Erkin savdo toʻgʻrisida

30.03.1995

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Moldova Respublikasi Hukumati oʻrtasida

Bitim

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Moldova Respublikasi Hukumati, bundan keyin “Tomonlar” deb ataladilar,

Oʻzbekiston Respublikasi va Moldova Respublikasi oʻrtasida tenglik va oʻzaro manfaatdorlik asosida savdo-iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishga intilib,

har qaysi davlatning tashqi iqtisodiy faoliyatni mustaqil ravishda amalga oshirishdagi suveren huquqidan kelib chiqib,

oʻzaro manfaatli va kooperatsion aloqalar va hamkorlikni rivojlantirish asosida Oʻzbekiston Respublikasi va Moldova Respublikasi iqtisodiy potensialini oshirishga koʻmaklashish maqsadida,

oʻzaro iqtisodiy hamkorlikni erkin rivojlantirishga oʻzlarining sodiqligini tasdiqlab,

tovarlar va xizmatlar koʻrsatishni erkin ayirboshlash oʻzaro kelishilgan chora-tadbirlarni amalga oshirishni talab qilishini eʼtirof etib,

Oʻzbekiston Respublikasi va Moldova Respublikasi Tariflar va savdo boʻyicha Bosh Bitim (TSBB) hamda Jahon savdo tashkiloti SJST) prinsiplariga sodiq ekanliklarini tasdiqlab,

quyidagilar toʻgʻrisida kelishib oldilar:

1-modda

1. Ahdlashuvchi Tomonlar bir-birlariga erkin savdo tartibini yaratadilar.

Ahdlashuvchi Tomonlar Ahdlashuvchi Tomonlardan birining bojxona hududidan kelib chiqqan va boshqa Ahdlashuvchi Tomonning bojxona hududi uchun moʻljallangan tovarlar eksportiga va/yoki importiga nisbatan ekvivalent kuchga ega boʻlgan bojxona bojlari, soliqlar va yigʻimlarni, shuningdek, miqdoriy cheklashlarni qoʻllamaydilar. Tovarlarning kelishilgan turlari boʻyicha mazkur savdo tartibidan chiqarishlar ushbu Bitimning uzviy qismi hisoblanadigan hujjatlar bilan rasmiylashtiriladi.

2. Ushbu moddaning 1-bandiga muvofiq Ahdlashuvchi Tomonlar erkin savdo tartibidan chiqarishlarning umumiy roʻyxatini, shuningdek, bunday chiqarishlarni qoʻllanish usullarini har yili ishlab chiqadilar va kelishib oladilar.

3. Ushbu Bitim maqsadlari uchun va uning amalda boʻlish davrida Ahdlashuvchi Tomonlar hududidan kelib chiqqan tovarlar deganda 1993-yil 24-sentabrda tovarlar tegishli boʻlgan mamlakatlarni aniqlash Qoidalari bilan aniqlangan, Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Hukumat Boshliqlari Kengashining Qarori bilan tasdiqlangan tovarlar tushuniladi.

2-modda

Har qaysi Ahdlashuvchi Tomon:

boshqa Ahdlashuvchi Tomonning ushbu Bitim taʼsiriga kiruvchi tovarlaridan shunga oʻxshash ichki ishlab chiqarish tovarlaridan yoki uchinchi mamlakatlardan kelib chiqqan ana shunday tovarlardan olinadigan tegishli soliqlar va yigʻimlardan ortiq miqdorda bevosita yoki bilvosita ichki soliqlar va yigʻimlar olishni;

ushbu Bitim taʼsiriga kiruvchi tovarlar importi yoki eksportiga nisbatan xuddi shunday vaziyatda shunga oʻxshash ichki ishlab chiqarish tovarlari yoki uchinchi mamlakatlardan kelib chiqqan tovarlarga nisbatan qoʻllanilmaydigan biron-bir maxsus cheklashlar yoki talablarni joriy etishni;

boshqa Ahdlashuvchi Tomon hududiga tegishli tovarlarni toʻplash, yuklash, saqlash, tashishga, shuningdek, toʻlovlarga va toʻlovni joʻnatishga nisbatan shunday hollarda oʻz tovarlariga yoki uchinchi mamlakatlardan kelib chiqqan tovarlarga nisbatan qoʻllanadigan qoidalarni qoʻllanishni amalga oshirmaydilar.

3-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar oʻzaro savdoda boshqa Ahdlashuvchi Tomonga nisbatan kamsituvchi chora-tadbirlar koʻrishdan, ushbu Bitim doirasida tovarlar eksporti va/yoki importiga miqdoriy cheklashlar yoki ularga ekvivalent boʻlgan chora-tadbirlar koʻrishdan tiyiladilar.

