Doʻstlik, oʻzaro ishonchni mustahkamlash va hamkorlikni rivojlantirish toʻgʻrisida

19.11.2004

Oʻzbekiston Respublikasi bilan Turkmaniston oʻrtasida

Shartnoma

Oʻzbekiston Respublikasi bilan Turkmaniston, bundan keyin “Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar” deb ataluvchilar,

ikki mamlakat xalqlari oʻrtasida tarixan shakllanib kelgan doʻstona munosabatlar, yaxshi qoʻshnichilik va oʻzaro hurmatga asoslanib,

ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlarni yanada chuqurlashtirish va har tomonlama hamkorlikni rivojlantirishga boʻlgan intilishni ifodalab,

Birlashgan Millatlar Tashkilotining maqsad va prinsiplariga sodiqliklari toʻgʻrisida bayon etib, xalqaro huquq hamda umuminsoniy qadriyatlarning umumeʼtirof etilgan normalarining ustuvorligini tan olib,

Oʻzbekiston Respublikasi tashqi siyosatining konsepsiyasiga va Turkmanistonning betaraf davlat sifatida konseptual prinsiplari hamda tashqi siyosati qoidalariga asoslanib,

ikki tomonlama hamkorlikka yangi sifat berish va uning huquqiy asosini mustahkamlash maqsadiga ega boʻlib,

quyidagilar toʻgʻrisida ahdlashib oldilar:

1-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar suverenitet, mustaqillik va hududiy yaxlitlikni hurmat qilish, ichki ishlarga aralashmaslik, oʻzaro ishonch hamda ochiqlik, tenglik va bir-birlarining manfaatlarini inobatga olish, oʻzaro manfaatli hamkorlik davlatlararo ikki tomonlama munosabatlar rivojlanishining yigirma birinchi asrdagi asosi hisoblanadi deb ahdlashib oldilar.

Shu maʼnoda Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar oʻz munosabatlarini doʻstona davlatlar sifatida doimo rivojlantiradilar.

2-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ikki davlat oʻrtasidagi ishonchni mustahkamlash, hamjihatlik va amaliy muloqotni mustahkamlash, Oʻzbekiston Respublikasi bilan Turkmaniston xalqlari manfaatlariga xizmat qiladigan ularning tashqi siyosatini ustuvor yoʻnalishlardan biri sifatida keng oʻzaro hamjihatlikni rivojlantirishga boʻlgan oʻzgarmas sodiqliklarini tasdiqlaydilar.

3-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar Oʻzbekiston Respublikasi bilan Turkmaniston oʻrtasidagi chegara tinchlik, doʻstlik, xavfsizlik, barqarorlik va ikki davlat hamda xalqlar orasidagi ishonchni mustahkamlash chegarasi ekanligini tasdiqlaydilar.

4-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar xalqaro tinchlik, huquqiy tartibot, mintaqaviy va global miqyoslarda barqarorlik hamda xavfsizlikni taʼminlash ishida jahon hamjamiyatining saʼy-harakatlarini har tomonlama qoʻllab-quvvatlaydi. Ular bu koʻmakni zarur diplomatik vositalar va usullardan foydalanish, shuningdek xalqaro tashkilotlar bilan, birinchi navbatda, Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan yaqin hamkorlik vositasida amalga oshiradilar.

5-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar nizolarni bartaraf etish va tartibga solish, xavfsizlik hamda barqarorlik, ishonchni mustahkamlash masalalarini hal etish ishida BMT va uning Xavfsizlik Kengashi rolining yanada kuchaytirilishga, Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti, boshqa nufuzli xalqaro tashkilotlarning hujjatlarida qayd etilgan maqsad hamda prinsiplarni amalga oshirishga alohida eʼtibor qaratadilar.

Shu munosabat bilan Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar BMTning giyohvandlik vositalarning noqonuniy yurgizilishi bilan bogʻliq transmilliy jinoyatchilikka qarshi kurash Markaziy Osiyo mintaqaviy axborot Markazini Toshkent shahrida va BMTning preventiv diplomatiyasi boʻyicha qarorgohi Ashxobod shahrida joylashgan Markazni tuzish zarurligini eʼtirof etdilar.

6-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar oʻzaro manfaatli va doʻstona munosabatlarni yanada rivojlantirish hamda hamkorlikni mustahkamlash bilan bogʻliq barcha masalalar boʻyicha ikki davlat Rahbarlari darajasidagi muntazam uchrashuvlar va maslahatlashuvlarni olib borishga kelishib oldilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ikki davlat manfaatlariga daxl qiladigan dolzarb mintaqaviy masalalar boʻyicha ham oliy davlat darajasida zarur maslahatlashuvlarni olib boradilar.

7-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar terrorizm, jinoyatchilik, kontrabanda, giyohvandlik vositalar va psixotrop moddalarning noqonuniy yurgizilishi, davlat chegarasini noqonuniy kesib oʻtish hamda boshqa huquqbuzarliklarga ikki davlatning huquq-tartibot, chegara, migratsiya va bojxona organlari yoʻnalishlari boʻyicha oʻzaro hamjihatlikni chuqurlashtirish orqali ularga qarshi kurashda saʼy-harakatlarini yanada birlashtirish toʻgʻrisida ahdlashib oldilar.

Shu maqsadlarda Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ikki davlatning chegaraboʻyi tumanlarida qonuniylik va huquq-tartibotni taʼminlash hamda davlat chegarasini mustahkamlashga qaratilgan bir qator aniq tadbirlarni qoʻllashga kelishib oldilar.

