“Lotin yozuviga asoslangan Oʻzbek alifbosini joriy etish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunini amalga kiritish tartibi haqida (932-XII-son)

02.09.1993

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining

Qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi qaror qiladi:

1. “Lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini joriy etish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni eʼlon qilingan kundan eʼtiboran amalga kiritilsin.

2. Yangi alifboga bosqichma-bosqich oʻtilib, bu ish 2010-yilning 1-sentabriga qadar toʻliq tugallansin.

3. Lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini joriy etish boʻyicha Respublika davlat komissiyasi tarkibi lavozimlariga koʻra quyidagilardan iborat boʻlishi belgilab qoʻyilsin:

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Komissiya raisi;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri — Komissiya raisining oʻrinbosari;

Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vaziri — Komissiya raisining oʻrinbosari;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisining oʻrinbosari — Komissiya raisining oʻrinbosari;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Taʼlim va fan boʻlimining mudiri — Komissiya kotibi;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasining raisi;

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Matbuot va axborot qoʻmitasining raisi;

Viloyatlar va Toshkent shahar hokimlarining taʼlim va fan masalalari boʻyicha shugʻullanuvchi oʻrinbosarlari;

Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Prezidenti;

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziri;

Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vaziri;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasining raisi;

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori;

Oʻzbekiston Davlat teleradiokompaniyasi raisi;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Atamashunoslik qoʻmitasining raisi;

Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi kengashi raisi;

Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining raisi;

Oʻzbekiston “Yodgorlik” jamiyatining raisi;

Respublika “Oʻzbek tili” jamiyatining raisi;

“Xalq soʻzi” va “Narodnoye slovo” gazetalarining bosh muharriri;

Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Tilshunoslik institutining direktori;

Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Adabiyot institutining direktori”.

Respublika davlat komissiyasi:

uch oylik muddat ichida maktabgacha tarbiya bolalar muassasalarida, maktablarda, oʻrta va oliy oʻquv yurtlarida, korxonalar, tashkilotlar, muassasalar va jamoat birlashmalarida Yangi alifboga bosqichma-bosqich oʻtishning davlat dasturi va tartibini ishlab chiqsin va uni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdigʻiga taqdim etsin;

1995-yil davomida oʻzbek orfografiyasining yangi qoidalarini ishlab chiqsin va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi muhokamasiga taqdim etsin;

“Lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini joriy etish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni va Oliy Kengashining ushbu Qarorini roʻyobga chiqarishda davlat hokimiyati va boshqaruvning respublika hamda mahalliy organlariga uslubiyat va axborot bobida muntazam ravishda yordam koʻrsatib borsin;

respublikada va mahalliy boshqaruv organlarining yangi alifboni joriy etish yuzasidan qilinayotgan ishlar toʻgʻrisidagi axborotlarini muntazam tinglab borsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi yangi alifboga bosqichma-bosqich oʻtishning davlat dasturi va tartibi asosida:

lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini amalga joriy etishga doir aniq chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqsin va tasdiqlansin;

1996-yil 1-sentabrdan eʼtiboran maktabgacha tarbiya bolalar muassasalarida va umumtaʼlim maktablarining birinchi sinflarida yangi alifbo boʻyicha mashgʻulotlar oʻtkazishni, qolgan sinflarida esa fakultativ mashgʻulotlar tashkil etishni taʼminlasin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasi 1996-yil 1-avgustiga qadar lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini oʻrganish uchun kerakli darsliklar va boshqa qoʻllanmalar nashr etilishini taʼminlasin.

6. Viloyatlar, tumanlar va shaharlarning hokimlari Respublika davlat komissiyasi bilan kelishgan holda lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini bosqichma-bosqich joriy etishga doir dasturni amalga oshirish boʻyicha komissiyalar tuzsinlar.

7. Vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, davlat va xoʻjalik boshqaruvining boshqa organlari, jamoat birlashmalarining respublika organlari, shu jumladan tasarruflaridagi korxonalarda, muassasalarda, tashkilotlarda ham xodimlarga yangi alifboni oʻrgatishni tashkil etish hamda buning uchun kerakli darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari va texnika vositalari bilan taʼminlash yuzasidan maxsus ishchi guruhlari tuzsinlar.

Belgilab qoʻyilsinki, yangi alifboni joriy etishga doir barcha xarajatlar mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, korxonalar, tashkilotlarning oʻz mablagʻlari hisobidan (budjet tashkilotlari bundan mustasno) amalga oshiriladi.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

1994-yilgi hamda undan keyingi yillarga moʻljallangan Davlat budjetini shakllantirish chogʻida yangi alifboni joriy etish maqsadida zarur boʻladigan mablagʻlarni budjetdagi tashkilotlar uchun — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahriga ajratilishini nazarda tutsin;

1995—1996-yillar davomida lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini joriy etish bilan bogʻliq tadbirlarni moddiy-texnika jihatidan taʼminlashning hamda korxonalar, tashkilotlar, xoʻjaliklar va oʻquv yurtlarida yangi alifboni fakultativ tarzda oʻrganishni tashkil etishning galdagi masalalarini hal etsin;

ushbu Qaror bajarilishining borishi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashini muntazam xabardor qilib tursin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi amaldagi qonun hujjatlarini “Lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini joriy etish toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiqlashtirish yuzasidan takliflar tayyorlasin va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etsin.

10. Yangi alifboga toʻliq oʻtilgan paytdan, yaʼni 2010-yilning 1-sentabridan eʼtiboran 1940-yil 8-mayda qabul qilingan “Oʻzbek yozuvini lotinlashtirilgan alifbedan rus grafikasi asosidagi yangi oʻzbek alifbesiga koʻchirish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining Vedomostlari, 1940-yil, № 4) Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Raisi Sh. YOʻLDOShEV

Toshkent sh.,

1993-yil 2-sentabr,

932-XII-son