Mahsulotlarni ekologik sertifikatlash qoidalari (85-TK-son)
01.12.2010
Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi huzuridagi Davlat ekologik sertifikatlashtirish, standartlashtirish va meʼyorlashtirish Bosh boshqarmasi (“Boshdavekosertifikat”)
1. Qoʻllanish sohasi
Mazkur standart, Oʻzbekiston Respublikasining “Mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 19-apreldagi 151-sonli “Ekologik xavfli mahsulotlar va chiqindilarni Oʻzbekiston Respublikasi hududiga olib kirish va olib chiqishni tartibga solish toʻgʻrisida”gi, 2002-yil 21-fevraldagi 62-sonli “Oʻta xavfli yuklarni va harbiy kontingentni Oʻzbekiston Respublikasi Hududidan tranzit yoʻli bilan olib oʻtishni davlat nazorati va boshqaruvi toʻgʻrisida”gi, 2004-yilning 6-iyuldagi 318-sonli “Mahsulotlarni sertifikatlashtirish jarayonini soddalashtirishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlari asosida ishlab chiqilgan boʻlib, mahsulotlarni Oʻzbekiston Respublikasining tabiatni muhofaza qilish qonunchiligi talablariga muvofiqligini tasdiqlash, uni ishlab chiqarishda, transportda tashishda, saqlashda, utillashtirish va yoʻq qilishda Davlat Ekologik Sertifikatlashtirish Tizimi (DEST) va Oʻzbekiston Respublikasining Milliy Sertifikatlashtirish Tizimi (MST) talablariga muvofiqligini tasdiqlash maqsadida, Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilayotgan, Respublika hududiga olib kirilayotgan yoki hududidan olib chiqib ketilayotgan, hududdan tranzit usulida olib oʻtilayotgan mahsulotlarni ekologik sertifikatlashtirishga tayyorlash va ekologik sertifikatlashtirishning umumiy qoidalarini oʻrnatadi.
Mahsulotlarni majburiy ekologik sertifikatlashtirishning oʻziga xosligini, Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining alohida meʼyoriy-huquqiy hujjatlarida rasmiylashtiriladi.
2. Meʼyoriy havolalar
3. Asosiy qoidalar
3.1 Ekologik sertifikatlashtirish mazkur Qoidalarga muvofiq amalga oshiriladi.
3.2 Ekologik sertifikatlashtirishni tashkil qilish va oʻtkazish qonunchilikda oʻrnatilgan tartibda akkreditlangan idoralar tomonidan amalga oshiriladi (matnda keyingi oʻrinlarda — ESI).
3.3 Mahsulotni ekologik sertifikatlashtirish chizmalari ushbu Qoidalarning ilovasida keltirilgan. Mahsulotni ekologik sertifikatlashtirishning tavsiyaviy chizmalari ushbu standartning A ilovasida keltirilgan. Har bir aniq holat uchun, buyurtmachining taklifini hisobga olgan holda, ESI sertifikatlashtirishning chizmasini, mahsulotni ishlab chiqarishning oʻziga xos tomonlarini va ekologik xavfini, sinov usullarini, xoʻjalik faoliyatini yurituvchi obyektni atrof-muhitni muhofazasiga taʼsirini, shuningdek, mahsulotni qoʻllanishida, transportda tashishda, saqlashda, utillashtirish va yoʻq qilishda faraz qilingan (potensial) ekologik xavfini hisobga olib, tanlaydi.
3.4 Ekologik sertifikatlashtirishda, mahsulotni unga oʻrnatilgan meʼyoriy hujjatlarda (keyingi oʻrinlarda — MH deb yuritiladi)gi talablarga muvofiqligini, ekologik sertifikatlashtirishga oid koʻrsatkichlarini tasdiqlash amalga oshiriladi.
3.5 Mahsulotni ekologik sertifikatlashtirishda, shuningdek, meʼyoriy-huquqiy va boshqa rasmiy MH larning mahsulotga qoʻyilgan majburiy talablariga ham rioya qilinishi kerak.
3.6 Mahsulotni ekologik sertifikatlashtirishda, tansiflagich guruhiga mansubligini, shu toʻpga mansubligini, mahsulotni kelib chiqishini, texnik hujjatlarga muvofiqligini, shuningdek, uni oddiy sharoitlarda qoʻllanishi, transportda tashish va saqlanishini identifikatsiyalash imkonini beruvchi tavsiflari (koʻrsatkichlari), sinov usullari qoʻllaniladi va tekshiriladi.
