Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida (99-son)

15.04.1991

Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi toʻgʻrisidagi ilova qilinayotgan Nizom tasdiqlansin.

Oʻzbekiston SSJ Vitse-Prezidenti Sh. MIRSAIDOV

Toshkent sh.,

1991-yil 15-aprel,

99-son

Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 15-apreldagi 99-sonli qaroriga ILOVA

Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi toʻgʻrisida

NIZOM

1. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi Oʻzbekiston SSJ Prezidentining 1990-yil 8-dekabrdagi Farmoni va Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 11-yanvardagi 5-son qarori bilan tashkil etilgan.

2. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi rivojlanishini muvofiqlashtirish va prognozlashtirishni boshqaruvchi davlat organi hisoblanadi, oʻz faoliyatida bevosita Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga boʻysunadi.

3. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi Qoraqalpogʻiston MSSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyat agrosanoat uyushmalari orqali qishloq xoʻjaligi korxonalari ishini muvofiqlashtiradi, bevosita vazirlikka boʻysunuvchi jumhuriyat ilmiy-ishlab chiqarish va ishlab chiqarish birlashmalari, tashkilotlari va muassasalariga rahbarlik qiladi.

4. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Qoraqalpogʻiston MSSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyat agrosanoat uyushmalari, nohiya agrosanoat uyushmalari, oʻziga qarashli jumhuriyat ishlab chiqarish-ilmiy hamda ishlab chiqarish birlashmalari, korxonalari, tashkilotlari va muassasalari Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligining yagona tizimini tashkil etadilar.

5. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi oʻziga berilgan huquqlar doirasida tarmoqlar boʻyicha barcha masalalarni hal etadi hamda oʻz vakolatiga kiruvchi ayrim masalalarni hal etishni oʻziga qarashli boshqaruv organlariga, birlashmalarga va tashkilotlarga topshirishi mumkin.

6. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi Qoraqalpogʻiston MSSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyat agrosanoat uyushmalari, nohiya agrosanoat uyushmalari, jumhuriyat ishlab chiqarish-ilmiy va ishlab chiqarish birlashmalari, korxonalari, tashkilotlari va muassasalari bilan oʻzining oʻzaro moliyaviy munosabatlarini xoʻjalik hisobidagi shartnoma va mana shu shartnomalar asosida kelib tushuvchi mablagʻlar hisobiga quradi, belgilangan tartibda tegishli fondlar tashkil etadi. SSJI davlat banki muassasalarida va boshka banklarda vazirlikka markazlashtirilgan tartibda ajratiladigan mablagʻlarni taqsimlash va qayta taqsimlash uchun xisob-kitob, joriy va boshqa schyotlar hamda nobudgarchiliklarni va narxlardagi tafovutlarni qoplashga moʻljallangan mablagʻlarni saqlash boʻyicha schyotlar ochadi.

7. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi oʻz faoliyatida SSJI, Oʻzbekiston SSJ qonunlariga, SSJI Oliy Kengashi va Oʻzbekiston SSJ Oliy Kengashining boshqa qarorlariga, SSJI Prezidenti va Oʻzbekiston SSJ Prezidentining farmonlariga, Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga hamda mazkur Nizomga amal qiladi.

8. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi oʻz tizimida qonunchilikning qoʻllanilishi amaliyotini umumlashtiradi, uni takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi va ularni tegishli organlarga taqdim etadi.

9. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

kolxozlar, sovxozlar, xoʻjaliklararo korxonalar, dehqon xoʻjaliklari va boshqa xoʻjaliklarda, sanoatning qayta ishlash tarmoqlarida qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi rivojlanishini muvofiqlashtirish, xoʻjalikni yuritishning yangi shakllari (ijara, pudrat, xarajatlar va mehnatga haq toʻlashni nazorat qilishning chek shakli)ni rivojlantirish ishlarini tashkil etish;

qishloq xoʻjaligi va qayta ishlash tarmoqlari rivojlanishini prognozlash, davlat resurslari mahsulotlari balansini mablagʻ bilan taʼminlash, kredit berish va iqtisodiy barqarorlikni taʼminlash chora-tadbirlarini ishlab chiqish, iqtisodiy islohot va narx siyosatini oʻtkazish, bozor konyunkturasini, qishloq aholisini ijtimoiy ximoya qilish masalalarini oʻrganish;

Oʻzbekiston SSJ Dehqonlar uyushmasi ishtirokida agrar siyosatning asosiy yoʻnalishlari, yer islohotini oʻtkazish, bozor munosabatlariga oʻtish, qishloqni ijtimoiy qayta qurish, tadbirkorlikning xilma-xil shakllarini rivojlantirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

kolxozlar, sovxozlar hamda agrosanoat kompleksi boshqa korxonalari va tashkilotlari moddiy-texnika va muhandislik taʼminotini tashkil etish, ilmiy tadqiqotlarni ishlab chiqish va amalga oshirish;

sugʻoriladigan yerlarni muhofaza kilish va ulardan oqilona foydalanish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va amalga oshirish, gʻoʻza va boshka qishloq xoʻjaligi ekinlari urugʻchiligini takomillashtirish, naslchilik ishlarini olib borish, agrosanoat ishlab chiqarishining barcha tarmoqlarida ilmiy-texnika taraqqiyotini jadallashtirish.

10. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi asosiy vazifalariga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

Qoraqalpogʻiston MSSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi, viloyat agrosanoat uyushmalari bilan birgalikda oʻzaro iqtisodiy munosabatlarni takomillashtirish asosida buyurtmalarni, xaridlarni bajarish, umumittifoq va jumhuriyat fondlariga qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetkazib berish va ularni kompleks qayta ishlash, mahsulotlarni saqlash, oziq-ovqat mahsulotlarining xilini yaxshilash va sifatini oshirish, ana shu asosda aholini oziq-ovqat mahsulotlari bilan, sanoatni esa xomashyo bilan barqaror taʼminlash, zarur davlat rezervlari va eksport resurslari yaratish ishlarini tashkil etadi;

qishloq xoʻjaligida boshqaruvning iqtisodiy metodlarini joriy etishni muvofiqlashtirish hamda mehnatni tashkil etish va unga haq toʻlashning yangi shakllarini rivojlantirish, shuningdek tizimda bozor munosabatlarini joriy etish ishlarini olib boradi;

tarmoqni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirishning asosiy yoʻnalishlari loyihasini, uzoq muddatli barqaror iqtisodiy normativlarni, limitlar va prognozlarni ishlab chiqishni tashkil etadi, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini rivojlantirish va joylashtirishning sxemasini ishlab chiqadi, shuningdek tarmoqning mahsulotlar, ishlar va xizmatlarga boʻlgan xalq xoʻjaligi va tashqi iqtisodiy ehtiyojlarini oʻrganadi va aniqlaydi:

iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishning tasdiqlangan koʻrsatkichlarini belgilangan roʻyxat boʻyicha, shuningdek davlat buyurtmalarini, limitlarini Qoraqalpogʻiston MSSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligiga, viloyat agrosanoat uyushmalariga, shuningdek bevosita Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligiga boʻysunuvchi birlashmalar va tashkilotlarga yetkazadi;

belgilangan tartibda qishloq xoʻjaligi ekinlari urugʻini (davlat resurslaridan urugʻlik maqsadida ajratiladigan donli ekinlar urugʻlari hajmlari doirasida) va koʻchatlarni, nasldor mol hamda joʻjalarni xarid kilish va taqsimlash, qishloq xoʻjaligi hayvonlarini zotlar boʻyicha rayonlashtirish rejasini tasdiqlaydi;

