Veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarni saqlash, ishlatish, shuningdek bir tashkilotdan boshqa tashkilotlarga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (2232-son)

03.06.2011

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QISHLOQ VA SUV XOʻJALIGI VAZIRINING

buyrugʻi

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2011-yil 3-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2232]

Oʻzbekiston Respublikasining “Veterinariya toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman:

1. Veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarni saqlash, ishlatish, shuningdek bir tashkilotdan boshqa tashkilotlarga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan soʻng kuchga kiradi.

Vazir Z. ROʻZIYEV

Toshkent sh.,

2011-yil 18-may,

81-son

Oʻzbekiston Respublikasi qishloq va suv xoʻjaligi vazirining 2011-yil 18-maydagi 81-son buyrugʻiga ILOVA

Veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarni saqlash, ishlatish, shuningdek bir tashkilotdan boshqa tashkilotlarga berish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Veterinariya toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarni saqlash, ishlatish, shuningdek bir tashkilotdan boshqa tashkilotlarga berish hamda ularning hisobini yuritish tartibini belgilaydi.

I bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasida veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarni (bundan buyon matnda mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar deb yuritiladi) saqlash va ishlatish bilan shugʻullanuvchi ilmiy-tadqiqot muassasalari, oʻquv-ishlab chiqarish korxonalari va boshqa tashkilotlarga (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) nisbatan tatbiq etiladi.

2. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar patogen faolligi boʻyicha mazkur Nizomning 1-ilovasida keltirilgan I, II va III guruhdagi kasalliklarni qoʻzgʻatuvchilarga boʻlinadi.

3. Tashkilotlarning mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlash, ishlatish hamda boshqa tashkilotlarga berish borasidagi ishlarini nazorat qilish Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi.

II bob. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlash hamda ishlatish

4. Tashkilotlar tomonidan mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlash, ishlatish hamda ularning faolligini bir maromda boʻlishini taʼminlash va yangilash, shuningdek boshqa tashkilotlarga berish veterinariya, veterinariya-sanitariya qoidalari va normalariga qatʼiy rioya etilgan holda amalga oshiriladi.

I va II guruhga kiruvchi odam va hayvonlar uchun umumiy boʻlgan (zooantroponoz) kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlash, ishlatish va ularning faolligini bir maromda boʻlishini taʼminlash va yangilash, shuningdek boshqa tashkilotlarga berishda sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga rioya etish talab etiladi.

5. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlash hamda ishlatish ishlarini amalga oshiruvchi xodimlar roʻyxati tashkilot rahbarining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

6. I va II guruhga kiruvchi kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlash hamda ishlatish mehnat muhofazasi toʻliq taʼminlangan bino va inshootlarning maxsus xonalarida amalga oshiriladi.

7. I va II guruhga kiruvchi kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni ishlatuvchi tashkilotlarda, ushbu qoʻzgʻatuvchilarni saqlash uchun maxsus xona tashkil etishning imkoni mavjud boʻlmaganda, ularni saqlash taqiqlanadi.

Tirik vaksinalar, ozuqa muhitlari, hujayra va toʻqima kulturalarini tayyorlovchi tashkilotlarning yuqumli kasalliklar qoʻzgʻatuvchilari kolleksiyasiga ega boʻlishi taqiqlanadi.

8. Mikroorganizmlar shtammlari oʻta qulay sharoitlarda, ularni maksimal uzoq yashovchanligini taʼminlovchi konservatsiyalangan yoki liofillangan holda saqlanishi lozim.

9. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlash xonalari tovush va yorugʻlik signalizatsiyalari bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.

10. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlash joylari harorati -20 °C dan -80 °C gacha boʻlgan maxsus muzlatgich kameralari va takrorlovchi muzlatgich agregatlari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.