Ahdlashuvchi Tomonlar bir tomonlama tartibda, lekin faqat oqilona doirada va qatʼiy muayyan muddatga miqdoriy yoki boshqa maxsus cheklashlar belgilashlari mumkin.

Mazkur cheklashlar mutlaq tusda boʻlishi kerak va faqat TSBB/JST doirasida bitimlarda nazarda tutilgan hollardagina qoʻllanishi mumkin.

Ushbu moddaga muvofiq cheklashni qoʻllanuvchi Ahdlashuvchi Tomon, imkoniyatga qarab, eslatib oʻtilgan cheklashlarni joriy etishning asosiy sabablari, shakllari va moʻljallanayotgan muddatlari toʻgʻrisida toʻliq axborotni boshqa Ahdlashuvchi Tomonga oʻz vaqtida taqdim etishi kerak, shundan keyin maslahatlashuvlar tayinlanadi.

4-modda

Ushbu Bitim Ahdlashuvchi Tomonlardan istalganining tashqi iqtisodiy aloqalar sohasida davlat tomonidan boshqarishning oʻz hayotiy manfaatlarini himoya qilish uchun oʻzi zarur deb hisoblaydigan yoki oʻzi qatnashchisi boʻlgan yoki qatnashchisi boʻlishni moʻljallayotgan xalqaro shartnomalarni bajarish uchun soʻzsiz zarur boʻlgan, xalqaro amaliyotda umumiy ravishda qabul qilingan chora-tadbirlarni, agar bu chora-tadbirlar quyidagilarga taalluqli boʻlsa, bir tomonlama tartibda koʻrish huquqiga toʻsqinlik qilmaydi:

odamlar hayoti va salomatligini, atrof muhitni muhofaza qilish, hayvonot va oʻsimliklarni qoʻriqlash;

jamoat tartibi va jamoat axloqini himoya qilish;

milliy xavfsizlikni taʼminlash;

qurol-yarogʻlar, oʻq-dorilar va harbiy texnika bilan savdo qilish;

parchalanuvchi materiallarni va radioaktiv moddalarni yetkazib berish, radioaktiv chiqindilarni foydalaniladigan qilish;

oltin, kumush yoki boshqa qimmatbaho metallar va toshlar bilan savdo qilish;

oʻrnini toʻldirib boʻlmaydigan tabiiy resurslarni saqlash;

toʻlov balansini buzish;

davlatning qoʻllab-quvvatlash dasturlarini amalga oshirish natijasida ichki narxlari jahon narxlaridan past boʻlgan mahsulotlarni eksport qilishni cheklash;

sanoat va intellektual mulkni muhofaza qilish;

milliy mulk boʻlgan boyliklarni qoʻriqlash;

harbiy harakatlar vaqtida yoki xalqaro munosabatlardagi boshqa favqulodda holatlarda qoʻllaniladigan chora-tadbirlar;

xalqaro tinchlikni va xavfsizlikni saqlash uchun BMT Ustavi asosida majburiyatlarni bajarishga doir xatti-harakatlar.

Bunday chora-tadbirlarni ushbu moddaga muvofiq qoʻllanadigan Ahdlashuvchi Tomon, imkoniyatga qarab, eslatib oʻtilgan cheklashlarni joriy etishning asosiy sabablari, shakllari va moʻljallanayotgan muddatlari toʻgʻrisida toʻliq axborotni boshqa Ahdlashuvchi Tomonga oʻz vaqtida taqdim etishi kerak, shundan keyin maslahatlashuvlar tayinlanadi.

5-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar oʻrtasida savdo-iqtisodiy hamkorlik boʻyicha barcha hisob-kitoblar va toʻlovlar alohida banklararo bitim bilan kelishib olinadi.

6-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar tashqi iqtisodiy aloqalarni, shu jumladan, savdo, investitsiyalar, soliq solish, bank va sugʻurta faoliyati hamda boshqa xizmatlar masalalari, transport va bojxona, shu jumladan, Ahdlashuvchi Tomonlarga taalluqli boʻlgan bojxona statistikasi masalalari boʻyicha ichki huquqiy tartibga solib borish toʻgʻrisida muntazam asosda axborotlar ayirboshlaydilar.

Ahdlashuvchi Tomonlar milliy qonunchiligidagi ushbu Bitimning bajarilishiga taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlar toʻgʻrisida bir-birlarini zudlik bilan xabardor qilib turadilar.

