Yengil sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish Oʻzbekiston davlat uyushmasi (“Oʻzbekyengilsanoat”) ustavini tasdiqlash toʻgʻrisida (157-son)

06.06.1991

Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston SSJ Prezidentining 1991-yil 6-maydagi Farmoni bilan tashkil etilgan yengil sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish Oʻzbekiston davlat uyushmasining ilova qilinayotgan Ustavi tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining “Yengil sanoat ministrligi toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida” 1969-yil 8-apreldagi 154-son qarori (OʻzSSR QT, 1969-y., 4-son, 34-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

Vazirlar Mahkamasining Rais I. KARIMOV

Toshkent sh.,

1991-yil 6-iyun,

157-son

Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 6-iyundagi 157-sonli qarori bilan TASDIQLANGAN

Yengil sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish “Oʻzbekyengilsanoat” Oʻzbekiston davlat uyushmasining

USTAVI

I. Umumiy qoidalar

1. Yengil sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish “Oʻzbekyengilsanoat” Oʻzbekiston davlat uyushmasi (bundan keyin uyushma deb ataladi) oʻz faoliyatini jumhuriyat va oʻz tarkibiga kiruvchi “Oʻzbektoʻqimachi”, “Oʻzbekkiyim”, “Oʻzbekpoyabzal” va “Oʻzbekchinni” jumhuriyat konsernlari, yengil sanoat va xalq xoʻjaligi boshqa tarmoqlarining birlashmalari, korxonalari va tashkilotlari manfaatlari yoʻlida demokratik asosda amalga oshiruvchi ishlab chiqarish-xoʻjalik kompleksi hisoblanadi.

2. Birgalikdagi faoliyatni amalga oshirish uchun ixtiyoriy ravishda uyushma tarkibiga kirgan hamda taʼsis shartnomasiga imzo chekkan konsernlar, davlat, ijara, kooperativ, aksionerlik, qoʻshma va boshqa birlashmalar, korxonalar va tashkilotlar* uyushma aʼzolari boʻlishlari mumkin. Konsernlarning Ustavlarini Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishgan holda uyushma Kengashi tasdiqlaydi.

* Bundan keyin “korxonalar” deb ataladi.

Uyushma aʼzolari oʻz xoʻjalik mustaqilliklarini, yuridik shaxs huquqlarini saqlab qoladilar, “Oʻzbekiston SSJda korxonalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston SSJ Qonuniga, Oʻzbekiston SSJning amaldagi qonunlariga va mazkur Ustavga amal qiladilar.

3. Uyushma yuridik shaxs hisoblanadi, oʻz faoliyatida Oʻzbekiston SSJning amaldagi qonunlariga, Oʻzbekiston SSJ Oliy Kengashining boshqa qonunlariga, Oʻzbekiston SSJ Prezidentining farmonlariga, shuningdek, Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga amal qiladi, bank muassasalari va tashqi iqtisodiyot bankida hisob-kitob va boshqa schyotlarga ega boʻladi, alohida mulkka egalik qiladi, mustaqil va konsolidatsiya qilingan balanslarga ega boʻladi.

Uyushma konsernlar va uyushma tarkibiga kiruvchi korxonalar va tashkilotlarning davlat mulkini boshqaradi, ularni xususiylashtirishni amalga oshiradi, davlat hamda boshqa korxonalar va tashkilotlarni, tijorat bankini tashkil etadi, qayta tashkil etadi va tugatadi.

Uyushma oʻz majburiyatlari boʻyicha oʻziga tegishli boʻlgan mol-mulk uchun javob beradi, bu mol-mulkka qonun boʻyicha jarima solinishi mumkin.

Uyushma davlat, uning organlari va tashkilotlari majburiyatlari uchun javob bermaganidek, davlat, uning organlari ham uyushma majburiyatlari uchun javob bermaydi.

