlarining tarixiy-madaniy boyliklari toʻgʻrisidagi toʻliq axborotni bir-birlariga berish uchun shart-sharoitlar yaratib beradilar, ularni oʻrganish va propaganda qilishda yordam koʻrsatadilar.

Tomonlar yoʻqolgan yoki noqonuniy ravishda olib chiqib ketilib ikkinchi Tomonning hududida paydo boʻlib qolgan sanʼat asarlari bilan bogʻliq masalalarni koʻrib chiqish va ularni hal etish toʻgʻrisida takliflar tayyorlash uchun birgalikdagi davlatlararo ekspert komissiyalari tuzadilar.

5-modda

Tomonlar axborotlarni va nashriyot ishlari, kitob tarqatish va poligrafiya sohasida ish tajribalari almashishlarni ragʻbatlantiradilar, oʻz hududlarida ikkinchi Tomon nashriyotlarining matbaa mahsulotlarini, birinchi navbatda, oʻquv, maʼlumotnoma, ilmiy va bolalar adabiyotlarini tarqatishda yordam koʻrsatadilar, ikkinchi Tomon xalqlarining siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotlari toʻgʻrisidagi materiallarni zʼlon qilishga koʻmaklashadilar, nashriyot-poligrafiya bazalarining moddiy-texnika jihatidan taminlanganligini mustahkamlashda va rivojlantirishda oʻzaro foydali yordam koʻrsatishga, Tomonlarning nashr etuvchi va tarqatuvchi tashkilotlari oʻrtasidagi oʻzaro hisob-kitoblar tizimining aniq ishlashi uchun imkoniyat yaratishga intiladilar.

6-modda

Tomonlar kinofestivallar va tantanali premyeralar oʻtkazishni, Moskvadagi va Toshkentdagi xalqaro kinofestivallarda oʻzaro qatnashishni, kino sohasida kinofilmlar, delegatsiyalar va mutaxassislar ayirboshlashni, filmlarni birgalikda qoʻyishlarni, kinoarxivlarning hamkorligini, adabiyot va materiallar ayirboshlashni, kino va videofilmlar ishlab chiqarish va prokat qilish boʻyicha qoʻshma korxonalar tashkil ztishni ragʻbatlantirib milliy kinomatografiyalar hamkorligiga imkoniyatlar yaratib beradilar.

7-modda

Tomonlar, ilmiy-texnik hamkorlikning samaraliligini oshirishning muhimligini anglab, qoʻshma fundamental va amaliy tadqiqotlarni, ustuvor yoʻnalishlar boʻyicha va ilgʻor texnologiyalar sohasidagi ilmiy ishlanmalarni, kompleks dasturlar va loyihalarni amalga oshirishni, ilmiy konferensiyalar, simpoziumlar tashkil etishni, ilmiy-pedagog va muhandislik kadrlari tayyorlashdagi hamkorlikni, qoʻshma ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik tashkilotlari hamda korxonlari tashkil etishni, shuningdek oʻzaro maqbullik asosida ilmiy-ishlab chiqarish obyektlaridan birgalikda foydalanishni ragʻbatlantiradilar.

Shu maqsadda ular:

Fanlar akademiyalari, ilmiy-tadqiqot institutlari va fan masalalari bilan shugʻullanuvchi tashkilotlar oʻrtasidagi hamkorlikni kengaytirish va chuqurlashtirishga barcha choralar bilan yordamlashadilar;

birgalikda ilmiy tadqiqotlar oʻtkazishga hamda qoʻshma ilmiy-tadqiqot institutlari va laboratoriyalari ochishga koʻmaklashish, ilmiy hamkorlikning boshqa samarali shakllarini ishlab chiqishni qoʻllab-quvvatlash;

ilmiy tadqiqot ishlari va ularning natijalari haqidagi nashrlar va axborotlar, shuningdek ilmiy-tadqiqot ishlarining yoʻnalishlarini tashkil etish va belgilashda qoʻllaniladigan metodlar haqidagi axborotlarni almashishga koʻmaklashish;

ilmiy tadqiqotlar bilan oʻzaro tanishish uchun olimlar va mutaxassislar bilan almashinuvni ragʻbatlantirish va jumladan, avvalo malakasini oshirish maqsadida yosh ilmiy xodimlar va mutaxassislar bilan almashinish;

ilmiy xodimlarning ikkala davlatda oʻtkaziladigan kongresslar, simpozium va seminarlarda oʻzaro qatnashuviga koʻmaklashish;

oʻz xalqlari tarixi va madaniyati sohasidagi ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish;

