Baholash faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida (O‘RQ-257-son)

17.09.2010

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Qonunchilik palatasi tomonidan 2010-yil 30-iyulda qabul qilingan Senat tomonidan 2010-yil 29-avgustda maʼqullangan

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 7-mayda qabul qilingan “Davlat uy-joy fondini xususiylashtirish toʻgʻrisida”gi 846–XII-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 5, 230-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2008-yil, № 12, 640-modda) 20-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“20-modda. Xususiylashtirilayotgan turar joyni baholash qonun hujjatlarida belgilangan tartibda baholovchi tashkilot tomonidan qoldiq balans qiymati boʻyicha amalga oshiriladi”.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2013–XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 2, 5-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 12, 269-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda, № 7-8, 217-modda; 2001-yil, № 1-2, 11, 23-moddalar, № 9-10, 165, 182-moddalar; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 5, 67-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 9, 171-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 418-modda; 2006-yil, № 6, 261-modda; 2007-yil, № 4, 166-modda, № 6, 248, 249-moddalar, № 9, 422-modda, № 12, 594, 595, 607-moddalar; 2008-yil, № 4, 177, 187-moddalar, № 9, 482, 484, 487-moddalar, № 12, 636, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 4, 136-modda, № 9, 335-modda, № 12, 469, 470-moddalar; 2010-yil, № 6, 231-modda) 293-moddasining birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Xatlanayotgan mol-mulk surishtiruvchi yoki tergovchi tomonidan uning eskirish darajasini eʼtiborga olib, baholash paytida mavjud boʻlgan bozor narxida baholanadi. Zarur hollarda baholash mutaxassis ishtirokida yoki baholovchi tashkilot tomonidan amalga oshiriladi”.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1995-yil 21-dekabrda qabul qilingan 163–I-sonli va 1996-yil 29-avgustda qabul qilingan 256–I-sonli qonunlari bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, 2-songa ilova, № 11-12; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 9, 229-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 182-modda; 2002-yil, № 1, 20-modda, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 5, 67-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 5, 90-modda, № 9, 171-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 4, 154-modda, № 9, 494, 498-moddalar; 2007-yil, № 1, 3, 5-moddalar, № 4, 156, 164-moddalar, № 8, 367-modda, № 9, 416-modda, № 12, 598, 608-moddalar; 2008-yil, № 4, 192-modda, № 12, 640-modda; 2009-yil, № 9, 337-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:

1) 58-moddaning oʻninchi qismidagi “mustaqil ekspert tekshiruvidan oʻtkazilishi” degan soʻzlar “baholovchi tashkilot tomonidan baholanishi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 205-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Mulk huquqi bekor qilinganda olib qoʻyilayotgan mol-mulkning qiymati, agar qonun hujjatlarida boshqacha tartib oʻrnatilgan boʻlmasa, baholovchi tashkilot tomonidan mulk huquqi bekor qilingan paytda belgilanadi”;

3) 491-moddaning ikkinchi qismidagi “mustaqil auditorning korxona tarkibi va uning qiymati toʻgʻrisidagi xulosasini” degan soʻzlar “auditorlik xulosasini, baholash toʻgʻrisidagi hisobotni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

4) 932-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Mol-mulkni sugʻurtalash shartnomasi tuzilayotganida sugʻurtalovchi sugʻurta qilinayotgan mol-mulkni koʻzdan kechirishga, zarurat boʻlganda esa uning haqiqiy qiymatini belgilash maqsadida baholashdan oʻtkazishni tashkil etishga haqli”.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 26-aprelda qabul qilingan “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi 223–I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 5-6, 61-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda; 1998-yil, № 3, 38-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 9, 229-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 9-10, 149-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 4, 154-modda; 2007-yil, № 7, 325-modda, № 12, 598, 606, 608-moddalar; 2008-yil, № 9, 489-modda, № 12, 640-modda; 2009-yil, № 4, 133-modda, № 9, 330-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:

1) 33-moddaning oltinchi qismidagi “mustaqil narxlovchi chiqarishi” degan soʻzlar “baholovchi tashkilot baholashi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 46-moddaning:

ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Mol-mulkning bozor qiymatini aniqlash uchun baholovchi tashkilot jalb etilishi mumkin”;

uchinchi qismidagi “xolis baholovchini” degan soʻzlar “baholovchi tashkilotni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3) 82-modda birinchi qismining oʻninchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“mol-mulkning bozor qiymatini belgilashni tashkil etish”.

8-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 29-avgustda qabul qilingan “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi 258–II-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 9-10, 169-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 8, 367-modda, № 12, 598-modda; 2008-yil, № 4, 184, 187-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:

1) 54-moddaning:

birinchi qismi kuyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Roʻyxatga olingan mol-mulkni baholashni tashkil etish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sud ijrochisi tomonidan bozor qiymati boʻyicha amalga oshiriladi”;

ikkinchi qismidagi “baholash faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga muvofiq keladigan mutaxassisni” degan soʻzlar “baholovchi tashkilotni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi qismidagi “mutaxassisni” degan soʻz “baholovchi tashkilotni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

beshinchi qismidagi “baholanishi” degan soʻz “qonun hujjatlarida belgilangan tartibda baholanishi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

yettinchi qismidagi “mutaxassisni” degan soʻz “baholovchi tashkilotni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

oʻninchi qismi kuyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ijro harakatlarini amalga oshirishda sud ijrochisi tomonidan xatlangan mol-mulkni baholashni amalga oshiruvchi baholovchi tashkilotlarni tanlab olish tartibini Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi belgilaydi”;

