Davlatlararo munosabatlarning asoslari toʻgʻrisida
03.03.1992
Oʻzbekiston Respublikasi bilan Mojoriston Respublikasi oʻrtasida
Shartnoma
Oʻzbekiston Respublikasi va Mojoriston Respublikasi,
ikkala davlat xalqlarining oʻzaro tarixiy anʼanaviy hurmatiga tayanib,
xalqlarning oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqini eʼtirof etib,
oʻz davlatlararo munosabatlarini suveren tenglik, ichki ishlarga aralashmaslik, shuningdek xalqaro huquqning umumeʼtirof etgan boshqa prinsiplari va normalari asosida rivojlantirishga intilib,
ular oʻrtasidagi doʻstlik va oʻzaro manfaatli hamkorlikni rivojlantirish va mustahkamlash har ikki davlat xalqlarining tub milliy manfaatlariga mos keladi hamda tinchlik va xavfsizlik ishiga xizmat qiladi deb hisoblab,
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomining, Xelsinki yakunlovchi hujjatining, yangi Ovrupo uchun Parij Xartiyasining hamda Ovrupo va Osiyoda xavfsizlik va hamkorlik boʻyicha ahamiyatga molik boshqa hujjatlarning maqsad va prinsiplariga sodiqliklarini tasdiqlab,
inson huquqlari toʻgʻrisidagi umumeʼtirof etgan xalqaro normalarga rioya qilish majburiyatini olib,
quyidagilar haqida ahdlashib oldilar:
1-modda
Oʻzbekiston Respublikasi va Mojoriston Respublikasi, quyida “Ahdlashuvchi Tomonlar” deb ataluvchilar, bir-birlarining mustaqillik va suverenitetlarini eʼtirof etadilar va hurmat qiladilar. Ular oʻz munosabatlarini doʻst mamlakatlardek rivojlantiradilar.
2-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar har bir xalq va davlat erkin, chetdan aralashuvsiz oʻz taqdirini oʻzi hal qilish huquqiga egaligini va siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy rivojlanishini oʻz xohish-irodasi asosida amalga oshirishini taʼkidlaydilar.
3-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz xalqlari va davlatlari oʻrtasida siyosat, iqtisod, savdo, madaniyat, taʼlim, sogʻliqni saqlash, fan, texnika, gumanitar va boshqa sohalardagi oʻzaro manfaatli hamkorlikni rivojlantiradilar, mushtarak majburiyatlarga halol va soʻzsiz rioya etadilar.
Ahdlashuvchi Tomonlar hamkorlik toʻgʻrisida tegishli bitimlar tuzishni zarur deb hisoblaydilar.
4-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar ikkiyoqlama munosabatlarni bundan buyon rivojlantirish va oʻzaro manfaatlarni ifodalovchi xalqaro masalalar yuzasidan muntazam ravishda konsultatsiyalar olib borishga kelishib oldilar.
5-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar milliy ozchilikni tashkil qiluvchilarning qonuniy huquqlarini taʼminlash xalqaro uyushma barqarorligining asosiy qoidasi ekanligini, shubhasiz eʼtiborni jalb etishini va davlatlarning doimiy hamkorligini talab qilishini eʼtirof qiladilar.
Tomonlar, oʻzlarining xalqaro shartnomalarda zimmalariga olgan yoki oladigan majburiyatlariga muvofiq, milliy ozchilikni tashkil qiluvchilarning huquqlari va oʻziga xosliklarini himoya qilish uchun kerakli choralarni koʻradilar.
6-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar oʻzaro manfaatli iqtisodiy, savdo, ilmiy-texnikaviy munosabatlarni davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, banklar va moliya sistemalari, fanlar akademiyalari, korxonalar, birlashmalar, tashkilotlar, muassasalar va individual tadbirkorlar darajalarida rivojlantirilishini ragʻbatlantiradilar.
7-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar iqtisod sohasida oʻzaro manfaatni ifodalovchi ikki tomonlama hamkorlikni rivojlantirishga alohida eʼtibor beradilar.