Uyushma aʼzolari uyushmaning majburiyatlari uchun javob bermaganidek, uyushma ham oʻz aʼzolarining majburiyatlari uchun javob bermaydi.

4. Konsernlar, korxonalar bilan uyushma oʻrtasidagi munosabatlar Taʼsis shartnomasi va mazkur Ustavga muvofiq huquqlar va vakolatlarning bir qismini uyushmaning rahbar organlariga berish asosida yoʻlga qoʻyiladi. Uyushma aʼzolari oʻrtasidagi munosabat shartnoma asosida yoʻlga qoʻyiladi.

5. Uyushma Oʻzbekiston SSJ Davlat gerbi tasvirlangan hamda oʻz nomi oʻzbek va rus tillarida yozilgan muhrga, emblemaga va uyushma emblemasi tasvirlangan muhrga ega boʻladi.

II. Uyushmaning maqsadi va vazifalari

6. Konsernlar va korxonalarning tashabbusi hamda tadbirkorligini rivojlantirish sharoitida aholining yuqori sifatli xalq isteʼmoli mollariga boʻlgan talabini qondirish, assortiment, texnologiya, investitsiya, tijorat siyosatini oʻtkazish paytida uyushma aʼzolarining faoliyatini muvofiqlashtirish hamda bozor iqtisodiyoti sharoitida xalqaro hamkorlikni amalga oshirish uyushma faoliyatining maqsadi hisoblanadi.

7. Quyidagilar uyushmaning asosiy vazifalari hisoblanadi:

yengil sanoat rivojlanishi konsepsiyasini shakllantirish, uyushma ishtirokchilarining uzoq muddatli istiqbollarini, maqsadli ilmiy-texnika, iqtisodiy, ijtimoiy dasturlarini ishlab chiqish va ularni tasdiqlash;

uyushma ishtirokchilarining birgalikdagi kuch-gʻayratlari bilan xoʻjalikni eng samarali yuritish uchun shart-sharoitlar yaratish, eng koʻp foyda olish, ishlab chiqarish potensialini kuchaytirish, xomashyo, moddiy va mehnat resurslaridan oqilona foydalanish va shu asosda tarmoqning iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishini jadallashtirish;

sanoatning bozor munosabatlari sharoitida ishlashini hisobga olgan holda iqtisodiy normativlar, davlat buyurtmasi va boshqa koʻrsatkichlarni ishlab chiqish hamda ularni konsernlar va korxonalarga yetkazish;

konsernlar, korxonalarning rejalari va davlat buyurtmasi negizida iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish rejalarini shakllantirish;

konsernning har bir ishtirokchisi va umuman uyushmaning manfaatlari yoʻlida balanslangan ixtisoslashtirish va ishlab chiqarishni tarmoq ichida kooperatsiyalash, xomashyo va moddiy-texnika resurslarini oqilona taqsimlash yoʻli bilan uyushma aʼzolari ishining yuqori samaradorligiga erishish uchun ularning texnikaviy, xoʻjalik va iqtisodiy faoliyatini muvofiqlashtirish;

konsernlar va uyushma korxonalarida fan-texnika taraqqiyoti rivojlanishini yoʻnaltirish, texnika, xavfsiz texnologiyalar va materiallarning prinsipial yangi progressiv turlarini ishlab chiqish va qoʻllash;

mahalliy xomashyo resurslaridan ustun darajada mahsulot ishlab chiqarish boʻyicha uyushmaning xomashyo va ishlab chiqarish bazasini rivojlantirish vazifasini hal etish uchun investitsiya sohasidagi strategiyani shakllantirish;

ichki va tashqi bozor konyunkturasini oʻrganish, oʻzaro foydali tashqi iqtisodiy aloqalarning yangi shakllarini, xorijiy tashkilotlar va korxonalar bilan valyuta-moliya va ilmiy-texnikaviy hamkorlikni rivojlantirish, qoʻshma korxonalar tashkil etish;

korxonalarning tashqi iqtisodiy faoliyatini muvofiqlashtirish, shuningdek, eksport va import operatsiyalari, shu jumladan, tovarlar, xomashyo, materiallar, asbob-uskuna va ehtiyot qismlarning butun nomenklaturasi boʻyicha tovar ayirboshlash bitimlari boʻyicha metodik yordam koʻrsatish;

tashqi iqtisodiy aloqalarda faoliyat doirasini belgilash va ruxsatnoma berilishi kerak boʻlgan mahsulotlar roʻyxati boʻyicha takliflar tayyorlash;

