Bolalarni xalqaro oʻgʻirlab ketishning fuqarolik-huquqiy jihatlari toʻgʻrisida

25.10.1980

GAAGA KONVENSIYASI

Ushbu Konvensiyaning ishtirokchi-davlatlari,

bolalarning manfaatlari ularga vasiylik qilishga taalluqli masalalarda muhim ahamiyatga ega ekanligiga qatʼiy ishonch hosil qilib,

bolalarni noqonuniy koʻchirish yoki ushlab turishning zararli oqibatlaridan xalqaro miqyosda himoya qilishni va ularning zudlik bilan doimiy yashash davlatiga qaytarilishini taʼminlaydigan tartib-taomillarni belgilashni, shuningdek foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqlarini himoya qilishni taʼminlash istagini bildirib,

shu maqsadda Konvensiya tuzishga qaror qilinib, quyidagi qoidalar toʻgʻrisida kelishib oldilar:

I BOB. KONVENSIYANING AMAL QILISH SOHASI

1-modda

Ushbu Konvensiyaning maqsadlari:

a) Ahdlashuvchi davlatlardan biriga noqonuniy ravishda koʻchirilgan yoki Ahdlashuvchi davlatlardan birida ushlab turilgan bolalarning zudlik bilan qaytishini taʼminlash;

b) bir Ahdlashuvchi davlatning qonunchiligida nazarda tutilgan vasiylik va foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqlariga boshqa Ahdlashuvchi davlatlarda samarali rioya etilishini taʼminlash.

2-modda

Ahdlashuvchi davlatlar oʻz hududlarida Konvensiya maqsadlariga erishishni taʼminlash uchun barcha tegishli choralarni koʻradilar. Buning uchun ular oʻz ixtiyorida boʻlgan eng tezkor protseduralardan foydalanadilar.

3-modda

Bolani koʻchirish yoki ushlab turish noqonuniy sifatida koʻriladi, agar:

a) har qanday shaxsga, muassasaga yoki boshqa tashkilotga berilgan vasiylik huquqlari birgalikda yoki yakka tartibda bolani koʻchirish yoki ushlab turilgunga qadar doimiy yashagan davlati qonunchiligiga muvofiq amalga oshirilgan boʻlsa;

b) koʻchirish yoki ushlab turish vaqtida ushbu huquqlar haqiqatan ham birgalikda yoki yakka tartibda amalga oshirilgan yoxud agar koʻchirish yoki ushlab turish sodir boʻlmaganda amalga oshirilgan boʻlsa.

Yuqorida (a) bandda aytib oʻtilgan vasiylik huquqlari, xususan, qonunga muvofiq yoxud sud yoki maʼmuriy qaror asosida yoxud ushbu davlatning qonunchiligiga koʻra yuridik kuchga ega boʻlgan kelishuv asosida yuzaga kelishi mumkin.

4-modda

Konvensiya biron bir Ahdlashuvchi davlatda doimiy ravishda istiqomat qiluvchi har qanday bolaga bevosita vasiylik yoki foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqi buzilishidan oldin qoʻllaniladi. Konvensiyani qoʻllash bola 16 yoshga toʻlganda toʻxtatiladi.

5-modda

Ushbu Konvensiya maqsadlari uchun:

a) “vasiylik huquqlari” bolaning shaxsiyati toʻgʻrisida gʻamxoʻrlik qilish bilan bogʻliq huquqlarni, xususan, bolaning yashash joyini aniqlash huquqini oʻz ichiga oladi;

b) “foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqlari” bolani cheklangan muddatga uning doimiy yashash joyidan boshqa joyga olib ketish huquqini oʻz ichiga oladi.

II BOB. MARKAZIY ORGANLAR

6-modda

Ahdlashuvchi davlat Markaziy organga Konvensiya tomonidan yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun mazkur organni tayinlaydi.

Federal davlatlar, bir nechta huquqiy tizimlarga ega davlatlar yoki avtonom hududiy birliklarga ega davlatlar bir nechta Markaziy organlarni tayinlashi va ularni vakolatlarining hududiy chegaralarini belgilashlari mumkin. Agar davlat bir nechta Markaziy organlarni tayinlagan boʻlsa, u oʻz nomidan ushbu davlat hududidagi tegishli Markaziy organga topshirishi uchun arizalar yuboriladigan Markaziy organni tayinlashi kerak.