3.7 Oʻtkazilgan sinovlarni qaytarilmasligini oldini olish maqsadida, akkreditlangan sinov laboratoriyalari (keyingi oʻrinlarda — ASL) yoki akkreditlangan ekoanalitik laboratoriyalari (keyingi oʻrinlarda — AEAL) ulardan avval boshqa ASL va AEAL tomonidan oʻtkazilgan sinovlar natijalarini tan olishni amalga oshirishga majburdir.
3.8 Ekologik sertifikatlashtirish ishlarini haqini toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida oʻrnatilgan tartibda, ariza beruvchi tomonidan amalga oshiriladi.
4. Ekologik sertifikatlashtirishni oʻtkazish tartibi
4.1 Ekologik sertifikatalashtirish oʻz ichiga quyidagilarni oladi:
a) ekologik sertifikatlashtirishga buyurtma berish (V ilovasi) va uni koʻrib chiqish;
b) buyurtma qilingan mahsulotni MH ga va boshqa taqdim etilgan hujjatlarga mosligini tahlil qilish;
v) buyurtma boʻyicha qaror qabul qilish;
g) sinovlar dasturini tayyorlash va tasdiqlash;
d) namunalar tanlab olish va ularni yetkazib berish, identifikatlash va ularni sinovlari;
e) namunalar sinovlarini ASL yoki AEAL da oʻtkazish;
j) mahsulot ishlab chiqarishni oʻrganish maqsadida tekshirish;
z) mahsulotni ekologik xavfsizlik talablariga deklaratsiyalash;
i) olingan tahlillar natijalari va ekologik sertifikatni berish imkoni yoki berishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror;
k) ekologik sertifikatlarni, ekologik sertifikat berish idorasida va DEST da Davlat reyestriga roʻyxatga olish.
4.2 ESI quyidagi maʼlumotlarni tayyorlashi va ariza beruvchiga, uning talabiga koʻra, taqdim etishi kerak:
a) ekologik sertifikatlashtirilishi majburiy boʻlgan mahsulotlar roʻyxati yoki undan koʻchirma;
b) ESI ning akkreditatsiya sohasi boʻyicha ekologik sertifikatlashtirishni oʻtkazish qoidalari;
v) ekologik sertifikatlashtirish boʻyicha xizmatlarning narx (tarif)lari;
g) Qonunchilikda oʻrnatilgan tartibda berilgan, ESI ning akkreditlash attestati.
4.3 Buyurtmachining yozma arizasiga binoan, ESI boshqa tarmoqlar sertifikatlashtirish tizimlarining (Sogʻliqni Saqlash Vazirligi, “Oʻzstandart” agentligi, Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi va boshqalar) sertifikatlari va xulosalarini olish boʻyicha agentlik xizmatlarini koʻrsatish huquqiga ega. Bunda namunalar tanlab olish, ularni tegishli idoralarga taqdim etish masʼuliyatini bu ishlarni bajargan ESI idorasiga yuklatiladi.
Mahsulot toʻpini ekologik sertifikatlashtirishda quyidagi hujjatlar taqdim etilishi kerak:
transportda tashilayotgan mahsulotning meʼyoriy hujjat nusxasi yoki boshqa texnik tavsiflarni oʻz ichiga olgan hujjatlar (zarur boʻlganda);
mahsulotni yetkazib berish uchun tuzilgan, oʻrnatilgan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilgan kontraktning nusxasi;
Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududiga yetib kelgani toʻgʻrisidagi belgisi bilan tovar-yoʻl hujjat (invoys, hisob-faktura, tovar-yoʻl hujjati)larining nusxasi;
sotishga rejalashtirilgan mahsulotning sotish muddatlari, toʻpdan foydalanish va isteʼmolchilar toʻgʻrisidagi maʼlumot.
Tranzit yoʻli bilan mahsulotlarni olib oʻtilganida:
yoʻnalish marshruti boʻyicha maʼlumot;
mahsulot tashuvchi transport-ekspeditor tashkilotining kafolat xati;
mahsulotning yoʻl-tovar hujjatlari va yetkazib berish kontraktining nusxalari (invoys, hisob-faktura, tovar-yoʻl hujjati).
