Doʻstlik va har tomonlama hamkorlikni yanada chuqurlashtirish toʻgʻrisida

19.02.1998

Oʻzbekiston Respublikasi va Ukraina oʻrtasida

Shartnoma

Oʻzbekiston Respublikasi va Ukraina, quyida Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar deb ataluvchilar,

tarixiy yuzaga kelgan aloqalarga, har tomonlama hamkorlikni yanada chuqurlashtirishga boʻlgan intilishga asoslanib,

oʻz davlatlarining moddiy va maʼnaviy imkoniyatlaridan oʻzaro manfaatli foydalanish zarurligini anglab,

siyosiy sohada erishilgan strategik sherikchilik darajasi iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, moddiy va gumanitar sohalarda har tomonlama hamkorlikni yanada chuqurlashtirish boʻyicha aniq amaliy choralarni amalga oshirish uchun qulay zamin yaratishini qayd qilib,

tinchlikni mustahkamlash, barqarorlik va xavfsizlikni taʼminlashda Oʻzbekiston Respublikasi va Ukraina kuchlarini birlashtirish muhimligini tasdiqlab,

inson huquqlari sohasida umum tan olingan meʼyorlarga rioya qilishga sodiqlikni saqlab,

ishlab chiqarish imkoniyatidan samaraliroq foydalanish muhimligini va Oʻzbekiston Respublikasi va Ukrainaning xoʻjalik komplekslari oʻzaro toʻldirishining yuqori darajasini hisobga olib,

ikkala davlat oʻrtasida ilgari erishilgan kelishuvlarga va ularni ikkala davlat taraqqiyoti uchun amalga oshirishga boʻlgan intilishga asoslanib,

xalqaro huquqning umum tan olingan meʼyor va prinsiplariga amal qilib,

quyidagilar toʻgʻrisida ahdlashib oldilar:

1-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz aloqalarini doʻstona davlatlar sifatida davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini oʻzaro hurmat qilish, bahslarni tinch hal qilish va kuch ishlatmaslik yoki kuch bilan tahdid qilmaslik, tazyiq etishning iqtisodiy yoki boshqa usullarini qoʻllamaslik, teng huquqlilik va ichki ishlarga aralashmaslik, inson huquqlari va asosiy erkinliklarini hurmat qilish va rioya qilish, oʻz majburiyatlarini vijdonan bajarish, shuningdek xalqaro huquqning umum tan olingan boshqa meʼyorlariga amal qilib quradilar.

2-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar doʻstlik aloqalarini rivojlantirish va mustahkamlash, inson huquqlarini himoya qilish, xalqlar xavfsizligini taʼminlash, shuningdek ikki tomonlama siyosiy, iqtisodiy, ilmiy-texnik, madaniy, gumanitar va ekologik hamkorlik ishlarida hamkorlik qiladilar.

3-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar dunyo va mintaqa miqyosida tinchlikni mustahkamlash, barqarorlik va xavfsizlikni oshirish maqsadida birgalikda harakat qiladilar.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar qurolsizlanish jarayonini davom ettirishga va umumiy xavfsizlikni mustahkamlashga, shuningdek Birlashgan Millatlar Tashkilotining tinchlikni saqlash rolini kuchaytirishga koʻmaklashadilar.

4-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar turli darajalarda va ular aʼzolari boʻlgan xalqaro tashkilotlar doirasida oʻzaro qiziqish uygʻotuvchi masalalar boʻyicha muntazam uchrashuv va maslahatlashishlar oʻtkazadilar.

5-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlardan har biri boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomonga qarshi qaratilgan biron-bir harakat yoki tadbirni qoʻllashdan yoki shunday harakatlarda qatnashishdan oʻzlarini tutadilar va uning hududi boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomonga qarshi tajovuz yoki boshqa majburiy harakatlarni tayyorlash yoki amalga oshirish maqsadida foydalanilishiga yoʻl qoʻymaydi.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlardan birining fikri boʻyicha, tinchlikka tahdid soluvchi, mintaqada tinchlikni yoki uning xavfsizligi manfaatlarini buzuvchi vaziyat vujudga kelgan holda Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar zaruriyat tugʻilganda oʻz pozitsiyalarini muvofiqlashtirish maqsadida maslahatlashishlar oʻtkazadilar.

6-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlardan har biri uning hududida doimiy yashovchi boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomon fuqarolariga ularning milliy mansubligi, eʼtiqodi yoki boshqa farqlaridan qatʼi nazar, inson huquqlari sohasida umum tan olingan xalqaro meʼyorlarga muvofiq fuqarolik, siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy huquq va erkinliklarni kafolatlaydi.

7-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar hududiy yaxlitlik va Oʻzbekiston Respublikasi va Ukrainaning hozirda amalda boʻlgan chegaralarining buzilmasligini tan oladilar va hurmat qiladilar.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz hududlarida davlatlardan har birining mustaqilligi va hududiy yaxlitligiga qarshi qaratilgan tashkilotlar, guruhlar va alohida shaxslarning tuzilishi va noqonuniy faoliyatlarini taqiqlaydilar va oldini oladilar.