7-modda

Markaziy organlar bir-biri bilan hamkorlik qiladi hamda bolalarning zudlik bilan qaytishini va ushbu Konvensiyaning boshqa maqsadlariga erishishni taʼminlash uchun oʻz davlatlaridagi vakolatli organlar oʻrtasidagi hamkorlikka koʻmaklashadi.

Xususan, ular toʻgʻridan-toʻgʻri yoki vositachi orqali barcha zarur choralarni koʻradilar:

a) noqonuniy koʻchirilgan yoki ushlab turilgan bolaning joylashgan joyini aniqlash;

b) vaqtinchalik choralar koʻrish yoki choralarni koʻrishni taʼminlash orqali bolaga qoʻshimcha zarar yetkazilishining yoxud manfaatdor tomonlarga zarar yetkazilishining oldini olish;

s) bolaning ixtiyoriy qaytishini taʼminlash yoki nizoli masalalarni tinch yoʻl bilan hal qilishga koʻmaklashish;

d) agar kerak boʻlsa bolaning ijtimoiy holatiga oid maʼlumotlarni almashish;

e) Konvensiyaning qoʻllanilishi bilan bogʻliq qismida oʻz davlatining qonunchiligi toʻgʻrisida umumiy axborotni taqdim etish;

f) bolaning qaytib kelishiga erishish uchun sud yoki maʼmuriy protseduralarni yuritish yoki qoʻzgʻatishga koʻmaklashish hamda kerak boʻlganda, foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqining samarali amalga oshirilishini tashkil etish yoki taʼminlash choralarini koʻrish;

g) agar vaziyat talab etsa, yuridik yordam va maslahat berishni taʼminlash yoki advokat va huquqiy masalalar boʻyicha maslahatchilarning ishtirokini taʼminlashga koʻmaklashish;

h) bolaning xavfsiz qaytishini taʼminlash uchun zarur va mos keladigan maʼmuriy choralarni koʻzda tutish;

i) Konvensiyani amalga oshirish toʻgʻrisida bir-birlarini xabardor qilish va iloji boricha uni qoʻllashdagi toʻsiqlarni bartaraf etish.

III BOB. BOLALARNING QAYTISHI

8-modda

Bolaning vasiylik huquqlari buzilgan holda koʻchirilgan yoki ushlab turilganligini daʼvo qilgan har qanday shaxs, muassasa yoki boshqa tashkilot bolani qaytishini taʼminlashga yordam soʻrab bolaning doimiy yashash joyidagi Markaziy organga yoki har qanday boshqa Ahdlashuvchi davlatning Markaziy organiga murojaat qilishi mumkin.

Arizada quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

a) arizachining, bolaning va bolani oʻgʻirlab ketgan yoki ushlab turgan shaxsning shaxsi toʻgʻrisida maʼlumotlar;

b) agar bunday maʼlumotlar mavjud boʻlsa, bolaning tugʻilgan sanasi;

s) ariza beruvchining bolani qaytarish toʻgʻrisidagi talabiga asoslangan holatlar;

d) bolaning turgan joyi va bola kim bilan birgaligi taxmin qilinayotgan shaxsning kimligi toʻgʻrisida mavjud boʻlgan barcha maʼlumotlar.

Arizaga ilova qilinishi mumkin:

e) ishga tegishli har qanday qaror yoki kelishuvning tasdiqlangan nusxasi;

f) bolaning doimiy yashaydigan davlatining Markaziy organi yoki boshqa vakolatli organi yoki ushbu davlatning tegishli qonunchiligiga oid vakolatli shaxsdan kelib chiqqan guvohnoma yoki yozma koʻrsatma;

g) ishga tegishli boshqa har qanday hujjat.

9-modda

Agar 8-moddada nazarda tutilgan arizani olgan Markaziy organ bolaning boshqa Ahdlashuvchi davlatda ekanligiga ishonish uchun asoslarga ega boʻlsa, u ushbu arizani toʻgʻridan-toʻgʻri va darhol mazkur Ahdlashuvchi davlatning Markaziy organiga yuboradi hamda vaziyatga qarab soʻrov yuborgan Markaziy organni yoki arizachini xabardor qiladi.