Mahsulotni deklaratsiyalash jarayoni 2005-yil 6-apreldagi 1465-sonli Nizomga asosan amalga oshiriladi.
4.4 Respublika hududiga olib kelinayotgan, sertifikatlashtirilishi majburiy boʻlgan mahsulot uchun MHlar mavjud boʻlmagan hollarda, amaldagi qonunchilikka asosan, bunday mahsulotning ekologik certifikatlashtirishni, identifikatlash va oʻxshash boʻlgan mahsulot turining ekologik xavfsizligi koʻrsatkichlari boʻyicha amalga oshiriladi.
Buyurtmachi tomonidan kerakli meʼyoriy hujjatlar yoki ekologik xavfsizligi boʻyicha texnik tavsiflarni taqdim etmagan hollarda, murojaat qiluvchi ekologik sertifikatlashtirish oʻtkazishni inkor qiladi.
4.5 Buyurtma berilgan vaqtida, buyurtma berilgan mahsulot ESI ning akkreditlash sohasiga kiritilmagan boʻlsa, berilgan buyurtma markaziy ekologik sertifikatlashtirish idorasida koʻrib chiqiladi.
4.6 Buyurtma berilayotgan mahsulot uchun bir necha ESI mavjud boʻlgan hollarda, buyurtmachi ularni ichidan oʻzi hoxlagan idoraga murojaat qilish huquqiga ega.
4.7 ESI ga buyurtma berilganidan keyin, uni koʻrib chiqadi, taqdim etilgan hujjatlarni tahlil qiladi va ariza berilganiga 2 kundan kechiktirmay buyurtmachiga, ekologik sertifikatlashtirishning asosiy shartlari, shu jumladan ekologik sertifikatlashtirishning chizmasi, sertifikatlashtirishni oʻtkazishga asos boʻluvchi, kerakli MHlar, sinovlar oʻtkazilishi kerak boʻlgan ASL yoki AEAL larni oʻz ichiga olgan qarorni maʼlum qiladi.
4.8 Qarorning tavsiyaviy shakli ushbu standartning S ilovasida keltirilgan.
4.9 Mahsulotni ekologik sertifikatlashtirish muddatlari, shu mahsulot va uning sinov usullari uchun amal qilayotgan MHlarda oʻrnatilgan muddatlarga mos kelishi, ammo bir oydan ortmasligi kerak.
4.10 Ekologik sertifikatlashtirishda, MHlarning majburiy talablarini tekshirish zaruriyatini, ESI, har bir holat uchun alohida, oʻzidagi mavjud boʻlgan qoʻshimcha hujjat (ASL va AEALlarning sinov bayonnomalari, texnik hujjatlar, xavfsizlik maʼlumotlari va boshqalar) larni hisobga olgan holda belgilaydi. Agar qoʻshimcha maʼlumotlarda ASL va AEAL larda oʻtkazilgan sinovlarning muayyan koʻrsatkichlar boʻyicha natijalari mavjud boʻlsa, ESI ekologik xavfsizlik boʻyicha qoʻshimcha sinovlarsiz, bu natijalarni qoʻllashi mumkin. Bunda oʻtkazilgan sinovlarning muddatlari hisobga olinadi.
4.11 Koʻngilli ekologik sertifikatlashtirishda, ESI bilan ariza beruvchi birgalikda ekologik sertifikatlashtirish tavsiflari roʻyxatini va ularni aniqlash usullarini belgilaydi.
Agar sinovlar uchun buyurtmachi tanlab olgan ekologik sertifikatlashtirish tavsiflarining roʻyxati, mahsulot MHsining talablaridan farq qilsa, unda buni buyurtma boʻyicha qarorda koʻrsatilishi kerak.
4.12 Ekologik sertifikatlashtirish sinovlari oʻrnatilgan tartibda akkreditlangan ASL va AEAL larda oʻtkaziladi.
4.13 Mahsulot namunasini tanlab olish va uni identifikatlashni ASL va AEAL lar tomonidan, joylarga chiqib, buyurtma berilgan kundan keyin ikki kun kechiktirmay amalga oshiriladi.
4.14 Ekologik sertifikatlashtirishi kerak boʻlgan mahsulotni identifikatlash, namunalar miqdori, tanlab olish tartibi, saqlash qoidalari, har bir mahsulot uchun amal qilayotgan MHlarda, shuningdek uning sinov usullari uchun MHlarda oʻrnatiladi.
