Ikki tomonlama tashqi iqtisodiy hamkorlikka doir

07.08.1995

Oʻzbekiston Respublikasi va Avstriya Respublikasi oʻrtasida

Bitim

Quyida “Ahdlashuvchi Tomonlar” deb ataluvchi Oʻzbekiston Respublikasi va Avstriya Respublikasi,

ikki tomonlama tashqi iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish, mustahkamlash istagiga amal qilib,

tenglik va oʻzaro manfaatdorlik negizida tovar ayirboshlashni, iqtisodiyot, sanoat va fan-texnika sohalaridagi hamkorlikni kengaytirishga koʻmaklashishga intilib,

ushbu Bitim ikki tomonlama tashqi iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishga qulay zamin va mustahkam asos barpo etishiga komil ishonch bilan,

bozor iqtisodiyoti qoidalariga asoslanib,

xalqaro huquqqa muvofiq va ikkala davlatda amalda boʻlgan qonunlar doirasida,

quyidagi bitimga keldilar:

1-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar ikkala davlatda amalda boʻlgan qonunlar doirasida quyida “Korxonalar” deb ataluvchi ikki mamlakatning korxonalari, tashkilotlari, jamiyatlari va muassasalari oʻrtasida ikki tomonlama tashqi iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishga koʻmaklashadilar.

2-modda

1) Oʻzbekiston Respublikasi va Avstriya Respublikasi boj toʻlovlarini hamda yigʻimlar, shuningdek tovarlarni import va eksport qilishda boj toʻlovlari undirish hamda boshqa yigʻimlar olish uslubi borasida bir-birlariga eng maqbul shart-sharoit yaratib beradilar.

2) Ahdlashuvchi Tomonlar eng maqbul shart-sharoit yaratib berish sharti Ahdlashuvchi Tomonlardan biri:

a) Chegara savdo-sotigʻi sohasida qoʻshni davlatlarga;

b) Oʻzi aʼzo boʻlgan mavjud yoki kelajakda tuzilishi mumkin boʻlgan boj ittifoqlari, erkin savdo chegarasi yoki iqtisodiy hamkorlik boʻyicha mintaqaviy uyushmalarga kirgan davlatlar;

v) Boshqa Ahdlashuvchi Tomon qatnashmagan koʻp tomonlama shartnomalar doirasida davlatlarga berayotgan, kelgusida berishi mumkin boʻlgan imtiyozlar va afzalliklarga daxl qilmasligi xususida kelishib oldilar.

3-modda

1) Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz imkoniyatlariga asoslanib va har bir davlatda amalda boʻlgan qonunlarga muvofiq iqtisodiyot, sanoat, texnika va fan-texnika sohasidagi hamkorlikka koʻmaklashadilar.

2) Ahdlashuvchi Tomonlar istiqbolli hamkorlikning imkoniyatlari, xususan:

qoʻshma korxonalar va ularning filiallarini barpo etish;

savdo vakolatxonalarini ochish;

iqtisodiyotning barcha sohalarida bevosita sarmoya qoʻyish;

texnologiyalar berish, nou-xau qilish, shu jumladan amaliy tadqiqotlar olib borishga koʻmaklashish-litsenziya va patentlar ayirboshlash;

qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi;

mashinasozlik, shu jumladan irrigatsiya tizimlari, qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi uchun asbob-uskunalar ishlab chiqarish;

qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash;

mavjud ishlab chiqarishni taʼmirlash, yangilash, kengaytirish va avtomatlashtirish, shuningdek mudofaa sanoati korxonalarini konversiyalash;

yengil sanoat, shu jumladan yuqori sifatli raqobatga qobiliyatli toʻqimachilik, koʻnchilik, moʻyna buyumlari, poyabzal va mebel mahsulotlari ishlab chiqarish;

turmushda foydalaniladigan elektr priborlari va texnikalar ishlab chiqarish;

elektronika va elektrotexnika sanoati;