11. Mikroorganizmlar shtammlari noyob, etalon va ishlab chiqarish shtammlari tozaligini saqlash va boshqa kasalliklar qoʻzgʻatuvchilari bilan ifloslanishining oldini olish maqsadida quyidagilarga rioya etish lozim:

bir xonada va bioxavfsizlik shkafda bitta mikroorganizm shtammi bilan ishlash;

ish boshlashdan oldin va ish tugagandan soʻng asbob-uskunalar, xalatlar, qalpoq (roʻmol) va poyabzallarni sterillashdan oʻtkazish;

zararlangan ozuqa muhitlari, hujayra va toʻqima kulturalari hamda zararlangan embrionlarlarni flakonlarga va probirkalarga yigʻish hamda rezina tiqin bilan berkitish, idishlarni puxtalik bilan raqamlab, ularni mikroorganizm shtammi nomi, tartib va passaj raqamlari, qabul qilingan sanasi tushirilgan hamda zararsizlantirish sanasi aniq yozilgan yorliq bilan taʼminlash;

yigʻilgan materiallarni boshqa kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizm shtammlari yoʻqligi va yuquvchanlik faolligiga koʻra tekshiruvdan oʻtkazish, shundan soʻng uzoq muddat saqlash uchun material bilan liofillash. Bunda liofillashga qadar yigʻilgan materiallar muhrlangan sovuqxonada 0 — 4 °C gacha boʻlgan haroratda saqlanadi (liofillashdan oldin shtammlar bir meʼyorda saqlovchi moddalar bilan birlashtiriladi va ampulalarga 0,5 dan 1,0 sm3 gacha hajmda qadoqlanadi);

mikroorganizm shtammlari solingan ampula, probirka va flakonlar kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi shtamm turining nomi, seriya va passaj raqamlari hamda liofillash sanasi aniq tushirilgan yorliqlarga ega boʻlishi;

mikroorganizm shtammlarini liofillash ishlarini ularning quritishdan oldin va keyin zararsizlantirilishi mumkin boʻlgan moslamalarda oʻtkazish. Bunda bir moslamada bir vaqtda bitta mikroorganizm shtammini quritishga ruxsat etiladi. Ampulalarni kavsharlash vakuum orqali yoki vakuumsiz oʻtkaziladi, inson uchun oʻta xavfli mikroorganizm shtammlari bundan mustasno, bunday shtammlar solingan ampulalar vakuumsiz yoki suyuq azot bilan kavsharlanadi;

liofillangan materiallar solingan vakuum ostida kavsharlangan ampulalarni vakuum holatiga, qoldiq namlikka va yuquvchanlik faolligiga koʻra tekshiruvdan oʻtkazish. Bunda tekshirishdan soʻng ampulalar karton qutilarga va chuqurchali yoki gʻaladonli metall konteynerlarga taxlanadi, soʻngra ular harorati -20 °C dan -80 °C gacha boʻlgan maxsus muzlatgich kameralariga joylanib, ushbu kameralar muhrlanadi. Barcha ampulalarning qatʼiy hisobi yuritiladi.

12. Yangilangan va liofillab quritilgan mikroorganizm shtammlari mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq ularning barcha asosiy xususiyatlari aks ettirilgan shtamm pasporti bilan birga tashkilotning laboratoriyasi (maxsus xonasi)da saqlanishi lozim.

13. Laboratoriya (maxsus xona)larda mikroorganizm shtammlarining saqlanishini nazorat qilish maqsadida, ularning faolligi muntazam ravishda tekshiruvdan oʻtkazib turiladi. Bunda tekshirish muddatlari kasalliklar qoʻzgʻatuvchilarining oʻziga xos biologik xususiyatlaridan kelib chiqib, tashkilot rahbari tomonidan belgilanadi. Yuquvchanlik darajasining sezilarli pasayishida (10-1 va 10-2 gacha) mikroorganizm shtammlarining faolligi sezgir hayvonlarga passaj qilish yoʻli bilan tiklanadi, soʻngra ushbu shtammlar liofillanadi va saqlashga qoʻyiladi.

14. I va II guruhga kiruvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlash hamda ishlatish bilan shugʻullanmaydigan tashkilotlar tomonidan ushbu kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar aniqlanganda, ular bir oy muddatda Veterinariya ilmiy-tadqiqot institutiga topshirilishi lozim.