4.15 Ekologik sertifikatlashtirishga taqdim etilgan mahsulotni identifikatlash mahsulotni identifikatlash boʻyicha yoʻriqnoma asosida amalga oshiriladi. Agar identifikatlash natijalari boʻyicha, buyurtmachi taqdim etgan namunalar ekologik sertifikatlashtirishning tur namunalari boʻlib chiqmasa, namunalar tanlab olinmaydi va buyurtmachiga, mahsulotni ekologik sertifikatlashtirilishga asosli rad javobi taqdim etiladi.
4.16 Bojxona nazoratida saqlanayotgan import tovarlaridan, ekologik sertifikatlashtirish uchun namunalar tanlab olish, bojxona idorasining ruxsati bilan, ESI va ASL (AEAL) vakillari bilan birgalikda, tovar egasi yoki uning vakili ishtirokida amalga oshiriladi. Bunda, oʻrnatilgan tartibda, 3 nusxada namunalar tanlab olish dalolatnomasi tuziladi, bir nusxasi bojxona idorasiga, ikkinchi nusxasi ariza beruvchiga topshiriladi.
Shuningdek buyurtmachi ESI ga, Oʻzbekiston Respublikasi akkreditlash tizimida akkreditlangan yoki tan olingan laboratoriyalarda oʻtkazilgan, mahsulotni ishlab chiqarishga qoʻyilishida, ishlab chiqishdagi sinov bayonnomalarini, sinov hujjatlarini taqdim etishi mumkin.
4.17 Buyurtmachiga uning soʻroviga binoan, ASL yoki AEALlarda oʻtkazilayotgan sinovlar sharoitlari bilan tanishish imkoni berilishi kerak. Buyurtmachi oʻzining mahsulotining sinovlarida ishtirok etish huquqiga ega, bunda kasb sirlariga rioya qilinishi choralari taʼminlanishi kerak.
4.18 Namunalarning sinovlari sifati va ishonchliligi, shuningdek, sinov bayonnomalarini saqlanishi uchun masʼuliyatni, bu sinovlarni oʻtkazgan ASL yoki AEALlarga yuklatiladi. Sinov bayonnomalari vakolatli sinovchi-mutaxassislar tomonidan imzolanadi va ASL yoki AEAL rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
4.19 Sinovlar bayonnomalari buyurtmachiga va ESIga taqdim etiladi. Agar har xil sinov laboratoriyalarida har xil koʻrsatkichlari boʻyicha sinovlar oʻtkazilgan boʻlsa, bunda barcha kerakli bayonnomalar natijalari ijobiy boʻlganida, ekologik xavfsizlik boʻyicha talabga javob bergan hisoblanadi.
4.20 Sinovlar natijalari qoniqarsiz boʻlsa yoki taqdim etilgan hujjatlar toʻplami toʻliq boʻlmagan hollarda, ekologik sertifikat berishga, qonunchilikning muayyan meʼyorlarini koʻrsatilgan holda rad javobi toʻgʻrisidagi xulosa beriladi.
4.21 Sinovlar davrida toʻliq buzilgan mahsulot boʻyicha buyurtmachi yoki uning vakili ishtirokida roʻyxatdan oʻchirish boʻyicha dalolatnoma tuziladi. Sinovlarda qisman buzilgan yoki buzilmagan mahsulotni buyurtmachining hoxishiga koʻra, qaytarish hujjatiga uning imzosini qoʻydirib qaytariladi.
4.22 Sertifikatlashtirilayotgan mahsulotni ishlab chiqarish sharoitlarini oʻrganish maqsadida tahlil qilish ESI ning hujjatlarida belgilanadi.
Tahlil natijalari boʻyicha dalolatnoma tuzilib, ekologik sertifikat berishda bu dalolatnoma qoʻllaniladi.
4.23 Tahlilni oʻtkazish muddatlari namunalar olingan kunidan boshlab 10 ish kundan ortmasligi kerak.
4.24 Oʻtkazilgan tahlil toʻgʻrisidagi maʼlumot auditorlik bayonnomasida koʻrsatiladi. ESI buyurtmachi taqdim etgan, sinovlar bayonomasini, ishlab chiqarish sharoitlarini oʻrganish tahlili natijalarini koʻrib chiqqanidan soʻng, natijalar ijobiy boʻlganida ekologik sertifikat beradi, nomuvofiqliklar aniqlanganida buyurtmachiga, yozma ravishda, qonunchilikning muayyan meʼyorlarini koʻrsatib, ekologik sertifikat berishni rad javobini beradi.