10-modda

Bola joylashgan davlatning Markaziy organi bolaning ixtiyoriy ravishda qaytishi uchun barcha zarur choralarni koʻrishi yoki koʻrilishini taʼminlashi shart.

11-modda

Ahdlashuvchi davlatlarning sud yoki maʼmuriy organlari bolani qaytarish uchun shoshilinch choralar koʻrishlari shart.

Agar tegishli sud yoki maʼmuriy organ protseduralar boshlangan kundan boshlab olti hafta mobaynida qaror qabul qilmagan boʻlsa, arizachi yoki soʻrov yuborilgan davlatning Markaziy organi oʻz tashabbusi bilan yoki soʻrov yuborgan davlat Markaziy organining iltimosiga binoan kechikish sabablari toʻgʻrisida tushuntirish talab qilishga haqli. Agar soʻrov yuborilgan davlatning Markaziy organi tomonidan javob olingan boʻlsa, ushbu organ javobni vaziyatga qarab soʻrov yuborgan davlatning Markaziy organiga yoki arizachiga yuboradi.

12-modda

Agar bola 3-moddaga muvofiq gʻayriqonuniy ravishda koʻchirilgan yoki ushlab turilgan boʻlsa va bola joylashgan Ahdlashuvchi davlatning sud yoki maʼmuriy organlarida ish jarayoni boshlangan paytda bola gʻayriqonuniy koʻchirilgan yoki ushlab turilgan kundan boshlab bir yildan kam vaqt oʻtgan boʻlsa, mazkur organ bolani qaytarishni buyurishi shart.

Agar ish avvalgi bandda koʻrsatilgan bir yillik muddat tugaganidan keyin boshlangan boʻlsa ham, sud yoki maʼmuriy organlar, agar bola yangi muhitga moslashganligi isbotlanmasa, bolani qaytarishni buyurishi shart.

Agar soʻrov yuborilgan davlatning sud yoki maʼmuriy organi bolani boshqa davlatga koʻchirilganiga ishonish uchun asosi boʻlsa, ushbu organ ish jarayonini toʻxtatishi yoki bolani qaytarish toʻgʻrisidagi arizani rad etishi mumkin.

13-modda

Avvalgi moddaning qoidalariga qaramasdan, soʻrov yuborilgan davlatning sud yoki maʼmuriy organi, agar bolaning qaytarilishiga toʻsqinlik qiluvchi shaxs, muassasa yoki boshqa organ quyidagilarni belgilasa, bolani qaytarish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga majbur emas:

a) bolaga gʻamxoʻrlik qilgan shaxs, muassasa yoki boshqa organ bolani koʻchirilishi yoki ushlab turilishi paytida oʻz vasiylik huquqiga ega boʻlmagan yoxud uning koʻchirilishi yoki ushlab turilishiga rozilik bergan yoki keyinchalik bunga eʼtiroz bildirmagan; yoki

b) bolaning qaytishi unga jismoniy yoki ruhiy zarar yetkazishi xavfini tugʻdirishi yoxud uni boshqa yoʻl bilan chidab boʻlmas holatga tushib qolishi kabi jiddiy xavf mavjud.

Sud yoki maʼmuriy organ, agar bola qaytib kelishi boʻyicha eʼtiroz bildirsa hamda oʻzining qarorlari uchun javob berishi mumkin boʻlgan yoshga va yetuklik darajasiga yetgan boʻlsa, bolani qaytarib berishni buyurishni rad etishi mumkin.

Ushbu moddada keltirilgan holatlarni koʻrib chiqishda sud va maʼmuriy organlar bolaning doimiy yashaydigan mamlakatining Markaziy organi yoki boshqa vakolatli organi tomonidan bolaning ijtimoiy holati bilan bogʻliq taqdim etilgan maʼlumotlarni hisobga olishlari kerak.

14-modda

3-moddaga muvofiq gʻayriqonuniy koʻchirish yoki olib ketish sodir boʻlganligini aniqlashda soʻrov yuborilgan davlatning sud yoki maʼmuriy organlari toʻgʻridan-toʻgʻri qonunchilikni, shuningdek ushbu qonunchilikni tasdiqlash yoki xorijiy davlatning boshqa holatda qoʻllanilishi mumkin boʻlgan qarorlarini tan olish uchun maxsus protseduralarga murojaat qilmasdan, bola yashaydigan mamlakatda rasman tan olingan yoki tan olinmagan sud va maʼmuriy qarorlarni bevosita eʼtiborga olishlari mumkin.