iqtisodiy-matematik metodlar va hisoblash texnikasi vositalarini qishloq xoʻjaligi va kayta ishlash tarmoqlarini rejalashtirish, hisob-kitob hamda boshqarish amaliyotiga joriy etishni taʼminlaydi;

xoʻjalik hisob-kitobini mustahkamlash, rentabellikni oshirish va foydani eng koʻp darajada koʻpaytirish, asosiy fondlardan, oborot va bank kreditlaridan samarali foydalanish, qoʻshimcha quvvatlar va rezervlarni aniqlash va ulardan foydalanish, fan-texnika taraqqiyoti asosida mehnat unumdorligini oshirish yuzasidan tadbirlarni amalga oshiradi;

fondlar va moddiy-texnika resurslarini rejalarga (davlat buyurtmalariga) qatʼiy amal qilgan holda tasdiqlangan nomenklatura boʻyicha taqsimlaydi;

ulgurji savdo va toʻgʻridan toʻgʻrialoqalar tartibida amalga oshiriladigan mahsulotlarning ajratilgan limitlari boʻyicha moddiy-texnika resurslari yetkazib berish va realizatsiya qilish yuzasidan isteʼmolchilar bilan yetkazib beruvchilar oʻrtasida shartnomalar tuzilishini oʻz vaqtida taʼminlash ishlarini tashkil etadi, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi, qurilish, remont-ekspluatatsiya extiyojlari va boshqa maksadlar uchun zarur boʻlgan moddiy-texnika regurslarining (belgilangan nomenklatura boʻyicha) oʻz vaqtida va eng toʻla yetkazib berilishiga erishadi;

oʻziga qarashli korxonalar, birlashmalar va tashkilotlarda mahsulot ishlab chiqarish va yetkazib berishda normativ-texnik hujjatlar talablariga rioya etish ishlarini tashkil etadi;

dehqonchilik va chorvachilik mahsulotlari uchun standartlar loyihalari boʻyicha xulosalar beradi, qishloq xoʻjaligi mahsuloti uchun xarid narxlari loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etadi, shuningdek Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligiga qarashli birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar tomonidan tayyorlangan mahsulotlarga, nasldor mollarga narxlarni tasdiqlash yuzasidan takliflarni ishlab chiqadi;

kolxozlarda, sovxozlarda, sanoatning qayta ishlash tarmoqlarida, Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligiga qarashli korxonalar va tashkilotlarda ixtirochilik va ratsionalizatorlikning rivojlanishiga, shuningdek Vazirlik tizimida mehnatni muhofaza qilish va texnika xavfsizligiga rahbarlik qiladi;

ishlab chiqarishni kompleks mexanizatsiyalash, elektrlashtirish va avtomatlashtirishning yanada takomillashgan texnik vositalarini, transport vositalaridan, yoqilgʻi-energetika resurslaridan samarali foydalanishning progressiv namunalari va remontini tashkil etish xamda texnika xizmati koʻrsatish va ularni sarflashning asoslangan normalarini qoʻllash boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi;

kolxozlar, sovxozlar va boshqa qishloq xoʻjaligi tuzilmalari bilan paxta (xomashyo va tola), lub va kanop poyasi, meva-sabzavot hamda dehqonchilik va chorvachilikning boshqa mahsulotlari boʻyicha konraktatsiya shartnomalari tuzish ishlariga rahbarlikni, shuningdek ularning bajarilishini nazorat qilishni amalga oshiradi;

aholini, qishloq xoʻjaligi hayvonlari va oʻsimliklarini, oziq-ovqat, ochiq-ovqatbop xomashyo, em-xashak, sigirlar, chorva mollari, suv taʼminoti sistemasini jarohat yetkazishning zamonaviy vositalaridan va tabiiy ofat oqibatlaridan muhofaza qilishga qaratilgan tashkiliy muhandislik-texnika chora-tadbirlari kompleksini amalga oshiradi;