8-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ikki tomonlama munosabatlarga yangi sifatli har tomonlama sherikchilik va oʻzaro hamjihatlik darajasini berish maqsadida siyosiy, savdo-iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy va gumanitar sohalardagi, shuningdek taʼlim hamda sogʻliqni saqlash sohasidagi oʻzaro manfaatli hamkorlikni uzoq muddatli asosda kengaytiradilar.

9-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ikki tomonlama savdo-iqtisodiy hamkorlikning mavjud imkoniyatlaridan yanada toʻlaroq foydalanish zarur deb hisoblaydilar. Shu maqsadlarda Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar oʻzaro manfaat asosida iqtisodiy hamkorlikning turli shakllaridan foydalanishga alohida eʼtiborni kuchaytirib, uning amalga oshirilishi uchun zarur saʼy-harakatlarini qaratadilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar iqtisodiy munosabatlarning yangi shakllarini ikki tomonlama hamjihatlik tajribasiga joriy qilishni ragʻbatlantiradilar. Ular tovarlar va xizmatlar bozori, ikki tomonlama investitsiyaviy faoliyatning ishlashini kuchaytiradilar.

10-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar iqtisodiy sherikchilikning ustuvor yoʻnalishlaridan biri chegaraboʻyi savdo ekanligini eʼtirof etadilar.

Chegaraboʻyi savdoni tashkil qilishni takomillashtirish va ikki davlat hududida ishlab chiqarilayotgan mahsulotni amalga oshirishni kuchaytirish maqsadida Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar Oʻzbekiston Respublikasining Xorazm hamda Buxoro viloyatlari, Turkmanistonning Dashouz va Lebop viloyatlari chegaraboʻyi punktlarida savdo markazlarini ochish zarurligi toʻgʻrisida kelishib oldilar.

Savdo markazlarini ochish va ularning ishlashi bilan bogʻliq aniq masalalar ikki davlat hukumatlari oʻrtasida tuziladigan alohida bitimlar orqali belgilanadi.

11-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar fan va taʼlim sohasida hamkorlik qiladilar hamda oʻquv va ilmiy-tadqiqot muassasalari oʻrtasidagi aloqalarning mustahkamlanishiga koʻmaklashadilar. Ular birgalikdagi ilmiy dasturlar, ayniqsa, ilgʻor texnologiyalar sohasidagi loyihalarni amalga oshiradilar.

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar mutaxassislar, olimlar va ilmiy-texnik xodimlarning almashuvini ragʻbatlantiradilar.

12-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar sogʻliqni saqlash, sanitar-epidemiologik holatning yuqori darajasini taʼminlash, dori preparatlari va tibbiy texnika ishlab chiqarish sohasida hamkorlikni rivojlantiradilar.

13-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish, tabiiy boyliklardan oqilona foydalanish sohasida hamkorlikni rivojlantiradilar.

Ular bu sohada ekologik xavfsizlikning xalqaro tizimini yaratishga intilib, mintaqaviy va global miqyoslarda kelishilgan xatti-harakatlarga koʻmaklashadilar.

14-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ikki mamlakat xalqlari oʻrtasidagi oʻzaro hamjihatlikka koʻmaklashuvchi madaniy hamkorlikning muhimligini eʼtirof etib, madaniy almashuvlarni olqishlaydilar va ragʻbatlantiradilar. Ular oʻz hududlarida joylashgan arxeologik hamda tarixiy madaniy yodgorliklarga boshqa davlatlar va xalqaro tashkilotlarning eʼtiborini jalb qilish uchun zarur choralarni qoʻllaydilar.

15-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar sport va turizm sohasida hamkorlikni rivojlantiradilar. Ular ikki mamlakatning tegishli davlat hamda jamoat tashkilotlari, sport va turistik uyushmalari, shuningdek oʻquv muassasalari oʻrtasidagi aloqalarni ragʻbatlantiradilar. Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar birgalikdagi loyihalar va dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda musobaqalar va boshqa qoʻshma tadbirlarni oʻtkazishda ularni qoʻllab-quvvatlaydilar.

16-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ikki davlatning ommaviy axborot vositalari oʻrtasida hamkorlikni faollashtirishga kelishib oldilar.

Shu maqsadlarda Oliy Ahdlashuvchi Tomonlarning matbuot, radio va televideniye organlari oʻzlarining axborot resurs hamda imkoniyatlarini ikki davlatning yutuqlarini yoritish, ularning xalqlari oʻrtasidagi doʻstona munosabatlar va oʻzaro ishonch muhitini mustahkamlash maqsadida foydalanadilar.

17-modda

Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar ushbu Shartnomani amalga oshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi va Turkmaniston Prezidentlarining topshiriqlariga binoan ikki davlatning hukumatlari hamda vazirlik va idoralari rahbarlari darajasida uchrashuv hamda maslahatlashuvlar olib borilishiga kelishib oldilar.

18-modda

Ushbu Shartnoma Oliy Ahdlashuvchi Tomonlarning ular ishtirok etgan boshqa xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.

Ushbu Shartnoma hech qaysi bir davlat yoki davlatlar guruhi manfaatlariga qarshi qaratilmagan.

19-modda

Ushbu Shartnomani talqin qilish yoki qoʻllash bilan bogʻliq har qanday masalalar Oliy Ahdlashuvchi Tomonlar oʻrtasida maslahatlashuv yoxud muzokaralar orqali hal qilinadi.

20-modda

Ushbu Shartnoma ratifikatsiya qilinishi lozim va ratifikatsiya yorliqlari almashingan kundan boshlab kuchga kiradi.

Buxoro shahrida 2004-yil 19-noyabr (Sanjar)da ikki asl nusxada, har biri oʻzbek, turkman va rus tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega.

Ushbu Shartnomaning qoidalarini talqin qilish maqsadida rus tilidagi matndan foydalaniladi.

(imzolar)