4.25 Ekologik sertifikat MESI oʻrnatgan shaklda davlat yoki rus tillarida rasmiylashtiriladi. Rasmiylashtirilgan sertifikat ESI ning reyestiriga roʻyxatga olinadi. Ekologik sertifikat, faqat roʻyxatga olingan raqami mavjud holdagina haqiqiy hisoblanadi. Ekologik sertifikat buyurtmachiga 2-ishchi kuni davomida beriladi, ESI tomonidan ishlab chiqarish sharoitlarini oʻrganilganida esa, ishlab chiqarishni oʻrganish dalolatnomasini tayyorlanganidan va sinovlar natijalari olinganidan soʻng, besh kun davomida beriladi.
4.26 Transportda tashiladigan mahsulot uchun ekologik sertifikat mahsulot toʻpini transportda tashish muddatlariga, yetkazib berish shartnomalarini hisobga olgan holda beriladi, seriyali ishlab chiqariladigan mahsulot uchun, mahsulotni bevosita atrof muhitga koʻrsatadigan taʼsiri darajasini, shuningdek ushbu mahsulot turini ishlab chiqarishni ekologik xavfi darajasini hisobga olib, bir yildan uch yilgacha muddatga beriladi.
4.27 Kelishmovchiliklarni hal qilish va ESI faoliyatini “Oʻzstandart” agentligi tomonidan inspeksion nazoratni amalga oshirish maqsadlarida, ekologik sertifikatlashtirish hujjatlari (namunalar tanlab olish dalolatnomalari, ishlab chiqarishni baholash va tahlil qilish dalolatnomalari, sinovlar bayonnomalarining nusxalari) ekologik sertifikatning amal qilish muddatigacha, ammo bir yildan kam boʻlmagan vaqt saqlanishi kerak. Hujjatlarni saqlash qoidalari va muddatlarini ESI ning va sinov laboratoriyasining protsedura hujjatlarida koʻrsatiladi. Koʻrsatilgan hujjatlarning amal qilish muddatlari tugaganidan soʻng ularni arxivga topshiriladi yoki yoʻq qilinadi.
4.28 Ekologik sertifikatlashtirilgan mahsulotni ishlab chiqaruvchi tomonidan sotilishida, ekologik sertifikatini nusxasi, uni bergan idoraning muhri bilan tasdiqlangan holda boshqa hujjatlar bilan birga taqdim etilishi mumkin. Ekologik sertifikatni asl nusxasini ushlab turuvchi tomonidan berilayotgan ekologik sertifikatning nusxalari mahsulot uchun beriladigan yoʻl hujjatlariga muvofiq roʻyxatga olib boriladi. Har bir nusxada uning roʻyxatga olingan raqami va sotilayotgan mahsulotning miqdori koʻrsatiladi.
4.29 Ekologik sertifikat amal qilayotgan davrda ishlab chiqarilgan mahsulot ekologik xavfsiz (toza) hisoblanadi va qayta ekologik sertifikatlanmaydi. Mahsulotning foydalanish va yoʻl hujjatlaridagi ishlab chiqarilgan vaqti ekologik sertifikatining tasdigʻi boʻlib xizmat qiladi.
4.30 Buyurtmachi, ishlab chiqarilayotgan mahsulotiga, ekologik sertifikatining amal qilish muddati tugashiga bir oy qolganidan kechiktirmay, qayta ekologik sertifikatlashtirishga ESI ga ariza berish huquqiga ega. Bunda ESI inspeksion nazorat natijalarini hisobga olgan holda sertifikatlashtirishni chizmasini oʻzgartirishi mumkin.
4.31 Ekologik sertifikatlashtirishda tasdiqlanadigan, mahsulotning ekologik xavfsizligiga taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan, mahsulot tarkibiga kiritiladigan oʻzgartirishlar, ishlab chiqarish texnologiyasidagi oʻzgarishlar, utillashtirish ishlarini rejalashtirilganida, tayyorlovchi ESI ni bular haqida ogohlantiradi, ESI ularni hisobga olgan holda aniqlik kiritish chora-tadbirlari oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.