III bob. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni bir tashkilotdan boshqa tashkilotlarga berish

15. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni bir tashkilotning ichida berish va topshirish ushbu tashkilot rahbarining yoki uning oʻrinbosarining yozma ruxsati bilan amalga oshiriladi.

16. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar yopiq va tashish uchun moslashtirilgan metall konteynerlar va gʻaladonlarda tashiladi.

17. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni bir tashkilotdan boshqa tashkilotga berish, tashkilot rahbari tomonidan imzolangan va gerbli muhr bosilgan rasmiy talabnoma va ishonchnoma mavjud boʻlganda amalga oshiriladi.

18. I va II guruhga kiruvchi kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar ligninga yoki gigroskopik paxtaga oʻralgan va metall gʻaladonlarga joylangan ampula, probirka va flakonlarda beriladi. Bunda metall gʻaladonlar plombalanib, surgʻuchli muhr bosilgan hamda yogʻoch qutiga joylangan boʻlishi lozim. III guruhga kiruvchi kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar karton yoki yogʻoch qutilarda, maxsus sinmaydigan gʻaladonlarga joylangan ampula, probirka va flakonlarda beriladi.

19. I va II guruhga kiruvchi kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni bir tashkilotdan boshqa tashkilotga berish kuzatuvchi orqali maxsus ajratilgan transportda tashish orqali ruxsat etiladi. Uzoq masofalarga poyezd bilan tashish ikki nafar veterinariya yoki tibbiyot vrachi kuzatuvida amalga oshiriladi.

III guruhga kiruvchi kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar hamda attenuatsiyalangan (kuchsizlantirilgan) vaksina shtammlari kuzatuvchi orqali ushbu Nizomda nazarda tutilgan barcha shartlarga qatʼiy rioya etilgan holda beriladi.

20. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar tashkilotdan tashqariga kavsharlangan ampula, probirka yoki flakonlarda liofil quritilgan holatda, shuningdek nativ (aralashmalarsiz) holatda berkitilgan probirka yoki flakonlarda beriladi. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarning nativ shtammlari muz, quruq muz solingan termosda, termojomadonda yoki suyuq azotli Dyuar idishlarida tashiladi.

Tirik va kasallik chaqiruvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlardan tashkil topgan tez buziladigan biologik moddalar shisha flakonlarga yoki yaxshilab berkitilgan qalin shisha nayga yoki kavsharlangan ampulaga solingan holda beriladi. Bunda, idish germetik berkitilgan boʻlishi zarur. U bir necha marta qalin singdiruvchi mato (gigroskopik paxta, jun gazlama yoki ip gazlama qopchiq) bilan oʻralgan, yuqori va pastidan dukdagi yigirilgan ip bilan bogʻlangan boʻlishi lozim. Shu tarzda oʻralgan idish mustahkam, yaxshi yopiladigan metall qutiga solinadi. Ichki idish va metall quti orasidagi singdiruvchi modda, zararlanish hollarida ichki idishda boʻlgan yoki paydo boʻlishi mumkin boʻlgan barcha suyuqlikni singdirish uchun yetarli miqdorda boʻlishi kerak. Metall quti shunday tayyorlanishi va yopilishi kerakki, bunda har qanday zararlanish imkoni bartaraf etilishi, shuningdek ushbu metall quti paxta yoki singdiruvchi material bilan oʻralgan boʻlishi va himoyalovchi qutiga shunday joylanishi kerakki, bunda har qanday siljish bartaraf etilishi lozim. Ushbu himoyalovchi quti bir boʻlak ichi boʻsh yogʻochdan yoki metalldan yoxud xuddi shunday mustahkam va konstruksiyaga ega boʻlgan tashish paytida ochish mumkin boʻlgan yaxshi yopiladigan qopqoq bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.

21. Barcha mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar, ularning shtamm pasporti ilova qilingan holda berilishi shart.

22. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni saqlovchi yigʻilgan materiallar, organlar va toʻqimalar 50 foizli glitserin eritmasi solingan probirka yoki flakonlarda, probirka yoki flakonlar rezina yoki sellofan gʻiloflarga joylangan, muz solingan holda plombalangan yoki muhrlangan termosda beriladi.