atrof-muhitni muhofaza qilish, shu jumladan, biologik himoya vositalari ishlab chiqarish;

maʼdan xomashyosi qidirib topish, qazib olish, unga ishlov berish va uni sotish;

binokorlik sanoati, shu jumladan, binokorlik materiallari va asbob-uskunalari ishlab chiqarish;

energetika sanoati, neft, tabiiy gaz va boshqa energiya manbalari qidirib topish, qazib olish, ularni qayta ishlash, tashish, yetkazib berish va sotish;

energetika tizimlarini, shu jumladan, elektr stansiyalari va elektr uzatish tarmoqlarini kengaytirish hamda taʼmirlash;

sanoat, bank, moliya va marketing xizmati koʻrsatish;

yarmarka, koʻrgazma va birgalikdagi seminarlar, konferensiyalar, simpoziumlar oʻtkazish, oʻzaro delegatsiyalar va ekspertlar ayirboshlashni tashkil qilish;

sanoat, statistika, huquq va boshqa sohalarga doir axborotlar, hujjatlar va nashrlar ayirboshlash borasida istiqbolli hamkorlikning imkoniyatlari borligi toʻgʻrisida kelishib oldilar.

3) Ahdlashuvchi Tomonlar hamkorlikning barcha sohalaridagi loyihalar ekologiyaning eng yuqori talablariga javob beruvchi ilgʻar texnologiyalarga muvofiq amalga oshirilishi lozimligi xususida kelishib oldilar.

4-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar iqtisodiy foydali va ekologiya jihatidan xavfsiz infrastruktura yaratish zarurligiga asoslanib:

energetika,

yoʻl qurilishi,

chiqindilarga qayta ishlov berish va ulardan foydalanish,

temir yoʻl transporti,

havo yoʻllari,

transport tizimi,

telekommunikatsiyalar,

suv xoʻjaligi

sohalaridagi hamkorlikka alohida eʼtibor berish haqida kelishib oldilar.

5-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar sanoat mulkini muhofaza qilishga va oʻz vakolatlari va har bir davlatda amalda boʻlgan qonunlari doirasida, ayniqsa, sanoat mulkini muhofaza qilish Parij konvensiyasi asosida buni amalga oshirishga koʻmaklashadilar, shuningdek bu sohadagi hamkorlikni chuqurlashtirish choralarini koʻrishga kelishib oldilar.

6-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar turizm ikki tomonlama tashqi iqtisodiy aloqalarni kengaytirishga katta hissa qoʻshishi mumkin degan fikrda yakdildirlar.

1) Ahdlashuvchi Tomonlar amaldagi qonunlar doirasida Birlashgan Millatlar Tashkilotining xalqaro turizm va sayohat boʻyicha konferensiyasining (Rim, 1963-yil)tavsiyalari, shuningdek Xartiyasi va Turist kodeksi (Sofiya, 1985-yil) asosida rivojlantirishga koʻmaklashadilar.

2) Tashkilotlar va mutaxassislarning turizm sohasidagi iqtisodiy va texnikaviy hamkorligi, atrof muhitni muhofaza qilish va turizmni yuqori darajada tashkil etish qoidalari asosida amalga oshiriladi.

7-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar kichik va oʻrta korxonalarning ikki tomonlama tashqi iqtisodiy aloqalarida faol qatnashishlari foydali boʻlishi va zarur ekanligini amalda eʼtirof etib, bular oʻrtasida hamkorlikni kengaytirish uchun ikkala mamlakatda amal qilayotgan qonunlar doirasida huquqiy, tashkiliy va boshqa jihatlardan maqbul sharoitlar yaratishga zarur choralar koʻradilar.

8-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz imkoniyatlari doirasida va ikkala davlatda amalda boʻlgan qonunlarga muvofiq mutaxassislar hamda menedjyerlar, avvalo tashqi savdo, iqtisodiyotni boshqarish, sayyohlik, patentshunoslik, bank, moliya va sugʻurta ishlari sohasida mutaxassislar hamda menedjyerlar tayyorlash va ularga taʼlim berishga koʻmaklashadilar.

