Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (1781-son)

26.03.2008

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MOLIYA VAZIRLIGI OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QISHLOQ VA SUV XOʻJALIGI VAZIRLIGINING

QARORI

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2008-yil 26-martda 1781-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazildi]

“Fermer xoʻjaligi toʻgʻrisida” va “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi qaror qiladi:

1. Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.

Moliya vaziri R. AZIMOV

Toshkent sh.,

2008-yil 21-yanvar,

1-son

Qishloq va suv xoʻjaligi vaziri S. ISMOILOV

Toshkent sh.,

2008-yil 21-yanvar,

1/2-son

Moliya vazirligi va Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligining 2008-yil 21-yanvardagi 1, 1/2-son qarori bilan TASDIQLANGAN

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisida

NIZOM

Mazkur Nizom fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish va ular tomonidan moliyaviy hisobotlarni taqdim etish tartibini belgilaydi.

I. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom qishloq xoʻjalik mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi, oʻzi ishlab chiqargan qishloq xoʻjalik mahsulotlarini saqlash, qayta ishlash va sotishni, shu jumladan oʻz savdo shaxobchalari orqali sotishni amalga oshiradigan fermer xoʻjaliklariga tatbiq etiladi.

2. Fermer xoʻjaliklari boshqa turdagi faoliyatlarni amalga oshirganda, ushbu faoliyat turlari boʻyicha buxgalteriya hisobini alohida, qonunchilikka muvofiq yuritadi.

3. Ushbu Nizom “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standartlari (keyingi oʻrinlarda — BHMS deb yuritiladi) va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilangan buxgalteriya hisobi va hisobotining qoidalari bilan birgalikda amal qiladi.

II. Buxgalteriya hisobini tashkil etish

4. Buxgalteriya hisobini tashkil etish boʻyicha javobgarlik fermer xoʻjaligining boshligʻiga (keyingi oʻrinlarda — fermer deb yuritiladi) yuklatiladi. Bunda fermer quyidagi huquqlarga ega:

a) bosh buxgalter rahbarligidagi buxgalteriya hisobi xizmatini tashkil etish yoki shartnoma asosida jalb qilingan buxgalterning xizmatlaridan foydalanish;

b) buxgalteriya hisobini yuritishni shartnoma asosida ixtisoslashtirilgan tashkilotga (auditorlik tashkilotlari, soliq maslahatchilari tashkilotlari va ustavida buxgalteriya hisobini yuritish boʻyicha xizmat koʻrsatish nazarda tutilgan boshqa tashkilotlar) yuklash;

v) buxgalteriya hisobini mustaqil yuritish.

5. Buxgalteriya hisobini yuritishning soddalashtirilgan tartibini tanlash huquqi fermer xoʻjaliklariga ixtiyoriy ravishda taqdim etiladi.

III. Buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini yuritish

6. Fermer xoʻjaliklari, oʻz xoʻjalik faoliyatlarining ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda, hisob siyosatini mustaqil ravishda shakllantiradi. Buxgalteriya hisobi fermer xoʻjaliklari tomonidan qonunchilik bilan belgilangan yagona uslubiy asoslar va tartibga muvofiq yuritiladi.

Bunda fermer xoʻjaligi qoʻllanilayotgan buxgalteriya hisobi registrlarini, quyidagi talablarga rioya qilgan holda, mustaqil ravishda oʻz faoliyatining xususiyatlariga moslashtirishi mumkin:

a) yagona uslubiy asos (ikki yoqlama yozuv tamoyili);

b) analitik va sintetik hisob maʼlumotlarining oʻzaro bogʻliqligi;

v) boshlangʻich hisob hujjatlari asosida barcha xoʻjalik operatsiyalarining hisob registrlarida yoppasiga aks ettirish;

g) boshlangʻich hisob hujjatlari maʼlumotlarini fermer xoʻjaligini boshqarish, nazorat qilish va xoʻjalik faoliyatini tahlil qilish, shuningdek moliyaviy hisobotni tuzish uchun zarur boʻladigan koʻrsatkichlar boʻyicha jamlash va tizimlash.

7. Fermer xoʻjaliklarida xoʻjalik operatsiyalarining buxgalteriya hisobini yuritish uchun asos boʻlib, operatsiyalarning haqiqatda amalga oshirilganligini qayd etadigan va ularni amalga oshirish uchun farmoyish beradigan boshlangʻich hisob hujjatlari hisoblanadi.

Fermer xoʻjaliklarida boshlangʻich hisob hujjatlari xoʻjalik operatsiyalari amalga oshilgan paytda yoki ular sodir etilgandan soʻng darhol (kechiktirmasdan) tuziladi.

8. Fermer xoʻjaliklarida tuziladigan boshlangʻich hisob hujjatlarining majburiy rekvizitlari, ularni tuzish, qabul qilish, saqlash va buxgalteriya hisobida aks ettirish tartibi, shuningdek hujjatlar aylanishini amalga oshirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonunining 14-moddasiga va Buxgalteriya hisobida hujjatlar va hujjatlar aylanishi toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 3538, 2024-yil 30-iyul) muvofiq tartibga solinadi.

9. Boshlangʻich hisob hujjatlari qonunchilik hujjatlarida belgilangan namunaviy shakllarda yoki ushbu Nizomning talablariga rioya qilgan holda fermer xoʻjaliklari tomonidan ishlab chiqiladigan va tasdiqlanadigan blankalarda tuziladi.

Boshlangʻich hisob hujjatlari elektron hujjat tarzida tuzilishi va taqdim etilishi mumkin.

10. Fermer xoʻjaligiga kelib tushadigan boshlangʻich hisob hujjatlari albatta tekshirilishi shart. Bunda tekshirish shakl boʻyicha (hujjatlarning rasmiylashtirilishi toʻliqligi va toʻgʻriligi, rekvizitlarning toʻldirilishi), mazmun boʻyicha (hujjatlashtirilgan operatsiyalarning qonuniyligi, alohida koʻrsatkichlarning mantiqiy bogʻliqligi) amalga oshiriladi.

11. Hisobni soddalashtirilgan shaklda tashkil etish uchun fermer xoʻjaligi xoʻjalik operatsiyalari buxgalteriya hisobining ishchi hisobvaraqlar rejasini tuzadi, bu esa mablagʻlar va ular manbalarining hisobini asosiy hisobvaraqlar boʻyicha yuritish imkoniyatini yaratadi va shu bilan mulkning mavjudligi va saqlanishi, majburiyatlarning bajarilishi va buxgalteriya hisobi maʼlumotlarining ishonchliligi ustidan nazoratni taʼminlaydi.