15-modda

Ahdlashuvchi davlatning sud yoki maʼmuriy organlari bolani qaytarib berish toʻgʻrisida buyruq chiqarishdan oldin arizachidan bolaning doimiy istiqomat qiladigan mamlakati organlarining qarorini yoxud ushbu Konvensiyaning 3-moddasiga muvofiq uni olib ketish yoki ushlab turish noqonuniy boʻlganligi toʻgʻrisidagi boshqa qarorni, agar bunday qaror yoki ajrimni ushbu davlatdan olish mumkin boʻlsa, uni taqdim etishni soʻrashi mumkin. Ahdlashuvchi davlatlarning Markaziy organlari ariza beruvchiga iloji boricha bunday qaror yoki ajrimni olishda yordam berishga majburdirlar.

16-modda

3-moddagamuvofiq bolani gʻayriqonuniy topshirish yoki ushlab turish toʻgʻrisida xabar olgandan soʻng, bola koʻchirilgan yoki u ushlab turilgan Ahdlashuvchi davlatning sud yoki maʼmuriy organlari bola ushbu Konvensiyaga binoan qaytarib berilmasligi aniqlanmaguncha yoki agar xabar olingandan keyin oqilona vaqt davomida ariza berilmagan boʻlsa, vasiylik huquqining mohiyati toʻgʻrisida qaror qabul qilishga haqli emas.

17-modda

Vasiylik toʻgʻrisidagi qaror soʻrov yuborilgan davlatga taqdim etilganligi yoki tasdiqlanishi kerakligi, ushbu Konvensiyaga muvofiq bolani qaytarishni rad etish uchun asos boʻlmaydi, biroq soʻrov yuborilgan davlatning sud yoki maʼmuriy organlari mazkur Konvensiyani qoʻllashda bunday qarorning sabablarini hisobga olishi mumkin.

18-modda

Ushbu moddaning qoidalari sud yoki maʼmuriy organlarning istalgan vaqtda bolani qaytarib berish toʻgʻrisida buyruq berish boʻyicha vakolatlarini cheklamaydi.

19-modda

Ushbu Konvensiyaga muvofiq chiqarilgan bolani qaytarish toʻgʻrisidagi qaror har qanday vasiylik masalasining afzalliklarini aniqlash sifatida qabul qilinishi mumkin emas.

20-modda

12-modda qoidalariga muvofiq bolani qaytarib berish, agar soʻrov yuborilgan davlatning inson huquqlari va asosiy erkinliklariga tegishli boʻlgan asosiy prinsiplari bilan hal etilmasa, rad etilishi mumkin.

IV BOB. FOYDALANISH IMKONIYATIGA EGA BOʻLISH HUQUQLARI

21-modda

Foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqlaridan samarali oshirishni tashkil etish yoki taʼminlash choralarini koʻrish toʻgʻrisidagi ariza Ahdlashuvchi davlatlarning Markaziy organlariga bolani qaytarish toʻgʻrisidagi ariza bilan bir xil tarzda taqdim etilishi mumkin.

Hokimiyatning Markaziy organlari tinch yoʻl bilan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqlarini amalga oshirishga koʻmaklashish va bunday huquqlardan foydalanish bilan bogʻliq boʻlishi mumkin boʻlgan har qanday shartlarni bajarish maqsadida 7-moddada koʻrsatilgan hamkorlik boʻyicha majburiyatlari bilan bogʻliqdir. Markaziy organlar bunday huquqlardan foydalanish yoʻlidagi barcha toʻsiqlarni imkon qadar bartaraf etish uchun barcha choralarni koʻrishga majbur.

Markaziy organlar toʻgʻridan-toʻgʻri yoki vositachilar orqali bunday huquqlarni tashkil qilish yoki himoya qilish va ushbu huquqlarni amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlishi mumkin boʻlgan shartlarga rioya qilishni taʼminlash maqsadida tartib-taomillarga qiziqtirishi yoki koʻmaklashishi mumkin.