8-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar GATT/JST qoida va meʼyorlariga amal qilib, erkin savdo prinsiplarida, tenglik va oʻzaro foyda asosida yuzaga kelgan iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish va chuqurlashtirishga, tadbirkorlik faoliyati uchun qulay iqtisodiy, moliyaviy va huquqiy sharoitlarni yaratishga koʻmaklashadilar, jumladan sarmoyalarni ragʻbatlantirish va oʻzaro himoya qilish, ikkala davlat kooperatsiyalarining turli shakllarini va barcha mulk shakllari xoʻjalik yurituvchi subʼektlarining bevosita aloqalarini har taraflama qoʻllab-quvvatlaydilar.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar iqtisodiy axborot bilan keng almashishga koʻmaklashadilar, shuningdek boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomonning huquq va qonuniy manfaatlariga daxl qiladigan iqtisodiy qarorlar toʻgʻrisida bir-birlariga xabar beradilar.

Ushbu moddada koʻrsatilgan axborot bilan almashishda Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar ikkala Tomonning amaldagi qonunlariga, axborotdan foydalanishga taalluqli qismida, rioya qilish majburiyatini oladilar.

9-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishning asosiy yoʻnalishlari va muddatlari boʻyicha muntazam maslahatlashishlar oʻtkazadilar, oʻz hududlarida boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomon xoʻjalik yurituvchi subyektlarining erkin iqtisodiy faoliyatlari uchun qulay va teng sharoitlarni taʼminlaydilar.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar ikkala davlat hududlarida tadbirkorlik faoliyati subyektlari vakolatxonalarini ochishga va faoliyatiga koʻmaklashadilar.

10-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar pul-kredit va valyuta-moliya sohalaridagi siyosatni muntazam ravishda muvofiqlashtirib turadilar, samarali toʻlov-hisob tizimini yaratadilar.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar toʻlov-hisob va valyuta munosabatlari sohasida valyuta kurslarini aniqlashning kelishilgan tartibini oʻrnatish, ularning barqarorligini saqlash, milliy valyuta bozorlarini rivojlantirish yoʻli bilan milliy valyutalarni oʻzaro konvertatsiyalashni taʼminlash boʻyicha birgalikda harakatlarni amalga oshiradilar.

11-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar kredit-moliya hamkorligi sohasida oʻzaro foydali loyihalarni birgalikda mablagʻ bilan taʼminlash, ishlab chiqarish quvvatlari va mehnat resurslaridan samarali foydalanish, eksport imkoniyatini oshirish uchun tijorat, milliy va xalqaro banklar, sarmoyaviy, milliy, moliyaviy va sugʻurta kompaniyalarni jalb qilish boʻyicha choralar koʻradilar.

12-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar qishloq xoʻjaligi sohasida hamkorlik qiladilar va shu sohada alohida bitimlar tuzadilar.

13-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar togʻ-kon tarmoqlarida, energetika, transport, informatika va aloqa tizimlarini boshqarish sohalarida hamkorlikni rivojlantiradilar.

14-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar ikkala mamlakatning jahon bozoriga chiqishini taʼminlash maqsadida Qora dengiz iqtisodiy hamkorligi va Transkavkaz transport yoʻlagi ega boʻlgan imkoniyatlardan samarali va toʻla foydalanish zaruriyatidan kelib chiqib, kommunikatsiya tizimlarini rivojlantiradilar.

Ana shu maqsadlarni amalga oshirish uchun Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar alohida bitimlar tuzadilar.

15-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlardan har biri oʻz dengiz, daryo, havo portlari va temir yoʻl va avtomobil tarmogʻi va truba quvurlari orqali alohida bitimlarda koʻrsatilgan shartlarda boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomonning transport operatsiyalarini taʼminlaydi.

16-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar oʻzaro tenglik va foyda asosida xalqaro huquq meʼyorlariga muvofiq mualliflik huquqini himoya qilish, ixtirolarga, sanoat namunalari, tovar belgilari va sanoat mulkining boshqa obʼektlariga boʻlgan huquqni himoya qilish va foydalanish sohasida hamkorlikni amalga oshiradilar va rivojlantiradilar va bu borada maxsus bitimlar tuzadilar.

17-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar ijodiy uyushma va jamgʻarmalar, ijtimoiy birlashmalar, madaniyat, adabiyot va sanʼat arboblari oʻrtasida yuzaga kelgan tarixiy aloqalar va ishga doir aloqalar asosida madaniy hamkorlikni saqlash va rivojlantirish, xalqlarning etnik va til jihatdan oʻziga xosligini saqlash uchun sharoitlar yaratadilar.

Ana shu maqsadlar uchun Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar madaniy markazlar faoliyatini tashkil etish masalalari boʻyicha bitimlar tuzadilar, Ukrainada Oʻzbekiston Respublikasi kunlarini va Oʻzbekiston Respublikasida Ukraina kunlarini oʻtkazishni taʼminlaydilar.

18-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar Ukrainadagi oʻzbek millatidagi va Oʻzbekistondagi ukrain millatidagi shaxslarga etnik, til, madaniy va diniy jihatdan oʻziga xosligini saqlashda koʻmaklashadilar, shuningdek majburan koʻchirilgan shaxslarning Ukrainaga koʻngilli qaytish muammolarini hal etishga yordam beradilar.

