Oʻzaro sarmoya qoʻyishni ragʻbatlantirish va himoya qilish toʻgʻrisida

14.03.1996

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Niderlandiya Qirolligi Hukumati oʻrtasida

Bitim

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Niderlandiya Qirolligi Hukumati, quyida “Ahdlashuvchi Tomonlar” deb ataluvchilar,

iqtisodiy munosabatlarni xususan bir Ahdlashuvchi Tomon fuqarolari sarmoyalarini boshqa Ahdlashuvchi Tomon hududiga qoʻyish yoʻli bilan kengaytirish va chuqurlashtirishni istab,

sarmoya qoʻyish tartibining imkonlarini berishga kelishish sarmoya va texnologiyaning koʻplab kelishini kuchaytirishini va Ahdlashuvchi Tomonlarning iqtisodiy rivojlanishiga yordam berishini hamda sarmoyaning adolatli va teng tartibi maʼqulligini tan olib,

quyidagilar haqida kelishib oldilar:

1-modda

Ushbu Bitimning maqsadlari uchun:

a) “sarmoya” atamasi mulkning har qanday turini bildiradi va xususan, lekin istisno tariqasida emas:

I) harakatdagi va harakatda boʻlmagan mulk, hamda har qanday boshqa mulk, mulkning har qanday turiga nisbatan egalik huquqlari;

II) aksiyalar, obligatsiyalar hamda shirkatlar va qoʻshma korxonalarda ishtirok etishning boshqa formalari boʻyicha olingan huquqlar;

III) pul mablagʻlari, iqtisodiy qiymatga ega boʻlgan boshqa mulk yoki har qanday faoliyat boʻyicha talablar;

IV) intellektual egalik huquqi, texnik jarayonlar, gudvill va nou-xau;

V) tabiiy resurslar razvedkasi, ishlab chiqish, qazib chiqarish va foydalanish huquqini oʻz ichiga oluvchi jamiyat qonunlari tomonidan yoki kontraktlarga muvofiq berilgan huquqlar;

b) “fuqaro” atamasi Ahdlashuvchi Tomonlarga nisbatan;

I) Ahdlashuvchi Tomonning fuqaroligi boʻlgan jismoniy shaxslar;

II) Ahdlashuvchi Tomonning qonunchiligi boʻyicha oʻz statusini olgan yuridik shaxslar;

III) jismoniy shaxslar (I) yoki yuridik shaxslar (II) tomonidan bevosita yoki bilvosita nazorat qilinadigan, Ahdlashuvchi Tomonning qonunlariga nomuvofiq tuzilgan yuridik shaxslar.

c) “hudud” atamasi, Davlatning dengiz boʻyiga tutash boʻlgan dengiz zonasini va xalqaro huquqqa muvofiq Davlatning oʻz suveren huquqlarini va yurisdiksiyasini amalga oshiradigan zonalarini oʻz ichiga oladi.

2-modda

Ahdlashuvchi Tomonlarning har biri oʻz qonun-qoidalari doirasida oʻz hududida boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarolarining sarmoya qoʻyishini himoya qilish yoʻli bilan iqtisodiy hamkorlikni taʼminlaydi.

Har bir Ahdlashuvchi Tomon oʻz qonun-qoidalari bergan huquqiga muvofiq shunday sarmoya qoʻyilishiga yoʻl qoʻyadi.

3-modda

1. Har bir Ahdlashuvchi Tomon boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarolarining qoʻyilgan sarmoyalariga teng va adolatli tartibni taʼminlaydi va bu qoʻyilgan sarmoyalarning amal qilishi, boshqaruvi, qoʻllanilishi, foydalanilishi yoki joylashtirilishiga nisbatan asoslanmagan yoki diskriminatsion choralarni qoʻllamaydi. Har bir Ahdlashuvchi Tomon bunday qoʻyilgan sarmoyalarga toʻliq jismoniy xavfsizlik va himoya qilish imkonini beradi.

2. Xususan, har bir Ahdlashuvchi Tomon bunday sarmoyalar qoʻyish tartibini beradiki, u oʻzining fuqarolari yoki uchinchi davlatlar fuqarolarining qoʻyilgan sarmoyalariga berilgan qulayliklardan kam boʻlmasligi kerak.