Ahdlashuvchi Tomonlarning vakil qilingan organlari bunday axborotni ayirboshlash tartibini kelishib oladilar.

Ushbu moddaning qoidalari:

istalgan Ahdlashuvchi Tomonning toʻla huquqli organini qonunchilik boʻyicha yoki Ahdlashuvchi Tomonlardan birining odatdagi maʼmuriy amaliyoti davomida olish mumkin boʻlmagan axborotni taqdim etishga;

savdo, tadbirkorlik, sanoat, tijorat yoki kasb-kor boʻyicha biror-bir sirni yoki savdo jarayonini oshkor qiluvchi yoki oshkor etilishi Ahdlashuvchi Tomonning davlat manfaatlariga zid boʻlgan axborotni taqdim etishga majbur qiluvchi sifatida talqin etilmaydi.

7-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar nohalol ish amaliyotini ushbu Bitim maqsadlariga. nomuvofiq deb eʼtirof etadilar hamda uning quyidagi usullariga yoʻl qoʻymaslik va ularni bartaraf qilish majburiyatini oladilar:

Ahdlashuvchi Tomonlarning hududlarida raqobatga xalaqit berish yoki uning uchun shart-sharoitlarni buzish maqsadlarini koʻzlagan korxonalar oʻrtasidagi shartnomalar, korxonalar birlashmalari qabul qilgan qarorlar va ish amaliyotining umumiy usullari;

bir yoki bir necha korxonaning Ahdlashuvchi Tomonlarning butun hududida yoki uning ancha qismida raqobatni cheklagan holda oʻzlarining ustunlik mavqeyini oʻrnatishda foydalanishadigan xatti-harakatlari.

8-modda

Ikki tomonlama iqtisodiy munosabatlarni tarif va notarif boʻyicha tartibga solishni amalga oshirishda statistik axborotni ayirboshlash, bojxona rasmiy marosimlarini oʻtkazish uchun Ahdlashuvchi Tomonlar tovarlarni tavsiflash va kodlashtirishning uygʻunlashtirilgan tizimiga hamda Yevropa iqtisodiy Ittifoqining Kombinatsiyalashgan tarif-statistika nomenklaturasiga asoslangan Tashqi iqtisodiy siyosatning yagona toʻqqiz belgili Tovar nomenklaturasidan foydalanadilar. Bunda oʻz ehtiyojlari uchun Ahdlashuvchi Tomonlar zarurat boʻlganda Tovar nomenklaturasini toʻqqiz belgidan chetga chiqqan holda rivojlantirishni amalga oshiradilar.

Tovar nomenklaturasining etalon nusxasini joriy etish oʻzaro kelishgan asosda, tegishli xalqaro tashkilotlardagi mavjud vakolatxonalar orqali amalga oshiriladi.

9-modda

Ahdlashuvchi Tomonlar shunga rozidirlarki, tranzit erkinligi prinsiplariga rioya etish ushbu Bitimning maqsadlariga erishishning eng muhim sharti hamda ularni xalqaro mehnat taqsimoti va kooperatsiyalash tizimiga kiritish jarayonining muhim elementi hisoblanadi.

Shu munosabat bilan har qaysi Ahdlashuvchi Tomon boshqa Ahdlashuvchi Tomonning va/yoki uchinchi mamlakatlarning bojxona hududlaridan kelib chiqadigan hamda boshqa Ahdlashuvchi Tomonning yoki istalgan uchinchi mamlakatning bojxona hududi uchun moʻljallangan tovarlarning oʻz hududi orqali toʻsiqsiz tranzit qilinishini taʼminlaydi va eksportchilarga, importchilarga yoki tashuvchilarga tranzitni taʼminlash uchun barcha mavjud va zarur boʻlgan vositalar hamda xizmatlarni xuddi shu vositalar va xizmatlarni oʻz eksportchilariga, importchilariga yoki tashuvchilariga yoxud istalgan uchinchi davlatning eksportchilari, importchilari yoki tashuvchilariga berishdagidan yomon boʻlmagan shartlarda beradi.

Yuklarning Ahdlashayotgan Tomonlar hududi boʻylab oʻtish tartibi va shartlari tashuvlarning xalqaro qoidalariga muvofiq tartibga solib boriladi.