“Oʻzlegimpeks” jumhuriyat tashqi iqtisodiy firmasi orqali konsernlar va uyushma tarkibiga kiruvchi korxonalar ishlab chiqarish faoliyatining predmeti boʻlgan tovarlar boʻyicha eksport-import operatsiyalarini amalga oshirish;

yengil sanoatning eksport imkoniyatlarini kengaytirishga doir ishlarni muvofiqlashtirish va valyuta bilan oʻzini oʻzi taʼminlash uchun sharoitlar yaratish;

qoʻshma korxonalar tashkil etish va ularning faoliyatida konsernlar va korxonalarga yordam koʻrsatish;

zarur asbob-uskunalar, texnologiya, ishlar va xizmatlar importini amalga oshirishni oʻz ichiga olgan holda xorijiy firmalar tomonidan “tayyor holdagi” yengil korxonalar barpo etilishini tashkil qilish va unga koʻmaklashish;

xoʻjalikni yuritishning ijara shakllariga oʻtishda, kichik korxonalar tashkil etishda va bozor munosabatlari sharoitida tadbirkorlikning xilma-xil shakllarini rivojlantirishda konsernlar, korxonalarga yordam koʻrsatish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni amalga oshirish;

konsernlar va uyushma korxonalarining buyurtmalari (hisob-kitoblari) asosida markazlashtirilgan tartibda taqsimlanadigan ehtiyojlarni aniqlash, tarmoq va tarmoqlararo balanslarga, yillik va uzoq muddatli dasturlarga muvofiqlashtirilgan holda, ularning xarajatlari limitlarini (ehtiyojlarini) ishlab chiqish;

qabul qilingan ishlab chiqarish rejalarining moddiy va xomashyo resurslari, shu jumladan, davlat buyurtmasi (yetkazib berishlar) bilan taʼminlanganligini tahlil qilish;

xoʻjalik hisobidagi jumhuriyat kooperativ tijorat markazi orqali yengil sanoat nomenklaturasi (isteʼmol qilinadigan xomashyo va tayyor mahsulot) boʻyicha ishlab chiqaruvchilarning isteʼmolchilar bilan xoʻjalik aloqalarini tashkil etishda taʼminot-sotish va vositachilik faoliyatini amalga oshirish, shu jumladan, SSJI va chet el hududida uyushmaga kiruvchi korxonalar uchun xomashyo va materiallarni mustaqil, shuningdek, jumhuriyat taʼminot organlari ishtirokida xarid qilish;

uyushma va konsernlar tarkibiga kiruvchi korxonalarda tayyorlanadigan xomashyo, materiallar va tayyor mahsulotlarni sotishni, shu jumladan, isteʼmolchilar mahsulotni shartnoma boʻyicha olishni rad etishganda uyushmaning firma savdo tarmoqlari va kooperativ tijorat markazi orqali sotishni tashkil etish;

uyushma ishtirokchilarining roziligi bilan ishlab chiqarilayotgan mahsulotning narxlar darajasini tartibga solish boʻyicha qaror qabul qilish;

konsernlar, korxonalarga moddiy-texnika taʼminotida, ishlab chiqarilgan mahsulotni sotishda, marketing xizmatini rivojlantirishda, ijtimoiy sohaning moddiy bazasini mustahkamlashda va jamoalarning ijtimoiy rivojlanishi uchun qulay imkoniyatlar yaratishda yordam koʻrsatish;

