Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qonunchilik palatasi xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar qoʻmitasining 2005 — 2007 yillar hamda 2008 yilning oʻn oyidagi ishi toʻgʻrisida (910-I-son)

12.11.2008

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining

Qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar qoʻmitasining 2005 — 2007-yillar hamda 2008-yilning oʻn oyidagi ishi toʻgʻrisidagi hisobotni eshitib va muhokama qilib, Qonunchilik palatasi shuni taʼkidlaydiki, Qoʻmitaning ishi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining 2005-yil 28-yanvardagi qoʻshma majlisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimov tomonidan ilgari surilgan jamiyatni demokratlashtirish va yangilash, mamlakatni isloh etish va modernizatsiya qilish konsepsiyasining amaliy ijrosini taʼminlash uchun deputatlar tomonidan qabul qilingan Oʻzbekiston Respublikasi Qonunchilik palatasining 2005-yil va keyingi yillar uchun moʻljallangan Qonun ijodkorligi dasturiga muvofiq olib borilgan, shuningdek, Qoʻmitaning oʻziga xos xususiyatiga koʻra, xalqaro huquq normalarini milliy qonunchilikka uygʻunlashtirishga hamda parlamentlararo hamkorlikni yanada rivojlantirishga yoʻnaltirilgan.

Qoʻmita Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro hamkorligining huquqiy asoslarini yaratishga, uning xalqaro hamjamiyatdagi siyosiy nufuzini oshirishga qaratilgan qonunchilik bazasini takomillashtirish borasida muayyan ishlarni amalga oshirgan.

Qoʻmita tomonidan hisobot davrida Qonunchilik palatasida koʻrib chiqish va qabul qilish uchun 36 ta, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi nomidan imzolangan koʻp tomonlama va ikki tomonlama xalqaro konvensiya, shartnoma, bitim va bayonnomalarni ratifikatsiya qilish bilan bogʻliq 20 ta, Oʻzbekiston Respublikasining koʻp tomonlama va ikki tomonlama xalqaro konvensiya, shartnoma, bitim va bayonnomalarga qoʻshilishiga taalluqli 10 ta, “GOʻUOM ishtirokchi davlatlarining konsullik masalalari boʻyicha oʻzaro yordam koʻrsatish toʻgʻrisidagi (Yalta, 2001-yil 7-iyul)”, “Belgilarni xalqaro roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi (Madrid, 1891 yil 14-aprel)”, “Aholini Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo boʻlgan davlatlar hududida ishlab chiqarilayotgan dori-darmon vositalari, vaksina va boshqa immunobiologik dorilar, tibbiy buyumlar va tibbiy texnika bilan taʼminlash toʻgʻrisidagi (Ashxobod, 1993-yil 24-dekabr)” konvensiya va bitimlarni denonsatsiya qilish bilan bogʻliq Oʻzbekiston Respublikasi qonuni loyihalari tayyorlangan.

Qoʻmita faoliyatida deputatlar tashabbusi bilan qonun loyihalari tayyorlashga ham eʼtibor qaratilgan. Jumladan, “Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi, “Oʻzbekiston Respublikasi ayrim qonun hujjatlarining baʼzi normalarini vaqtincha toʻxtatib turish toʻgʻrisida”gi, “Oʻzbekiston Respublikasining chet davlatlardagi diplomatik vakolatxonalari boshliqlarini tayinlash va chaqirib olish toʻgʻrisida”gi hamda boshqa bir qator qonun loyihalarini ishlab chiqish va tayyorlashda faollik koʻrsatilgan.