2) 84-modda birinchi qismining oʻn toʻqqizinchi xatboshisidagi “mutaxassislarni” degan soʻz “baholovchi tashkilotni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

9-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 4-oktabrda qabul qilingan “Ipoteka toʻgʻrisida”gi OʻRQ–58-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 10, 535-modda) 16-moddasi birinchi qismining oʻninchi xatboshisidagi “baholovchi xulosasi” degan soʻzlar “baholovchi tashkilotning baholash toʻgʻrisidagi hisoboti” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

11-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 21-aprelda qabul qilingan “Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sugʻurta qilish toʻgʻrisida”gi OʻRQ–155-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2008-yil, № 4, 191-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:

1) 19-modda toʻrtinchi qismining toʻrtinchi xatboshisidagi “mol-mulkni mustaqil baholash dalolatnomalari” degan soʻzlar “baholash toʻgʻrisidagi hisobotlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 21-moddaning:

ikkinchi — sakkizinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Mol-mulkka zarar yetkazilganda jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini zarar yetkazilishi holatlarini aniqlash uchun koʻzdan kechirish va mustaqil ekspertizani tashkil etish hamda oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan zararning miqdorini belgilash uchun baholashni tashkil etish maqsadida sugʻurtalovchiga oʻz tashabbusi bilan yoki sugʻurtalovchining soʻroviga binoan taqdim qilishi shart.

Agar jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) tomonidan taqdim etilgan shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini koʻzdan kechirish va mustaqil ekspertiza qilish sugʻurta hodisasi mavjudligini toʻgʻri belgilash, oʻtkazilgan baholash natijalari esa majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan zararning miqdorini toʻgʻri aniqlash imkonini bermasa, mazkur holatlarni aniqlash uchun sugʻurtalovchi sugʻurta qildiruvchining foydalanilayotganda jabrlanuvchiga zarar yetkazilgan shikastlangan transport vositasini koʻzdan kechirishga va (yoki) ushbu transport vositasi yoki uning qoldiqlariga nisbatan takroriy mustaqil ekspertizani tashkil etishga, shuningdek jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) tomonidan taqdim etilgan shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini baholash toʻgʻrisidagi hisobotning ishonchliligi ekspertizasini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tashkil etishga haqli. Sugʻurta qildiruvchi sugʻurtalovchining talabiga koʻra ushbu transport vositasini yoki uning qoldiqlarini majburiy sugʻurta shartnomasida nazarda tutilgan tartibda taqdim etishi shart.

Sugʻurtalovchi shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) yozma ravishda murojaat etgan kundan eʼtiboran besh ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatda, agar ular oʻrtasida yozma shaklda boshqa muddat kelishilmagan boʻlsa, koʻzdan kechirishi, uning mustaqil ekspertizasini va baholashdan oʻtkazishni tashkil etishi shart.

Agar shikastlanishlarning xususiyati yoki shikastlangan mol-mulkning yoxud uning qoldiqlarining oʻziga xos xususiyatlari mol-mulkni sugʻurtalovchi, ekspert va (yoki) baholovchi tashkilot joylashgan erda koʻzdan kechirish, mustaqil ekspertizani va baholashdan oʻtkazishni tashkil etish uchun taqdim etilishini istisno etsa (transport vositasining yoʻl harakatida ishtirok etishini istisno etadigan tarzda shikastlanganligi va boshqa hollarda), koʻzdan kechirish, mustaqil ekspertiza va baholashdan oʻtkazish shikastlangan mol-mulk yoki uning qoldiqlari turgan erda ushbu moddaning toʻrtinchi qismida belgilangan muddatda amalga oshiriladi.

Agar sugʻurtalovchi shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini ushbu moddaning toʻrtinchi qismida belgilangan muddatda koʻzdan kechirmagan, mustaqil ekspertizani va baholashdan oʻtkazishni tashkil etmagan boʻlsa, jabrlanuvchi (uning merosxoʻri yoki huquqiy vorisi) shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini sugʻurtalovchiga koʻzdan kechirish uchun taqdim etmagan holda ekspertizani va baholashdan oʻtkazishni tashkil etish uchun mustaqil tarzda yozma shaklda murojaat qilishga haqli. Bu holda sugʻurtalovchi mustaqil ekspertiza va baholash natijalari yuzasidan nizolashishga haqli emas.

Sugʻurta toʻlovi amalga oshirilishiga asos boʻlgan mustaqil ekspertiza va baholash qiymati sugʻurtalovchi tomonidan majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan zarar tarkibiga kiritiladi.

Agar shikastlangan mol-mulkni yoxud uning qoldiqlarini koʻzdan kechirish, mustaqil ekspertiza qilish va baholashga qadar ushbu modda talablariga muvofiq amalga oshirilgan mazkur mol-mulkni taʼmirlash yoki uning qoldiqlarini utilizatsiya qilish sugʻurta hodisasining mavjudligini va majburiy sugʻurta shartnomasi boʻyicha oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan zararning miqdorini toʻgʻri aniqlash imkonini bermasa, sugʻurtalovda jabrlanuvchiga (uning merosxoʻriga yoki huquqiy vorisiga) sugʻurta toʻlovini yoki uning bir qismini toʻlashni rad etishga haqli”;

3) 26-moddaning:

ikkinchi qismi beshinchi xatboshisidagi “mustaqil baholash dalolatnomalari” degan soʻzlar “baholash toʻgʻrisidagi hisobotlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

toʻqqizinchi qismidagi “(baholashni)” degan soʻz “hamda baholashdan oʻtkazishni” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

12-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV

Toshkent sh.,

2010-yil 17-sentabr,

OʻRQ-257-son