Fermer xoʻjaliklari xoʻjalik operatsiyalari buxgalteriya hisobining ishchi hisobvaraqlar rejasini Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ga (roʻyxat raqami 3593, 2024-yil 27-dekabr) va ushbu nizomning 1-ilovasida keltirilgan Fermer xoʻjaliklarining moliyaviy-xoʻjalik faoliyati buxgalteriya hisobi namunaviy Hisobvaraqlar rejasiga muvofiq tuzadi. Xoʻjalik operatsiyalari buxgalteriya hisobining ishchi hisobvaraqlar rejasi fermer xoʻjaligining hisob siyosatida qonunchilikda belgilangan tartibda aks ettirilishi lozim.

12. Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan shakli quyidagi shakllar boʻyicha yuritilishi mumkin:

a) buxgalteriya hisobining oddiy shakli;

b) buxgalteriya hisobining kombinatsiyalashgan shakli.

13. Fermer xoʻjaligi oʻzining ishlab chiqarish va boshqaruv talablaridan kelib chiqqan holda ushbu Nizomda keltirilgan buxgalteriya hisobi shaklini mustaqil tanlaydi.

14. Buxgalteriya hisobining tanlangan shaklidan qatʼi nazar, hisobot davrining xoʻjalik operatsiyalari xronologik tartibda ushbu Nizomning 2-ilovasiga muvofiq Xoʻjalik operatsiyalarini qayd etish Jurnalida roʻyxatga olib (qayd etib) boriladi.

Xoʻjalik operatsiyalarini qayd etish Jurnali kitob shaklida yuritiladi, unda xoʻjalik operatsiyalarining qayd etilishi va hisobi hisobot davri uchun oylar yoki choraklar kesimida yuritiladi. Bunda, Xoʻjalik operatsiyalarini qayd etish Jurnali tikilgan va raqamlangan boʻlishi shart. Xoʻjalik operatsiyalarini qayd etish Jurnalining soʻnggi varagʻida fermerning imzosi bilan “Mazkur Jurnalda ....... varaq raqamlangan” deb yoziladi. Varaqlar soni yozuv bilan yoziladi.

IV. Buxgalteriya hisobining oddiy shakli

15. Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobi obyektlarining analitik va sintetik hisobini yuritish uchun ushbu Nizomning 3-ilovasiga muvofiq “Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobi” registri qoʻllaniladi. Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobi kitob shaklida yuritiladi, unda operatsiyalar hisobi butun hisobot yili davomida yuritiladi. Bunda, Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobi tikilgan va raqamlangan boʻlishi shart. Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobining soʻnggi varagʻida fermerning imzosi bilan “Mazkur Kitobda ....... varaq raqamlangan” deb yoziladi. Varaqlar soni yozuv bilan yoziladi.

16. Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobida xoʻjalik operatsiyalari natijalari aktivlarni, majburiyatlarni, xususiy kapitalni, daromadlar, xarajatlar, foyda va zararlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda aks ettiriladi.

17. Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobida yozuvlar tizimli tartibda Xoʻjalik operatsiyalarini qayd etish Jurnalida keltirilgan maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi.

18. Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobi kombinatsiyalashgan registr hisoblanadi, unda fermer xoʻjaliklari tomonidan qoʻllaniladigan barcha hisobvaraqlar mavjud boʻladi va ularning har birida xoʻjalik operatsiyalari hisobini yuritish imkoniyatini yaratadi. Bunda, balansning tegishli moddalarining mazmunini asoslab berish uchun u yetarli darajada batafsil boʻlishi lozim. Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobida har bir qoʻllanilayotgan buxgalteriya hisobvaragʻi uchun aniq buxgalteriya hisobvaraqlari boʻyicha oʻtgan yillarning tajribasini hisobga olgan holda, xoʻjalik operatsiyalarining kutilayotgan hajmidan kelib chiqqan holda, maʼlum betlar ajratiladi.

19. Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobi “20__ yil “___”________ dagi qoldiq” qatorida aktivlarning, majburiyatlarning va xususiy kapitalning har bir turi boʻyicha hisobot davrining boshida mavjud boʻlgan qoldiq summasi yozuvi bilan ochiladi. Aktiv hisobvaraqlarning qoldigʻi ushbu hisobvaraqlarning debetida, passiv hisobvaraqlar boʻyicha qoldiq esa ushbu hisobvaraqlar kreditida yoziladi.

20. Har bir qatorda tegishli buxgalteriya hisobvaragʻi boʻyicha yozuvlar xoʻjalik operatsiyalarini qayd etish Jurnalida keltirilgan buxgalteriya yozuvlari (provodkalari) maʼlumotlari asosida pozitsiya usulida xronologik ketma-ketlikda amalga oshiriladi.

21. Har bir oyning (chorakning) oxirida xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobida yakun chiqariladi va unga asosan fermer xoʻjaligi faoliyatining natijasi aniqlanadi.

Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish kitobida yuritilgan aktivlar, majburiyatlar va xususiy kapitalni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning qoldiqlari buxgalteriya balansiga oʻtkaziladi.

Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish kitobida yuritilgan daromadlar va xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning hisobot davridagi aylanmasi moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotga oʻtkaziladi.

V. Buxgalteriya hisobining kombinatsiyalashgan shakli

22. Kombinatsiyalashgan shaklga asoslangan buxgalteriya hisobi bir necha hisob registrlarini (hisob qaydnomalarini) qoʻllash orqali amalga oshiriladi. Hisob qaydnomalarida yozuvlar xoʻjalik operatsiyalarini qayd etish Jurnalida va boshlangʻich hisob hujjatlarida keltirilgan maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi.