axborot markazlari va tarmoqlari bazasida ishlab chiqarish va ilmiy jamoalarning oʻzaro hamkorligini, konsernlar va uyushma korxonalari uchun servis hamda boshqa vazifalarning hal etilishini taʼminlash;

korxonalarning roziligi bilan boʻsh moliyaviy resurslardan mohirlik bilan foydalanish imkoniyatlarini roʻyobga chiqarish, katta xarajatlar talab etuvchi tarmoq va tarmoqlararo loyihalarni bajarish uchun banklarning kredit resurslarini va boshqa manbalarni jalb etish;

markazlashtirilgan budjet mablagʻlari, shuningdek, birlashmalar va korxonalarning ixtiyoriy ajratmalari hajmini aniqlash, ularni kapital qurilish inshootlari, ishlab turgan korxonalarni kengaytirish, qayta qurish, zarurat boʻlganda esa texnika bilan qayta jihozlash, atrof-muhitni muhofaza qilish tadbirlari, tarmoqlararo ilmiy-texnikaviy ishlanmalar va ularni mablagʻ bilan taʼminlash boʻyicha taqsimlash;

yengil sanoat korxonalarini qurish, kengaytirish va qayta qurishning texnika-iqtisodiy asoslanishini, texnika-iqtisodiy hisob-kitoblari va loyihalarini tasdiqlash hamda qurilishning smeta qiymati va qurilishning texnika-iqtisodiy koʻrsatkichlari oʻzgarishlarini asoslab beruvchi taqdim etilgan materiallar boʻyicha ularni qayta tasdiqlash;

markazlashtirilgan tartibda ajratiladigan chet el valyuta mablagʻlarini, shuningdek, korxonalarning import boʻyicha xomashyo, materiallar, asbob-uskunalar, shu jumladan, qurilayotgan korxonalar uchun va ehtiyot qismlar olish uchun ixtiyoriy ravishda ajratadigan valyuta mablagʻlarini taqsimlash;

konsernlar, korxonalar hamda konsernlar (konsernlarning taqdimiga koʻra) va uyushma boshqa ishtirokchilarining rahbarlarini tanlash, joy-joyiga qoʻyish, kadrlar siyosatini oʻtkazish, kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etishda yordam koʻrsatish;

konsernlar, korxonalar huquqlarini himoya qilishni taʼminlash, ularga huquqiy yordam koʻrsatish;

yigʻma-buxgalteriya va statistika hisobotini olib borish;

moliya-xoʻjalik faoliyati sohasida qabul qilingan qarorlarning bajarilishini nazorat qilish;

uyushmaga kiruvchi sanoat tarmoqlarini rivojlantirish va takomillashtirish boʻyicha konsernlar bilan birgalikda hokimiyatning qonun chiqaruvchi va ijroiya organlariga takliflar tayyorlash;

sanoat modellashtirishi, reklamani tashkil etish, konsernga marketing, lizing xizmatlari koʻrsatish, boshqaruv, shartnoma-huquq masalalarida yordam berish boʻyicha ishlarni muvofiqlashtirish.

III. Uyushmaning mol-mulki va mablagʻlari

8. Uyushma oʻziga birkitilgan mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish huquqini oʻz faoliyatining maqsad va vazifalari hamda mol-mulkning nimaga moʻljallanganligiga muvofiq ravishda amalga oshiradi.

9. Uyushmaning mol-mulki ustav fondi, taʼsis (kirish) fondi, markazlashtirilgan fond, valyuta fondi, asosiy fondlar va birgalikdagi xoʻjalik inshootlarining oborot mablagʻlari, rezerv (ehtiyot) fondi, dividendlar va ishlab chiqarish, tijorat va tashqi iqtisodiy faoliyatdan olinadigan boshqa daromadlardan iborat boʻladi.