Tomonlar, shuningdek:

ikkala davlat idoralari, tashkilotlari, muassasalari va korxonalarining ilmiy-texnikaviy hamkorligiga koʻmaklashadilar;

fundamental tadqiqotlarga, shuningdek ekologiya, sogʻliqni saqlash, qishloq xoʻjaligi, energetika, yuqori texnologiya, transportning axborot tizimlari va kommunikatsiyalari, iqtisodiyotni strukturaviy qayta qurish va bozor munosabatlarini shakllantirishning ustuvor mintaqalararo muammolarning yechimini izlab topishga davlat yordami koʻrsatadilar.

8-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar birgalikda olib borilgan ishlar natijasida olingan yoki Tomonlarning vakillari mazkur Bitim doirasida olgan ilmiy-texnikaviy axborotlar va hujjatlarni har qanday uchinchi tomonga ana shu ilmiy-texnikaviy axborotlar va hujjatlarni olishda qatnashgan yoki bergan Tomonning rasmiy roziligisiz bermaslik majburiyatini oladilar.

9-modda

Tomonlar taʼlim muassasalarining ish tajribasi, taʼlim tizimini rivojlantirish masalalari boʻyicha axborot va hujjatlarni oʻzaro almashadilar, qadrlar tayyorlash ishida hamkorlik qiladilar, oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlari, hunar-texnika bilim yurtlari va maktablar, ilmiy-tadqiqot institutlari oʻrtasidagi toʻgʻridan toʻgʻrisheriklik aloqalarini rivojlantirishga koʻmaklashadilar, shuningdek taʼlimning moddiy-texnika bazasini mustahkamlashda bir-birlariga yordam beradilar.

10-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar ularning davlat muassasalari tomonidan 1992-yilning 1-yanvariga qadar berilgan ekvivalent malaka attestatlarini, malumot, ilmiy darajalar va unvonlar toʻgʻrisidagi hujjatlarni eʼtirof etadilar. Ular koʻrsatilgan kundan berilgan va beriladigak shunday hujjatlarni va ularning zkvivalentligini etirof etish haqida bitim tayyorlaydilar va tuzadilar.

11-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar atrof-muhitni muhofaza qilish, sogʻliqni saqlash va tibbiyot fanlari sohasidagi ikki tomonlama aloqalarni rivojlantiradilar va mustahkamlaydilar, uni insonparvarlik sohasidagi hamkorlikning ustuvor yoʻnalishlaridan biri deb hisoblaydilar. Ular ikkala mamlakatdagi ekologik vaziyatni sogʻlomlashtirish, dori-darmonlar va biopreparatlarni ishlab chiqarishda yangi texnologiyalarni joriy etish, tibbiyot va tibbiyot texnikasi sohasida birgalikda ilmiy tadqiqotlar oʻtkazish, kasallarning hech bir moneliksiz tibbiy maslahatlar olishi va davolanishi uchun sharoit yaratish, oʻzaro foydali asosda studentlar va mutaxassislar bilan almashish, shuningdek investitsiya faoliyatida hamkorlik qilish, dori-darmonlar va tibbiyot apparaturalari chiqaradigan qoʻshma korxonalarni barpo qilish, davolash-profilaktika va farmatsevtika muassasalari qurish, favqulodda vaziyatlar yuz berganda bir-birini axborot bilan taminlash maqsadida kuch-gʻayratlarini birlashtirishga intiladilar.

12-modda

Tomonlarning har biri boshqa Tomon tavsiya etgan fuqarolarni oʻz madaniy, ilmiy, texnikaviy, tibbiy muassasalarida va oʻquv yurtlarida oʻqishi, stajirovka oʻtkazishi, ilmiy tadqiqotlar oʻtkazishi va malaka oshirishi uchun qabul qiladi. Bunday hamkorlikning aniq shartlari qabul qilinadigan shaxslarning miqdori haqidagi masala bilan birga Tomonlarning manfaatdor idoralari va tashkilotlari oʻrtasida tuziladigan bitimlar bilan tartibga solinadi.