V BOB. UMUMIY QOIDALAR

22-modda

Ushbu Konvensiyani qoʻllash doirasida sud yoki maʼmuriy protseduralarni amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlar va xarajatlarni toʻlashni kafolatlash uchun hech qanday garov yoki boshqa toʻlov talab qilinmaydi.

23-modda

Ushbu Konvensiya kontekstida qonuniylashtirish yoki boshqa shunga oʻxshash rasmiyatchilik talab qilinmaydi.

24-modda

Soʻrov yuborilayotgan davlatning Markaziy organlariga yuborilgan har qanday bayonot, xabar yoki boshqa hujjat asl tilda tuziladi hamda soʻrov yuborilayotgan davlatning rasmiy tili yoki rasmiy tilidan biriga yoxud agar buning iloji boʻlmasa, fransuz yoki ingliz tiliga tarjimasi bilan ilova qilinadi.

Biroq, Ahdlashuvchi davlat 42-moddaga muvofiq qoʻshimcha shart qoʻyishi orqali uning Markaziy organiga yuborilgan bayonotda, xabarda yoki boshqa hujjatda fransuz yoki ingliz tilidan foydalanishga eʼtiroz bildirishi mumkin.

25-modda

Ahdlashuvchi davlatlarning fuqarolari va ushbu davlatlarda doimiy yashovchi shaxslar mazkur Konvensiyani qoʻllash bilan bogʻliq masalalarda boshqa har qanday Ahdlashuvchi davlatda, ular oʻzlari xuddi shu sharoitlarda ushbu davlatning fuqarolari kabi yoki uning hududida doimiy yashovchi sifatida yuridik yordam va maslahat olish huquqiga ega.

26-modda

Har bir Markaziy organ ushbu Konvensiyani qoʻllash xarajatlarini mustaqil ravishda oʻz zimmasiga oladi.

Ahdlashuvchi davlatlarning Markaziy organlari va boshqa davlat xizmatlari ushbu Konvensiyaga muvofiq taqdim etilgan arizalar boʻyicha haq olmaydi. Xususan, ular ariza beruvchidan tartib-taomillarni amalga oshirish yoki tegishli hollarda, ishda advokat yoki huquqiy masalalar boʻyicha maslahatchilarning ishtiroki bilan bogʻliq xarajatlar va chiqimlarni toʻlashni talab qilishga haqli emas. Biroq, ular bolani qaytarishni taʼminlash bilan bogʻliq, amalga oshirilishi kerak boʻlgan xarajatlar va chiqimlarni toʻlashni talab qilish huquqiga ega.

Ammo, Ahdlashuvchi davlat 42-moddaga muvofiq qoʻshimcha shart qoʻyishi orqali ishda advokat yoki huquqiy masalalar boʻyicha maslahatchilarning ishtiroki yoki sud tartib-taomillarini amalga oshirish bilan bogʻliq oldingi bandda keltirilgan har qanday xarajatlarni qoplamasligini eʼlon qilishi mumkin, uning yuridik yordam va maslahat tizimi tomonidan undirilishi mumkin boʻlgan xarajatlar bundan mustasno.

Ushbu Konvensiyaga muvofiq sud yoki maʼmuriy organlar bolani qaytarish toʻgʻrisida buyruq yoki foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqiga taalluqli koʻrsatma berilgandan soʻng, zarur hollarda, bolani koʻchirgan yoki ushlab turgan yoxud foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqlarini amalga oshirishga toʻsqinlik qilgan shaxsga ariza beruvchi yoki ariza beruvchi nomidan kelib chiqqan zarur xarajatlarni, shu jumladan, yoʻl xarajatlari, bolaning joylashgan joyini aniqlash bilan bogʻliq xarajatlar, ariza beruvchining yuridik vakili bilan bogʻliq xarajatlar va bolani qaytarish boʻyicha xarajatlarni toʻlashiga buyruq berishi mumkin.

27-modda

Agar ushbu Konvensiya talablari bajarilmaganligi yoki ariza yetarli darajada asoslanmaganligi aniq boʻlsa, Markaziy organ bunday arizani qabul qilishga majbur emas. Bunday holda, Markaziy organ vaziyatga qarab, ariza beruvchini yoki ariza taqdim etilgan Markaziy organni darhol xabardor qiladi.

