Ularning bojxona organlariga oʻzaro koʻmaklashish toʻgʻrisida

25.01.2001

Oʻzbekiston Respublikasi hukumati Bilan Pokiston Islom Respublikasi hukumati Oʻrtasida

Bitim

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Pokiston Islom Respublikasi Hukumati, bundan keyin “Tomonlar” deb ataluvchilar,

Bojxona qonunlarining buzilishi oʻz mamlakatlarining iqtisodiy, moliyaviy va tijoriy manfaatlariga ziyon yetkazadi, deb hisoblab,

bojxona bojlari, soliqlari va boshqa toʻlovlarning aniq belgilanishi, taqiqlash, cheklash va nazoratga doir choralarni qabul qilish muhimligini tushunib,

bojxona qonunlarini qoʻllash va ularga rioya qilishda xalqaro hamkorlik zarurligini eʼtirof etib,

bojxona qonunlarini buzishning oldini olishga qaratilgan saʼy-harakatlar ular bojxona organlarining qalin hamkorligining yanada samarali vositasi boʻlishiga ishonib,

Butunjahon bojxona tashkiloti Bojxona hamkorligi kengashining Oʻzaro maʼmuriy koʻmaklashish toʻgʻrisida 1953-yil 5-dekabrdagi Tavsiyalarini eʼtiborga olib,

shuningdek muayyan tovarlarga nisbatan taqiqlar, cheklashlar va maxsus nazorat choralari yuzasidan xalqaro konvensiyalarni nazarda tutgan holda,

quyidagilar toʻgʻrisida ahdlashib oldilar:

1-modda Atamalar

Ushbu Bitimda:

1. “Bojxona qonunlari” atamasi bojxona maʼmuriyatlari tomonidan tovarlar importiga, eksportiga, tranzitiga va ularni har qanday bojxona rejimiga solinishiga, bunga taqiqlash, cheklash va nazorat qilish ham kiradi, nisbatan qoʻllanadigan va rioya qilinadigan qonunlar, qonunga doir va normativ hujjatlarni anglatadi;

2. “Bojxona huquqbuzarligi” bojxona qonunlarini istalgan tarzda buzish yoki buzishga urinishni anglatadi;

3. “Bojxona bojlari va soliqlari” atamasi tovarlar importi va eksporti chogʻida yoki shunga bogʻliq ravishda undiriladigan bojxona bojlari va boshqa barcha bojlar, soliqlar va yigʻimlarni anglatadi, qiymati koʻrsatiladigan xizmatlar qiymatiga taxminan teng cheklangan yigʻimlar bundan mustasno;

4. “Bojxona maʼmuriyati” atamasi Oʻzbekiston Respublikasiga nisbatan Davlat bojxona qoʻmitasini, Pokiston Islom Respublikasiga nisbatan Daromadlar Markaziy Boshqarmasini anglatadi;

5. “Shaxs” atamasi har qanday jismoniy va yuridik shaxsni anglatadi;

6. “Axborot” atamasi har qanday maʼlumotni, hujjatni, hisobotni, ularning tasdiqlangan yoki bir xil nusxalari yoxud boshqa maʼlumotlarni anglatadi;

7. “Operativ maʼlumotlar” atamasi bojxona huquqbuzarligi yuz berganda tegishli ravishda qoʻllanadigan ishlangan yoki tahlil etilgan axborotni anglatadi;

8. “Soʻrovchi maʼmuriyat” atamasi koʻmaklashishni soʻrab murojaat qilayotgan bojxona maʼmuriyatini anglatadi;

9. “Soʻralayotgan maʼmuriyat” atamasi koʻmaklashish soʻralayotgan bojxona maʼmuriyatini anglatadi.

2-modda Bitimni qoʻllash sohasi

1, Ushbu Bitim doirasida har ikkala Tomon oʻz milliy qonunlari va vakolati hamda bojxona maʼmuriyatlarining mavjud imkoniyatlari darajasida koʻmaklashadi.

2. Bojxona maʼmuriyatlari ushbu Bitim doirasida bojxona qonunlarini risoladagidek qoʻllash hamda bojxona huquqbuzarligining oldini olish, taftish etish va unga qarshi kurashishda hamkorlik qiladilar va bir- biriga oʻzaro koʻmaklashadilar. Bunday koʻmaklashish barcha yuridik, maʼmuriy va boshqa sud ishlab chiqarishiga taqdim etilishi mumkin.