Qoʻmita tomonidan amalga oshirilgan 11 ta nazorat-tahlil faoliyatida asosiy eʼtibor qator hududlarda, vazirliklar va idoralarda Oʻzbekiston eʼtirof etgan xalqaro konvensiyalar, shuningdek amaldagi qonunlar talablari va normalarining ijro etilishiga qaratilgan. Bunda “Bola huquqlari toʻgʻrisida”gi, “Qiynoqlarga solishga hamda muomalada boʻlish va jazolashning boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni tahqirlovchi turlariga qarshi kurash toʻgʻrisida”gi, “Xotin-qizlarni kamsitishning barcha shakllariga barham berish toʻgʻrisida”gi, Xalqaro Mehnat Tashkilotining “Ish bilan taʼminlash sohasidagi siyosat toʻgʻrisida”gi, “Texnikaviy va kasb-hunar taʼlimi toʻgʻrisida”gi konvensiyalarining tegishincha Qashqadaryo, Toshkent, Xorazm viloyatlari va Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi ijrosi haqidagi nazorat-tahlil ishlari bevosita Oʻzbekiston Respublikasining oʻz Konstitutsiyasida “inson, uning hayoti, erkinligi, shaʼni, qadr qimmati va boshqa daxlsiz huquqlari” oliy qadriyatdir deb belgilangan ustuvor masalalar bilan bogʻliqdir.

Xalqaro shartnomalar, konvensiyalar milliy qonunchilik norma va talablarining bajarilishini oʻrganish hamda monitoring qilish natijalari boʻyicha tegishli tavsiyalar ishlab chiqilgan va Qoʻmita qarorlari qabul qilingan. Qoʻmita mazkur qaror va tavsiyalarning ijrosi, ularning qay darajada bajarilishi hamda amaliyotga tatbiq etilishini doimiy nazorat va monitoring qilib borgan.

Hisobot davrida oʻtkazilgan 46 ta konferensiya, seminar va davra suhbatlarining mavzui Qoʻmita faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari va koʻrib chiqilayotgan qonun loyihalaridan kelib chiqqan holda belgilangan. Qoʻmita tashabbusi bilan qator sayyor yigʻilishlar tashkil etilgan. Qoʻmita aʼzolari boshqa qoʻmitalar, idoralar va tashkilotlar tomonidan oʻtkazilgan 90 dan ortiq tadbirlarda ishtirok etishgan.

Qoʻmita tomonidan parlamentlararo aloqalar masalalariga alohida eʼtibor qaratilgan, ularni rivojlantirish va mustahkamlash boʻyicha tizimli faoliyat olib borilgan. Hisobot davrida qoʻmita aʼzolari 140 dan ortiq chet el delegatsiyalari (ularning 50 dan ziyodi parlament delegatsiyalari) bilan, shuningdek 2006-yili oktyabr oyida Qirgʻiziston Prezidenti Q. Bakiyevning va joriy yil oktyabr oyida Latviya Respublikasi Prezidenti V. Zatlersning Oʻzbekistonga tashrifi davomida Oʻzbekiston Respublikasi davlat delegatsiyasi tarkibida ishtirok etganlar. Qoʻmita raisi “Oʻzbekiston-Yevropa Ittifoqi” parlament hamkorligi qoʻmitasining 6 va 7-yigʻilishlarida Oʻzbekiston delegatsiyasining, 2006-yil noyabrda tuzilgan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Koreya Respublikasi Milliy Assambleyasi bilan hamkorlik boʻyicha guruhining rahbari etib saylangan.

Xitoy Xalq Respublikasiga Qoʻmita aʼzolari va Qonunchilik palatasi Devoni xodimidan iborat tarkibdagi parlament delegatsiyasi tashrifi tashkil etilgan.

Saylovchilar bilan ishlash boʻyicha faoliyati doirasida Qoʻmita aʼzolari 800 ga yaqin uchrashuvlar oʻtkazishgan, ularda I.A. Karimov rahnamoligida mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarning mazmun-mohiyatini tushuntirish, deputatlar, Qonunchilik palatasi va umuman Oliy Majlisning mamlakatimiz ijtimoiy hayotining barcha sohalarini yanada demokratlashtirish va liberallashtirish strategik dasturining huquqiy taʼminotiga qaratilgan faoliyati toʻgʻrisida keng tushuntirish ishlari amalga oshirilgan. Bunda Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan eʼtirof etilgan (ratifikatsiya qilingan yoki qoʻshilingan) universal konvensiyalar hamda Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan imzolangan shartnomalar bilan bogʻliq xalqaro ishlar, normalar va talablarga alohida eʼtibor qaratilgan. Qoʻmita aʼzolari tomonidan fuqarolarning jami 600 dan ortiq murojaatlari koʻrib chiqilib, ular boʻyicha tegishli choralar koʻrilgan va joylardagi dolzarb ijtimoiy-iqtisodiy masalalarni hal qilishda amaliy yordam koʻrsatilgan, saylovchilar va uchrashuvlar ishtirokchilarining qonunchilikni takomillashtirishga qaratilgan qator takliflari esa qonun loyihalarini tayyorlashda inobatga olingan.

Siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalardagi keng qamrovli islohotlarning mohiyatini aholiga tushuntirish, huquqiy bazani mustahkamlash, amaldagi qonun hujjatlarining ijrosi, parlament, siyosiy partiyalar hamda ularning Qonunchilik palatasidagi fraksiyalari faoliyatini, shuningdek, siyosiy partiyalarning xalq deputatlari mahalliy Kengashlaridagi deputatlar guruhi faoliyatini yoritish maqsadida qoʻmita aʼzolarining radio va televideniye orqali 300 ga yaqin chiqishlari amalga oshirilgan, ularning 264 ta maqolalari gazeta va jurnallarda chop etilgan.

Shu bilan bir qatorda, Qoʻmita faoliyatida kamchiliklar va foydalanilmayotgan imkoniyatlar mavjud. Jumladan, Qoʻmitaning qonunchilik tashabbusi subyektlari bilan ishini yaxshilash, qonun loyihalarini tayyorlash va joylarda qonunlar ijrosini oʻrganish masalalarida jamoatchilik ekspert guruhining imkoniyatlaridan kengroq foydalanish, Oʻzbekiston Respublikasining 500 dan ortiq xalqaro shartnomasini unifikatsiya qilish hamda tasniflash va shu kabi boshqa ishlarni amalga oshirish taqozo etiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar qoʻmitasining 2005 — 2007-yillar hamda 2008-yilning oʻn oyidagi faoliyati toʻgʻrisidagi hisoboti maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar qoʻmitasiga:

qonunchilik tashabbuskori subyektlari bilan hamkorlikni, qonun loyihalarini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasida koʻrib chiqish uchun oʻz vaqtida tayyorlash va kiritishga doir ishlarni yanada takomillashtirish;

xalqaro huquq normalarining milliy qonunchilikka uygʻunlashtirilishini monitoring qilish ishlarini kuchaytirish;

parlamentlararo hamkorlikni kengaytirish ishlarini jadallashtirish;

nazorat-tahlil faoliyatining samaradorligini oshirish, 2009-yilda Qoʻmita nazoratida turgan qonunlar ijrosini oʻrganishni nazarda tutish choralarini koʻrish;

sayyor yigʻilishlar oʻtkazish amaliyotini kengaytirish, qabul qilinayotgan qonunlarning ahamiyati va mohiyatini aholi oʻrtasida targʻib qilishni kuchaytirish, bunda ommaviy axborot vositalarining imkoniyatlaridan keng foydalanish;

Qoʻmita huzuridagi qonun loyihalarini ishlab chiqish va ekspertiza qilish jamoatchilik ekspert guruhi tarkibini qayta koʻrib chiqish, uni xalqaro huquq va xalqaro munosabatlar sohasida ish tajribasiga ega boʻlgan mutaxassislar bilan kuchaytirish;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining 2008-yil 21-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qabul qilinganligining 60 yilligiga bagʻishlangan tadbirlar dasturi toʻgʻrisida”gi va “Oʻzbekiston Respublikasida advokatura institutini yanada isloh qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi farmonlaridan kelib chiqadigan vazifalari haqida”gi 789-1-sonli Qarorining Qoʻmita oldiga vazifalar qoʻyilgan qismi bajarilishi samarali tashkil etilishini taʼminlash;

okruglarda saylovchilar bilan uchrashuvlar chogʻida hamda Qonunchilik palatasining bevosita oʻziga fuqarolardan tushgan ogʻzaki va yozma murojaatlarga oʻz vaqtida munosabat bildirish.

3. Ushbu Qarorning ijrosi ustidan nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikerining oʻrinbosari A.X. Shodmonov zimmasiga yuklatilsin.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Spikeri D. TOShMUHAMEDOVA

Toshkent sh.,

2008-yil 12-noyabr,

910-I-son