Tomonlar ushbu Shartnomada zikr etilmagan tovar ayirboshlash, aloqa, transport, hisob-kitob, shuningdek boshqa sohalardagi hamkorlik aloqalari alohida shartnomalar orqali hal qilinishi haqida kelishib oldilar.
8-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar oʻzaro manfaat asosida atrof-muhitni muhofaza qilishda, keng miqyosdagi xalqaro ekologik xavfsizlik sistemasini tashkil etishda, shuningdek tabiat boyliklaridan tejamli foydalanishda hamkorlik qilishga intiladilar.
9-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz xalqlarining maʼnaviy va madaniy meroslari bilan bir-birlarini yanada yaqinroq tanishtirish maqsadida madaniyat, sanʼat, fan va taʼlim sohalarida har tomonlama hamkorlikni ragʻbatlantiradilar, turistik almashuvlarni kengaytiradilar va kishilarning bordi-keldilariga koʻmaklashadilar.
10-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar, oʻz qonunlariga muvofiq, arxivlar, kutubxonalar va shu kabi muassasalarda saqlanuvchi manbalardan foydalanishda koʻmaklashadilar.
Ular ikkinchi Tomonning milliy iftixori hisoblangan madaniy boyliklarni qaytarishda koʻmaklashadilar.
11-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar, xalqaro hamkorlik doirasida, uyushgan jinoyatchilik, terrorizm, narkotik moddalarni gʻayriqonuniy ishga solish kabi grajdan aviatsiyasi va kemalar qatnovi xavfsizligini xavf-xatar ostida qoldiradigan xarakatlarga va kontrabandaga qarshi kurashda, birgalikda harakat qilishga oʻzlarining tayyorliklarini bildiradilar.
Tomonlar huquqiy yordam sohasida oʻzaro hamkorlik qiladilar.
12-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar ushbu Shartnomani sharhlash va tatbiq etishga oid nizolarni avvalambor toʻgʻridan toʻgʻrimuzokaralar va konsultatsiyalar yoʻli bilan hal qiladilar.
Agarda, nizolar yuzasidan shu moddaning birinchi satr boshiga muvofiq, maʼlum muddat ichida ikki tomonni qoniqtiruvchi javob topilmagan holatda, Tomonlar, oʻzaro kelishilgan holda, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomida, Ovrupoda xavfsizlik va hamkorlik boʻyicha Kengash hujjatlarida va xalqaro huquqda nizolarni hal qilish boʻyicha qabul qilingan boshqa qanday metodga murojaat qilishlari mumkinligi masalasini koʻrib chiqish majburiyatini oʻz zimmalariga oladilar.
13-modda
Ushbu Shartnoma Ahdlashuvchi Tomonlarning boshqa davlatlar bilan ikki tomonlama va koʻp tomonlama imzolagan amaldagi shartnomalaridan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.
14-modda
Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri ushbu Shartnoma yoki uning ayrim moddalari amal qilishda davom etishining qanchalik maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida mashvaratlar doirasida muzokaralar oʻtkazish tashabbusi bilan chiqish huquqini oʻzida saqlab qoladi.
Tomonlarning oʻzaro kelishuviga muvofiq ushbu Shartnomaning qoidalariga qoʻshimchalar yoki oʻzgartishlar kiritilishini mumkin.
15-modda
Ushbu Shartnoma 5 yil muddatga tuziladi.
Basharti Tomonlardan hech biri Shartnomani bekor qilish istagini shartnoma muddati tugashidan kamida olti oy oldin yozma ravishda bayon etmasa, Shartnomaning amal qilish muddati keyingi besh yilga uzaytiriladi.
16-modda
Ushbu Shartnoma har bir Tomonning konstitutsiyaviy tartib-qoidalariga muvofiq ratifikatsiya qilinishi kerak va ratifikatsiya yorliqlari ayirboshlangan kuni kuchga kiradi.
17-modda
Ushbu Shartnoma Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomining 102-moddasiga binoan BMT Kotibiyatida roʻyxatdan oʻtkaziladi.
Shartnoma 1992-yil 3-martda Budapesht shahrida ikki nusxada oʻzbek va mojor tillarida imzolandi, har ikkala nusxa matni ham bir xil kuchga ega.
(imzolar)