4.32 Seriyali ishlab chiqarishga ekologik sertifikatni bergan ESI, bir yilda bir martadan kam boʻlmagan vaqtda, mahsulotni sertifikatlashtirish tavsiflarini tasdiqlash maqsadida, inspeksion nazorat oʻtkazadi. Inspeksion nazorat oʻtkazishda, ekologik sertifikatlashtirishning chizmasiga bogʻliq ravishda, mahsulotni ekologik xavfsizligiga sinovlar oʻtkaziladi yoki ishlab chiqarish sharoitlarini oʻrganiladi.
4.33 Inspeksion nazorat natijalari boʻyicha ekologik sertifikatning amal qilish muddati uzaytirilishini, toʻxtatishni yoki bekor qilishni tasdiqlash mumkin.
4.34 Ekologik sertifikatlashtirilgan mahsulotni inspeksion nazoratini oʻtkazish tartibi, hajmi inspeksion nazoratni oʻtkazish qoidalarida belgilanadi.
4.35 ESI, tayyorlovchi va Markaziy ekologik sertifikatlashtirish idorasini ekologik sertifikatning amal qilishini toʻxtatish yoki yoʻq qilingani toʻgʻrisida maʼlumot berishi zarur.
5. Sertifikatlashtirish chizmalarini qoʻllash
5.1 № 1 chizma - keltirilayotgan mahsulot toʻplarini ekologik sertifikatlashtirishda qoʻllanilib, ekologik xavfsizlik talablari, atrof muhitni muhofazasi boʻyicha ASL yoki AEALlarda sinovlar oʻtkazishni koʻzda tutadi. Bu chizmada, sertifikatlash tavsiflarini tasdiqlash, uzoq muddatli saqlash shartlariga, shuningdek, mahsulot solingan idishlar (oʻrab joylash) bilan munosabat qismlarini koʻzda tutadi.
5.2 № 2 chizma - olib chiqib ketilayotgan mahsulot toʻplarini ekologik sertifikatlashtirishda qoʻllanilib, ekologik xavfsizlik talablari, atrof-muhitni muhofazasi boʻyicha, MH larda oʻrnatilgan sinovlar oʻtkazishni koʻzda tutadi.
5.3 № 3 chizma - ishlab chiqarilayotgan mahsulotni ekologik sertifikatlashtirishda qoʻllaniladi. Mahsulotni ekologik xavfsizlik talablarini va atrof-muhitni muhofazasi talablarini tasdiqlash maqsadida, sinovlar oʻtkazishni, shuningdek ishlab chiqarish sharoitlarini oʻrganish tahlillarini koʻzda tutadi. Bu chizma, korxonada, mahsulot hayotiy siklini baholash va sertifikatlashtirish tavsiflarini tasdiqlash maqsadida inspeksion nazorat oʻtkazishni koʻzda tutadi.
5.4 № 4 chizma - ekologik xavfli mahsulotni tranzit usulida olib oʻtilganida qoʻllaniladi.
5.5 № 5 chizma - mahsulotni ekologik sertifikatlashtirishda qoʻllanlab, uni ekologik xavfsizlik va atrof-muhitni muhofazasi talablariga deklaratsiyalashni koʻzda tutadi.
6. Maʼlumotlar berish
6.1 ESI berilgan, yoʻq qilingan, amal qilish muddatlari toʻxtatilgan ekologik sertifikatlarni, shuningdek ekologik sertifikat berishni rad etilgan hollar hisobini olib boradi, oʻrnatilgan tartibda, ular toʻgʻrisida va ekologik sertifikatlashtirish faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni ekologik sertifikatlashtirishning Markaziy idorasiga joʻnatiladi.
6.2 Ekologik Sertifikatlashtirishning Markaziy Idorasi (ESMI) faoliyat koʻrsatayotgan ASL (AEAL)lar toʻgʻrisida maʼlumotni nashr qiladi.
6.3 ESMI mahsulotni ekologik sertifikatlashtirish natijalarini, quyidagilarni oʻz ichiga olgan maʼlumotnomani nashr qiladi:
ekologik sertifikatlarni ushlab turuvchilarning roʻyxati;
ESI lar, ASL yoki AEAL va ekspert-auditor-ekologlarning roʻyxati;
yoʻq qilingan va amal qilish muddati toʻxtatilgan ekologik sertifikatlar roʻyxati.