3. Agar Ahdlashuvchi Tomon bojxona ittifoqlari, iqtisodiy ittifoqlar, valyuta ittifoqlari yoki shunga oʻxshash tashkilotlar tuzish haqidagi bitimlar shartlari boʻyicha har qanday uchinchi davlat fuqarolariga imtiyozlar bergan boʻlsa, bu Ahdlashuvchi Tomon boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarosiga bu imtiyozlarni qoʻllashga majbur emas.

4. Har bir Ahdlashuvchi Tomon boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarolarining qoʻyilgan sarmoyalariga nisbatan vujudga kelishi mumkin boʻlgan har qanday majburiyatlarga rioya qiladi.

5. Agar, har qaysi Ahdlashuvchi Tomon qonunchiligi qoidalari yoki ushbu Bitimga qoʻshimcha ravishda tuzilgan xalqaro huquq bilan bogʻliq majburiyatlar, umumiy yoki maxsus xarakterli moddani oʻz ichiga olib, boshqa Ahdlashuvchi Davlat fuqarolariga sarmoya qoʻyish tartibiga ushbu Bitimda berilganidan koʻproq qulaylik yaratsa, bu modda ustunlik xususiyatiga ega boʻladi.

4-modda

Har bir Ahdlashuvchi Tomon soliqlar, yigʻimlar, xizmatlar uchun toʻlovlar, soliq qisqartirishlar va istisnolarga nisbatan, uning hududida iqtisodiy faoliyatning har qanday turi bilan mashgʻul boʻlgan boshqa Ahdlashuvchi Davlat fuqarolariga, xuddi shunday shartlarda oʻz fuqarolariga yoki uchinchi davlatlar fuqarolariga bergan qulayliklardan kam boʻlmagan sharoit yaratadi. Ammo, Tomonlar bergan har qanday maxsus soliq imtiyozlari hisobga olinmaydi:

a) ikki tomonlama soliq solishning oldini olish toʻgʻrisidagi bitimga muvofiq; yoki

b) bojxona yoki iqtisodiy ittifoq yoki shunga oʻxshash tashkilotda qatnashish natijasida; yoki

s) uchinchi davlatlar bilan oʻzaro beriladigan imtiyozlar asosida.

5-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar sarmoya qoʻyishga nisbatan toʻlovlarni erkin oʻtkazishni kafolatlaydi. Oʻtkazishlar erkin muomaladagi pul bilan cheklashlarsiz va kechikishsiz amalga oshiriladi. Bunday oʻtkazishlar jumladan quyidagilarni oʻz ichiga oladi, lekin istisno tariqasida emas:

a) foyda, foizlar, divedendlar va boshqa joriy daromad;

b) zarur fondlar:

I) xomashyo va kerakli materiallar, yarim fabrikatlar yoki tayyor mahsulot olish uchun, yoki

II) sarmoya qoʻyish ketma-ketligini saqlash maqsadida omonatlarning koʻchirilishi uchun;

c) sarmoya qoʻyish uchun zarur qoʻshimcha fondlar;

d) qarz berish boʻyicha toʻlovlar fondlari;

e) royalti yoki xizmatlar uchun toʻlovlar;

f) jismoniy shaxslar ish haqi;

g) sarmoya qoʻyishni sotishdan yoki tugatilishidan olingan daromadlar.

6-modda

Ahdlashuvchi Tomonlarning boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarosining sarmoya qoʻyishlariga nisbatan huquqlarini bevosita yoki bilvosita buzuvchi choralarni, agar ular quyidagilar bilan bogʻliq boʻlmasa, qoʻllamaydilar:

a) jamiyat manfaatlari va qonunchilikka muvofiq qoʻllaniladigan choralar bilan;

b) diskriminatsion xaraktyerga ega boʻlmagan yoki boshqa Ahdlashuvchi Tomonning qilgan harakatlariga javoban qabul qilingan choralar bilan;

s) adolatli badalga qarshi qaratilgan choralar bilan.

Bunday kompensatsiya sarmoya qoʻyishga keltirilgan ziyonning haqiqiy qiymatini aks ettirishi va toʻlovni amalga oshirish vaqtigacha normal tijorat stavkalari boʻyicha foizlarini oʻz ichiga olishi, sarmoya qoʻyishni amalga oshirgan Tomonning valyutasida yoki sarmoya qoʻyishni amalga oshirgan davlatning fuqarolariga maqbul boʻlgan erkin muomaladagi valyutada kechikishlarsiz erkin oʻtkazilishi lozim.