Ustav fondi uyushmaning asosiy fondlari, oborot mablagʻlari, boshqa moddiy boyliklari va moliyaviy resurslaridan, shu jumladan, korxonalar va strukturaviy boʻlinmalarning ishlab chiqarish-xoʻjalik funksiyasini bajarish uchun uyushma mablagʻlari hisobidan yaratilgan mol-mulklardan iborat boʻladi.

Uyushmaning taʼsis fondi ishtirokchilarning pay va kirish badallari hisobiga tashkil topadi.

Valyuta fondi birgalikdagi tashqi iqtisodiy faoliyatdan olingan natijaning ulushi sifatida hosil boʻladi.

Ilmiy-texnika, ishlab chiqarish va ijtimoiy rivojlanishning aniq muammolarini hal etish uchun ixtiyoriy asosda birlashgan uyushma aʼzolarining maqsadli omonatlaridan foydalanish mumkin.

Bundan tashqari, uyushma mol-mulki oʻzining ishlab chiqarish-xoʻjalik faoliyati daromadlari, bank kreditlari, budjet va boshqa markazlashtirilgan tartibda ajratiladigan mablagʻlar, qimmatbaho qogʻozlarni sotish va dividendlardan olingan daromadlar hisobiga hosil boʻladi.

Uyushmaning mol-mulki va mablagʻlari toʻliq uning tasarrufida boʻladi va musodara qilinishi mumkin emas.

10. Ishtirokchi korxonalarning mol-mulki uyushma mulki hisoblanmaydi, korxonalar tomonidan ixtiyoriy ravishda uyushma mulkiga berilgan mol-mulk bundan mustasnodir.

11. Uyushma boshqaruvi va uning ishchi apparati uyushmaning uyushma aʼzolarining foydadan ajratadigan mablagʻlari hisobiga saqlanadi.

12. Ajratmalar miqdori, hosil boʻlgan fondlar va rezervlardan foydalanishning yoʻnalishi va tartibi uyushma Kengashi tomonidan belgilanadi.

IV. Uyushma ishtirokchilari, ularning huquq va majburiyatlari

13. Uyushmaning Ustavini tan oladigan va uyushmaning vazifalariga muvofiq ishlab chiqarish-xoʻjalik va boshqa faoliyatni amalga oshirish yuzasidan oʻz zimmasiga majburiyat olgan davlat konsernlari, birlashmalari, korxonalari va tashkilotlari, kooperativ korxonalar, qoʻshma va chet el korxonalari va tashkilotlari uyushma ishtirokchilari boʻlishi mumkin.

14. Uyushma ishtirokchilari quyidagi huquqlarga egadirlar:

uyushma faoliyati masalalari boʻyicha uning rahbar organlari koʻrib chiqishi uchun takliflar kiritish hamda uyushmaning rahbar organlari majlislarida bu masalalarning muhokama qilinishida qatnashish;

tarmoq va korxonalarning eng yuqori natijalarga erishishi va iqtisodiy foyda olishi maqsadida uyushma Kengashining roziligi bilan oʻz imkoniyatlari va mol-mulkining bir qismi bilan boshqa xoʻjalik va birlashmalarda qatnashish;

predmetli (maqsadli) faoliyat shartnomalariga muvofiq maqsadli dasturlarga qoʻyilgan qoʻshimcha badallarga, badallarga mutanosib ravishda daromad olish;

tuzilgan shartnomalardan ortiqcha ishlab chiqarilgan mahsulotlarni “Oʻzbekyengilsanoat” uyushmasi boshqaruvi bilan kelishgan holda savdo birjasida yoki zarur asbob-uskuna, xomashyo va moddiy resurslar ayirboshlab, ularni barter asosidagi shartnoma narxlarida sotish;

xomashyo va material yetkazib beruvchilar hamda ulgurji va chakana savdo korxonalari bilan hisob-kitoblarda limitlashtirilgan chek daftarchalarining hisob-kitob cheklaridan foydalanish;