3. Ushbu Bitim faqat Tomonlar oʻrtasida oʻzaro maʼmuriy koʻmaklashishni amalga oshirishga moʻljallangan; ushbu Bitimning qoidalari biron-bir alohida shaxsga har qanday dalilni olish, yashirish yoki yoʻq qilish shuningdek soʻrovni bajarishga toʻsqinlik qilish huquqini bermaydi.

3-modda Koʻmaklashish sohasi

1. Soʻrovga binoan yoki Soʻrovchi maʼmuriyatining oʻz tashabbusiga koʻra Soʻralayotgan maʼmuriyati bojxona qonunlariga rioya qilinishini taʼminlashga yordam berishi mumkin boʻlgan barcha axborotni beradi, jumladan:

a) bojxona bojlari, soliq va yigʻimlarini oʻrinli ravishda solishni taʼminlashga;

b) tovarlar qiymatini bojxona maqsadlari uchun aniq belgilash, shuningdek notoʻgʻri toʻldirilgan deklaratsiyalarni aniqlash;

c) tovarlarning toʻgʻri tarif tasnifoti va kelib chiqishini aniqlash;

d) sertifikatlar, hisoblar hamda boshqa hujjatlarning haqiqiyligini aniqlash yoki ulardagi xato va buzilishlarni belgilash.

2. Ushbu Bitim doirasidagi hamkorlik quyidagi axborotlarni ham oʻz ichiga oladi:

a) bojxona huquqbuzarligining oldini olishda foydasi tegishi mumkin boʻlgan huquqni himoya qilish harakatlari, xususan, bojxona huquqbuzarligiga qarshi kurashishning alohida metodlariga oid;

b) bojxona qonunbuzarligini amalga oshirishning yangi metodlariga oid;

c) bojxona huquqbuzarligiga qarshi kurashda yangi texnikaviy vositalar va metodlarni qoʻllashda qoʻlga kiritilgan tajriba va muvaffaqiyatlarga oid; hamda

d) yoʻlovchilar va yuklarni rasmiylashtirishning yangi usul va metodlariga oid.

4-modda Nazoratni amalga oshirishda koʻmaklashish

1. Soʻrovchi maʼmuriyatining soʻroviga koʻra Soʻralayotgan maʼmuriyati Soʻrovchi maʼmuriyatiga quyidagilar borasida axborot beradi:

a) Soʻrovchi maʼmuriyatning yuk uchun berilgan bojxona deklaratsiyasi bilan birgalikda etilgan rasmiy hujjatlarning muvofiqligi;

b) Soʻrovchi maʼmuriyatning davlati hududiga olib kirilayotgan tovar haqiqatan ham Soʻralayotgan maʼmuriyatning davlati hududidan qonuniy eksport qilinayotganligi yoki yoʻqligi;

c) Soʻrovchi maʼmuriyatning davlati hududidan olib chiqilayotgan tovar Soʻralayotgan maʼmuriyatning davlati hududiga chindan ham import qilinayotganligi yoki yoʻqligi.

2. Bunday axborotda tovarlarni bojxona tozalovidan oʻtkazishda qoʻllanadigan bojxona protseduralari ham koʻrsatilishi lozim.

5-modda Axborotning maxfiyligi

1. Soʻrovchi maʼmuriyatiga beriladigan har qanday axborot yoxud oshigʻich maʼlumot maxfiylik rejimida boʻladi va ulardan faqat ushbu Bitimda koʻrsatilgan maqsadlardagina foydalaniladi. Ularni qabul qilib oladigan Soʻrovchi maʼmuriyat ham oʻz davlatida shu kabi axborot va oshigʻich maʼlumotlarga joriy etiladigan muhofaza vositalari va rasmiy maxfiylik darajasini joriy etadi.

2. Bunday axborot va oshigʻich maʼlumotdan faqat tekshiruv oʻtkazilganida, maʼmuriy yoki sud ishlab chiqarishida foydalanilishi mumkin.

3. Ushbu Bitim doirasida shaxslar toʻgʻrisida maʼlumot almashinganida Soʻrovchi maʼmuriyat ulardan faqat muayyan maqsaddagina hamda Soʻralayotgan maʼmuriyat qoʻygan har qanday talabga amal qilingan holdagina foydalanilishiga yoʻl qoʻyadilar.