23. Tashkilotlar mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni hamda ulardan olingan davolash-profilaktika preparatlarini tegishli talabnomalar asosida olishlari mumkin.

24. Tashkilotlarda I va II guruh kasalliklarni qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni qabul qilish tashkilot rahbarining buyrugʻi bilan tuziladigan tashkilot rahbari yoki uning oʻrinbosari, tegishli laboratoriya (maxsus xona) mudiri va ushbu shtammlar bilan ishlovchi veterinariya vrachidan iborat tarkibda boʻlgan komissiya tomonidan dalolatnoma tuzilgan holda qabul qilinadi.

Dalolatnomada qabul qilingan mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar solingan idishlarning joylashishi va holati, ichidagi materiallar va ularning butunligi, shuningdek joʻnatilgan namunalarga yorliq boʻyicha hujjatlarning muvofiqligi koʻrsatilishi lozim. Dalolatnoma tuzilgandan soʻng uning bir nusxasi zudlik bilan mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni bergan tashkilotga yuboriladi.

IV bob. Mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarni hisobga olish

25. Tashkilotlarda mikroorganizmlar shtammlari va zaharlar hamda ularning harakati boʻyicha maʼlumotlarni hisobga olish yuzasidan mazkur Nizomning 3-ilovasida keltirilgan 1—9-shakllarga muvofiq jurnallar yuritiladi.

26. Barcha jurnallar laboratoriya mudiri yoki tashkilot rahbari tomonidan jurnallarni saqlash va yuritish vazifasi topshirilgan masʼul shaxs tomonidan seyfda yoki metall shkafda saqlanadi. Jurnallar betlari raqamlangan, tikilgan va muhrlangan holda boʻlishi hamda tashkilot rahbari yoki uning oʻrinbosari tomonidan imzolangan boʻlishi lozim.

27. Tashkilotlar mikroorganizmlar shtammlari va zaharlarning patogen va nopatogen shtammlariga, shuningdek hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksin hamda zaharlarga ega boʻlsa har yilning 10-yanvariga qadar Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasiga mazkur Nizomning 4-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq hisobot taqdim qilishi lozim. Ushbu hisobot tashkilot rahbarining imzosi va tashkilotning muhri bilan tasdiqlanadi.

V bob. Yakuniy qoidalar

28. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.

29. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan kelishilgan.

Sogʻliqni saqlash vazirining birinchi oʻrinbosari A. ALIMOV

2011-yil 17-may

Veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarni saqlash, ishlatish, shuningdek bir tashkilotdan boshqa tashkilotlarga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA

Veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarning patogen faolligi boʻyicha I, II va III guruhdagi kasalliklarni qoʻzgʻatuvchilar