28-modda

Markaziy organ arizaga ariza beruvchi nomidan harakat qilish yoki buning uchun vakil tayinlash huquqini beruvchi yozma ishonchnoma ilova qilinishini talab qilishi mumkin.

29-modda

Ushbu Konvensiya 3 va 21-moddalarga muvofiq vakillik yoki foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqlari buzilganligi toʻgʻrisida daʼvo qilgan har qanday shaxs, muassasa yoki boshqa tashkilotning ushbu Konvensiya qoidalariga binoan yoki unga asoslanmasdan toʻgʻridan-toʻgʻri Ahdlashuvchi davlatning sud yoki maʼmuriy organlariga murojaat qilishiga toʻsqinlik qilmaydi.

30-modda

Ushbu Konvensiya shartlariga muvofiq Markaziy organlarga yoki toʻgʻridan-toʻgʻri Ahdlashuvchi davlatning sud yoki maʼmuriy organlariga taqdim etilgan har qanday ariza hujjatlar va unga ilova qilingan yoki Markaziy organ tomonidan taqdim etilgan boshqa har qanday axborotlar bilan birgalikda Ahdlashuvchi davlatlarning sud yoki maʼmuriy organlari tomonidan qabul qilinishi kerak.

31-modda

Turli hududiy birliklarda qoʻllaniladigan bolalarga vasiylik qilish masalalarida ikki va undan ortiq huquqiy tizimga ega boʻlgan davlatlarga nisbatan:

a) bunday davlatda doimiy yashash joyiga har qanday koʻrsatmasi ushbu davlatning hududiy birlikdagi doimiy yashash joyiga taalluqli deb talqin qilinadi;

b) bunday davlat qonunining har qanday koʻrsatmasi bola doimiy yashaydigan ushbu davlatning tegishli hududiy birligida amal qiladigan qonun bilan bogʻliq deb talqin etiladi.

32-modda

Bolalarga vasiylik qilish masalalarida turli toifadagi shaxslarga qoʻllaniladigan ikki yoki undan ortiq huquqiy tizimlarga ega boʻlgan davlatga nisbatan bunday davlat qonunining har qanday koʻrsatmasi ushbu davlat qonuni bilan belgilangan huquqiy tizimga tegishli deb talqin qilinadi.

33-modda

Turli hududiy birliklarda bolalarga vasiylik qilishga nisbatan oʻz huquqiy normalariga ega boʻlgan davlat, agar yagona huquqiy tizimga ega boʻlgan biron bir davlat buni amalga oshirishga majbur boʻlmasa, ushbu Konvensiyani qoʻllashi shart emas.

34-modda

Ushbu Konvensiya oʻzining qoʻllanilish doirasiga kiradigan masalalar boʻyicha 1961-yil 5-oktabrdagi Voyaga yetmaganlarni himoya qilishda organlarning vakolatlari va amaldagi qonunchilikka taalluqli konvensiyaga nisbatan ikkala Konvensiya tomonlari oʻrtasidagi munosabatlarda ustuvorlikka ega. Ushbu Konvensiya noqonuniy koʻchirilgan yoki ushlab turilgan bolani qaytarish yoki foydalanish imkoniyatiga ega boʻlish huquqini taʼminlash maqsadida kelib chiqish davlati va soʻrov yuborilgan davlat oʻrtasidagi munosabatlarda amal qiladigan boshqa xalqaro hujjatlarning yoki soʻrov yuborilgan davlatning boshqa qonun hujjatlarining qoʻllanilishini cheklamaydi.

35-modda

Ushbu Konvensiya Ahdlashuvchi davlatlar oʻrtasida faqat ushbu davlatlarda kuchga kirgandan keyin sodir boʻlgan noqonuniy koʻchirish yoki ushlab turishlarga nisbatan qoʻllaniladi.

Agar 39 va 40-moddalarga muvofiq ariza berilgan boʻlsa, avvalgi banddagi Ahdlashuvchi davlatlarga koʻrsatma ushbu Konvensiya qoʻllaniladigan hududiy birlikka yoki birliklarga tegishli deb tushunilishi kerak.

