1996-yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 1997-yilda iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirishning ustuvorliklari toʻgʻrisida (116-son)

28.02.1997

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Vazirlar Mahkamasi qayd etadiki, 1996-yilda makroiqdisodiy barqarorlashtirishni taʼminlashga, moliya va pul-kredit tizimini mustahkamlashga, xususiylashtirish va mulkdorlar sinfini shakllantirishga yoʻnaltirilgan iqtisodiy islohotlar yoʻli izchil amalga oshirildi.

Ishlab chiqarishning pasayishi bartaraf etildi va iqtisodiy oʻsish koʻzga tashlandi. Yalpi ichki mahsulot 1996-yilda 1,6 foizga koʻpaydi. Sanoat ishlab chiqarishi hajmi, isteʼmol tovarlari ishlab chiqarish, tashqi savdo aylanmasi, don mahsulotlari yetishtirish, chakana tovar aylanmasi, pulli xizmatlar koʻrsatish, pudrat qurilish ishlari, yuk tashish hajmlari oʻsdi. Inflatsiya darajasi sezilarli qisqardi.

Iqtisodiyotda ijobiy tarkibiy siljishlar roʻy berdi. Avtomobilsozlik mikrobiologiya, spirt ishlab chiqarish, qora va rangli metallurgiya, neft-kimyo sanoati va boshqa tarmoqlar jadal rivojlanmoqda.

Korxonalarni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashrish, aksiyalashtirish, qimmatli qogʻozlar bozorini va fond faoliyatini rivojlantirish, kichik va xususiy tadbirkorlikni shakllantirish boʻyicha moʻljallangan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Shu bilan birga aniq mulkdorlar sinfini shakllantirish jarayoni sust bormoqda. Bu ayniqsa qishloq xoʻjaligiga tegishlidir. Xoʻjalik yuritish uslublari va usullari oʻzgarmayapti, aksiyadorlar qonunchilik bilan berilgan huquqlardan sust foydalanishmoqda.

Bir qator korxonalar va ayrim tarmoqlarning moliyaviy ahvoli murakkabligicha qolmoqda. Korxonalarning oʻz aylanma mablagʻlari yetishmasligi sezilmoqda, debitorlik va kreditorlik qarzlari hajmlari koʻpaydi. Korxonalarning texnologik asbob-uskunalarini yangilash sust amalga oshirilmoqda. Marketing tadqiqotlari, ulgurji savdo tizimi qoniqarsiz tashkil etilgan.

Iqtisodiy islohotlarni yanada chuqurlashtirish, iqtisodiyotning tadrijiy va barqaror rivojlanishini taʼminlash, 1997-yilda inson manfaatlarini taʼminlash borasida zarur shart-sharoitlar yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Qayd etilsinki, vazirliklar va idoralarning, korporatsiyalar, konsernlar va uyushmalarning rahbarlari mulkdorlar huquqlarini roʻyobga chiqarish, korxonalarni boshqarishda aksiyadorlarning ishtiroki, moliyaviy ahvolni mustahkamlash, bozorlar konyunkturasini oʻrganish va ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning raqobatbardoshliligini oshirish, chet ellik investorlarni jalb etish masalalariga zarur darajada eʼtibor berishmayapti.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining, viloyatlar, Toshkent shahar, shaharlar va tumanlar hokimliklarining eʼtibori bozor infrastrukturasini rivojlantirish, kichik va oʻrta korxonalar, yangi ish oʻrinlari tashkil etish, ayniqsa qishloq joylarda, aholini sifatli tovarlar bilan taʼminlash, naqd pul emissiyasi darajasini qisqartirish ishlarining sust tashkil etilganligiga qaratilsin.