7-modda

Bir Ahdlashuvchi Tomon fuqarolarining boshqa Ahdlashuvchi Tomon hududida qoʻyilgan sarmoyalariga urush yoki boshqa harbiy toʻqnashuv, revolyutsiya, favqulodda vaziyat, gʻalayon, isyon, qoʻzgʻolon natijasida yetkazilgan ziyon uchun Ahdlashuvchi Tomon oʻzining fuqarolariga yoki uchinchi Davlat fuqarolariga beradigandan kam boʻlmagan tovon puli, restitutsiya yoki zararni qoplashning imkoni beriladi.

8-modda

Agar bir Ahdlashuvchi Tomon fuqarosining qoʻygan sarmoyasi tijoriy boʻlmagan xavfga qarshi sugʻurta qilingan boʻlsa yoki aksincha, bunday sarmoya qoʻyishlarga nisbatan qonun, qoidalar bilan oʻrnatilgan sistemaga muvofiq kompensatsiya toʻlovlarini koʻpaytirsa, koʻrsatilgan fuqaroning huquqlari boʻyicha Ahdlashuvchi Tomonlardan biri koʻrsatgan sugʻurtachi yoki qayta sugʻurta qiluvchi yoki muassasaning bunday sugʻurta shartlarini bajarishda yoki boshqa har qanday toʻlangan kompensatsiyaga muvofiq har qanday subrogatsiyasi boshqa Ahdlashuvchi Tomondan eʼtirof etiladi.

9-modda

Har qaysi Ahdlashuvchi Tomon ushbu bilan bir Ahdlashuvchi Tomon bilan boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarosi oʻrtasida koʻrsatilgan fuqaroning birinchi Ahdlashuvchi Tomon hududida qoʻyilgan sarmoyasi 6oʻyycha keli6 chiqadigan har qanday qonuniy nizoni Vashingtonda 1965-yil 18-martdan imzolash uchun ochiq boʻlgan davlatlar va boshqa davlatlar fuqarolari oʻrtasida sarmoya qoʻyish bilan bogʻliq nizolarni hal qilish boʻyicha Konvensiyaga muvofiq sarmoya qoʻyish bilan bogʻliq nizolarni yaratish yoki sud yoʻli bilan hal qilish boʻyicha xalqaro markazda koʻrib chiqish taklifiga rozilk bildiradi. Nizo paydo boʻlguncha qadar boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarolari tomonidan nazorat qilingan bir Ahdlashuvchi Tomonning subyekti boʻlgan yuridik shaxs Konvensiyaning 25 (2) (b)-moddasiga muvofiq Konvensiya maqsadlarini bajarishda boshqa Ahdlashuvchi Tomon fuqarosi ega boʻlgan huquqlarga ega boʻladi.

10-modda

Ushbu Bitimning qoidalari uning kuchga kirish vaqtidan boshlab, ushbu vaqtdan oldin amalga oshirilgan sarmoya qoʻyishga ham qoʻllaniladi.

11-modda

Har bir Ahdlashuvchi Tomon boshqa Tomonga ushbu Bitimning sharhlanishi yoki qoʻllanishi bilan bogʻliq boʻlgan har qanday masala boʻyicha maslahatlar oʻtkazilishini taklif qilishi mumkin.

Boshqa Tomon taklifga xayrixohlik munosabatida boʻladi va bunday maslahatlashuvlar uchun tegishli imkoniyatlar yaratib beradi.

12-modda

1. Diplomatik muzokaralar yoʻli bilan hal etish mumkin boʻlmagan Ahdlashuvchi Tomonlarning mazkur Bitimni sharhlash yoki qoʻllashdagi har qanday nizolari, agar Tomonlar boshqa haqida kelishmagan boʻlsalar, har qaysi Tomonning iltimosiga koʻra koʻrib chiqish uchun uch aʼzodan iborat boʻlgan hakamlik sudiga taqdim etiladi. Har bir Tomon bittadan hakam tayinlaydi va shu yoʻsinda tayinlangan bu ikki hakam birgalikda hech qaysi Tomonning fuqarosi boʻlmagan uchinchi hakamni oʻzlarining raislari qilib saylaydilar.