23. Buxgalteriya hisobining kombinatsiyalashgan shaklini yuritishda buxgalteriya hisobining quyidagi hisob qaydnomalaridan foydalaniladi:

a) asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 4-ilovasiga muvofiq;

b) moliyaviy investitsiyalarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 5-ilovasiga muvofiq;

v) kapital qoʻyilmalarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 6-ilovasiga muvofiq;

g) tovar-moddiy zaxiralarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 7-ilovasiga muvofiq;

d) boquvdagi va oʻstirishdagi hayvonlarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 8-ilovasiga muvofiq;

e) xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 9-ilovasiga muvofiq;

j) boshqa debitorlik qarzlarini hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 10-ilovasiga muvofiq;

z) pul mablagʻlarini hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 11-ilovasiga muvofiq;

i) mol yetkazib beruvchi va pudratchilar bilan hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 12-ilovasiga muvofiq;

k) hisobdor shaxslar bilan hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 13-ilovasiga muvofiq;

l) mehnatga haq toʻlash boʻyicha hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 14-ilovasiga muvofiq;

m) boshqa majburiyatlarni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 15-ilovasiga muvofiq;

n) xususiy kapitalni hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 16-ilovasiga muvofiq;

o) hisobot davri xarajat (sarf)larini hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 17-ilovasiga muvofiq;

p) dehqonchilik mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot chiqishini hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 18-ilovasiga muvofiq;

r) chorvachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot chiqishini hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 19-ilovasiga muvofiq;

s) yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari va xizmatlarini hisobga olish qaydnomasi — ushbu Nizomning 20-ilovasiga muvofiq;

t) sof foyda (zarar)ni hisoblash qaydnomasi — ushbu Nizomning 21-ilovasiga muvofiq;

u) xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Jamlanma qaydnomasi — ushbu Nizomning 22-ilovasiga muvofiq.

24. Har bir qaydnoma bir yoki bir necha foydalanilayotgan buxgalteriya hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalar hisobi uchun qoʻllaniladi.

Har bir xoʻjalik operatsiyasining summasi bir vaqtning oʻzida ikkita qaydnomaga yoziladi: birinchisida — hisobvaraqning debeti boʻyicha kreditlanadigan hisobvaraqning raqamini koʻrsatgan holda (“Korrespondensiyalanuvchi hisobvaraq” ustunida), ikkinchisida esa — korrespondensiyalanadigan hisobvaraqning krediti boʻyicha va xuddi shunday debetlanadigan hisobvaraqning raqamini koʻrsatgan holda yoziladi. Ikkala qaydnomalarda ham tegishli ustunlar boʻyicha yozuvlar xoʻjalik operatsiyalarini qayd etish Jurnalida va boshlangʻich hisob hujjatlarida keltirilgan maʼlumotlar asosida sodir boʻlgan operatsiyalarning mazmuni asosida amalga oshiriladi.

Qoldiqlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarga ega boʻlgan qaydnomalarda, hisobot davrining boshidagi buxgalteriya yozuvlari, tegishli hisobvaraqlar boʻyicha oʻtgan davrning oxiridagi qoldiqlarni oʻtkazish yoʻli bilan boshlanadi.

Alohida qaydnomalardagi aktivlar, majburiyatlar va xususiy kapitalni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning qoldiqlari, yozuvlarni amalga oshirishga asos boʻlgan tegishli boshlangʻich hisob hujjatlari (kassa hisobotlari, bank koʻchirmalari va boshqalar) maʼlumotlari bilan solishtirilishi shart.

25. Asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarni hisobga olish qaydnomasi: asosiy vositalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (0100) boʻyicha va moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (0300) boʻyicha asosiy vositalarning, nomoddiy aktivlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (0400) boʻyicha nomoddiy aktivlarning, asosiy vositalarning eskirishini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (0200) boʻyicha eskirishning va nomoddiy aktivlar amortizatsiyasini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (0500) boʻyicha amortizatsiyaning mavjudligi va harakatlanishining analitik va sintetik hisobi registri boʻlib hisoblanadi.

Qaydnomada asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar boʻyicha maʼlumotlar pozitsiyali usul bilan har bir obyekt boʻyicha alohida yozib boriladi.

Agar asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar boʻyicha harakatlanish mavjud boʻlsa, har oyda ularning aylanma summalari hisoblanadi va hisobot oyidan keyingi 1-sanaga qoldiq chiqariladi.

Asosiy vositalar boʻyicha, shu jumladan, moliyaviy ijara (lizing) shartnomasi asosida olinganlari boʻyicha ham eskirish Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (5-sonli BHMS) “Asosiy vositalar”ga (roʻyxat raqami 3546, 2024-yil 9-avgust) muvofiq hisoblanadi.

Nomoddiy aktivlar boʻyicha amortizatsiya tanlangan usulga binoan Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (7-sonli BHMS) “Nomoddiy aktivlar”ga (roʻyxat raqami 3547, 2024-yil 9-avgust) muvofiq hisoblanadi.

Aktiv qismi boʻyicha hisoblangan eskirish (amortizatsiya) summalarini va barcha asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar boʻyicha jamgʻarilgan eskirishni nazorat qilish uchun qaydnomada eskirishni (amortizatsiyani) oʻsib boruvchi tartibda hisobga oluvchi tegishli ustunlar koʻzda tutilgan.

26. Moliyaviy investitsiyalarni hisobga olish qaydnomasi uzoq muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (0600) va qisqa muddatli investitsiyalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (5800) hisobga olinadigan moliyaviy investitsiyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni umumlashtirish uchun moʻljallangan.

27. Kapital qoʻyilmalarni hisobga olish qaydnomasi kapital qoʻyilmalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (0800) hisobga olinadigan fermer xoʻjaliklarining asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarga qoʻyilgan investitsiyalari, shuningdek mahsuldor va ishchi hayvonlar asosiy podasini shakllantirish boʻyicha xarajatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni umumlashtirish uchun moʻljallangan.

28. Tovar-moddiy zaxiralarni hisobga olish qaydnomasi materiallarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (1000) va tayyor mahsulotlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (2800) aks ettiriladigan tovar-moddiy zaxiralarning analitik va sintetik hisobi uchun moʻljallangan.

Qaydnoma bir oy (chorak) uchun ochiladi va moddiy javobgar shaxslar boʻyicha barcha turdagi qimmatliklar kesimida ularning u yoki bu turi boʻyicha hisobot davridagi harakatlanish boʻlgan yoki boʻlmaganligidan qatʼi nazar, alohida yuritiladi.