2. Quyidagilar 1997-yilda iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishning ustuvor yoʻnalishlari etib belgilansin:

inson manfaatlarining roʻyobga chiqarilishini taʼminlash uchun iqtisodiy shart-sharoitlar va mustahkam moddiy-moliyaviy baza yaratish;

mutanosiblashtirilgan budjet-soliq va pul-kredit siyosatini oʻtkazish, inflatsiya darajasini keskin pasaytirish asosida mustahkam makroiqtisodiy barqarorlikni va iqtisodiy oʻsishni taʼminlash;

korxonalarni xususiylashtirish va aksiyalashtirishni chuqurlashtirish, kichik va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishni ragʻbatlantirish, qishloqda mulkiy munosabatlarni isloh qilish yoʻli bilan mulkdorlar sinfini shakllantirish;

moliyaviy barqarorlikni va moliya-kredit tizimining barqaror ishlashini taʼminlash;

investitsiya faoliyatini faollashtirish, chet el investitsiyalarini keng jalb qilish hisobiga iqtisodiyotni chuqur tarkibiy qayta oʻzgartirishlarni amalga oshirish;

eksport imkoniyatlarini kengaytirish, mahsulotlarni eksport qilish oʻsishini ragʻbatlantirish va mahsulot importini maqbullashtirish;

demokratik va bozor islohotlari talablarini hisobga olgan holda kadrlar tayyorlash tizimini rivojlantirish.

3. 1997-yilda iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish chora-tadbirlari dasturi ilovaga muvofiq maʼqullansin.

Vazirlar Mahkamasining komplekslari, vazirliklar, idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar Toshkent shahar, shaharlar va tumanlar hokimliklari tasdiqlangan Dasturning bajarilishini taʼminlash boʻyicha aniq tadbirlarni tarmoqlar va hududlar sharoitlariga tatbiqan ishlab chiqsinlar va amalga oshirsinlar.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi, Markaziy banki, Moliya vazirligi, Prokuraturasi toʻlov intizomini mustahkamlash boʻyicha qabul qilingan qarorlarning bajarilishi va hisob-kitoblarning oʻz vaqtida amalga oshirilishi ustidan nazoratni kuchaytirsinlar, toʻlovlar va hisob-kitoblarning belgilangan tartibini buzayotgan korxonalar, tashkilotlar va banklarning rahbarlariga nisbatan qatʼiy maʼmuriy, shu jumladan jinoiy javobgarlik choralarini qoʻllasinlar.

5. Kichik va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishni ragʻbatlantirish boʻyicha Respublika muvofiqlashtirish kengashi tuzilsin. Shu yil mart oyining birinchi oʻn kunligida Kengashning shaxsiy tarkibi tasdiqlansin. Uning tarkibiga manfaatdor vazirliklar, idoralar, tijorat banklari, Tovar ishlab chiqaruvchilar va tadbirkorlar palatasi, “Biznes-fond”, “Oʻzinvestloyiha” kompaniyasining va boshqa tashkilotlarning, shuningdek kichik va oʻrta korxonalarni rivojlantirishga mablagʻ qoʻyuvchi xalqaro va xorijiy tuzilmalarning vakillari kiritilsin.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari shu yilning mart oyida kichik va oʻrta korxonalarni rivojlantirishga oid investitsiya loyihalarini tanlab olish boʻyicha maxsus ishchi komissiyalari tuzsinlar. Ushbu komissiyalarga rahbarlik qilish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari zimmasiga yuklansin.

6. Vazirlar Mahkamasining Agrosanoat kompleksi departamenti “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi, “Oʻzulgurjimevasabzavot”, kompaniyasi, qishloq va suv hoʻjaligi vazirligi, “Oʻzmevasabzavotuzumsanoat” uyushmasi, “Oʻzqishloqxoʻjalikmashxolding” kompaniyasi va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda aholining shaxsiy yordamchi xoʻjaliklarida yetishtiriladigan mahsulotlarni xarid qilishni tashkil etishni takomillashtirish, ularni urugʻlik va koʻchatlar, mineral oʻgʻitlar, yem-xashak, ixcham texnika va asbob-anjomlar bilan taʼminlash yuzasidan bir oy muddatda takliflar kiritsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ. T. Sultonov shu yilning mart oyida Eksport imkoniyatlarini rivojlantirishni ragʻbatlantirish respublika kengashini tuzsin.