konsernlarning, korxonalarning manfaatlariga daxldor masalalarni tayyorlashda, muhokama qilishda va hal etishda qatnashish;

uyushma Kengashining koʻrib chiqishi uchun kiritilgan masalalarni koʻrib chiqishda teng sharoitlarda qatnashish;

oʻzining rivojlanishi manfaatlarini koʻzlab uyushmaning ilmiy-texnika ishlanmalarini, mahsulotlarini, uyushmaning konsernlari, korxonalari va tashkilotlari tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlarni qoʻllash huquqidan birinchi navbatda foydalanish;

oʻz firma belgisida uyushma emblemasidan foydalanish va oʻzining firma ish qogʻozlari va muhrlarida uyushmaga tegishliligini koʻrsatish;

mehnat jamoasining qaroriga koʻra tuzilgan shartnomalarga muvofiq uyushmaning boshqa ishtirokchilari oldidagi majburiyatlarni saqlagan holda uyushma tarkibidan chiqish.

15. Uyushma aʼzolari:

uyushma Ustaviga rioya qilishga, uning rahbar organlari qarorlarini bajarishga;

oʻzining moliya-xoʻjalik va boshqa faoliyatini umuman uyushmaning rivojlanishi va iqtisodiy foyda olishi bilan uzviy birga qoʻshilishini taʼminlab, uyushma vazifalariga muvofiq amalga oshirishga;

uyushma Kengashi tomonidan belgilangan badallarni moliyaviy fondlarga belgilangan muddatlarda toʻlashga majburdirlar.

V. Uyushma ishtirokchilarining javobgarligi

16. Uyushma ishtirokchilari:

oʻz zimmalariga olgan shartnoma majburiyatlarini bajarmaganliklari uchun;

umuman uyushmaga zarar yetkazgan oʻz xatti-harakatlari uchun;

Kengash va boshqaruv qarorlarini bajarmaslik natijasida sheriklarga yetkazilgan zarar uchun;

aholi va umuman xalq xoʻjaligining ishtirokchilar zimmasiga shartnoma majburiyatlari koʻrinishida yuklatilgan mahsulotlarga boʻlgan ehtiyojlarini qondirmaganliklari uchun qonun tomonidan belgilangan tartibda javob beradilar.

17. Uyushma ishtirokchilarining rahbarlari, Kengash aʼzolari moddiy zarar yetkazilishiga olib kelgan oʻz qarorlari uchun intizomiy va moddiy javobgardirlar.

VI. Uyushmani boshqarish

18. Uyushmani boshqarish demokratik asosda amalga oshiriladi. Uyushma Kengashi va boshqaruv uyushmaning rahbar organlari hisoblanadi.

19. Uyushma Kengashi boshqaruvning yuqori organi hisoblanadi. Kengash tarkibiga konsernlarning, yirik korxonalarning rahbarlari, uyushma taʼsischilari, shuningdek, boshqaruv aʼzolari va uyushma komplekslarining rahbarlari hal qiluvchi ovoz berish huquqi bilan kiradilar.

Uyushma boshqaruvining Raisi bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi Raisining oʻrinbosari hisoblanadi.

Uyushma Kengashining majlisi uning Raisi tomonidan zaruratga qarab, lekin bir yilda kamida ikki marta chaqiriladi. Kengashning navbatdan tashqari majlislari uyushma ishtirokchilarining kamida uchdan bir qismining talabi bilan chaqiriladi.

