“42-modda. Jinoyat sudlov ishlarini yurgizishda himoyachining ishtiroki
Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (660-XII-son) · Sana: 03.07.1992 · Amalda
Himoyachining ishda qatnashishiga aybnoma eʼlon qilingan paytdan boshlab, jinoyat sodir qilinganlikda gumon etilayotgan shaxs ushlangan yoki unga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi aybnoma eʼlon qilingunga kadar qoʻllanilgan taqdirda esa unga ushlab turish bayoni yoxud qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qoʻllash haqidagi qaror eʼlon qilingan paytdan boshlab, ammo ushlangan vaqtdan soʻng yigirma toʻrt soatdan kechiktirmay yoʻl qoʻyiladi. Basharti, ushbu muddat ichida gumon etilayotgan shaxs yoki ayblanuvchi tanlangan himoyachi hozir boʻlishining imkoni topilmasa, surishtiruv oʻtkazayotgan shaxs tergovchi va prokuror gumon etilayotgan shaxsga yoki ayblanuvchiga boshqa himoyachi chaqirishni taklif qilishga haqlidirlar, yoynki huquqiy maslahat idorasi orqali ularni himoyachi bilan taʼminlaydilar.
Advokatlarning, kasaba uyushmalari va boshqa jamoat tashkilotlari vakillarining muayyan tashkilotlar aʼzolariga taalluqli ishlar yuzasidan himoyachi sifatida qatnashishlariga yoʻl qoʻyiladi. Surishtiruv idorasi, tergov sudyaning qaroriga yoki sudning ajrimiga koʻra boshqa shaxslarning ham himoyachisi sifatida qatnashishlariga yoʻl qoʻyiladi.
Huquqiy maslahat idorasining mudiri yoki advokatlar hayʼatining rayosati gumon etilayotgan shaxsni, ayblanuvchi yoxud sudlanuvchini himoya qilish uchun advokat tayinlashlari shart. Huquqiy maslahat idorasining mudiri yoki advakatlar xayʼatining rayosati, shuningdek ishni yurgizayotgan surishtiruv idorasi dastlabki tergov idorasi, prokuror, sud Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda gumon etilayotgan shaxsni, ayblanuvchini, sudlanuvchini huquqiy yordam haqini toʻlashdan butunlay yoki qisman ozod qilishga haqlidir. Huquqiy maslahat idorasi mudiri yoki advokatlar hayʼatining rayosati haq toʻlashdan bunday ozod qilishga yoʻl qoʻygani takdirda himoyachining mehnatiga advokatlar hayʼati mablagʻlari hisobidan, boshqa hollarda davlat hisobidan haq toʻlanadi.
Advokatlar mehnatiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti xuzuridagi Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan tartibda haq toʻlash yoki advokat surishtiruvida, dastlabki tergovda va sudda tayinlash asosida qatnashgan hollarda uning mehnatiga haq toʻlash uchun ketgan xarajatlar budjet hisobidan amalga oshiriladi. Bundan holda davlatdan ketgan xarajatlarni qoplash mahkumning zimmasiga yuklatilishi mumkin”.