ROʻYXATI*

Lotin tilidagi nomi Davlat tilidagi nomi Bakteriyalar I guruh: 1. Pestis camelorum (Versinia restis (Vasterium restis) tuyalar oʻlati 2. Pleuropneumonia contagiosa bovum (Micoplasma mucoides) yuqumli plevropnevmoniya II guruh: 1. Bacillus anthracis kuydirgi 2. Brucella (Brucella melitensis, Brucella abortus, Brucella suis, Brucella ovis, Brucella canis) brutsellyoz 3. Tuberculosis (Mycobacterium tuberculosis Mycobacterium bovis) tuberkulyoz 4. Tularaemia (Francisella tularensis Francisella Dorofeev) tulyaremiya 5. Leptospirosis (L. interrogans, L. Nebdomadi, L. Biflexa, L. Romona, L. Tarassovi; qoramollarda — s, L. romona, L. Grippotyphosa) leptospiroz 6. Campylobacter kampilobakterioz 7. Paratuberculosis paratuberkulyoz 8. Salmonellosis (Salmonella abortus ovis) qoʻylar salmonellyozi 9. Malleus (Burkholderia mallei) otlarning manqa kasalligi 10. Contagious Equine Metritis yuqumli metrit 11. Rhinitis atrorhica intectiosa suum (Bordetella bronchiseptica) choʻchqalarning atrofik riniti 12. Salmonellosis avium (S. gallinorum pullorum; S. enteritidis, S. typhimurium, S. ifantis, S. anatum, S. london, S. Naifa) parrandalar tifi (salmonellyoz) 13. Mycobacterium tuberculosis avium parrandalar tuberkulyozi 14. Mycoplasmosis respiratoria (Mycoplasma gallisepticum, M. synoviae, M. meleagridis va M. iowae) parrandalar mikoplazmozi 15. Pullorosis (Salmonella pullorum) parrandalar pullorozi 16. Pasteurella multocida Qoramollar, parrandalar va quyonlarning pasterellyozi 19. Agalactia contagiosa ovium et caprarum (Micoplasma agalaktiae) qoʻy va echkilarning yuqumli agalaktiya va nayrobi (Afrika gastroenterit) kasalligi 20. Pleuropneumonia infectiosa caprarum (Micoplasma mycoides var capri) echkilarning yuqumli plevropnevmoniyasi III guruh: 1. Listeriosis (Listeria monocytogenes) listerioz 2. Melioidosis (Pseudomonas pseudo-mallei) melioidoz 3. Gangraena emphysematosa (Cl. Chauvoei) qorason 4. Pasteurella hayvonlarning pasterellyoz kasalliklari (qoramol, parranda va quyonlardan tashqari) 5. Salmonellosis (Salmonella dublin, Salmonella tiphimurium; Salmonella cholerae suis, Salmonella abortus equi) boshqa tur hayvonlarning (qoʻylar va parrandalardan tashqari) salmonellyozi 6. Necrobacillosis (Fusobacterum nekrophorum) nekrobakterioz 7. Nepatizis infectiosa necrotica, Bradsot (Clostridium septicum, Cl. Oyedematiens A,V turi, Cl.perfringens va Cl. Sordellii,) bradzot va enterotoksemiya kasalligi 8. Corynebacterium pseudotuberculosis otlarning kazeozli limfadenit kasalligi 9. Nistolysis infectiosa perniciosa larva apium (Paenibacillus larvae subsp. larvae) asalarilarning Amerikacha chirish kasalligi 10. Pestis apium europea (Melissococcus plutonius, Enterococcus faecalis), Paenibacillus alvei, Brevibacillus laterosporus, Achromobacter eurydice, M. plutonius) asalarilarning Yevropacha chirish kasalligi 11. Clostridium botilinum, Clostridium tetani, Clostridium septicum. Cl. oyedematiens A,V turlari-Cl. Sordellii, Cl. Gigas, Cl. Rerfringens, Cl. Novyi, Clostridium perfringens B botulizm va boshqa klostridiozlar (botulizm, qotma, bradzot, infeksion enterotoksemiya, infeksion nekrotik gepatit, qoʻzilar anaerob dizenteriyasi) Rikketsiyalar II guruh: 1. Q-febris (Coxiella burneti, sin. Rickettsia burneti) ku-isitmasi 2. Nydropericarditis infectiosa (Rickettsia ruminantium) gidroperikardit III guruh: 1. Keratoconjuncti-vitis rickettsiosa rikketsiyali keratokonyunktivit kasalligi Viruslar I guruh: 1. Aphtae epizooticae oqsil 2. Stomatitis vesicularis (RNK saqlovchi virus, rabdoviridi oilasi va vezikulovirus avlodiga mansub) vezikulali stomatit 3. Febris vallis Rift rift vodiysi isitmasi 4. Morbis vesicularis suum (RNK saqlovchi virus Enterovirus avlodiga va Picornaviridae oilasiga mansub) choʻchqalarning vezikulali kasalligi 5. Peste des petite ruminants (RNK li virus — paramiksovirus oilasi va Morbill avlodiga mansub) mayda shoxli mollar oʻlati 6. Pestis bovum qoramollar oʻlati 7. Blutang blyutang 8. Neethling yuqumli nodulyar dermatiti 9. Febris catarrhalis infectiosa ovium (RNK saqlovchi virus, Orbivirus avlodiga va Reoviridae oilasiga mansub) qoʻylarning kataral isitmasi 10. Variola (DNK li Poksviridi oilasiga mansub virus boʻlib, epiteliotrop xususiyatiga ega. Hozirgi vaqtda odamlar, hayvonlar va hasharotlarda Poxviridae, kapripoksvirus, suipoksvirus, avipoksvirus) qoʻy va echkilarning chechagi 11. Pestis equorum otlar oʻlati 12. Pestis africana equorum (RNK saqlovchi virus boʻlib, Reoviridae