2. Agar Tomonlardan biri oʻz hakamini tayinlay olmasa va buni boshqa Tomon murojaatidan keyin ikki oy davomida qilmasa, soʻnggi Tomon xalqaro Sud Prezidentiga zarur tayinlovni amalga oshirishi uchun murojaat qilishi mumkin.

3. Agar ikki hakam ular tayinlanganidan soʻng ikki oy davomida uchinchi hakam tanlovi munosabati bilan kelisha olmasalar, Tomonlardan har biri xalqaro Sud Prezidentiga zarur tayinlovni amalga oshirishi uchun murojaat qilishi mumkin.

4. Agar, ushbu moddaning 2 va 3-qismlarida qayd etilgan hollarda, xalqaro Sud Prezidenti vazifasini bajarishdan chetlatilgan yoki Ahdlashuvchi Tomonlardan birining fuqarosi boʻlsa, Vitse-Prezident zarur tayinlovni amalga oshirish uchun taklif etiladi. Agar Vitse-prezident vazifasini amalga oshirishdan chetlatilgan yoki Tomonlardan birining fuqarosi boʻlsa, sud aʼzolarining eng kattasi va hech bir Tomonning fuqarosi boʻlmagani ushbu vazifani bajarish uchun taklif etiladi.

5. Sud qonunga hurmat asosida qaror chiqaradi. Qaror chiqarishdan avval sud oʻz ishining har qaysi bosqichida Tomonlarga bahsni doʻstlik yoʻli bilan hal qilishni taklif etishi mumkin. Agar Tomonlar shunday qaror qilsalar, avvalgi qoidalar bahsning hal etilishiga toʻsqinlik qilmaydi.

6. Agar Tomonlar boshqacha kelishib olmasalar, sud mustaqil ravishda oʻz tartibini oʻrnatadi.

7. Sud oʻz qarorlarini koʻpchilik ovoz bilan qabul qiladi. Bu qaror Tomonlar uchun soʻnggi va majburiy boʻladi.

13-modda

Niderlandiya Qirolligiga nisbatan ushbu Bitim Yevropadagi Qirollikka, Niderlandiya Antillari va Arubaga agar 14-moddaning birinchi qismida koʻzda tutilgan notifikatsiyada boshqa hollar koʻzda tutilmagan boʻlsa, qoʻllaniladi.

14-modda

1. Ushbu Bitim Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz davlatlarida zarur konstitutsion talablar bajarilganligi toʻgʻrisida bir-birlariga yozma ravishda maʼlum qilgan vaqtdan keyingi kelgan oyning birinchi kunidan kuchga kiradi va 15 yil mobaynida kuchda boʻladi.

2. Agar Ahdlashuvchi Tomonlardan biri Bitimning harakat qilishi tugaganligi haqidagi notani uning harakati tugashidan olti oy avval bermasa, ushbu Bitim avtomatik ravishda oʻn yilga uzaytiriladi, bunda har bir Ahdlashuvchi Tomon Bitimning harakatini uning muddati tugashidan olti oy oldin maʼlum qilish yoʻli bilan tugatish huquqini saqlab qoladi.

3. Ushbu Bitimning muddati tugashidan avval qoʻyilgan sarmoyalarga nisbatan qayd etilgan moddalar oʻsha muddatdan keyingi 15 yil davomida kuchda boʻladi.

4. Ushbu moddaning 2-qismida qayd etilgan muddatga nisbatan, Niderlandiya Qirolligi Hukumatiga ushbu Bitimning harakatini Qirollikning har qaysi qismi uchun toʻxtatish huquqi beriladi.

Shuning tasdiqlash uchun, quyidagi imzo chekuvchilar, tegishli huquqqa ega boʻlib ushbu Bitimni imzoladilar.

1996-yil 14-mart kuni Toshkent shahrida ikki nusxada, har biri oʻzbek, golland va ingliz tillarida imzolandi, uchala matn bir xil kuchga ega. Sharhlashda tafovut tugʻilsa, ingliz tilidagi matn asosiy boʻlib hisoblanadi.

(imzolar)