Uyushma Kengashining qarori ochiq ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi va qaror bilan rasmiylashtiriladi. Kengashning har bir ishtirokchisi bir ovoz berish huquqidan foydalanadi. Ovozlar teng boʻlgan taqdirda Raisning ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

Uyushma Kengashi majlislarida quyidagi masalalar koʻrib chiqiladi:

uyushma faoliyati dasturlari va rejalarini ishlab chiqish va ularni roʻyobga chiqarish;

uyushma fondlari va rezervlarini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi;

maqsadli ishlab chiqarish, ilmiy-texnika, investitsiya, ijtimoiy va tabiatni muhofaza qilish dasturlarini mablagʻ bilan taʼminlash uchun uyushma ishtirokchilarining qoʻshimcha ulush badallarini jalb etish toʻgʻrisida;

yangi aʼzolar qabul qilish va uning ishtirokchilarining uyushma tarkibidan chiqishi;

apparatning tuzilishi va xodimlari sonini, fondni, lavozim okladlarini, xoʻjalik faoliyati natijalari uchun mukofotlash va moddiy ragʻbatlantirish tizimini, uyushma va konsernlar apparati boshqaruvini saqlash xarajatlarini tasdiqlash;

shuningdek:

boshqaruvning, Kengash ishchi komissiyalarining oʻz ishlari toʻgʻrisidagi hisobotlari eshitiladi va tegishli qaror qabul qilinadi;

boshqaruvning qarori yuzasidan shikoyatlar va uning faoliyatiga tegishli boʻlgan boshqa masalalar koʻrib chiqiladi.

20. Uyushma Kengashi Raisni, uning oʻrinbosarlarini va uyushma boshqaruvi tarkibini, Kengashning qarori bilan muddatidan ilgari chaqirib olish huquqi bilan, besh yil muddatga saylaydi. Kengash Raisi ayni bir vaqtda boshqaruv Raisi ham hisoblanadi va Oʻzbekiston SSJ Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Uyushma boshqaruvi Raisining oʻrinbosarlari jumhuriyat Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi.

21. Boshqaruv uyushma faoliyatiga rahbarlik qiladi va unga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi uchun javob beradi.

Boshqaruv majlisi uning Raisi tomonidan zaruratga qarab, ammo bir oyda kamida bir marta chaqiriladi. Boshqaruv qarori ochiq ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlganda Raisning ovozi hal qiluvchi hisoblanadi. Boshqaruv qarori qarorlar yoki buyruqlar koʻrinishida hayotga joriy etiladi hamda u uyushma va konsernlar barcha aʼzolarining bajarishi uchun majburiydir.

Uyushma boshqaruvi:

Kengash qarorlarining bajarilishini taʼminlaydi;

Kengashda koʻrib chiqilishi kerak boʻlgan barcha masalalarning oldindan ishlab chiqilishini taʼminlaydi;

uyushma istiqbolini aniqlashni, dasturlari va rejalarini ishlab chiqishni tashkil etadi va ularni roʻyobga chiqarish yuzasidan chora-tadbirlar koʻradi;

uyushma nomidan bankdan kredit olish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;

uyushmaning boshqaruv va tashkiliy tuzilishini takomillashtirish yuzasidan takliflarni ishlab chiqadi va tasdiqlash uchun uyushma Kengashiga kiritadi;

uyushma tarkibiga kiruvchi konsernlar, korxonalar va tashkilotlarning xoʻjalik faoliyati masalalarini koʻrib chiqadi;

ilmiy-texnika kengashini tashkil etadi hamda uning miqdoriy va shaxsiy tarkibini belgilaydi.

22. Boshqaruv Raisi boshqaruv va apparat faoliyatiga rahbarlikni amalga oshiradi, uyushmaga yuklatilgan vazifalarning bajarilishi uchun javob beradi, boshqaruv aʼzolari oʻrtasida vazifalarni taqsimlaydi va ularning vakolatlarini belgilaydi.