Ana shu maqsadlarda Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar alohida bitimlar tuzadilar.

19-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar taʼlimning davlatlararo strategiyasini aniqlaydilar, talabalarni oʻqitish, mutaxassislarni tayyorlash va qayta tayyorlashning qoʻshma dasturlarini ishlab chiqadilar.

20-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar sogʻliqni saqlash sohasida, ijtimoiy va gumanitar sohalarda hamkorlikni rivojlantiradilar, boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomon aholisiga davolanish va maslahatli yordam olish uchun boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomonning noyob va maxsuslashtirilgan tibbiy muassasalariga ijozat va foydalanish huquqini saqlaydilar.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar shu va oʻzaro qiziqish uygʻotuvchi boshqa masalalar boʻyicha hamkorlik toʻgʻrisida alohida bitimlar tuzadilar.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar alohida bitimlar bilan bir Yuqori Ahdlashuvchi Tomon fuqarolarining boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomon hududida pensiya taʼminoti masalalarini tartibga solib turadilar.

21-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar harbiy-texnik sohada hamkorlikni rivojlantiradilar.

22-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar ikkala davlatning oliy qonun chiqaruvchi organlari oʻrtasidagi aloqalarni rivojlantiradilar va hamkorlikni chuqurlashtiradilar.

23-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar seysmologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohalarida hamkorlikni rivojlantiradilar, shu sohada kelishilgan harakatlarga koʻmaklashib, keng qamrovli xalqaro ekologik xavfsizlik tizimini yaratishga intiladilar.

24-modda

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar uyushgan jinoyatchilikka, terrorizm, shu jumladan fuqaro aviatsiyasi, dengiz kemalari qatnovi va transportning boshqa turlari xavfsizligiga qarshi qaratilgan noqonuniy aktlar, narkomaniya, shuningdek narkotiklarning noqonuniy oboroti, qurol, oʻq-dorilar, portlovchi, zaharli va radioaktiv moddalar, kontrabanda bilan noqonuniy operatsiyalar va madaniy boyliklarni noqonuniy olib chiqishga qarshi kurashda hamkorlikni amalga oshiradilar.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar qatnashchilari boʻlgan yoki boʻladigan ikki tomonlama va koʻp tomonlama bitimlarga muvofiq fuqarolik, oila va jinoiy ishlar boʻyicha huquqiy yordam koʻrsatish sohasida hamkorlikni rivojlantiradilar.

Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar shu sohalarda hamkorlik toʻgʻrisida alohida bitimlar tuzadilar.

25-modda

Ushbu Shartnoma Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlarning ular qatnashchilari boʻlgan boshqa xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi va uchinchi mamlakatlarga qarshi qaratilmagan.

26-modda

Ushbu Shartnomani amalga oshirish maqsadida Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlar uning ijrosi masalalari boʻyicha maslahatlashishlar oʻtkazadilar va zarur boʻlganda tartibga soluvchi tegishli organlarni tuzadilar.

Ushbu Shartnomani talqin etish va qoʻllashga taalluqli bahslar maslahatlashish va muzokaralar yoʻli bilan hal etilishi lozim.

27-modda

Ushbu Shartnomaga Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlarning yozma ravishdagi roziligi boʻyicha alohida protokollar bilan rasmiylashtiriladigan va ushbu Shartnomaning 28-moddasi qoidalariga muvofiq kuchga kiradigan oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.

28-modda

Ushbu Shartnoma ratifikatsiya qilinadi va ratifikatsiya yorliqlari bilan almashilgan kuni kuchga kiradi.

29-modda

Ushbu Shartnoma kuchga kirganidan soʻng Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomining 102-moddasiga muvofiq Birlashgan Millatlar Tashkiloti Kotibiyatida roʻyxatdan oʻtkaziladi.

30-modda

Ushbu Shartnoma kuchga kirgan sanadan boshlab 1992 yil 25 avgustdagi Oʻzbekiston Respublikasi bilan Ukraina oʻrtasida davlatlararo munosabatlarning asoslari, doʻstlik va hamkorlik toʻgʻrisidagi Shartnoma amal qilishini toʻxtatadi.

31-modda

Ushbu Shartnoma oʻn yil muddatga tuziladi. Agar faqat Yuqori Ahdlashuvchi Tomonlarning hech biri tegishli muddatning tugashiga kamida oʻn ikki oy qolganda boshqa Yuqori Ahdlashuvchi Tomonga uning amal qilishini toʻxtatish niyati haqida yozma ravishda bildirishnoma yubormasa, uning amal qilishi keyingi oʻn yillik davrlarga oʻz-oʻzidan davom ettiriladi.

Kiyev shahrida 1998-yil 19-fevralda ikki nusxada, har biri oʻzbek, ukrain va rus tillarida tuzildi, barcha matnlar bir xil kuchga ega. Ushbu Shartnomani talqin qilish maqsadi uchun rus tilidagi matndan foydalaniladi.

(imzolar)