oilasi va Orbivirus avlodiga mansub) otlarning Afrika oʻlati 13. Pestis suum (Togaviridi oilasi, Pestivirus avlodiga mansub RNK li virus) choʻchqalar klassik oʻlati 14. Pestis africana suum (Iridoviruslar oilasiga mansub RNK li virus) choʻchqalar afrika oʻlati 15. Morbus Newcastle (RNK li paramiksoviridi oilasiga va paramikso-virus avlodiga mansub) parrandalarning Nyukasl kasalligi 16. Nigh patogens avian Influenza parrandalar yuqori patogenli grippi II guruh: 1. Morbus Aujeszky, Pseudorabies (Gerpesvirus oilasiga kiruvchi DNK li virus) auyeski kasalligi 2. Lyssa, Rabies (Rabdovirus oilasi, lissavirus avlodiga kiruvchi RNK li virus) quturish kasalligi 3. Bovine leucosis qoramollarning enzootik leykozi 4. Phinotracheitis infectiosa bovum yuqumli rinotraxeyit 5. Coryza gangraenosa yomon sifatli kataral isitma 6. Febris ephemera (RNK saqlovchi virus Rabdoviridi oilasiga va rabdovirus avlodiga mansub) efemer isitmasi 7. Adenomatosis ovium oʻpka adenomatozi 8. Camel pox tuyalar chechagi 9. Grippus equorum otlar grippi 10. Equine pox otlar chechagi 11. Encephalomyelitis infectiosa equorum otlarning yuqumli ensefalomiyelit kasalligi 12. Anaemia infectiosa ekuorum (Retroviridi oilasi va lentivirus avlodiga mansub, RNK saqlovchi virion) otlarning yuqumli anemiya kasalligi 13. Rhinopneumoniae equorum (Nerpesvirus) otlar rinopnevmoniyasi 14. Arteriitis infectiosa equorum otlar virusli arteriiti 15. Encephalitis japonica otlar yaponiya ensefaliti 16. Venezuelan equine encephalitis otlar venesuela ensefalomiyeliti 17. Gastroenteritis infectiosa suum (DNK saqlovchi pleomorf gemadsorbsiyalovchi qobiqli virus boʻlib, Coronaviridae oilasiga va Coronavirus avlodiga mansub virion) choʻchqalar transmissiv gastroenterit kasalligi 18. Encephalomyelitis enzootica suum choʻchqalar enterovirusli ensefalomiyeliti 19. Pestis carnivorum (RNK li virus, Paramyxoviridae oilasi va Morbillivirus avlodiga mansub) goʻshtxoʻr hayvonlarning oʻlati 20. Poxviridae, (virus borreliota gallinarum) parrandalar chechagi 21. Bronchitis infectiosa avium (Soronavirus avia) parrandalar yuqumli bronxiti 22. Laryngotracheitis Infectiosa (Nerpes virus galli-1) parrandalar yuqumli laringotraxeyiti 23. Bursitis infectiosa avium (NK saqlovchi virus boʻlib, Birnaviridae oilasiga Avibirnavirus avlodiga mansub) parrandalar yuqumli bursiti (Gamboro) 24. Morbus Marek (DNK saqlovchi virus Nerpesvirus avlodi va Nerpesviridae oilasiga mansub. A, V va S turlari mavjud) parrandalar marek kasalligi 25. Nepatitis virosa anatum oʻrdaklarning virusli gepatiti 26. Pestis anatum oʻrdaklarning virusli enteriti 27. Myxomatosis cuniculorum (DNK saqlovchi virus Leporipoxvirus avlodiga va Roxviridae oilasiga mansub) quyonlarning miksomatozi 28. Calciviridae oilasiga va Calcivirus avlodiga mansub, RNK saqlovchi virus (QGK, nekrotik gepatit, gemorragik pnevmoniya) quyonlarning virusli gemorragik kasalligi III guruh: 1. Exantheme vesicularis suum (RNK saqlovchi Salicivirus avlodiga Saliciviridae oilasiga mansub virus boʻlib, uning 13 ta serologik turi (A, V, S, D, E, A-48 va boshq..)) otlarning koetal ekzantema kasalligi 2. Erysipelas suum, Erysipelothrix rhusiopathiae, Rhusiopathia suia (Erysipelothrix insidiosa (E. rhusiopathiae)) choʻchqalar saramasi 3. Leucosis avium (RNK li, onkornavirus Oncovirus C avlodiga, Retroviridae oilasiga mansub. A, V, S, D va E guruhlari mavjud) parrandalar leykozi 4. Encephalitis (Picornaviridae oilasiga mansub virus) joʻjalarning enzootik ensefalomiyeliti 5. Morbus Aleutica lutreolarum norkalarning aleuti 6. Parvoviridae norkalarning virusli enteriti 7. Parapoxvirus mayda shoxli hayvonlarning pustullyoz stomatiti 8. Diarhea viralis bovum (Togaviridae oilasi va pestivirus avlodiga mansub, RNK saqlovchi virion) qoramollarning virusli diareya kasalligi Xlamidiyalar II guruh: 1. Abortus enzootica ovis (Chlamydphila abortus ovis) qoʻylarning enzootik abort (xlamidioz) kasalligi 2. Ornithosis (Chlamydiae psittaci) parrandalar xlamidiozi (ornitoz, psittakoz) Zamburugʻlar II guruh: 1. lymphangitis epizootica otlar epizootik limfangit III guruh: 1. Actinomyces bovis qoramollarning aktinomikozi Sodda hayvonlar III guruh: 1. Toxoplasma gondii toksoplazmoz Prionlar II guruh: 1. Bovine spongiform encephalopathy poʻkaksimon ensefalopatiya 2. Proteinaceus infectious particle qoʻylarning skrepi va progressiv pnevmoniyasi Biologik kelib chiqish tabiatiga ega boʻlgan zaharlar III guruh: 1. hayvonot va oʻsimliklarga mansub barcha toksin va zaharlar

