Mashina-traktor parklarini tashkil etish va ularning faoliyat koʻrsatishi toʻgʻrisidagi (307-son)

21.02.1997

Nizom

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1997-yil 21-fevralda 307-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan]

I. Umumiy qoidalar

1.1. Tuproqqa ishlov berish, qishloq xoʻjalik ekinlarini parvarish qilish, hosilni yigʻishtirib olish bilan bogʻliq boʻlgan mexanizatsiyalashgan qishloq xoʻjalik ishlarini bajaruvchi mashina-traktor parklari (keyingi oʻrinlarda MTP deb ataladi) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 6-dekabrdagi 432-sonli qaroriga muvofiq tashkil etilmoqda.

1.2. Mashina-traktor parklari yuridik shaxs boʻlib hisoblanadi, oʻz mulkiga, yumaloq muhriga, toʻrtburchak tamgʻasi (shtampiga), mustaqil va tugal balansiga, bank muassasalarda hisob-kitob va valyuta hisob raqamlariga ega, MTPlar oʻz nomidan mulkiy va boshqa nomulkiy huquqlarga ega boʻlishi, sudlarda javobgar hamda daʼvogar boʻlishi mumkin.

MTPlar Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi hamda “Oʻzqishxoʻjtaʼminottaʼmir” Davlat qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan ushbu Nizom asosida faoliyat koʻrsatadi.

1.3. Mashina-traktor parki qishloq xoʻjaligiga ishlab chiqarish-texnika xizmati koʻrsatuvchi tuman aksionerlik assotsiatsiyalari va boshqa xoʻjalik jamiyatlarining asosiy boʻgʻini boʻlib hisoblanadi. Aksionerlik assotsiatsiyalari va boshqa xoʻjalik jamiyatlari uyushmalari “Oʻzqishxoʻjtaʼminottaʼmir” tuman boʻlinmalari va ularning tarkibiy tuzilmalari negizida tashkil etiladi.

Barcha boʻgʻinlar, aksiyadorlik jamiyatlari va “Oʻzqishxoʻjtaʼminottaʼmir”ning boshqa tuman boʻlinmalari birinchi navbatda mashina-traktor parklarining ehtiyojini bajaradilar va qondiradilar.

1.4. MTP oʻz faoliyatida “Oʻzbekiston Respublikasida korxonalar toʻgʻrisida”gi, “Ijara toʻgʻrisida”gi va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonunlariga, Oliy Majlis qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, “Oʻzqishxoʻjtaʼminottaʼmir” Davlat qoʻmitasining, “Agromashservis” Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar birlashmalarining, “Oʻzqishxoʻjtaʼminottaʼmir” birlashmalarining koʻrsatmalariga, boshqa meʼyoriy hujjatlarga amal qiladi.

1.5. Oʻz ishlab chiqarish faoliyatini yuritish uchun MTPlar Oʻzbekiston Respublikasining “Ijara toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq kooperativlardan, fermer xoʻjaliklaridan va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalaridan hamda tashkilotlaridan (bular keyingi oʻrinlarda “xoʻjaliklar” deb ataladi) shartnoma narxi boʻyicha keyinchalik sotib olish huquqi bilan uzoq muddatli ijaraga olingan mashina va mexanizmlar bilan, bunda sotib olinayotgan texnikaning resursiga, texnik holatiga va ish unumiga alohida eʼtibor qaratilib, shuningdek, sotib olinayotgan yangi texnika bilan butlanadi.

1.6. MTPlarni xodimlar bilan butlash asosan texnika va ishlab chiqarish bazasini ijaraga bergan xoʻjaliklarning mexanizatorlari hamda mutaxassislari hisobiga amalga oshiriladi.

II. MTPning asosiy vazifalari

2.1. Xoʻjaliklar bilan tuzilgan shartnomalar asosida mexanizatsiyalashgan qishloq xoʻjaligi ishlarini belgilangan muddatlarda va texnologik xaritalarga muvofiq ravishda bajarish.

2.2. Mashina-traktor parkidan foydalanish samaradorligini oshirish.

2.3. Moddiy va taʼmirlash-xizmat koʻrsatish bazasini mustahkamlash.

2.4. Mexanizatsiyalashgan ishlarning har bir gektariga, shuningdek, qishloq xoʻjaligi texnikasini ishlatish va saqlab turishga ketadigan xarajatlarni kamaytirish.

2.5. Mexanizatsiyalashgan ishlarni bajarganda fan va texnika yutuqlarini, ilgʻor tajribalarni keng qoʻllash.

III. MTPning bajaradigan ishlari

3.1. Xoʻjaliklar bilan birgalikda texnologik xaritalarga muvofiq mexanizatsiyalashgan qishloq xoʻjaligi ishlari turlarining hajmlarini va bajarish muddatlarini belgilash.

3.2. Qishloq xoʻjaligi ishlarini bajarish uchun qishloq xoʻjaligi texnikasiga boʻlgan ehtiyojni aniqlash.

3.3. Tuproqqa ishlov berish, qishloq xoʻjaligi ekinlarini parvarish qilish, hosilni yigʻishtirib olishda va boshqa xizmatlarda mexanizatsiyalashgan ishlarni shartnoma narxlarida bajarish.

3.4. Yangi qishloq xoʻjaligi texnikalarini sotib olish

3.5. Andoza (standartlar) talabiga muvofiq ravishda texnikani oʻz vaqtida tayyorlash, taʼmirlash, texnikaviy xizmat koʻrsatish va saqlash.

