"Oʻzbekiston Respublikasining advokatura toʻgʻrisida”gi Qonuni 6-moddasi birinchi qismining beshinchi xatboshisiga sharh berish haqida

05.07.2000

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining

Qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi Rais B. Eshonov. sudyalar B. Mirboboyev, Gʻ. Abdumajidov va G. Pirjonovlardan iborat tarkibda, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 109-moddasi birinchi qismining 3-bandiga amal qilgan holda, Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 27-dekabrda qabul qilingan “Advokatura toʻgʻrisida”gi Qonuni 6-moddasi birinchi qismining beshinchi xatboshisiga sharh berish haqidagi masalani koʻrib chiqdi.

Masala advokat X. Nurmuhamedovning Konstitutsiyaviy sudga Qonunning ushbu normasiga sharh berishni soʻrab qilgan murojaati munosabati bilan sudyalar B. Eshonov, B. Mirboboyev va G. Pirjonovlarning “Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi toʻgʻrisida”gi Qonunning 19-moddasiga muvofiq koʻrsatgan tashabbusi bilan kiritildi.

Maʼruzachi sudya B. Mirboboyevning axborotini mutaxassislar Oʻzbekiston Advokatlar hayʼati raisi S. Yoqubov, Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining oʻrinbosari P. Samatov, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzuridagi Amaldagi qonun hujjatlari monitoringi instituti direktorining oʻrinbosari M. Gasanov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonining Qonunchilik va sud hokimiyati organlari bilan aloqalar boʻyicha ekspertlar guruhining yetakchi konsultanti Sh. Berdiyev, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudining boʻlim mudiri K. Rashidov, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi H. Sulaymonova nomidagi Respublika ilmiy-tadqiqot kriminalistika markazi direktori S. Otaxoʻjayevning fikrlarini eshitib, ish materiallarini oʻrganib chiqib, Konstitutsiyaviy sud aniqladi:

Advokat X. Nurmuhamedovning murojaatida qayd etilishicha, “Advokatura toʻgʻrisida”gi Qonunning 6-moddasi birinchi qismining beshinchi xatboshisida koʻrsatilganidek, advokat kasb faoliyatini amalga oshirish chogʻida “yuridik yordam koʻrsatish uchun zarur boʻlgan masalalar yuzasidan ekspertlar xulosalarini mijozning roziligi bilan soʻrash va yozma tarzda olish” huquqiga egadir. Qonunning ushbu qoidasiga muvofiq X. Nurmuhamedov H. Sulaymonova nomidagi Respublika ilmiy-tadqiqot kriminalistika markaziga ekspertning yozma xulosasini soʻrab murojaat qilgan. Ammo, H. Sulaymonova nomidagi Respublika ilmiy-tadqiqot kriminalistika markazi advokatning bunday huquqi protsessual kodekslarda mustahkamlanmaganligi sababli uning iltimosini rad etgan.

Shunday qilib, Qonunning ushbu normasiga nisbatan bir-birini inkor etuvchi tushunchalar vujudga kelgan, bu esa huquqni qoʻllash amaliyotida xatoliklarga sabab boʻlishi mumkin. Shuning uchun ushbu normani bir xil va toʻgʻri qoʻllash maqsadida unga rasmiy sharh berish lozim.

Qonun normalarini tahlil qilib va ularni protsessual kodekslarning alohida normalari bilan taqqoslab hamda “Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 25-moddasiga amal qilgan holda, Konstitutsiyaviy sud qaror qildi:

1. “Advokatura toʻgʻrisida”gi Qonunning koʻrsatilgan normasi advokatga yuridik yordam koʻrsatish uchun zarur boʻlgan masalalar yuzasidan ekspertlar xulosalarini mijozning roziligi bilan aynan ekspertiza muassasasi yoki ekspertdan soʻrash va yozma tarzda olish huquqini beradi.

Qonun chiqaruvchi advokatning ushbu huquqini belgilab, ekspertiza muassasalariga va ekspertlarga advokatga ekspertlarning yozma xulosalarini berish majburiyatini yuklagan.

Shunday qilib, ekspertiza muassasalari yoki ekspertlar advokatning soʻrovnomasiga binoan mijozning roziligi boʻlgan taqdirda yuridik yordam koʻrsatish uchun zarur boʻlgan masalalar yuzasidan yozma xulosalar berishlari shart.

2. “Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 9- va 27-moddalariga muvofiq ushbu sharh majburiy va matbuotda eʼlon qilingan vaqtdan boshlab kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi

Toshkent sh.,

2000-yil 5-iyul