4. Soʻrovchi maʼmuriyat Soʻralayotgan maʼmuriyati bilan oldindan kelishib olmasdan turib, ushbu Bitim doirasida olingan ashyoviy dalil hamda axborotdan soʻrovda koʻrsatilganidan boshqa maqsadda foydalanmaydi.

6-modda Koʻmaklashishni rad etish

1. Soʻralayotgan maʼmuriyat soʻrovni bajarish uning davlati suvereniteti, xavfsizligi hamda boshqa oʻta muhim milliy manfaatlariga ziyon yetkazadi yoki sanoat, tijorat yoxud professional sirlarga daxl qiladi, deb hisoblasa, u koʻmaklashishni rad etishi yoki muayyan shartlar va talablarga amal qilinganidagina koʻmaklashishi mumkin.

2. Koʻmaklashish toʻgʻrisidagi soʻrov rad etiladigan boʻlsa, Soʻrovchi maʼmuriyatga buning sababini koʻrsatib, yozma ravishda xabar beriladi.

3. Soʻrovni bajarish oʻtkazilayotgan tekshiruv, jazo yoki protsessni amalga oshirishga xalaqit beradigan boʻlsa ham Soʻralayotgan maʼmuriyat koʻmaklashishni rad etishi mumkin. Bunday hollarda Soʻralayotgan maʼmuriyat Soʻrovchi maʼmuriyat bilan koʻmaklashish Soʻralayotgan maʼmuriyat qoʻyishi mumkin boʻlgan muayyan talablarga amal qilingan holda soʻrovni bajarishga koʻmaklashish mumkinligi toʻgʻrisida maslahatlashuv oʻtkazadi.

4. Soʻrovchi maʼmuriyatning oʻzi Soʻralayotgan maʼmuriyatdan xuddi shunday soʻrovnoma olingan taqdirda uni bajarishga qodir boʻlmasa, u oʻz soʻrovida bunga eʼtibor qaratishi lozim. Bunday soʻrovni bajarish- bajarmaslik Soʻralayotgan maʼmuriyatning ixtiyorida boʻladi.

7-modda Soʻrovni berish

1. Koʻmaklashish toʻgʻrisidagi soʻrovning shakli va mazmuni:

a) ushbu Bitimga muvofiq soʻrovlar yozma ravishda yuboriladi. Bunday soʻrovlarni bajarish uchun zarur hujjatlar soʻrovga ilova qilinadi. Zarurat tugʻilsa, shoshilinch hollarda oshigʻich soʻrovlar ham qabul qilinadi, biroq ular darhol yozma shaklda tasdiqlanishi lozim;

b) yozma ravishdagi soʻrovlar ingliz tilida bitiladi. Bunday soʻrovlarga ilova etilayotgan har qanday hujjatlar ham, lozim boʻlsa, ingliz tiliga tarjima qilinadi.

2. Ushbu moddaning 1-bandida koʻzda tutilgan soʻrovlar quyidagi axborotni oʻz ichiga oladi:

a) soʻrovchi maʼmuriyat;

b) soʻralayotgan koʻmakning tarzi;

c) soʻrovdan maqsad va uning sababi;

d) agar maʼlum boʻlsa, koʻrib chiqilayotgan ishga jalb etilgan Tomonlarning nomi va manzili;

e) koʻrib chiqilayotgan ishning qisqa tafsiloti va koʻtarilayotgan huquqiy meʼyor, hamda

f) soʻralayotgan koʻmak bilan uni taqozo etayotgan ish orasidagi bogʻliqlik.

3. Koʻmak tegishli Bojxona maʼmuriyatlari orasidagi toʻgʻridan toʻgʻrialoqa orqali bevosita beriladi.

Soʻralayotgan maʼmuriyat soʻrovni oʻzi qondirishga qodir tashkilot boʻlmasa, tegishli maslahatlashuvlardan keyin, yo uni amaldagi qonunlarga muvofiq, oʻz vakolati doirasida bajara oladigan tegishli tashkilotga beradi yoki bunday soʻrovning bajarilishi uchun amal qilinishi lozim boʻlgan protsedurani koʻrsatib, Soʻrovchi maʼmuriyatni xabardor qiladi.