3.6. Ishlab chiqarish — texnika bazasini rivojlantirish.

3.7. Mexanizator kadrlar, mutaxassislar tayyorlash va ularning malakasini oshirish.

IV. MTPga beriladigan huquqlar

4.1. Mulk egasining roziligiga binoan qishloq xoʻjaligi texnikasini, binolarni, inshootlarni, dastgohlarni, transport vositalarini sotib olish, ijaraga olish va qayta ijaraga berish.

4.2. Qurilishning umumiy tartib-qoidalariga rioya qilgan holda oʻz mablagʻlari va olingan qarzlar hisobiga ishlab chiqarish uchun moʻljallangan va noishlab chiqarish yoʻnalishidagi zarur binolar, shu jumladan turar-joylar qurish.

4.3. Agar ijara shartnomasida boshqacha shartlashilmagan boʻlsa, ijarachi ijaraga olingan mulkni ijaraga beruvchining ruxsati bilan yaxshilagan boʻlsa, shartnoma muddati tugagach va shartnoma bekor qilinganida, ijarachi ishlab chiqarish maqsadida qilingan barcha xarajatlarning oʻrnini toʻldirishni talab qilishga haqli.

V. MTPning mulki va mablagʻlari

5.1. MTPning mulki asosiy fondlar, aylanma mablagʻlar va boshqa turdagi boyliklardan iborat boʻlib, ularning qiymati mustaqil balansda aks ettiriladi.

MTP mulkining vujudga kelish manbalari quyidagilardan iborat:

muassislarning pul va moddiy badallari;

mahsulot sotish, ish bajarish va xizmat koʻrsatish evaziga, shuningdek, xoʻjalik faoliyatining boshqa turlari hisobiga olinadigan daromadlar;

banklar va boshqa kreditorlar bergan kreditlar;

qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar.

5.2. MTP belgilangan tartibda banklar kreditlaridan foydalanishi mumkin.

5.3. MTPda uning faoliyati uchun zarur boʻlgan nizom fondi va boshqa fondlar vujudga keltiriladi.

5.4. MTP Oʻzbekiston Respublikasidagi korxonalar, tashkilotlar uchun belgilab qoʻyilgan meʼyorlar va tartiblarda amortizatsiya uchun mablagʻlar ajratadi.

VI. MTPning hisob va hisoboti

6.1. MTPda operativ, buxgalteriya hamda statistika hisob va hisobotlari Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda yuritiladi.

VII. MTPning masʼuliyati

7.1. Shartnoma majburiyatlarini, kredit hisob-kitob va soliq intizomini, ishning sifatiga boʻlgan talablarni, oʻz faoliyatini yuritishning boshqa tartib-qoidalarini buzsa, MTP Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida koʻzda tutilgan toʻliq mulkiy javobgarlikka tortiladi.

7.2. MTP atrof muhitni ifloslantirishdan muhofaza qilish va boshqa zararli taʼsirlar koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlgan talablarga rioya qilmaslik, ishlarning xavfsizligi qoidalarini, sanitariya-gigiyena meʼyorlarini, xodimlar salomatligini saqlash talablarini buzganligi oqibatida yetkazilgan ziyonning oʻrnini toʻlgʻazishga, Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida koʻzda tutilgan miqdorda jarima toʻlashga majbur.

VIII. MTPni boshqarish

8.1. MTPni direktor boshqaradi, ayni vaqtda uning oʻzi qishloq xoʻjaligiga ishlab chiqarish-texnika xizmati koʻrsatish boʻyicha aksiyadorlik va boshqa xoʻjalik jamiyatlari Assotsiatsiyasining boshqaruvchisi ham boʻlib hisoblanadi. MTP direktori Oʻzqishxoʻjtaʼminottaʼmiri tomonidan belgilangan tartibda tayinlanadi va vazifasidan boʻshatiladi.

8.2. MTP direktori majburiyatlari:

MTPning ishlab chiqarish, moliyaviy, taʼminot faoliyatini, Assotsiatsiyaning barcha tarmoqlaridagi ishlarni tashkil etib, rahbarlik qilib turadi;

belgilangan tartibda mulkka, moddiy vositalar va pul mablagʻlariga egalik qiladi;

MTP oldida turgan vazifalardan kelib chiqqan holda bank muassasalarida hisob-kitob varaqlari ochadi va ulardagi mablagʻlarni tasarruf etadi, cheklarga, toʻlov topshiriqnomalariga imzo chekadi, bankdan kreditlar oladi va qonunchilikda koʻzda tutilgan boshqa ishlarni amalga oshiradi;

MTP zimmasidagi vazifalarning bajarilishini taʼminlovchi shartnomalar tuzadi;

oʻz vakolati doirasida MTP xodimlarini lavozimlarga tayinlaydi va vazifasidan ozod etadi, buyruqlar chiqaradi;

davlat, sud organlarida va boshqa tashkilotlarda ishonchnomasiz MTP nomidan ish koʻradi.

IX. MTP faoliyatini nazorat qilish

Oʻzbekiston Respublikasining qonun maqomidagi hujjatlari bilan, MTP faoliyatining ayrim tomonlarini tekshirish vazifasi zimmasiga yuklangan soliq va boshqa davlat organlari bunday tekshiruvlarni zaruratiga qarab, oʻz vakolatlari doirasida oʻtkazadilar.

X. MTPni tugatish

MTPni qayta tashkil qilish va tugatish Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga muvofiq ravishda amalga oshiriladi.

XI.

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, “Oʻzqishxoʻjtaʼminottaʼmir” davlat qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan va Respublika Adliya vazirligida 1995-yil 6-may, 141-raqam bilan roʻyxatga olingan Vaqtinchalik nizom oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.