10-modda

Har qaysi Ahdlashuvchi Tomon tovarlarning sanksiyasiz qayta eksport qilinishiga yoʻl qoʻymaydi, ushbu tovarlar kelib chiqqan boshqa Ahdlashuvchi Tomon ularning eksport qilinishiga nisbatan davlat tomonidan tartibga solish chora-tadbirlarini qoʻllanadi. Ahdlashuvchi Tomonlar sanksiyasiz qayta eksport qilish taqiqlanadigan tovarlar roʻyxatini belgilaydilar, shuningdek, davlat tomonidan tartibga solish chora-tadbirlari qoʻllanadigan tovarlar roʻyxatlarini ayirboshlaydilar.

Bunday tovarlarni uchinchi mamlakatlarga qayta eksport qilish faqat yozma rozilik bilan va mazkur tovarlar kelib chiqqan mamlakat hisoblanadigan davlatning vakil qilingan organi belgilaydigan shartlar boʻyicha amalga oshiriladi.

11-modda

Uchinchi mamlakatlarga nisbatan eksport nazoratining kelishilgan siyosatini oʻtkazish maqsadida Ahdlashuvchi Tomonlar eksport nazoratining samarali tizimini yaratish uchun muntazam maslahatlashuvlar oʻtkazib turadilar va oʻzaro kelishilgan chora-tadbirlar koʻradilar.

12-modda

Ushbu Shartnomadagi hech narsa istalgan Ahdlashuvchi Tomonning uchinchi mamlakatlar bilan munosabatlar oʻrnatishiga, mazkur Ahdlashuvchi Tomon (agar ushbu munosabatlar va majburiyatlar mazkur Bitim qoidalari va maqsadlariga zid boʻlmasa, qatnashchisi boʻlgan yoki boʻladigan biror-bir boshqa xalqaro bitimga muvofiq uz zimmasiga olgan majburiyatlarni bajarishiga monelik qilmaydi.

13-modda

Ushbu Bitim qoidalarini talqin qilishda yoki qoʻllanishda Ahdlashuvchi Tomonlar oʻrtasida paydo boʻlgan kelishmovchiliklar muzokaralar yoʻli bilan hal etiladi.

Ahdlashuvchi Tomonlar oʻzaro savdoda bahsli vaziyatlarga yoʻl qoʻymaslikka intiladilar.

Ahdlashuvchi Tomonlar belgilaydilarki, tijorat kontraktlari va bitishuvlarini talqin etish yoki bajarish natijasida ikkala davlatning xoʻjalik yurituvchi subyektlari oʻrtasida paydo boʻladigan daʼvo va kelishmovchiliklar, agar ularni maslahatlashuvlar va muzokaralar asosida doʻstona yoʻl bilan hal etib boʻlmasa va boshqacha tartib kelishilmagan boʻlsa, ular Ahdlashuvchi Tomonlarning hududlarida yoxud kontraktni imzolagan Tomonlar belgilagan uchinchi davlatlar hududida tuziladigan hakamlik sudlarining (doimiy yoki “ad hoc”) mutlaq huquq doirasiga tegishli boʻladi.

Har qaysi Ahdlashuvchi Tomon oʻz hududida hakamlik qarorlarini eʼtirof etish va bajarish boʻyicha samarali vositalar mavjud boʻlishini taʼminlaydilar.

14-modda

Zarurat boʻlganda Tomonlarning kelishuviga koʻra ushbu Bitimga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.

15-modda

Ushbu Bitim uning bajarilishi uchun zarur boʻlgan barcha rasmiyatchiliklarni Ahdlashuvchi Tomonlar amalga oshirganligi toʻgʻrisida yozma bildirishnoma ayirboshlangan sanadan boshlab kuchga kiradi.

Bitim Ahdlashuvchi Tomonlardan biri uning amalda boʻlishini toʻxtatish istagi toʻgʻrisidagi yozma bildirishnomani taqdim etgan sanadan boshlab oʻn ikki oy oʻtgach oʻz kuchini yoʻqotadi.

Ushbu Bitimning amalda boʻlishi toʻxtatilgan taqdirda uning qoidalari ikkala Ahdlashuvchi Tomonning xoʻjalik faoliyati subyektlari oʻrtasida tuzilgan, biroq u amalda boʻlgan davrda bajarilmagan kontraktlarga nisbatan ular toʻliq bajarilgunga qadar qoʻllaniladi.

1995-yil 30-martida Kishinev shahrida ikki nusxada, har biri oʻzbek, moldovan va rus tillarida tuzildi, barcha matnlar bir xil kuchga egadir.

Mazkur Bitimning u yoki bu qoidasini talqin qilishda kelishmovchiliklar paydo boʻlgan taqdirda rus tilidagi matn asos qilib olinadi.

(imzolar)