64-modda. Oʻzbekiston Respublikasining yer toʻgʻrisidagi qonunlarini buzganlik uchun javobgarlik
Yer toʻgʻrisida (97-XII-son) · Sana: 20.06.1990 · Amalda
Yer egalari, yerdan foydalanuvchilar, shu jumladan ijaraga oluvchilar tomonidan yer uchastkalarini sotib-olish va sotish, sovgʻa qilish, garovga qoʻyish (shaxsiy yordamchi xoʻjalik yuritish, yakka tartibda uy-joy qurish uchun kim oshdi savdosi asosida olingan yer uchastkasiga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik huquqini garovga qoʻyish bundan mustasno), oʻzboshimchalik bilan ayirboshlash haqiqiy emas.
Ana shu bitishuvlarda, shuningdek:
yerlardan oʻzga maqsadlarda foydalanganlikda;
yer uchastkalarini oʻzboshimchalik bilan egallab olishda;
qishloq xoʻjalik yerlarini va boshqa yerlarni buzishda, ularni kimyoviy va radioaktiv moddalar bilan, ishlab chiqarish chiqindilari va oqova suvlar bilan bulgʻatishda;
yerlarning holatiga salbiy taʼsir koʻrsatadigan obyektlarni joylashtirish, qurish, loyihalash, ishga tushirishda;
vaqtincha egallab turgan yerni qaytarib berish muddatini buzishda yoki shu yerlarni belgilangan maqsadda foydalanish uchun yaroqli holatga keltirib berish majburiyatlarini bajarmaslikda;
yer egaligi va foydalaniladigan yerlar chegaralarining marza belgilarini yoʻq qilib tashlashda;
yerlarning davlat roʻyxati, hisob-kitobi va baholanish maʼlumotlarini soxtalashtirishda;
oʻrmon fondiga qarashli yerlarda oʻzboshimchalik bilan pichan oʻrishda va mol boqishda;
yer egalari va yerdan foydalanuvchilar yovvoyi oʻtlarga qarshi kurash choralarini koʻrmaslikda;
yerlardan xoʻjasizlarcha foydalanishda, yerlarni yaxshilash hamda tuproqni shamol, suv taʼsirida nurashdan va tuproqning holatini yomonlashtiradigan boshqa jarayonlardan saqlash majburiyatlarini bajarmaslikda aybdor boʻlgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Qonunlariga binoan grajdanlik, intizomiy, maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlikka tortiladilar.
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalari egasiga qaytarib beriladi, qonunga xilof ravishda egalik qilingan va foydalaniladigan vaqtda qilingan chiqimlarning oʻrni qoplanmaydi.
Yer uchastkalarini foydalanish uchun yaroqli holga keltirish, shu jumladan imoratlarni buzib tashlash ham yer uchastkalarini oʻzboshimchalik bilan egallab olgan korxonalar, muassasalar, tashkilotlar va fuqarolar hisobidan amalga oshiriladi.
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkasi tegishli sudning, tuman, shahar hokimiyat organlarining qaroriga muvofiq yer uchastkasining mulkdoriga, yerga egalik qiluvchiga yoki yerdan foydalanuvchiga qaytariladi.