kolxozlar, sovxozlar, ijarachi jamoalar va boshqa agrosanoat tuzilmalarining ehtiyojlarini qondirish uchun qishloq xoʻjaligi ekinlari rayonlashtirilgan navlarining urugʻchiligini hamda meva-rezavor mevalarning yuqori sifatli koʻchatlarini oʻstirish ishlarini muvofiqlashtirib boradi;

manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda agrosanoat ishlab chiqarishida investitsiya siyosatini ishlab chiqishni amalga oshirishga koʻmaklashadi, atrof-muhitni muhofaza qilish talablari bilan birgalikda jumhuriyat butun xalq xoʻjaligi kompleksi ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirishni xisobga olgan holda kapital qurilish, quvvatlarni va asosiy fondlarni ishga tushirish, yangi qurilish obyektlarini oqilona joylashtirish rejalarini roʻyobga chiqarish ishlarini tashkil etadi;

zarurat paydo boʻlganda ixtisoslashtirilgan tarmoqlar boʻyicha yangi tuzilmalar tashkil etadi, Vazirlik huzuridagi ishlab turgan tashkilotlarni belgilangan tartibda qayta tashkil etadi va tugatadi;

barcha toifadagi mutaxassislar va ommaviy kasb kadrlarini tayyorlash, qayta tayyorlashni, ularning malakasini oshirishni tashkil etadi, demokratik asoslardan keng foydalanib, rahbar xodimlarni tanlaydi va joy-joyiga qoʻyadi. Vazirlik tizimi ehtiyojlari va rivojlanish istiqbollariga muvofiq xodimlar bilan taʼminlashni kompleks rejalashtirishni amalga oshiradi;

xorijiy sheriklar bilan tashqi iqtisodiy aloqalarni faollashtirish uchun shart-sharoitlarni taʼminlaydi;

kolxozlar, sovxozlar va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari va tashkilotlarining foydalanishida boʻlgan yerlarni muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish boʻyicha ishlarni muvofiqlashtirib boradi;

tegishli vazirliklar, idoralar va xalq deputatlari Sovetlari bilan birgalikda qishloqni ijtimoiy jihatdan qayta qurish, qishloq ijtimoiy infrastrukturasini kompleks mutanosib va balansli rivojlantirish, qishloq aholisining ijtimoiy ehtiyojlarini qondirish, mehnat resurslaridan oqilona foydalanish ishlarini amalga oshiradi;

er tuzish, veterinariya, naslchilik ishlari, xaridlar va mahsulot sifati, mashina va asbob-uskunalar holatining texnikaviy nazorati, qishloq xoʻjalik ekinlari navini sinash boʻyicha xizmatlar ishini yoʻnaltiradi va nazorat qiladi.

11. Idoraviy nazorat toʻgʻrisidagi amaldagi qonunlarga muvofiq Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi taftishlarining muntazam oʻtkazilib turilishini, iqtisodiyotning ahvoli har tomonlama tahlil qilinishini, pul mablagʻlari va moddiy boyliklar saqlanishini nazorat kilishni, tejamkorlik rejimiga rioya etilishini, hisob-kitob va hisobotning toʻgʻri olib borilishi va uning ishonchliligini taʼminlaydi, shartnomalar, buyurtmalar va arizalar asosida amalga oshiriladigan kishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetkazib berish, loyiha-qidiruv, qurilish-montaj va boshqa ishlarning bajarilishi hajmlari ustidan ichki idoraviy nazoratning holatini tekshiradi.

12. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi oʻz ishini kollegiallik va yakkaboshchilik, markazlashtirilgan rahbarlikni yangi boʻgʻinlarning mustaqilligini har tomonlama rivojlantirish bilan oqilona uygʻunlashtirish asosida tashkil etadi.

13. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligiga Oʻzbekiston SSJ Konstitutsiyasiga muvofiq Oʻzbekiston SSJ Prezidentining Farmoni bilan tayinlanadigan, keyinchalik tasdiqlash uchun Oʻzbekiston SSJ Oliy Kengashiga taqdim etiladigan Vazir boshchilik qiladi.

14. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirining Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tayinlanadigan birinchi oʻrinbosarlari va oʻrinbosarlari boʻladi. Oʻrinbosarlar oʻrtasida vazifalarni taqsimlashni Vazir amalga oshiradi.

15. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligida Vazir, va lavozimi boʻyicha Vazirning birinchi oʻrinbosarlari va oʻrinbosarlari hamda vazirlikning boshqa rahbar xodimlaridan iborat kollegiya tuziladi. Kollegiya tarkibi soni Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

16. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi kollegiyasi tarmoqqa rahbarlik qilishning asosiy masalalarini, ijroning tekshirilishini, kadrlar tanlash va ulardan foydalanishni, eng muhim qarorlar loyihalarini koʻrib chiqadi, markaziy apparat strukturaviy boʻlinmalari, oʻziga boʻysunuvchi birlashmalar va tashkilotlar rahbarlarining hisobotlarini tinglaydi, qarorlar qabul qiladi.

17. Kollegiyaning qarorlari, odatda, Vazirning buyruqlari bilan hayotga tatbiq etiladi. Vazir bilan kollegiya oʻrtasida kelishmovchiliklar kelib chiqqanda Vazir kelishmovchiliklar haqida Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga maʼlum qilgan holda oʻz qarorini amalga oshiraveradi, kollegiya aʼzolari oʻz navbatida oʻz fikrlarini Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga maʼlum qilishlari mumkin.

18. Kollegiya ishning samaradorligi va uning pirovard natijalari uchun javob beradi, qarorlar qabul qilishda umumdavlat manfaatlariga amal qiladi.

19. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vaziri:

Oʻzbekiston SSJning amaldagi qonunlari asosida va ularni bajarish yuzasidan Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi tizimida bajarish majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi va koʻrsatmalar beradi hamda ularning ijrosini tekshiradi;

Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligiga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi, Vazirning birinchi oʻrinbosarlari va oʻrinbosarlari, markaziy apparat strukturaviy boʻlinmalari rahbarlarining Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi faoliyati ayrim sohalari, shuningdek oʻzlariga qarashli birlashmalar va tashkilotlarning ishi uchun javobgarligi darajasini belgilaydi;

zarur hollarda boshqa vazirliklar va idoralarning rahbarlari bilan birgalikda qoʻshma buyruqlar chiqaradi.

20. Fan va texnika rivojlanishining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish, tarmoqlarda ilmiy asoslangan yagona texnika siyosatini belgilash, vatanimiz va chet el texnikasining eng muhim yutuqlaridan foydalanish va ularni ishlab chiqarishda joriy etish boʻyicha tavsiyalarni ishlab chiqish uchun Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligida olimlar, yuqori malakali mutaxassislar, shuningdek ilmiy-texnika jamiyatlari va boshqa tashkilotlarning vakillaridan iborat ilmiy-texnika kengashi tashkil etiladi.

Ilmiy-texnika kengashining tarkibi va uning toʻgʻrisidagi nizom Oʻzbekiston SSR Qishloq xoʻjaligi vaziri tomonidan tasdiqlanadi.

22. Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi fuqarolarning xatlari (shikoyat va arizalari) oʻz vaqtida va eʼtibor bilan koʻrib chiqilishini tashkil etadi, ularda koʻtarilgan masalalarning toʻgʻri hal etilishiga harakat qiladi, shuningdek fuqarolarning xatlarida maʼlum qilingan Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi tizimi korxonalari va tashkilotlari faoliyatidagi kamchiliklarni bartaraf etish chora-tadbirlarini koʻradi.

Oʻzbekiston SSJ Qishloq xoʻjaligi vazirligi Oʻzbekiston SSJ Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi oʻzbek va rus tillarida toʻliq yozilgan muhrga ega boʻladi.