7. Xorijiy ekologik sertifikatlarni tan olish
7.1 Ekologik sertifikatlashtirish ishlarini tan olishni, ekologik sertifikatlashtirish boʻyicha ishlarni, davlatlararo kengashda (MGS), oʻzaro tan olish toʻgʻrisidagi shartnoma imzolanganidan soʻng amalga oshiriladi.
7.2 Xalqaro tizimlar va kelishuvlar doirasida tan olinadigan ekologik sertifikatlarni tan olish, ushbu xalqaro tizimlar va kelishuvlarda oʻrnatilgan qoidalar asosida, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga mos ravishda amalga oshiriladi.
Mahsulot uchun ekologik sertifikat, agar MHlardagi mahsulotning ekologik xavfsizligiga qoʻyilgan talablari, Oʻzbekiston Respublikasining MHlarida koʻrsatilgan ekologik xavfsizlik va atrof-muhitni muhofazasi boʻyicha talablariga mos kelganida tan olinadi. Oʻzbekiston Respublikasi MH larida ekologik sertifikatlashtirish uchun, zaruriy qoʻshimcha talablar boʻlganida yoki kontraktda bu haqida aytilgan boʻlsa, mahsulotni ushbu qoʻshimcha talablarga mos kelishini sinovlari oʻtkazilishi kerak.
7.3 Ekologik sertifikatni tan olinishi uchun buyurtmachi ESI ga buyurtma yuboradi. Buyurtmaning tavsiyaviy shakli ushbu standartning D ilovasida keltirilgan.
Buyurtmaga, ekologik sertifikatning ekologik sertifikatni bergan idoraning muhri bilan tasdiqlangan, asli va nusxasi, shuningdek, ushbu standartning 3.4 bandida koʻrsatilgan hujjatlar ilova qilinishi kerak. Buyurtmachi qoʻshimcha tariqasida, Oʻzbekiston Respublikasida qabul qilingan MH larning qoʻshimcha talablariga mos kelishini tekshirilgan sinov bayonnomalarini taqdim etishi mumkin.
7.4 Olingan hujjatlar va materiallar asosida ESI ekologik sertifikatni tan olish (tan olmaslik) toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.
ESI tan olish jarayonida, mahsulotni, buyurtmada koʻrsatilganiga identifikatlashtiradi (bir xilligini tekshiradi).
7.5 Eksport qilgan davlatning ekologik sertifikatlashtirish idorasi tomonidan berilgan ekologik sertifikatini tan olish, uni oʻrnatilgan namunaga binoan qayta rasmiylashtirish va davlat reyestriga kirgazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
8. Appelatsiyalarni koʻrib chiqish
8.1 Ekologik sertifikatlashtirish natijalaridan norozi taraf, ESIga, Markaziy ekologik sertifikatlashtirish idorasiga, “Oʻzstandart” agentligining Appelatsiya kengashiga va bevosita sudga appelatsiya bilan murojaat qilish huquqiga ega.
8.2 Apellatsiyalar Oʻz MST ning protseduralarida oʻrnatilgan tartibga asosan, ikki hafta davomida koʻrib chiqiladi.
8.3 “Oʻzstandart” Agentligining Appelatsion kengashining qarori qonunchilikda oʻrnatilgan tartibda sudda qayta koʻrib chiqilishi mumkin.
A ILOVA (tavsiyaviy)
Ekologik xavfsizlik talablarini tasdiqlash chizmalari
V ILOVA (majburiy)
S ILOVA (majburiy)
D ILOVA (majburiy)
E ILOVA (majburiy)
9. Bibliografik maʼlumotlar
Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi huzuridagi “Boshdavekosertifikat” boshligʻi Karimov N.M.
ANIDI boshligʻi Mirraximov M.M.
ANIDI, ekologik standartlashtirish va metrologiya boʻlim boshligʻi Nabiyeva M.S.
ANIDI, normakontroli Bekmirzayeva K.M.
KELIShILGAN:
Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi Rais oʻrinbosari Sadikov K.F.
Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining tabiatdan foydalanish iqtisodiyoti va uni tashkil etish boshqarmasi boshligʻi Mamatqulov R.I.
Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasining ekologik-huquq boʻlimi boshligʻi Tillyayev T.S.