Boshqaruv Raisi:

buyruqlar, qarorlar, yoʻriqnomalar va oʻzining vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha boshqa aktlar chiqaradi;

jumhuriyat, uyushma Kengashining qonunchilik va normativ aktlari va oʻz qarorlarining bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

istalgan sovet va chet el yuridik va jismoniy shaxslari bilan munosabatlarda uyushma nomidan vakillik qiladi, uyushma nomidan bitimlar, shartnomalar va boshqa bitishuvlar tuzadi hamda bunday bitishuvlar tuzish uchun ishonchnoma beradi;

shtat jadvalini, uyushma apparatini saqlash xarajatlari smetasini, uning strukturaviy boʻlinmalari toʻgʻrisidagi nizomni, uyushma apparati xodimlarini va konsernlar rahbarlarini mukofotlashning barcha tizimlari boʻyicha mukofotlarni taqsimlaydi;

uyushma apparati xodimlarini lavozimga tayinlaydi va lavozimdan boʻshatadi, ularga lavozim okladlari va ustamalar belgilaydi, apparat xodimlarini ragʻbatlantiradi va ularga jazo beradi;

konsernlarning korxonalari (ularning taqdimiga koʻra) va uyushma rahbarlarini tayinlaydi, ular bilan kontraktlar (shartnomalar) tuzadi, kontrakt (shartnoma, bitishuv) shartlariga muvofiq ularni lavozimidan boʻshatadi;

konsernlar va uyushma taftish komissiyalari tarkibini tasdiqlaydi;

saylovlar oʻtkazilgunga qadar, belgilangan tartibda, uyushma boshqaruvi va konsernlar raisining oʻrinbosari vazifasini bajaruvchilarni tayinlaydi;

apparatning tuzilishini va xodimlari sonini, fondni, lavozim okladlarini, xoʻjalik faoliyati natijalari uchun mukofotlash va moddiy ragʻbatlantirish tizimini, uyushma va konsernlar apparati boshqaruvini saqlash xarajatlarini tasdiqlaydi;

uyushmaning faoliyatini taʼminlash uchun zarur boʻlgan doimiy va vaqtinchalik ishchi komissiyalar tuzadi;

korxonalarning va uyushma huzuridagi tuzilmalarning ustavlarini tasdiqlaydi;

dalolatnomalar beradi, pul mablagʻlari va moddiy boyliklar olish uchun schyotlar va toʻlov topshiriqlariga imzo chekadi;

uyushmaning rahbar organlari tomonidan yuklatiladigan boshqa funksiyalarni bajaradi.

23. Rahbarlikning joriy funksiyasini amalga oshirish, Kengash va boshqaruv ishini taʼminlash, umumxoʻjalik funksiyalarini bajarish uchun uyushmada ishchi apparat tashkil etiladi.

VII. Hisobga olish, hisobot va nazorat

24. Uyushma operativ va buxgalteriya hisobini amalga oshiradi, statistika hisobotini yuritadi.

Belgilangan tartibda moliya-xoʻjalik faoliyatining barcha turlari boʻyicha hisobot taqdim etadi, hisobotlar va balanslarning ishonchliligini taʼminlaydi.

25. Uyushma amaldagi qonunchilikka muvofiq, konsernlar, uyushma tarkibiga kiruvchi korxonalar moliya-xoʻjalik faoliyatining kompleks taftishini oʻtkazishni taʼminlaydi.

26. Uyushmaning taftish komissiyasi amaldagi qonunchilikka, uyushma Ustaviga, moddiy va moliyaviy resurslardan foydalanish tartibiga, moliya va shartnoma intizomiga rioya qilinishi, shuningdek, uyushma aʼzolarining takliflari, mehnatkashlarning ariza va shikoyatlari boʻyicha qabul qilingan qarorlarning oʻz vaqtida bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.

27. Uyushma taftish komissiyasiga rahbarlikni taftish komissiyasining raisi amalga oshiradi.

28. Taftish komissiyasining raisi uyushma Kengashi tomonidan 5 yil muddatga saylanadi.

29. Taftish komissiyasi uyushma Kengashi oldida hisob beradi va oʻz ishining natijalari toʻgʻrisida boshqaruvga axborot beradi.

VIII. Uyushma va uning taʼsischilari faoliyatini toʻxtatish

30. Uyushma faoliyatini toʻxtatish uyushma Kengashining qaroriga koʻra amalga oshiriladi.