9-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar oʻrtasidagi barcha hisob-kitob va toʻlovlar har bir mamlakatda amal qilayotgan qonunlar doirasida erkin muomaladagi valyutada amalga oshiriladi.

10-modda

1) Ushbu Bitim doirasidagi mol ayirboshlash, shuningdek iqtisodiyot, sanoat, texnikaviy va fan-texnikaga doir hamkorlik tijoratchilik asosida amalga oshiriladi.

2) Ikkala davlat korxonalari oʻrtasidagi savdo-sotiq basharti, korxonalar oʻzgacha kelishib olmagan boʻlsalar, jahon bozorining joriy narxlari asosida amalga oshiriladi.

3) Ahdlashuvchi Tomonlarning korxonalari ikkala davlatda amalda boʻlgan qonunlar doirasida mol ayirboshlashni koʻpaytirish va oʻzaro yetkazib berilayotgan mollar nomenklaturasini kengaytirish maqsadida xalqaro savdo va moliya ishida qabul qilingan qonun-qoidalar va meʼyorlar asosida jahon amaliyotiga muvofiq keluvchi istalgan shakldagi savdo-sotiqni tashkil etishlari mumkin.

11-modda

1) Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz korxonalariga oʻzaro nizoli holatlarga yoʻl qoʻymaslikka intilishni tavsiya qiladilar. Ahdlashuvchi Tomonlar oʻzaro savdoda biror molni mamlakatni oʻzidagi ayni shunday yoki bevosita raqobatlashadigan mollarni ishlab chiqaruvchilarga katta zarar yetkazadigan yoki yetkazish xavfi boʻlgan miqdorda yoki narxlarda, yoxud shartlarda tashib keltirish kuzatilsa maslahatlashib olishga kirishadilar. Maslahat oʻtkazish toʻgʻrisidagi iltimosnoma bilan murojaat etayotgan Ahdlashuvchi Tomon ikkinchi Tomonga vujudga kelgan vaziyatni oʻrganish uchun barcha maʼlumotlarni beradi.

2) Agar maslahatlashuvlar paytida Ahdlashuvchi Tomonlar 1-bandida koʻrsatib oʻtilgan holat yuz berayotganini aniqlasa, eksport cheklanishi yoxud zarar yetishning oldini olish yoki bartaraf etishga qaratilgan boshqa choralar koʻrilishi zarur.

3) Agar maslahatlashuvlar boshlangandan keyin, lekin 3 oydan oshmagan davrda, Tomonlar bir bitimga kelmasalar, maslahatlashuvlarni oʻtkazish toʻgʻrisida ariza bergan Ahdlashuvchi Tomon tegishli mollar keltirilishini zararning oldini olish yoki bartaraf etish uchun zarur boʻlgan darajada va davrga cheklab qoʻyish huquqiga ega boʻladi. Boshqa Tomon bu holda birinchi Tomon oldidagi oʻz majburiyatidan savdoning taxminan ekvivalent hajmi miqdorlarida voz kechish huquqiga ega boʻladi.

4) Keyinga qoldirish katta zarar yetkazadigan hollarda, dastlabki maslahatlushuvlarsiz muvaqqat choralar koʻrilishi mumkin. Bu holda ushbu choralarni koʻllagan Ahdlashuvchi Tomon boshqa Tomonni zudlik bilan yozma ravishda xabardor qiladi, shundan keyin maslahatlashuvlar darhol boshlanishi lozim.

5) Ahdlashuvchi Tomonlar ushbu moddaga muvofiq choralarni tanlashda mazkur Shartnomaning bundan buyon amal qilishiga eng kam darajada salbiy taʼsir koʻrsatadigan tadbirlarga afzalliklar beradilar.

12-modda

1) Ahdlashuvchi Tomonlar korxonalarga nizolarni avvalo doʻstona, oʻzaro kelishib hal etishni tavsiya qiladilar.