36-modda

Ushbu Konvensiyada hech narsa ikki yoki undan ortiq Ahdlashuvchi davlatlarni bolaning qaytishi bogʻliq boʻlishi mumkin boʻlgan cheklovlar sonini kamaytirish maqsadida ushbu Konvensiyaning bunday cheklovlarga olib kelishi mumkin boʻlgan har qanday qoidalarini qoʻllamaslik toʻgʻrisida oʻzaro kelishib olishlariga toʻsqinlik qilmaydi.

VI BOB. YAKUNIY QOIDALAR

37-modda

Ushbu Konvensiya xalqaro xususiy huquq boʻyicha Gaaga konferensiyasining oʻn toʻrtinchi sessiyasi davomida aʼzolari boʻlgan davlatlar tomonidan imzolanishi uchun ochiq.

Ushbu Konvensiya ratifikatsiya qilinishi, qabul qilinishi yoki tasdiqlanishi kerak va ratifikatsiya qilish, qabul qilish yoki tasdiqlash toʻgʻrisidagi hujjatlar Niderlandiya Qirolligi Tashqi ishlar vazirligiga saqlash uchun topshiriladi.

38-modda

Har qanday boshqa davlatlar Konvensiyaga qoʻshilishi mumkin.

Qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjatlar Niderlandiya Qirolligi Tashqi ishlar vazirligiga saqlash uchun topshiriladi.

Konvensiya, unga qoʻshilgan davlat uchun qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjat saqlash uchun topshirilganidan keyin uchinchi kalendar oyining birinchi kunidan kuchga kiradi.

Qoʻshilish faqat qoʻshilgan davlat va qoʻshilishni tan olishi toʻgʻrisida eʼlon qilgan Ahdlashuvchi davlatlar oʻrtasidagi munosabatlarda kuchga kiradi. Bunday bayonot qoʻshilganidan soʻng ushbu Konvensiyani ratifikatsiya qilgan, qabul qilgan yoki tasdiqlagan Ahdlashuvchi davlat tomonidan ham qilinishi kerak. Bu bayonot Niderlandiya Qirolligi Tashqi ishlar vazirligiga saqlash uchun topshiriladi; mazkur vazirlik diplomatik kanallar orqali har bir Ahdlashuvchi davlatga tasdiqlangan nusxasini yuboradi.

Konvensiya, unga qoʻshilgan davlat va qoʻshilishni eʼtirof etgani toʻgʻrisida bayonot bergan davlat oʻrtasida eʼtirof etish toʻgʻrisidagi bayonot saqlash uchun topshirilganidan keyin uchinchi kalendar oyining birinchi kunidan kuchga kiradi.

39-modda

Har qanday davlat imzolash, ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish paytida ushbu Konvensiya xalqaro munosabatlar uchun javobgar boʻlgan barcha hududlarda yoxud ularning bir yoki bir nechtasida joriy etilishini bayon etishi mumkin. Bunday bayonot mazkur davlat uchun Konvensiya kuchga kirgan sanadan boshlab kuchga kiradi.

Bunday bayonot, shuningdek har qanday keyingi amal qilish doirasining kengayishi toʻgʻrisida Niderlandiya Qirolligi Tashqi ishlar vazirligi xabardor qilinadi.

40-modda

Agar Ahdlashuvchi davlat ushbu Konvensiya bilan tartibga solinadigan masalalarga nisbatan turli xil huquqiy tizimlar qoʻllaniladigan ikki yoki undan ortiq hududiy birliklarga ega boʻlsa, mazkur davlat imzolash, ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish paytida ushbu Konvensiya uning barcha hududiy birliklarida yoki faqat bitta yoxud bir nechtasida joriy etiladi deb bayonot berishi mumkin va bu bayonotni istalgan vaqtda yangi bayonot berish orqali oʻzgartirishi mumkin.

Har bir bunday bayonot toʻgʻrisida Niderlandiya Qirolligi Tashqi ishlar vazirligi xabardor qilinadi hamda ushbu bayonotda Konvensiya qamrab olgan hududiy birliklar aniq koʻrsatilishi kerak.