4. Har qanday bojxona maʼmuriyatining muayyan protsedurani bajarish toʻgʻrisidagi soʻrovi soʻralayotgan Tomonning milliy, huquqiy va maʼmuriy nizomlariga muvofiq amalga oshiriladi.

5. Bojxona maʼmuriyatlari ushbu Bitimni bajarish maqsadida bunday aloqani roʻyobga chiqarishga masʼul boʻlgan xodimlarni tayinlaydilar va ularning nomi, lavozimi, telefon va faks nomerlari roʻyxatini almashlaydilar. Ular oʻz tekshiruv boʻlinmalari oʻrtasida bevosita aloqani yoʻlga qoʻyishlari mumkin.

8-modda Soʻrovni bajarish

1. Soʻralayotgan maʼmuriyat oʻz milliy qonunlariga muvofiq, soʻrovni qoniqarli muddatlarda bajarish uchun maqbul tadbirlarni amalga oshiradi.

2. Soʻralayotgan maʼmuriyat Soʻrovchi maʼmuriyatning soʻroviga binoan har qanday zarur soʻrovlarni amalga oshiradi, jumladan ekspertlar hamda guvohlarni, yoxud bojxona huquqbuzarligini amalga oshirishda gumon qilinayotgan shaxslarni soʻroq qiladi.

9-modda Ishlar, hujjatlar va guvohlar/ekspertlar

1. Agar nusxalarning mavjudligi kifoya qilmasa, ishlar, hujjatlar va boshqa materiallarning asl nusxalari soʻrab olinadi. Maxsus soʻrovga koʻra, bunday ishlar, hujjatlar va boshqa materiallarning nusxalari lozim tarzda tasdiqlanadi.

2. Berib turilgan ishlar, hujjatlar va boshqa materiallarning asl nusxalari darhol qaytarilishi shart. Soʻrovga binoan sudga taqdim etish yoki shu kabi boshqa maqsadlar uchun zarur boʻlgan hujjatlar kechiktirmay qaytarilishi shart.

3. Ushbu Bitimda koʻrsatilgan hujjatlar xuddi shu maqsadda istalgan shakldagi kompyuter axboroti bilan almashtirilishi mumkin. Axborotni talqin qilish yoki sharhlash boʻyicha barcha zarur materiallar bir vaqtning oʻzida etiladi.

4. Bir maʼmuriyatning soʻroviga binoan boshqa maʼmuriyat oʻz ixtiyoriga koʻra oʻz xodimlarini boshqa Tomon davlati hududida olib borilayotgan jinoiy yoki maʼmuriy ishda guvoh va/yoki ekspert boʻlib ishtirok etish uchun vakil etib tayinlashi hamda ularni bajarishda muhim ahamiyat kasb etadigan ishlar, hujjatlar va boshqa materiallar yoxud ularning tasdiqlangan nusxalarini etishi mumkin. Bunday soʻrovda sud boʻlib oʻtadigan vaqt, uning joyi hamda turi, shuningdek xodimlarning kim sifatida ishtirok etishlari koʻrsatiladi.

5. Bir Tomon bojxona maʼmuriyatining rasmiy shaxslari ushbu Bitimda koʻzda tutilgan holatlar yuzasidan boshqa Tomon davlati hududida boʻlgan chogʻlarida ular har qanday vaqtda oʻz rasmiy vakolatlarini isbotlay olishlari lozim. Bu joyda ular boshqa Tomonning amaldagi qonunlariga muvofiq, bojxona mansabdor shaxslari foydalanadigan muhofaza darajasidan foydalanadilar va yoʻl qoʻyadigan qoidabuzarliklari uchun javobgar boʻladilar.

10-modda Xarajatlar

1. Tomonlar ushbu Bitim qoidalarini bajarishga aloqador xarajatlar qoplanishini talab qilishdan voz kechadilar, ammo davlat xizmatchisi boʻlmagan guvohlarni joʻnatish, ekspertlar va tarjimonlarga haq toʻlashga borliq xarajatlar bundan mustasno.

2. Agar soʻrovni bajarish xiyla katta sarf-xarajatni taqozo etadigan boʻlsa, Tomonlar ularni bajarishning shart-sharoitlari hamda xarajatlar qoplanishi tarzini maslahatlashib oladilar.