Kengash Vazirlar Mahkamasining Tashqi iqtisodiy faoliyatni muvofiqlashtirish departamenti, “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat soliq qoʻmitasi hamda boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralarni, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarini jalb etgan holda Oʻzbekistonning eksport imkoniyatlarini rivojlantirish davlat dasturini shu yilning 1-mayigacha ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

8. Bankrotlik va sanatsiya masalalari boʻyicha Hukumat komissiyasi Vazirlar Mahkamasining tarmoq komplekslari, vazirliklar, idoralar, konsernlar, uyushmalar, korporatsiyalar va kompaniyalar ishtirokida ilgari umumittifoq ixtisoslashuviga mansub boʻlgan, shuningdek texnikaviy jihatdan istiqbolsiz korxonalar roʻyxatini tuzsinlar hamda ularning tuzilmasini oʻzgartirish, ishlab chiqarishini boshqa mahsulotga qayta ixtisoslashtirish yoki tugatish yuzasidan ikki oy muddatda aniq takliflar kiritsinlar.

9. Vazirlar Mahkamasining Ijtimoiy masalalar, fan, taʼlim va madaniyat kompleksi “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Mehnat vazirligi, tarkibida oʻquv yurtlari boʻlgan boshqa vazirliklar va idoralar bilan birgalikda davlat, jamiyat va inson faoliyatining barcha sohalarini qamrab oluvchi Kadrlar tayyorlash milliy dasturini, demokratik va bozor islohotlari talablarini hisobga olgan holda, ikki oy muddatda ishlab chiqsin hamda koʻrib chiqish uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzmevasabzavotuzumsanoat” uyushmasi, Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi ilmiy-ishlab chiqarish markazi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda:

yoqilgʻi-moylash materiallari, mineral oʻgʻitlar, ekish materiallari va boshqa moddiy va moliyaviy resurslarning oʻsimliklar urugʻlari, qishloq xoʻjaligi zonalari, viloyatlar va tumanlar boʻyicha tabaqalashtirilgan normativlarini uch oy muddatda ishlab chiqsinlar va tasdiqlash uchun kiritsinlar;

moddiy-texnika va moliyaviy resurslar ortiqcha sarflanishiga yoʻl qoʻymagan holda birlamchi hisobga olish tizimini takomillashtirsinlar va xoʻjaliklar xarajatlarning belgilangan normativlariga rioya etishlari ustidan qattiq nazorat oʻrnatsinlar.

“Oʻzdavpaxtasanoatsotish” uyushmasi hamda Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi bahorgi ekish ishlari boshlangunga qadar yuqori klassli urugʻlik va ekish materiallari tayyorlab qoʻyilishini taʼminlasinlar, bunda chigitni plyonka ostiga ekish uchun tuksizlantirilgan chigit hozirlashga alohida eʼtibor bersinlar.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasi, “Oʻzteleradio” kompaniyasi “Oʻzistiqbolstat” davlat qoʻmitasi, Davlat mulki qoʻmitasi, Moliya vazirligi, Markaziy bank bilan birgalikda:

Inson manfaatlarini taʼminlash borasida 1997-yilda amalga oshiriladigan chora-tadbirlar dasturining bajarilishi, iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirishning belgilangan ustuvor yoʻnalishlari amalga oshirilishi keng yoritilishini taʼminlasinlar;

aksiyadorlarning huquqlari, qimmatli qogʻozlar bozorining faoliyat koʻrsatish mexanizmi hamda bozor islohotlarining boshqa dolzarb masalalari boʻyicha tushuntirish va targʻibot ishlarini faol olib borsinlar.

12. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ.T. Sultonov zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining Raisi I. KARIMOV

Toshkent sh.,

1997-yil 28-fevral,

116-son

Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 28-fevraldagi 116-son qaroriga ILOVA

1997-yilda iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish

DASTURI