2) Ikkala davlatda amalda boʻlgan qonunlar chegarasida va korxonalar oʻrtasida bitimlarda mavjud kelishuvlarga muvofiq. Ahdlashuvchi Tomonlar:

a) Ikkala Ahdlashuvchi Tomonlarning korxonalari oʻrtasidagi savdo va kooperatsiya oldi-sottisi, shuningdek, qoʻshma korxonalar tuzishda va toʻgʻridan toʻgʻri investitsiyalarni amalga oshirishda roʻy beradigan oldi-sottilar bilan bogʻlik nizoli masalalarni hal etishda hakamlik sudini koʻllashni;

b) Birlashgan Millatlar Tashkilotining xalqaro savdo huquqi boʻycha komissiya (YuNSITRAL) tomonidan hakamlik qoidalarini qoʻllash, hamda ajnabiy hakamlik qarorlarini tan olish va ijro etish konvensiyasi (Nyu-York, 1958-yil) qatnashchilari boʻlgan davlatlardan birining hakamlik sudini jalb qilishni tavsiya qiladilar.

13-modda

Ushbu Bitim toʻxtatilishi yoki oʻzgartirilishi mazkur Bitimning amal qilishi Ahdlashuvchi Tomonlarning korxonalari oʻrtasidagi yuzaga kelgan majburiyatlarga taʼsir etmaydi.

14-modda

1) Ushbu Bitimga muvofiq aralash komissiya tuziladi. Bu komissiya Ahdlashuvchi Tomonlardan birining taklifiga binoan navbati bilan Oʻzbekiston va Avstriyada yigʻiladi.

2) Aralash komissiyaga tashqi iqtisodiy aloqalarning ahvoli va ularni rivojlantirish, tahlil etish:

a) istiqbolga moʻljallangan iqtisodiy aloqalarning ahvoli va ularni rivojlantirish, tahlil etish;

b) ikkala davlat korxonalari oʻrtasida iqtisod, sanoat, texnika va fan-texnika sohasidagi hamkorlik sharoitlarini yaxshilash yuzasidan takliflar ishlab chiqish;

v) ushbu Bitimni koʻllash yuzasidan tavsiyalar taqdim etish vazifalari kiradi.

3) Ushbu Bitimni koʻllash va talqin etishga oid nizolar aralash komissiya doirasida muzokaralar oʻtkazish yoʻli bilan hal etiladi.

15-modda

1) Ahdlashuvchi Tomonlar ushbu Bitimning Yevropa hamjamiyatining amaldagi huquqiy maqomiga zid boʻlgan qismiga bogʻliq boʻlmaydilar.

2) 1-xatboshini talqin qilish va qoʻllash boʻyicha tafovutlar kelib chiqqanda Ahdlashuvchi Tomonlar maslahatlashuvlar oʻtkazadilar.

16-modda

1) Ushbu Bitim 2 yil muddatga tuzildi va basharti Ahdlashuvchi Tomonlardan biri Bitimning amal qilish muddati tugashiga uch oy qolgunga kadar uni bekor qilish niyatida ekanligini diplomatik yoʻllar orqali boshqa Ahdlashuvchi Tomonga maʼlum qilmasa, keyingi har bir yilga oʻz-oʻzidan uzayaveradi.

2) Ushbu Bitim Ahdlashuvchi Tomonlar notalari ayirboshlash yoʻli bilan bir-birlarini ushbu Bitim kuchga kirishiga taalluqli ikkala davlatda amalda boʻlgan qonunlarda nazarda tutilgan tegishli davlat ichki tartibotlari bajarilganligi toʻgʻrisida xabardor qilgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab kuchga kiradi.

Vena shahrida, 1995-yil 7-avgustda, ikki nusxada, har biri oʻzbek va nemis tillarida tuzildi, bunda har ikkala matn bir xil kuchga ega.

(imzolar)