11-modda Koʻmaklashishning alohida hollari

1. Soʻralayotgan maʼmuriyat Soʻrovchi maʼmuriyatning soʻroviga koʻra oʻz imkoniyatlaridan kelib chiqib, quyidagilarni maxsus nazorat qiladi:

a) Soʻrovchi maʼmuriyatning mamlakatiga yuborilgan, biroq u noqonuniy yurgizilayapti deb hisoblayotgan tovarlarni;

b) Soʻralayotgan maʼmuriyat davlati hududida huquqbuzarlikni amalga oshirishda foydalanilgan deb gumon qilinayotgan transport vositalarini;

c) bojxona huquqbuzarligini amalga oshirgani aniqlangan yoki shunda gumon qilinayotgan konkret shaxslarni;

(d) Soʻrovchi maʼmuriyat boshqa Tomon davlati hududida bojxona huquqbuzarligini amalga oshirishda foydalanilayapti deb gumon qilgan binolarni.

2. Tomonlarning bojxona maʼmuriyatlari bir-biriga boshqa Tomon hududida huquqbuzarlik sodir etilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan faoliyat toʻgʻrisidagi axborotni berib turadilar. Boshqa Tomonning iqtisodiyoti, odamlar salomatligi, jamoat xavfsizligi va boshqa hayotiy muhim manfaatlariga xiyla katta ziyon etishi mumkin boʻlgan hollarda bunday axborot soʻrovsiz yuboriladi.

3. Bojxona maʼmuriyatlari oʻz milliy qonunlariga muvofiq ravishda, oʻzaro ahdlashuv va kelishuv boʻyicha oʻz tegishli davlatlari hududida noqonuniy yurgizilishga jalb etilgan tovarlarning importi, eksporti va tranziti yuzasidan birgalikda choralar koʻrishi mumkin. Bunday hamkorlik shu xildagi tovarlarni nazorat ostida oʻtkazishga ruxsat berishni ham oʻz ichiga oladi.

12-modda Bitimni qoʻllash va nizolarni hal etish

1. Tomonlar ularning bojxona maʼmuriyatlari quyidagilarni amalga oshirishiga rozidirlar:

a) ushbu Bitimdan kelib chiqadigan masalalarni hal etish uchun bevosita aloqani yoʻlga qoʻyishlari;

b) maslahatlashuv oʻtkazilganidan soʻng ushbu Bitimni bajarish uchun har qanday maʼmuriy koʻrsatmalarni ishlab chiqishlari; hamda

c) oʻzaro kelishuvga koʻra, ushbu Bitimni talqin qilish yoki qoʻllashga oid har qanday bahsli masalalarni koʻrib chiqishlari.

2. Hal etilmagan bahsli masalalar diplomatik kanallar orqali bartaraf qilinadi.

13-modda Qoʻshimchalar

Ushbu Bitimga qoʻshimcha va oʻzgartishlar kiritilishi mumkin. Ular alohida bayonnomalar tarzida yoki diplomatik yozishmalar bilan rasmiylashtiriladi va ushbu Bitimning tarkibiy qismi hisoblanadi.

14-modda Kuchga kirishi va faoliyatining toʻxtatilishi

1. Ushbu Bitim uni kuchga kiritish uchun zarur davlat ichki protseduralari bajarilgani toʻgʻrisida diplomatik kanallar orqali oxirgi xabar olinganidan soʻng 30 kun oʻtgach kuchga kiradi.

2. Ushbu Bitimning muddati cheklanmagan. Tomonlardan birontasi diplomatik kanallar orqali boshqa Tomonni ushbu Bitim faoliyatini toʻxtatish toʻgʻrisidagi niyatidan yozma ravishda xabardor qilganidan soʻng uch oy oʻtgach u oʻz faoliyatini toʻxtatadi. Ushbu Bitimning amal qilish muddati tutagan paytda yakunlanmay qolgan ishlar uning qoidalariga muvofiq yakunlanadi.

Bitimning amal qilish muddati tutagan paytda yakunlanmay qolgan ishlar uning qoidalariga muvofiq yakunlanadi. Islomobod shahrida, 2001-yil 25-yanvarda ikki nusxada, oʻzbek va ingliz tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega. Ushbu Bitimni talqin qilishda har xilliklar kelib chiqsa, ingliz tilidagi matn ustuvor kuchga ega boʻladi.

(imzolar)