41-modda

Agar Ahdlashuvchi davlat ijro etuvchi, sud va qonunchilik vakolatlari davlat tarkibidagi markaziy va hokimiyatning boshqa organlari oʻrtasida taqsimlanadigan boshqaruv shakliga ega boʻlsa, bunday davlatda vakolatlarning ichki taqsimlanishiga nisbatan ushbu Konvensiyaning imzolanishi, ratifikatsiya qilinishi, qabul qilinishi yoki tasdiqlanishi yoxud unga qoʻshilish yoki 40-moddaga asoslanib qilingan bayonot taʼsir koʻrsatmaydi.

42-modda

Har qanday davlat ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish paytidan kechiktirmasdan yoxud 39 yoki 40-moddalar asosida qilingan bayonot paytida 24-modda va 26-moddaning uchinchi bandida nazarda tutilgan bir yoki ikkala shartlarni qoʻyishi mumkin. Boshqa hech qanday shartlashishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Har qanday davlat istalgan vaqtda qoʻygan shartlarni olib tashlashi mumkin. Bunday olib tashlash toʻgʻrisida Niderlandiya Qirolligi Tashqi ishlar vazirligi xabardor qilinadi.

Shartlashish oldingi bandda koʻrsatilgan xabarnomadan keyin uchinchi kalendar oyining birinchi kunidan oʻz kuchini yoʻqotadi.

43-modda

Ushbu Konvensiya 37 va 38-moddalarda nazarda tutilgan ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish toʻgʻrisidagi uchinchi hujjat saqlash uchun topshirilganidan keyin uchinchi kalendar oyining birinchi kunidan kuchga kiradi.

Shundan soʻng Konvensiya kuchga kiradi:

a) ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash yoki qoʻshilish toʻgʻrisidagi hujjat saqlash uchun topshirilganidan keyin uchinchi kalendar oyining birinchi kunidan uni ratifikatsiya qilgan, qabul qilgan, tasdiqlagan yoki keyinchalik unga qoʻshilgan har bir davlat uchun;

b) 39 yoki 40-moddalarga muvofiq Konvensiya qamrab olgan hududlar yoki hududiy birliklar uchun ushbu moddalarda nazarda tutilgan xabarnomadan keyin uchinchi kalendar oyining birinchi kunidan.

44-modda

43-moddaning 1-bandiga muvofiq Konvensiya kuchga kirgan sanadan boshlab besh yil davomida, shu jumladan, keyinchalik uni ratifikatsiya qilgan, qabul qilgan, tasdiqlagan yoki unga qoʻshilgan davlatlar uchun oʻz kuchida qoladi.

Konvensiyaning amal qilishi, agar denonsatsiya qilinmagan boʻlsa, har besh yilda avtomatik ravishda yangilanadi.

Har bir denonsatsiya toʻgʻrisidagi bildirishnoma besh yillik muddat tugashidan kamida olti oy oldin Niderlandiya Qirolligi Tashqi ishlar vazirligiga yuboriladi. U Konvensiya qoʻllaniladigan muayyan hududlar yoki hududiy birliklar bilan cheklanishi mumkin.

Denonsatsiya faqat u haqida xabar bergan davlatga nisbatan amal qiladi. Konvensiya boshqa Ahdlashuvchi davlatlar uchun oʻz kuchida qoladi.

45-modda

Niderlandiya Qirolligi Tashqi ishlar vazirligi xalqaro xususiy huquq boʻyicha Gaaga konferensiyasiga aʼzo davlatlarni va 38-moddaga muvofiq qoʻshilgan davlatlarni quyidagilar haqida xabardor qiladi:

1) 37-moddada eslatib oʻtilgan imzolash, ratifikatsiya qilish, qabul qilish va tasdiqlash toʻgʻrisida;

2) 38-moddada eslatib oʻtilgan qoʻshilishlar toʻgʻrisida;

3) 43-moddaga muvofiq Konvensiyaning kuchga kirish sanasi toʻgʻrisida;

4) 39-moddaga muvofiq qamrov doirasini kengaytirish toʻgʻrisida;

5) 38 va 40-moddalarda eslatib oʻtilgan bayonotlar toʻgʻrisida;

6) 24-modda va 26-moddaning uchinchi bandida eslatib oʻtilgan qoʻshimcha shartlar, shuningdek 42-moddada eslatib oʻtilgan ularni olib tashlash toʻgʻrisida;

7) 44-moddada eslatib oʻtilgan denonsatsiya toʻgʻrisida.