29. Boquvdagi va oʻstirishdagi hayvonlarni hisobga olish qaydnomasi oʻstirishdagi va boquvdagi hayvonlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (1100) hisobga olinadigan fermer xoʻjaligiga tegishli oʻstirishdagi va boquvdagi hayvonlarning mavjudligi va harakatlanishini hayvonlarning guruhlari boʻyicha (yosh hayvonlar, katta yoshdagi hayvonlar, boquvdagi, yaylovdagi hayvonlar; parrandalar; yovvoyi hayvonlar; quyonlar; asalari oilasi; katta yoshdagi chorva mollari, sotish uchun asosiy podadan chiqarilgan, aholidan sotish uchun qabul qilingan chorva mollari va boshqalar) analitik hisob uchun moʻljallangan. Bunda, oʻstirishdagi va boquvdagi hayvonlarning miqdoriy va summaviy koʻrsatkichlarining kamayishi toʻgʻrisidagi maʼlumot hayvonlar guruhlari boʻyicha “Xoʻjalik operatsiyasi mazmuni” ustunining tegishli qatorida “minus” belgisi bilan koʻrsatiladi.

30. Xaridor va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi olinadigan joriy toʻlovlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (4000) hisobga olinadigan xaridorlar va buyurtmachilar bilan hisob-kitoblarning hisobi uchun qoʻllaniladi.

Qaydnomada 4010 hisobvaraqning debeti boʻyicha pozitsiyali usulda, xaridor va buyurtmachilarning sotilgan tovar-moddiy zaxiralari va boshqa aktivlar uchun debitorlik qarzlari yozib boriladi. 4010 hisobvaraqning kreditida yakuniy hisob-kitoblar boʻyicha operatsiyalar (shu jumladan, xaridor va buyurtmachilardan olingan avanslarni hisobga kiritish) pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning krediti bilan korrespondensiyalangan holda aks ettiriladi.

31. Boshqa debitorlik qarzlarini hisobga olish qaydnomasi, fermer xoʻjaligining mahsulotlar va boshqa aktivlarni sotish bilan bogʻliq boʻlmagan xoʻjalik operatsiyalari natijasida yuzaga keladigan debitorlik qarzlarining analitik va sintetik hisobi uchun moʻljallangan. Ushbu qaydnoma uzoq muddatli debitorlik qarzlari va kechiktirilgan xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (0900), 4210 “Ish haqi boʻyicha berilgan boʻnaklar” hisobvaragʻi, mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan boʻnaklarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4300), budjetga boʻnak toʻlovlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4400), davlat maqsadli jamgʻarmalariga va sugʻurtalar boʻyicha boʻnak toʻlovlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4500), xodimlarning boshqa operatsiyalar boʻyicha qarzini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (4700) va boshqa joriy debitorlik qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (4800) hisobga olinadigan boshqa debitor qarzdorlikning har bir turi uchun alohida ochiladi.

32. Pul mablagʻlarini hisobga olish qaydnomasi, fermer xoʻjaliklari tomonidan kassadagi pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (5000), hisob-kitob hisobvaragʻidagi pul mablagʻlarini (5100), chet el valyutasidagi pul mablagʻlarini (5200), bankdagi maxsus hisobvaraqlardagi pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (5500) hisobga olinadigan pul mablagʻlarining hisobi uchun qoʻllaniladi.

Pul mablagʻlarini hisobga olish qaydnomasida hisob-kitob hisobvaragʻi va bankdagi boshqa hisobvaraqlar boʻyicha operatsiyalar yozuvlari bank koʻchirmalari va unga ilova qilingan hujjatlar asosida amalga oshiriladi. Hisob-kitob hisobvaragʻi boʻyicha operatsiyalarni amalga oshirish va rasmiylashtirish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

33. Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi, mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga toʻlovlar boʻyicha joriy majburiyatlar hisobvaraqlarida (6000) hisobga olinadigan mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblarni hisobga olish uchun qoʻllaniladi.

Qaydnomada 6010 hisobvaraqning krediti boʻyicha pozitsiyali usul bilan olingan moddiy qimmatliklar uchun mol yetkazib beruvchilarning hisobvaraqlari, shuningdek, pudratchilarning bajarilgan ishlar va xizmatlari uchun hisobvaraqlari yoziladi. 6010 hisobvaraqning debetida mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarning hisobvaraqlari boʻyicha yakuniy toʻlov operatsiyalari, pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar krediti bilan korrespondensiyalashgan holda aks ettiriladi.

34. Hisobdor shaxslar bilan hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi hisobning kombinatsiyalashgan registri hisoblanadi, unda 4220 “Xizmat safarlariga berilgan boʻnaklar” hisobvaragʻi, 4230 “Umumxoʻjalik xarajatlari uchun berilgan boʻnaklar” hisobvaragʻi va 6970 “Hisobdor shaxslarga boʻlgan qarzlar” hisobvaraqlari boʻyicha hisobdor shaxslar bilan hisob-kitoblarning analitik va sintetik hisobi birlashtirilgan.

35. Mehnatga haq toʻlash boʻyicha hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi, ish haqi boʻyicha xodimlar bilan hisob-kitoblarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (6700) hisobga olinadigan ish haqi boʻyicha hisob-kitoblar hisobi uchun moʻljallangan.

Qaydnomaning “6710 — hisobvaragʻi kreditidan quyidagi hisobvaraqlar debetiga” boʻlimida fermer xoʻjaligining ishchilariga bajarilgan ishlar uchun qonunchilikka muvofiq hisoblangan ish haqi summalari aks ettiriladi.

Qaydnomaning “6710 — hisobvaragʻi debetidan quyidagi hisobvaraqlar kreditiga (ushlab qolingan)” boʻlimida ishchilarning ish haqidan qonunchilikka muvofiq barcha ushlanmalarning (jismoniy shaxslarning daromadlaridan soliq, berilgan boʻnaklar summasi, hisobdor shaxslar tomonidan oʻz vaqtida qaytarilmagan summalar, turli korxonalar va shaxslar foydasiga ijro varaqalari boʻyicha summalar va boshqalar) summasi aks ettiriladi. “Toʻlanadi” ustunida ishchilarga toʻlanishi lozim boʻlgan summa aks ettiriladi.

Qaydnoma toʻlov hujjati ham hisoblanadi va fermer xoʻjaligi ishchilariga ish haqini toʻlash uchun moʻljallangan.

Fermer xoʻjaligi xodimlariga toʻlanishi lozim boʻlgan ish haqi oʻz vaqtida toʻlanmagan holatda, ushbu qaydnomaning “Toʻlanadi” ustunida “Deponentlangan” deb yoziladi va koʻrsatilgan summa har bir xodim boʻyicha (pozitsiyali usuldagi yozuv bilan) keyingi oyning qaydnomasida “20__ yil ________dagi qoldiq (xodim oldidagi qarzdorlik)” ustuniga oʻtkaziladi.