Izoh:

* Oʻzbekiston Respublikasi hududida ilgari roʻyxatga olinmagan barcha turdagi hayvonlarning xavfli kasalliklari, mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlar ham taalluqlidir.

Veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarni saqlash, ishlatish, shuningdek bir tashkilotdan boshqa tashkilotlarga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA

Veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarni saqlash, ishlatish, shuningdek bir tashkilotdan boshqa tashkilotlarga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA

(3-ilovaning 9-shakli Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vazirining 2023-yil 23-iyundagi 112-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2232-2, 13.07.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 14.07.2023-y., 10/23/2232-2/0474-son)

Veterinariya tadbirlari uchun qoʻllaniladigan mikroorganizmlar va viruslar shtammlari, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksinlar hamda zaharlarni saqlash, ishlatish, shuningdek bir tashkilotdan boshqa tashkilotlarga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 4-ILOVA

____________________________________________________________ tomonidan mikroorganizmlar va viruslar kulturalarining patogen va nopatogen shtammlariga, hayvonot va oʻsimliklarga mansub toksin (tashkilot nomi) hamda zaharlarning harakati boʻyicha Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasiga topshiriladigan HISOBOT SHAKLI T/r Kasallikni qoʻzgʻatuvchi nomi Shtamm nomi Oʻlchov birligi (probirka, ampula flakon soni) Yil boshida mavjud Qoʻshildi Yil davomidagi xarajat (probirka, ampula flakon soni) Yil oxirida qolgan shtammlar soni Shtammning sifati (ishlab chiqarish , etalon, epizootik ) berildi ishlatildi yoʻqotildi