13-modda

Tomonlar oʻz davlatlarining sport va turistik tashkilotlari oʻrtasidagi aloqalarni barqaror rivojlantirish va mustahkamlashga koʻmaklashdilar.

Shu maqsadda sport delegatsiyalari bilan almashish, birgalikda musobaqalar va uchrashuvlar, turli darajadagi xalqaro musobaqalarga va Olimpiada oʻyinlariga tayyorlanish uchun Oʻzbekiston va Rossiya Milliy komandalarining oʻquv-mashq yigʻinlari oʻtkazish, kontrakt asosida sportchilar va trenerlar bilan almashish, sport yoʻnalishidagi buyumlar chiqaradigan qoʻshma korxonalar barpo etish va sport inshootlari qurish ragʻbatlantiriladi.

Ahdlashuvchi Tomonlar sport harakatini moddiy-texnikaviy, fizkultura va ilmiy-metodik jihatdan taʼminlash, oʻzaro manfaatlarni koʻzlab oʻquv-mashq bazalaridan, oʻz hududlarida joylashgan olimpiya oʻyinlariga tayyorgarlik markazlaridan samarali foydalanish masalalarida oʻzaro foydali hamkorlikni rivojlantiradilar.

14-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar ommaviy turizmni oʻzaro foydali asosda rivojlantirishga, oʻz fuqarolarining kelishilgan marshrutlar boʻyicha turistik sayohatlarini amalga oshirishga, turizmning, ayniqsa yoshlar turizmining infrastrukturasini rivojlantirish dasturini ishlab chiqish va amalga oshirishga, qoʻshma turistik guruhlarning uchinchi mamlakatlarga safar qilishlariga va uchinchi mamlakatlardan ikkala Tomon hududlaridagi turizm obyektlari bilan tanishish uchun turistlarni qabul qilishga koʻmaklashadilar.

15-modda

Mazkur Bitimning qoidalarini samarali bajarish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi va Rossiya Federatsiyasining tegishli vazirliklari, idoralari va tashkilotlari idoralararo bitimlarni, hamkorlikning almashuv dasturlarini va ishchi reja (bayon)larini ishlab chiqishlari va imzolashlari mumkin.

Tomonlarning oʻzaro roziligi bilan boshqa davlatlar qiziqish bildirgan hollarda mazkur Bitim doirasida oʻtkaziladigan hamda Rossiya Federatsiyasi va Oʻzbekiston Respublikasi tashabbuskor boʻlgan madaniy, ilmiy va boshqa tadbirlarda qatnashishlari mumkin.

Ahdlashuvchi Tomonlar zarur hollarda mazkur Bitimning qoidalarini bajarishga koʻmaklashish va bundan keyin ham bir-biriga yordamlashishni takomillashtirish yuzasidan tavsiyanomalar tayyorlash uchun Tomonlarning har biridan vakillar soni teng boʻlgan vaqtinchalik komissiyalar va ishchi guruhlari tuzadilar.

16-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar ikkinchi Tomonning manfaatlariga daxldor boʻlsa uchinchi mamlakatlar bilan madaniy, ilmiy va boshqa sohalardagi aloqalarni amalga oshirayotganda, madaniyat, fan va texnika, taʼlim, sogʻliqni saqlash, axborot, sport, turizm, yoshlar harakati sohasidagi xalqaro tashkilotlar yoʻli bilan koʻp tomonlama tadbirlarda va aloqalarda qatnashayotganda oʻz faoliyatlarini muvofiqlashtiradilar.

17-modda

Mazkur Bitim imzolangan kundan boshlab kuchga kiradi. Besh yil davomida amal qiladi hamda Ahdlashuvchi Tomonlardan biri mazkur Bitimning amal qilishini toʻxtatish niyati haqida boshqa Tomonni mazkur Bitim muddati tugashidan 6 oy oldin yozma ravishda xabar qilmasa, keyingi besh yilliklarda oʻz-oʻzidan uzaytiriladi.

Toshkent shahrida 1993-yilning 19-martida har biri oʻzbek va rus tillarida ikki asl nusxada tuzildi, matnlarning barchasi bir xil kuchga egadir.

(imzolar)