36. Boshqa majburiyatlarni hisobga olish qaydnomasi, fermer xoʻjaligining asosiy ishlab chiqarish faoliyati bilan bogʻliq boʻlmagan xoʻjalik operatsiyalari natijasida yuzaga keladigan boshqa majburiyatlarning analitik va sintetik hisobi uchun moʻljallangan. Ushbu qaydnoma, kechiktirilgan joriy majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (6200), olingan boʻnaklarning joriy qismini hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (6300), budjetga toʻlovlar boʻyicha qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (6400), sugʻurta va davlat maqsadli jamgʻarmalariga toʻlovlar boʻyicha joriy qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (6500), qisqa muddatli kreditlar va qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6800) va 6970 “Hisobdor shaxslarga boʻlgan qarzlar” hisobvaragʻidan tashqari turli kreditorlarga boʻlgan qarzlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarda (6900) hisobga olinadigan boshqa majburiyatlarning har bir turi boʻyicha kreditorlar kesimida alohida ochiladi.

37. Xususiy kapitalni hisobga olish qaydnomasi, hisobot davri uchun fermer xoʻjaligi xususiy kapitalining holati va harakatlanishi haqidagi maʼlumotni uni shakllantirish manbalari boʻyicha aks ettirish uchun moʻljallangan. Ushbu qaydnoma fermer xoʻjaliklari tomonidan ustav kapitalini (8300), rezerv kapitalini (8500), taqsimlanmagan foydani (qoplanmagan zararni) (8700) va maqsadli tushumlarni (8800) hisobga oluvchi hisobvaraqlarda hisobi yuritiladigan xususiy kapitalning analitik va sintetik hisobini yuritish uchun qoʻllaniladi.

38. Hisobot davri xarajat (sarf)larini hisobga olish qaydnomasi, hisobot davri xarajatlarini (sarfini) ishlab chiqariladigan qishloq xoʻjalik mahsulotlarining tannarxiga olib boriladigan ishlab chiqarish xarajatlari va ishlab chiqarish jarayoni bilan bevosita bogʻliq boʻlmagan, davr xarajatlari boʻyicha umumlashtirish uchun qoʻllaniladi. Ushbu registrda hisobot davrining xarajatlari (sarflari) haqidagi maʼlumot 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvaragʻi, 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvaragʻi va davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (9400) aylanmasidan kelib chiqqan holda aks ettiriladi.

2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvaragʻi, 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvaragʻi va davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (9400) debetidagi xarajatlar turli hisobvaraqlarning kreditlaridan boshqa qaydnomalardagi maʼlumotlar va bevosita alohida boshlangʻich hisob hujjatlaridagi maʼlumotlardan yigʻiladi.

Tugallanmagan ishlab chiqarish mahsulotlariga (ishlar, xizmatlarga) sarflangan xarajatlar aniqlanishi bilan ularning haqiqiy tannarxi aniqlanadi va ular 2010 “Asosiy ishlab chiqarish” hisobvaragʻi va 2310 “Yordamchi ishlab chiqarish” hisobvaraqlarning kreditidan mahsulotlardan (ishlar, xizmatlardan) foydalanish yoʻnalishlariga qarab tegishli hisobvaraqlarning debetiga hisobdan chiqariladi — omborga (2810 “Ombordagi tayyor mahsulotlar” hisobvaragʻi), realizatsiyaga (9110 “Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi” hisobvaragʻi), hisobot davrining yakunida esa davr xarajatlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (9400) aylanmasi summasi 9910 “Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)” hisobvaragʻiga yopiladi.

39. Dehqonchilik mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot chiqishini hisobga olish qaydnomasi moddalar boʻyicha yil boshidan boshlab oʻsib borish tartibida xarajatlarning, shuningdek mahsulot chiqishining analitik hisobi uchun moʻljallangan.

40. Chorvachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot chiqishini hisobga olish qaydnomasi moddalar boʻyicha yil boshidan boshlab oʻsib borish tartibida xarajatlarning, shuningdek chorvachilik mahsulotlari chiqishining analitik hisobi uchun moʻljallangan.

41. Yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari va xizmatlarini hisobga olish qaydnomasi yordamchi ishlab chiqarish va koʻrsatiladigan xizmatlar (bajariladigan ishlar) xarajatlari turlari boʻyicha analitik hisobni yuritishga moʻljallangan. Xarajatlar 2310 hisobvaraqning debetida xarajatlar moddalari boʻyicha kreditlanadigan hisobvaraqlarni koʻrsatgan holda aks ettiriladi. Xizmatlar 2310 hisobvaragʻining kreditidan hisobot davri davomida rejali tannarx boʻyicha koʻrsatilgan xizmatlarni hisobot davri yakunida haqiqiy tannarx darajasigacha tuzatib berilgan holda hisobdan chiqariladi.

42. Sof foyda (zarar)ni hisoblash qaydnomasi fermer xoʻjaliklarining hisobot davrida sof foydani (sof zararni) hisoblab chiqish uchun olingan daromadlar va sarflangan xarajatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni umumlashtirish uchun moʻljallangan.

43. Fermer xoʻjaligining hisobot davri qaydnomalarida (dehqonchilik mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot chiqishini hisobga olish qaydnomasi, chorvachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot chiqishini hisobga olish qaydnomasi, yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari va xizmatlarini hisobga olish qaydnomalaridan tashqari) aks ettirilgan moliyaviy-xoʻjalik faoliyati natijalarini umumlashtirish Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish jamlanma qaydnomasida amalga oshiriladi.

Hisobot davrining yakunida har bir hisobvaraqning debet va krediti boʻyicha aylanmasi hisoblanadi va hisobot davrining oxiriga (keyingi hisobot davrining boshiga) qoldiq chiqariladi.

Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish jamlanma qaydnomasi sintetik hisob registri sanaladi, uning asosida hisobot davrining oxirida mablagʻlarning va ular manbalarining mavjudligini aniqlash va moliyaviy hisobotni tuzish mumkin.

Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish jamlanma qaydnomasi hisobot davri uchun ochiladi va unda hisobot davridagi operatsiyalar hisobi umumlashtiriladi. Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish jamlanma qaydnomasining soʻnggi varagʻi fermer yoki qonunchilikda belgilangan tartibda u tomonidan belgilangan shaxs tomonidan imzolanadi.

Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Jamlanma qaydnomasining “Hisobvaraqning raqami va nomi” ustunida buxgalteriya hisobini yuritishda qoʻllanilgan barcha hisobvaraqlar keltiriladi va “20___ yil “___” ________dagi qoldiq” ustuniga mablagʻlar turlari va ularning manbalari boʻyicha hisobot davri boshidagi mavjud qoldiq summalari oʻtkaziladi. Aktiv hisobvaraqlarning qoldiqlari ushbu ustunning “debet” qismida, passiv hisobvaraqlar boʻyicha esa — “kredit” qismida yoziladi. Shundan soʻng, “20___ yil ______ uchun jami aylanma” ustunida shu hisobot davridagi ushbu hisobvaraqlar aylanmalarining jami yoziladi. “20___ yil “__” ______dagi qoldiq” ustunida aktivlarni, majburiyatlarni va xususiy kapitalni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning har biri boʻyicha hisobot davrining yakunidagi mavjud qoldiq summalari aniqlanadi. “Qaydnoma nomi” ustunida esa keltirilgan hisobvaraqda hisob obyekti yuritiladigan qaydnomaning nomi koʻrsatiladi.

Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish jamlanma qaydnomasida keltirilgan aktivlarni, majburiyatlarni va xususiy kapitalni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning qoldiqlari buxgalteriya balansiga oʻtkaziladi.

Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish jamlanma qaydnomasida keltirilgan hisobot davridagi daromadlar va xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning aylanmasi moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotga oʻtkaziladi.

VI. Fermer xoʻjaliklari moliyaviy hisoboti

44. Qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda buxgalteriya hisobini buxgalteriya hisobining milliy standartlariga asosan yuritadigan fermer xoʻjaliklari Buxgalteriya balansi va Moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotlardan iborat yillik moliyaviy hisobotni hisobot yilidan keyingi yilning 1-martidan kechiktirmay, buxgalteriya hisobini moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga asosan yuritadigan fermer xoʻjaliklari Moliyaviy holat toʻgʻrisidagi hisobot va Foyda yoki zarar va boshqa umumlashgan daromad toʻgʻrisidagi hisobotlardan iborat yillik moliyaviy hisobotni hisobot yilidan keyingi yilning 1-mayidan kechiktirmay taqdim etadi.

45. Moliyaviy hisobotlarni taqdim qilish Moliyaviy hisobotlarni taqdim etish muddatlari hamda ularning tarkibi va mazmuni toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 3567, 2024-yil 4-noyabr) bilan belgilangan shakllarda va tartibda amalga oshiriladi.

VII. Yakuniy qoida

46. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi va Oʻzbekiston fermer xoʻjaliklari uyushmasi bilan kelishilgan.

Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi raisi v.b. B. ULASHOV

Toshkent sh.,

2008-yil 5-mart

Oʻzbekiston fermer xoʻjaliklari uyushmasi raisi v.b. T. BOZOROV

Toshkent sh.,

2008-yil 5-mart

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA

Fermer xoʻjaliklarining moliyaviy-xoʻjalik faoliyati buxgalteriya hisobi Namunaviy hisobvaraqlar rejasi

Hisobvaraqlar raqamiHisobvaraqlar nomiHisobvaraqlar turi1-BOB. AKTIVLAR1-§. Uzoq muddatli aktivlar0100Asosiy vositalarA0110Yer0111Yerni obodonlashtirish0112Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish0120Binolar, inshootlar va uzatuvchi moslamalar0130Mashina va asbob-uskunalar0140Mebel va ofis jihozlari0150Kompyuter jihozlari va hisoblash texnikasi0160Transport vositalari0170Ishchi va mahsuldor hayvonlar0180Koʻp yillik oʻsimliklar0190Boshqa asosiy vositalar0200Asosiy vositalarning eskirishiKA0211Yerni obodonlashtirishning eskirishi0212Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishning eskirishi0220Bino, inshoot va uzatuvchi moslamalarning eskirishi0230Mashina va asbob-uskunalarning eskirishi0240Mebel va ofis jihozlarining eskirishi0250Kompyuter jihozlari va hisoblash texnikasining eskirishi0260Transport vositalarining eskirishi0270Ishchi hayvonlarning eskirishi0280Koʻp yillik oʻsimliklarning eskirishi0290Boshqa asosiy vositalarning eskirishi0299Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi0300Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarA0310Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar0400Nomoddiy aktivlarA0410Patentlar, litsenziyalar va nou-xau0440Yer va tabiat resurslaridan foydalanish huquqlari0490Boshqa nomoddiy aktivlar0500Nomoddiy aktivlar amortizatsiyasiKA0510Patentlar, litsenziyalar va nou-xauning amortizatsiyasi0540Yer va tabiat resurslaridan foydalanish huquqlarining amortizatsiyasi0590Boshqa nomoddiy aktivlarning amortizatsiyasi0600Uzoq muddatli investitsiyalarA0610Qimmatli qogʻozlar0690Boshqa uzoq muddatli investitsiyalar0800Kapital qoʻyilmalarA0810Tugallanmagan qurilish0820Asosiy vositalarni xarid qilish0830Nomoddiy aktivlarni xarid qilish0840Asosiy podani tashkil qilish0850Yerni obodonlashtirishga kapital qoʻyilmalar0860Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar0890Boshqa kapital qoʻyilmalar0900Uzoq muddatli debitorlik qarzlari va kechiktirilgan xarajatlarA0920Moliyaviy ijara boʻyicha olinadigan toʻlovlar0940Boshqa uzoq muddatli debitorlik qarzlar0990Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan xarajatlar2-§. Joriy aktivlar1000MateriallarA1010Xom ashyo va materiallar1020Sotib olingan yarim tayyor mahsulotlar va butlovchi buyumlar1030Yoqilgʻilar1040Ehtiyot qismlar1060Tara1070Chetga qayta ishlash uchun berilgan materiallar1080Inventar va xoʻjalik jihozlari1090Boshqa materiallar1100Oʻstirishdagi va boquvdagi hayvonlarA1110Oʻstirishdagi hayvonlar1120Boʻrdoqidagi hayvonlar2000Asosiy ishlab chiqarish2010Asosiy ishlab chiqarish2300Yordamchi ishlab chiqarishA2310Yordamchi ishlab chiqarish2500Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari2510Umumiy ishlab chiqarish xarajatlari2600Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar2610Ishlab chiqarishdagi yaroqsiz mahsulotlar2800Tayyor mahsulotlarA2810Ombordagi tayyor mahsulotlar2820Koʻrgazmadagi tayyor mahsulotlar2830Vositachilik shartnomasi boʻyicha berilgan tayyor mahsulotlar3100Kelgusi davr xarajatlari — joriy qismiA3110Oldindan toʻlangan operativ ijara haqi3120Oldindan toʻlangan xizmat haqi3190Boshqa kelgusi davr xarajatlari4000Olinadigan joriy toʻlovlarA4010Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan toʻlovlar4200Xodimlarga berilgan boʻnaklarA4210Ish haqi boʻyicha berilgan boʻnaklar4220Xizmat safarlariga berilgan boʻnaklar4230Umumxoʻjalik xarajatlari uchun berilgan boʻnaklar4290Xodimlarga berilgan boshqa boʻnaklar4300Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan boʻnaklarA4310Tovar-moddiy zaxiralar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan boʻnaklar4320Uzoq muddatli aktivlar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan boʻnaklar4330Boshqa berilgan boʻnaklar4400Budjetga boʻnak toʻlovlariA4410Budjetga soliqlar va yigʻimlar boʻyicha boʻnak toʻlovlari (turlari boʻyicha)4500Davlat maqsadli jamgʻarmalariga va sugʻurtalar boʻyicha boʻnak toʻlovlariA4520Davlat maqsadli jamgʻarmalariga boʻnak toʻlovlari4600Ustav kapitaliga taʼsischilarning ulushlari boʻyicha debitorlik qarziA4610Ustav kapitaliga taʼsischilarning ulushlari boʻyicha qarzi4700Xodimlarning boshqa operatsiyalar boʻyicha qarziA4710Kreditga sotilgan tovarlar boʻyicha xodimlarning qarzi4720Berilgan qarzlar boʻyicha xodimlarning qarzi4730Moddiy zararni qoplash boʻyicha xodimlarning qarzi4790Xodimlarning boshqa qarzlari4800Boshqa joriy debitorlik qarzlarA4810Moliyaviy ijara boʻyicha olinadigan joriy toʻlovlar4820Operativ ijara boʻyicha olinadigan joriy toʻlovlar 4830Olinadigan foizlar4840Olinadigan dividendlar4850Olinadigan royalti4860Daʼvolar boʻyicha olinadigan toʻlovlar4890Boshqa debitorlik qarzlar4900Shubhali qarzlar boʻyicha rezervKA4910Shubhali qarzlar boʻyicha rezerv5000Kassadagi pul mablagʻlariA5010Milliy valyutadagi pul mablagʻlari5100Hisob-kitob hisobvaragʻidagi pul mablagʻlariA5110Hisob-kitob hisobvaragʻi5200Chet el valyutasidagi pul mablagʻlariA5210Mamlakat ichidagi chet el valyutasi hisobvaraqlari5500Bankdagi maxsus hisobvaraqlardagi pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlarA5510Akkreditivlar5520Chek daftarchalari5530Boshqa maxsus hisobvaraqlar5600Pul ekvivalentlariA5610Pul ekvivalentlari (turlari boʻyicha)5700Yoʻldagi pul mablagʻ (oʻtkazma)lariA5710Yoʻldagi pul mablagʻ (oʻtkazma)lari5800Qisqa muddatli investitsiyalarA5810Qimmatli qogʻozlar5830Berilgan qisqa muddatli qarzlar5890Boshqa joriy investitsiyalar5900Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yoʻqotishlar hamda boshqa joriy aktivlarA5910Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yoʻqotishlar5920Boshqa joriy aktivlar2-BOB. MAJBURIYATLAR1-§. Joriy majburiyatlar6000Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga toʻlovlar boʻyicha joriy majburiyatlarP6010Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga toʻlovlar6200Kechiktirilgan joriy majburiyatlarP6230Boshqa kechiktirilgan daromadlar6240Soliqlar va yigʻimlar boʻyicha kechiktirilgan majburiyatlar6290Boshqa kechiktirilgan majburiyatlar6300Olingan boʻnaklarning joriy qismiP6310Xaridorlar va buyurtmachilardan olingan boʻnaklar — joriy qismi6390Boshqa olingan boʻnaklar6400Budjetga toʻlovlar boʻyicha qarzlarP6410Budjetga toʻlovlar boʻyicha qarzlar (turlari boʻyicha)6500Sugʻurta va davlat maqsadli jamgʻarmalariga toʻlovlar boʻyicha joriy qarzlarP6520Davlat maqsadli jamgʻarmalariga toʻlovlar6600Taʼsischilarga boʻlgan joriy qarzlarP6610Toʻlanadigan dividendlar6700Ish haqi boʻyicha xodimlar bilan hisob-kitoblarP6710Ish haqi boʻyicha xodimlar bilan hisob-kitoblar6720Deponentlangan ish haqi6800Qisqa muddatli kreditlar va qarzlarP6810Qisqa muddatli kreditlar6820Qisqa muddatli qarzlar6900Boshqa joriy kreditorlik qarzlarP6910Toʻlanadigan operativ ijara6920Hisoblangan foizlar6930Royalti boʻyicha qarzlar6950Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi6960Daʼvolar boʻyicha toʻlovlar6970Hisobdor shaxslarga boʻlgan qarzlar6990Boshqa majburiyatlar2-§. Uzoq muddatli majburiyatlar7200Kechiktirilgan uzoq muddatli majburiyatlarP7230Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan daromadlar7240Soliqlar va yigʻimlar boʻyicha uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar7290Boshqa uzoq muddatli kechiktirilgan majburiyatlar7800Uzoq muddatli kreditlar va qarzlarP7810Uzoq muddatli kreditlar7820Uzoq muddatli qarzlar7900Boshqa uzoq muddatli kreditorlik qarzlarP7910Toʻlanadigan moliyaviy ijara7920Kreditorlarga boʻlgan boshqa uzoq muddatli qarzlar3-BOB. XUSUSIY KAPITAL8300Ustav kapitaliP8330Pay va ulushlar8400Qoʻshilgan kapital8420Ustav kapitalini shakllantirishdagi kurs farqi8500Rezerv kapitaliP8510Uzoq muddatli aktivlarni qayta baholash boʻyicha tuzatishlar8520Rezerv kapitali (fondi)8530Tekinga olingan mulk8700Taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar)P8710Hisobot davrining taqsimlanmagan foydasi (qoplanmagan zarari)8720Jamgʻarilgan foyda (qoplanmagan zarar)8800Maqsadli tushumlarP8810Grantlar8820Subsidiyalar8840Maqsadli foydalanadigan soliq imtiyozlari8890Boshqa maqsadli tushumlar8900Kelgusi xarajatlar va toʻlovlar rezervlariP8910Kelgusi xarajatlar va toʻlovlar rezervlari4-BOB. DAROMADLAR VA XARAJATLAR9000Asosiy (operatsion) faoliyatning daromadlariT9010Tayyor mahsulotlarni sotishdan daromadlar9100Sotilgan mahsulot (tovar, ish, xizmat)larning tannarxiT9110Sotilgan tayyor mahsulotlarning tannarxi9200Asosiy vositalar va boshqa aktivlarning chiqib ketishi9210Asosiy vositalarning chiqib ketishi9220Boshqa aktivlarning chiqib ketishi9300Asosiy faoliyatning boshqa daromadlariT9310Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda9320Boshqa aktivlarning chiqib ketishidan foyda9330Undirilgan jarima, penya va ustamalar9340Oʻtgan yillar foydalari9350Operativ ijaradan daromadlar9360Kreditor va deponent qarzlarni hisobdan chiqarishdan daromadlar9380Qaytarilmaydigan moliyaviy yordam9390Boshqa operatsion daromadlar9400Davr xarajatlariT9410Sotish xarajatlari9420Maʼmuriy xarajatlar9430Boshqa operatsion xarajatlar9500Moliyaviy faoliyat boʻyicha daromadlarT9510Royalti koʻrinishidagi daromadlar9520Dividendlar koʻrinishidagi daromadlar9530Foizlar koʻrinishidagi daromadlar9540Valyutalar kurslari farqidan daromadlar9550Moliyaviy ijaradan daromadlar9560Qimmatli qogʻozlarni qayta baholashdan daromadlar9590Moliyaviy faoliyatning boshqa daromadlari9600Moliyaviy faoliyat boʻyicha xarajatlarT9610Foizlar koʻrinishidagi xarajatlar9620Valyutalar kurslari farqidan zararlar9690Moliyaviy faoliyat boʻyicha boshqa xarajatlar9700Favqulodda vaziyatlardan olingan foyda (zarar)T9710Favqulodda vaziyatlardan olingan foydalar9720Favqulodda vaziyatlardan koʻrilgan zararlar9800Soliq majburiyatlarini toʻlash uchun foydaning ishlatilishi9820Foydadan hisoblangan boshqa soliq majburiyatlari boʻyicha xarajatlar9900Yakuniy moliyaviy natijaT9910Yakuniy moliyaviy natija (foyda yoki zarar)5-BOB. BALANSDAN TASHQARI HISOBVARAQLAR001Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarBT002Masʼul saqlashga qabul qilingan tovar-moddiy zaxiralarBT006Qatʼiy hisobdagi blankalarBT010Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha berilgan asosiy vositalarBT011Ssuda shartnomasi boʻyicha olingan mulkBT013Vaqtinchalik soliq va bojxona imtiyozlari (turlari boʻyicha)BT014Foydalanishdagi inventar va xoʻjalik jihozlariBT

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA

Xoʻjalik operatsiyalarini qayd etish Jurnali 20____ yil ____________________uchun

(2-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA

Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Kitobi 20____ yil ____________________uchun

(3-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 4-ILOVA

Asosiy vositalar va nomoddiy aktivlarni hisobga olish qaydnomasi 20 ____ yil ___________________ uchun

(4-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 5-ILOVA

Moliyaviy investitsiyalarni hisobga olish qaydnomasi 20__yil _________________ uchun

(5-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 6-ILOVA

(6-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 7-ILOVA

(7-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 8-ILOVA

Boquvdagi va oʻstirishdagi hayvonlarni hisobga olish qaydnomasi 20___ yil _________ uchun ______ - hisobvaraq boʻyicha

(8-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 9-ILOVA

(9-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 10-ILOVA

(10-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 11-ILOVA

Pul mablagʻlarini hisobga olish qaydnomasi 20___ yil _______________ uchun

(11-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 12-ILOVA

(12-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 13-ILOVA

Hisobdor shaxslar bilan hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi 20__ yil _____________ uchun ________ -hisobvaraq boʻyicha

‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎T/rHisobdor shaxslar F.I.Sh. 20__y.________ dagi qarzdorlik qoldigʻiBerilganIshlatilgan20__y.________dagi qarzdorlik qoldigʻifermer xoʻjaligi oldidagihisobdor shaxs oldidagihujjatkor. hisobvaraqsummahujjatkor. hisobvaraqsummafermer xoʻjaligi oldidagihisobdor shaxs oldidagi№sanadtkt№sanadtkt1‎2‎3‎4‎5‎6‎7‎8‎9‎10‎11‎12‎13‎14‎15‎16‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎Fermer______________‎__________________________‎‎‎‎‎‎(imzo)‎‎‎(F.I.Sh.)‎‎‎‎‎‎‎‎‎Buxgalter‎‎______________‎‎__________________________‎‎‎‎(imzo)‎‎ ‎‎‎(F.I.Sh.)‎‎‎‎‎‎‎

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 14-ILOVA

* Shaxsiy jamgʻarma pensiya hisobvaragʻi (maʼlumot tariqasida)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 15-ILOVA

(15-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 16-ILOVA

(16-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 17-ILOVA

(17-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 18-ILOVA

Dehqonchilik mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot chiqishini hisobga olish qaydnomasi 20__ yil ___________ uchun

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 19-ILOVA

Chorvachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot chiqishini hisobga olish qaydnomasi 20__ yil _____________ uchun

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 20-ILOVA

Yordamchi ishlab chiqarish xarajatlari va xizmatlarini hisobga olish qaydnomasi 20__ yil ______________ uchun

(20-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 21-ILOVA

Sof foyda (zarar)ni hisoblash qaydnomasi 20 ___ yil ________________ uchun

(21-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)

Fermer xoʻjaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomga 22-ILOVA

Xoʻjalik operatsiyalarini hisobga olish Jamlanma qaydnomasi 20 __ yil _________________ uchun

(22-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2025-yil 8-maydagi 257-son va Qishloq xoʻjaligi vazirligining 2025-yil 7-maydagi 31-sonli qarori (roʻyxat raqami 1781-5, 05.06.2025-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2025-y., 10/25/1781-5/0504-son)